৪. চূড়দুক্খক্খন্ধসুত্তং

১৭৫. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সক্কেসু ৱিহৰতি কপিলৱত্থুস্মিং নিগ্ৰোধাৰামে. অথ খো মহানামো সক্কো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো মহানামো সক্কো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘দীঘৰত্তাহং, ভন্তে, ভগৱতা এৱং ধম্মং দেসিতং আজানামি – ‘লোভো চিত্তস্স উপক্কিলেসো, দোসো চিত্তস্স উপক্কিলেসো, মোহো চিত্তস্স উপক্কিলেসো’তি. এৱঞ্চাহং [এৱংপাহং (ক.)], ভন্তে, ভগৱতা ধম্মং দেসিতং আজানামি – ‘লোভো চিত্তস্স উপক্কিলেসো, দোসো চিত্তস্স উপক্কিলেসো, মোহো চিত্তস্স উপক্কিলেসো’তি. অথ চ পন মে একদা লোভধম্মাপি চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি, দোসধম্মাপি চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি, মোহধম্মাপি চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি. তস্স ময্হং, ভন্তে, এৱং হোতি – ‘কোসু নাম মে ধম্মো অজ্ঝত্তং অপ্পহীনো যেন মে একদা লোভধম্মাপি চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি, দোসধম্মাপি চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি, মোহধম্মাপি চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তী’’’তি.

১৭৬. ‘‘সো এৱ খো তে, মহানাম, ধম্মো অজ্ঝত্তং অপ্পহীনো যেন তে একদা লোভধম্মাপি চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি, দোসধম্মাপি চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি, মোহধম্মাপি চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি. সো চ হি তে, মহানাম, ধম্মো অজ্ঝত্তং পহীনো অভৱিস্স, ন ত্ৱং অগাৰং অজ্ঝাৱসেয্যাসি, ন কামে পৰিভুঞ্জেয্যাসি. যস্মা চ খো তে, মহানাম, সো এৱ ধম্মো অজ্ঝত্তং অপ্পহীনো তস্মা ত্ৱং অগাৰং অজ্ঝাৱসসি, কামে পৰিভুঞ্জসি.

১৭৭. ‘‘‘অপ্পস্সাদা কামা বহুদুক্খা বহুপাযাসা, আদীনৱো [বহূপাযাসা (সী. স্যা. পী.)] এত্থ ভিয্যো’তি – ইতি চেপি, মহানাম, অৰিযসাৱকস্স যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায সুদিট্ঠং হোতি, সো চ [সোৱ (ক.)] অঞ্ঞত্ৰেৱ কামেহি অঞ্ঞত্ৰ অকুসলেহি ধম্মেহি পীতিসুখং নাধিগচ্ছতি, অঞ্ঞং ৱা ততো সন্ততৰং; অথ খো সো নেৱ তাৱ অনাৱট্টী কামেসু হোতি. যতো চ খো, মহানাম, অৰিযসাৱকস্স ‘অপ্পস্সাদা কামা বহুদুক্খা বহুপাযাসা, আদীনৱো এত্থ ভিয্যো’তি – এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায সুদিট্ঠং হোতি, সো চ অঞ্ঞত্ৰেৱ কামেহি অঞ্ঞত্ৰ অকুসলেহি ধম্মেহি পীতিসুখং অধিগচ্ছতি অঞ্ঞং ৱা ততো সন্ততৰং; অথ খো সো অনাৱট্টী কামেসু হোতি.

‘‘ময্হম্পি খো, মহানাম, পুব্বেৱ সম্বোধা, অনভিসম্বুদ্ধস্স বোধিসত্তস্সেৱ সতো, ‘অপ্পস্সাদা কামা বহুদুক্খা বহুপাযাসা, আদীনৱো এত্থ ভিয্যো’তি – এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায সুদিট্ঠং হোতি, সো চ অঞ্ঞত্ৰেৱ কামেহি অঞ্ঞত্ৰ অকুসলেহি ধম্মেহি পীতিসুখং নাজ্ঝগমং, অঞ্ঞং ৱা ততো সন্ততৰং; অথ খ্ৱাহং নেৱ তাৱ অনাৱট্টী কামেসু পচ্চঞ্ঞাসিং. যতো চ খো মে, মহানাম, ‘অপ্পস্সাদা কামা বহুদুক্খা বহুপাযাসা, আদীনৱো এত্থ ভিয্যো’তি – এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায সুদিট্ঠং অহোসি, সো চ [সোৱ (ক.)] অঞ্ঞত্ৰেৱ কামেহি অঞ্ঞত্ৰ অকুসলেহি ধম্মেহি পীতিসুখং অজ্ঝগমং, অঞ্ঞং ৱা ততো সন্ততৰং; অথাহং অনাৱট্টী কামেসু পচ্চঞ্ঞাসিং.

