২. সব্বাসৱসুত্তং

১৪. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তত্ৰ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৱো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ – ‘‘সব্বাসৱসংৱৰপৰিযাযং ৱো, ভিক্খৱে, দেসেস্সামি. তং সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ, ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –

১৫. ‘‘জানতো অহং, ভিক্খৱে, পস্সতো আসৱানং খযং ৱদামি, নো অজানতো নো অপস্সতো. কিঞ্চ, ভিক্খৱে, জানতো