১৭৮. ‘‘কো চ, মহানাম, কামানং অস্সাদো? পঞ্চিমে, মহানাম, কামগুণা. কতমে পঞ্চ? চক্খুৱিঞ্ঞেয্যা ৰূপা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযৰূপা কামূপসংহিতা ৰজনীযা; সোতৱিঞ্ঞেয্যা সদ্দা…পে… ঘানৱিঞ্ঞেয্যা গন্ধা… জিৱ্হাৱিঞ্ঞেয্যা ৰসা… কাযৱিঞ্ঞেয্যা ফোট্ঠব্বা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযৰূপা কামূপসংহিতা ৰজনীযা – ইমে খো, মহানাম, পঞ্চ কামগুণা. যং খো, মহানাম, ইমে পঞ্চ কামগুণে পটিচ্চ উপ্পজ্জতি সুখং সোমনস্সং – অযং কামানং অস্সাদো.

‘‘কো চ, মহানাম, কামানং আদীনৱো? ইধ, মহানাম, কুলপুত্তো যেন সিপ্পট্ঠানেন জীৱিকং কপ্পেতি – যদি মুদ্দায যদি গণনায যদি সঙ্খানেন যদি কসিযা যদি ৱণিজ্জায যদি গোৰক্খেন যদি ইস্সত্থেন যদি ৰাজপোৰিসেন যদি সিপ্পঞ্ঞতৰেন, সীতস্স পুৰক্খতো উণ্হস্স পুৰক্খতো ডংসমকসৱাতাতপসৰীংসপসম্ফস্সেহি ৰিস্সমানো খুপ্পিপাসায মীযমানো; অযম্পি, মহানাম, কামানং আদীনৱো সন্দিট্ঠিকো দুক্খক্খন্ধো কামহেতু কামনিদানং কামাধিকৰণং কামানমেৱ হেতু.

‘‘তস্স চে মহানাম কুলপুত্তস্স এৱং উট্ঠহতো ঘটতো ৱাযমতো তে ভোগা নাভিনিপ্ফজ্জন্তি, সো সোচতি কিলমতি পৰিদেৱতি উৰত্তাড়িং কন্দতি সম্মোহং আপজ্জতি ‘মোঘং ৱত মে উট্ঠানং, অফলো ৱত মে ৱাযামো’তি. অযম্পি, মহানাম, কামানং আদীনৱো সন্দিট্ঠিকো দুক্খক্খন্ধো কামহেতু কামনিদানং কামাধিকৰণং কামানমেৱ হেতু.

‘‘তস্স চে, মহানাম, কুলপুত্তস্স এৱং উট্ঠহতো ঘটতো ৱাযমতো তে ভোগা অভিনিপ্ফজ্জন্তি. সো তেসং ভোগানং আৰক্খাধিকৰণং দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি – ‘কিন্তি মে ভোগে নেৱ ৰাজানো হৰেয্যুং, ন চোৰা হৰেয্যুং, ন অগ্গি দহেয্য, ন উদকং ৱহেয্য, ন অপ্পিযা ৱা দাযাদা হৰেয্যু’ন্তি. তস্স এৱং আৰক্খতো গোপযতো তে ভোগে ৰাজানো ৱা হৰন্তি, চোৰা ৱা হৰন্তি, অগ্গি ৱা দহতি, উদকং ৱা ৱহতি, অপ্পিযা ৱা দাযাদা হৰন্তি. সো সোচতি কিলমতি পৰিদেৱতি উৰত্তাড়িং কন্দতি সম্মোহং আপজ্জতি – ‘যম্পি মে অহোসি তম্পি নো নত্থী’তি. অযম্পি, মহানাম, কামানং আদীনৱো সন্দিট্ঠিকো দুক্খক্খন্ধো কামহেতু কামনিদানং কামাধিকৰণং কামানমেৱ হেতু.

‘‘পুন চপৰং, মহানাম, কামহেতু কামনিদানং কামাধিকৰণং কামানমেৱ হেতু ৰাজানোপি ৰাজূহি ৱিৱদন্তি, খত্তিযাপি খত্তিযেহি ৱিৱদন্তি, ব্ৰাহ্মণাপি ব্ৰাহ্মণেহি ৱিৱদন্তি, গহপতীপি গহপতীহি ৱিৱদন্তি, মাতাপি পুত্তেন ৱিৱদতি, পুত্তোপি মাতৰা ৱিৱদতি, পিতাপি পুত্তেন ৱিৱদতি, পুত্তোপি পিতৰা ৱিৱদতি, ভাতাপি ভাতৰা ৱিৱদতি, ভাতাপি ভগিনিযা ৱিৱদতি, ভগিনীপি ভাতৰা ৱিৱদতি, সহাযোপি সহাযেন ৱিৱদতি. তে তত্থ কলহৱিগ্গহৱিৱাদাপন্না অঞ্ঞমঞ্ঞং পাণীহিপি উপক্কমন্তি, লেড্ডূহিপি উপক্কমন্তি, দণ্ডেহিপি উপক্কমন্তি, সত্থেহিপি উপক্কমন্তি. তে তত্থ মৰণম্পি নিগচ্ছন্তি, মৰণমত্তম্পি দুক্খং. অযম্পি, মহানাম, কামানং আদীনৱো সন্দিট্ঠিকো দুক্খক্খন্ধো কামহেতু কামনিদানং কামাধিকৰণং কামানমেৱ হেতু.

‘‘পুন চপৰং, মহানাম, কামহেতু কামনিদানং কামাধিকৰণং কামানমেৱ হেতু অসিচম্মং গহেত্ৱা, ধনুকলাপং সন্নয্হিত্ৱা, উভতোব্যূড়্হং সঙ্গামং পক্খন্দন্তি উসূসুপি খিপ্পমানেসু, সত্তীসুপি খিপ্পমানাসু, অসীসুপি ৱিজ্জোতলন্তেসু. তে তত্থ উসূহিপি ৱিজ্ঝন্তি, সত্তিযাপি ৱিজ্ঝন্তি, অসিনাপি সীসং ছিন্দন্তি. তে তত্থ মৰণম্পি নিগচ্ছন্তি, মৰণমত্তম্পি দুক্খং. অযম্পি, মহানাম, কামানং আদীনৱো সন্দিট্ঠিকো দুক্খক্খন্ধো কামহেতু কামনিদানং কামাধিকৰণং কামানমেৱ হেতু.

‘‘পুন চপৰং, মহানাম, কামহেতু কামনিদানং কামাধিকৰণং কামানমেৱ হেতু অসিচম্মং গহেত্ৱা, ধনুকলাপং সন্নয্হিত্ৱা, অদ্দাৱলেপনা উপকাৰিযো পক্খন্দন্তি উসূসুপি খিপ্পমানেসু, সত্তীসুপি খিপ্পমানাসু, অসীসুপি ৱিজ্জোতলন্তেসু. তে তত্থ উসূহিপি ৱিজ্ঝন্তি, সত্তিযাপি ৱিজ্ঝন্তি, ছকণকাযপি ওসিঞ্চন্তি, অভিৱগ্গেনপি ওমদ্দন্তি, অসিনাপি সীসং ছিন্দন্তি. তে তত্থ মৰণম্পি নিগচ্ছন্তি, মৰণমত্তম্পি দুক্খং. অযম্পি, মহানাম, কামানং আদীনৱো সন্দিট্ঠিকো দুক্খক্খন্ধো কামহেতু কামনিদানং কামাধিকৰণং কামানমেৱ হেতু.

‘‘পুন চপৰং, মহানাম, কামহেতু কামনিদানং কামাধিকৰণং কামানমেৱ হেতু সন্ধিম্পি ছিন্দন্তি, নিল্লোপম্পি হৰন্তি, একাগাৰিকম্পি কৰোন্তি, পৰিপন্থেপি তিট্ঠন্তি, পৰদাৰম্পি গচ্ছন্তি. তমেনং ৰাজানো গহেত্ৱা ৱিৱিধা কম্মকাৰণা কাৰেন্তি – কসাহিপি তাড়েন্তি, ৱেত্তেহিপি তাড়েন্তি, অড্ঢদণ্ডকেহিপি তাড়েন্তি; হত্থম্পি ছিন্দন্তি, পাদম্পি ছিন্দন্তি, হত্থপাদম্পি ছিন্দন্তি, কণ্ণম্পি ছিন্দন্তি, নাসম্পি ছিন্দন্তি, কণ্ণনাসম্পি ছিন্দন্তি; বিলঙ্গথালিকম্পি কৰোন্তি, সঙ্খমুণ্ডিকম্পি কৰোন্তি, ৰাহুমুখম্পি কৰোন্তি, জোতিমালিকম্পি কৰোন্তি, হত্থপজ্জোতিকম্পি কৰোন্তি, এৰকৱত্তিকম্পি কৰোন্তি, চীৰকৱাসিকম্পি কৰোন্তি, এণেয্যকম্পি কৰোন্তি, বড়িসমংসিকম্পি কৰোন্তি, কহাপণিকম্পি কৰোন্তি, খাৰাপতচ্ছিকম্পি কৰোন্তি, পলিঘপৰিৱত্তিকম্পি কৰোন্তি, পলালপীঠকম্পি কৰোন্তি, তত্তেনপি তেলেন ওসিঞ্চন্তি, সুনখেহিপি খাদাপেন্তি, জীৱন্তম্পি সূলে উত্তাসেন্তি, অসিনাপি সীসং ছিন্দন্তি. তে তত্থ মৰণম্পি নিগচ্ছন্তি, মৰণমত্তম্পি দুক্খং. অযম্পি, মহানাম, কামানং আদীনৱো সন্দিট্ঠিকো দুক্খক্খন্ধো কামহেতু কামনিদানং কামাধিকৰণং কামানমেৱ হেতু.

‘‘পুন চপৰং, মহানাম, কামহেতু কামনিদানং কামাধিকৰণং কামানমেৱ হেতু কাযেন দুচ্চৰিতং চৰন্তি, ৱাচায দুচ্চৰিতং চৰন্তি, মনসা দুচ্চৰিতং চৰন্তি. তে কাযেন দুচ্চৰিতং চৰিত্ৱা, ৱাচায দুচ্চৰিতং চৰিত্ৱা, মনসা দুচ্চৰিতং চৰিত্ৱা, কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা, অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জন্তি. অযম্পি, মহানাম, কামানং আদীনৱো সম্পৰাযিকো, দুক্খক্খন্ধো কামহেতু কামনিদানং কামাধিকৰণং কামানমেৱ হেতু.

১৭৯. ‘‘একমিদাহং, মহানাম, সমযং ৰাজগহে ৱিহৰামি গিজ্ঝকূটে পব্বতে. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা নিগণ্ঠা [নিগন্থা (স্যা. ক.)] ইসিগিলিপস্সে কাড়সিলাযং উব্ভট্ঠকা হোন্তি আসনপটিক্খিত্তা, ওপক্কমিকা দুক্খা তিব্বা খৰা কটুকা ৱেদনা ৱেদযন্তি. অথ খ্ৱাহং, মহানাম, সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতো যেন ইসিগিলিপস্সে কাড়সিলা যেন তে নিগণ্ঠা তেনুপসঙ্কমিং; উপসঙ্কমিত্ৱা তে নিগণ্ঠে এতদৱোচং – ‘কিন্নু তুম্হে, আৱুসো, নিগণ্ঠা উব্ভট্ঠকা আসনপটিক্খিত্তা, ওপক্কমিকা দুক্খা তিব্বা খৰা কটুকা ৱেদনা ৱেদযথা’তি? এৱং ৱুত্তে, মহানাম, তে নিগণ্ঠা মং এতদৱোচুং – ‘নিগণ্ঠো, আৱুসো, নাটপুত্তো [নাথপুত্তো (সী. পী.)] সব্বঞ্ঞূ সব্বদস্সাৱী অপৰিসেসং ঞাণদস্সনং পটিজানাতি – ‘‘চৰতো চ মে তিট্ঠতো চ সুত্তস্স চ জাগৰস্স চ সততং সমিতং ঞাণদস্সনং পচ্চুপট্ঠিত’’ন্তি. সো এৱমাহ – ‘‘অত্থি খো ৱো [অত্থি খো ভো (স্যা. ক.)], নিগণ্ঠা, পুব্বে পাপকম্মং কতং, তং ইমায কটুকায দুক্কৰকাৰিকায নিজ্জীৰেথ [নিজ্জৰেথ (সী. স্যা. পী.)]; যং পনেত্থ [মযং পনেত্থ (ক.)] এতৰহি কাযেন সংৱুতা ৱাচায সংৱুতা মনসা সংৱুতা তং আযতিং পাপস্স কম্মস্স অকৰণং; ইতি পুৰাণানং কম্মানং তপসা ব্যন্তিভাৱা, নৱানং কম্মানং অকৰণা, আযতিং অনৱস্সৱো; আযতিং অনৱস্সৱা কম্মক্খযো, কম্মক্খযা দুক্খক্খযো, দুক্খক্খযা ৱেদনাক্খযো, ৱেদনাক্খযা সব্বং দুক্খং নিজ্জিণ্ণং ভৱিস্সতী’’তি. তঞ্চ পনম্হাকং ৰুচ্চতি চেৱ খমতি চ, তেন চম্হ অত্তমনা’তি.

১৮০. ‘‘এৱং ৱুত্তে, অহং, মহানাম, তে নিগণ্ঠে এতদৱোচং – ‘কিং পন তুম্হে, আৱুসো নিগণ্ঠা, জানাথ – অহুৱম্হেৱ মযং পুব্বে ন নাহুৱম্হা’তি? ‘নো হিদং, আৱুসো’. ‘কিং পন তুম্হে, আৱুসো নিগণ্ঠা, জানাথ – অকৰম্হেৱ মযং পুব্বে পাপকম্মং ন নাকৰম্হা’তি? ‘নো হিদং, আৱুসো’. ‘কিং পন তুম্হে, আৱুসো নিগণ্ঠা, জানাথ – এৱৰূপং ৱা এৱৰূপং ৱা পাপকম্মং অকৰম্হা’তি? ‘নো হিদং, আৱুসো’. ‘কিং পন তুম্হে, আৱুসো নিগণ্ঠা, জানাথ – এত্তকং ৱা দুক্খং নিজ্জিণ্ণং, এত্তকং ৱা দুক্খং নিজ্জীৰেতব্বং, এত্তকম্হি ৱা দুক্খে নিজ্জিণ্ণে সব্বং দুক্খং নিজ্জিণ্ণং ভৱিস্সতী’তি? ‘নো হিদং, আৱুসো’. ‘কিং পন তুম্হে, আৱুসো নিগণ্ঠা, জানাথ – দিট্ঠেৱ ধম্মে অকুসলানং ধম্মানং পহানং, কুসলানং ধম্মানং উপসম্পদ’ন্তি? ‘নো হিদং, আৱুসো’.

‘‘‘ইতি কিৰ তুম্হে, আৱুসো নিগণ্ঠা, ন জানাথ – অহুৱম্হেৱ মযং পুব্বে ন নাহুৱম্হাতি, ন জানাথ – অকৰম্হেৱ মযং পুব্বে পাপকম্মং ন নাকৰম্হাতি, ন জানাথ – এৱৰূপং ৱা এৱৰূপং ৱা পাপকম্মং অকৰম্হাতি, ন জানাথ – এত্তকং ৱা দুক্খং নিজ্জিণ্ণং, এত্তকং ৱা দুক্খং নিজ্জীৰেতব্বং, এত্তকম্হি ৱা দুক্খে নিজ্জিণ্ণে সব্বং দুক্খং নিজ্জিণ্ণং ভৱিস্সতীতি. ন জানাথ – দিট্ঠেৱ ধম্মে অকুসলানং ধম্মানং পহানং, কুসলানং ধম্মানং উপসম্পদং. এৱং সন্তে, আৱুসো নিগণ্ঠা, যে লোকে লুদ্দা লোহিতপাণিনো কুৰূৰকম্মন্তা মনুস্সেসু পচ্চাজাতা তে নিগণ্ঠেসু পব্বজন্তী’তি? ‘ন খো, আৱুসো গোতম, সুখেন সুখং অধিগন্তব্বং, দুক্খেন খো সুখং অধিগন্তব্বং; সুখেন চাৱুসো গোতম, সুখং অধিগন্তব্বং অভৱিস্স, ৰাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো সুখং অধিগচ্ছেয্য, ৰাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো সুখৱিহাৰিতৰো আযস্মতা গোতমেনা’তি.

‘‘‘অদ্ধাযস্মন্তেহি নিগণ্ঠেহি সহসা অপ্পটিসঙ্খা ৱাচা ভাসিতা – ন খো, আৱুসো গোতম, সুখেন সুখং অধিগন্তব্বং, দুক্খেন খো সুখং অধিগন্তব্বং; সুখেন চাৱুসো গোতম, সুখং অধিগন্তব্বং অভৱিস্স, ৰাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো সুখং অধিগচ্ছেয্য, ৰাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো সুখৱিহাৰিতৰো আযস্মতা গোতমেনা’’তি. অপি চ অহমেৱ তত্থ পটিপুচ্ছিতব্বো – কো নু খো আযস্মন্তানং সুখৱিহাৰিতৰো ৰাজা ৱা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো আযস্মা ৱা গোতমো’তি? অদ্ধাৱুসো গোতম, অম্হেহি সহসা অপ্পটিসঙ্খা ৱাচা ভাসিতা, ন খো, আৱুসো গোতম, সুখেন সুখং অধিগন্তব্বং, দুক্খেন খো সুখং অধিগন্তব্বং; সুখেন চাৱুসো গোতম, সুখং অধিগন্তব্বং অভৱিস্স, ৰাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো সুখং অধিগচ্ছেয্য, ৰাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো সুখৱিহাৰিতৰো আযস্মতা গোতমেনাতি. অপি চ তিট্ঠতেতং, ইদানিপি মযং আযস্মন্তং গোতমং পুচ্ছাম – কো নু খো আযস্মন্তানং সুখৱিহাৰিতৰো ৰাজা ৱা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো আযস্মা ৱা গোতমো’তি?

‘‘‘তেন হাৱুসো নিগণ্ঠা, তুম্হেৱ তত্থ পটিপুচ্ছিস্সামি, যথা ৱো খমেয্য তথা নং ব্যাকৰেয্যাথ. তং কিং মঞ্ঞথাৱুসো নিগণ্ঠা, পহোতি ৰাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো, অনিঞ্জমানো কাযেন, অভাসমানো ৱাচং, সত্ত ৰত্তিন্দিৱানি একন্তসুখং পটিসংৱেদী ৱিহৰিতু’ন্তি? ‘নো হিদং, আৱুসো’.

‘‘‘তং কিং মঞ্ঞথাৱুসো নিগণ্ঠা, পহোতি ৰাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো, অনিঞ্জমানো কাযেন, অভাসমানো ৱাচং, ছ ৰত্তিন্দিৱানি…পে… পঞ্চ ৰত্তিন্দিৱানি… চত্তাৰি ৰত্তিন্দিৱানি… তীণি ৰত্তিন্দিৱানি… দ্ৱে ৰত্তিন্দিৱানি… একং ৰত্তিন্দিৱং একন্তসুখং পটিসংৱেদী ৱিহৰিতু’ন্তি? ‘নো হিদং, আৱুসো’.

‘‘‘অহং খো, আৱুসো নিগণ্ঠা, পহোমি অনিঞ্জমানো কাযেন, অভাসমানো ৱাচং, একং ৰত্তিন্দিৱং একন্তসুখং পটিসংৱেদী ৱিহৰিতুং. অহং খো, আৱুসো নিগণ্ঠা, পহোমি অনিঞ্জমানো কাযেন, অভাসমানো ৱাচং, দ্ৱে ৰত্তিন্দিৱানি… তীণি ৰত্তিন্দিৱানি… চত্তাৰি ৰত্তিন্দিৱানি… পঞ্চ ৰত্তিন্দিৱানি… ছ ৰত্তিন্দিৱানি… সত্ত ৰত্তিন্দিৱানি একন্তসুখং পটিসংৱেদী ৱিহৰিতুং. তং কিং মঞ্ঞথাৱুসো নিগণ্ঠা, এৱং সন্তে কো সুখৱিহাৰিতৰো ৰাজা ৱা মাগধো সেনিযো বিম্বিসাৰো অহং ৱা’তি? ‘এৱং সন্তে আযস্মাৱ গোতমো সুখৱিহাৰিতৰো ৰঞ্ঞা মাগধেন সেনিযেন বিম্বিসাৰেনা’’’তি.

ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনো মহানামো সক্কো ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দীতি.

চূড়দুক্খক্খন্ধসুত্তং নিট্ঠিতং চতুত্থং.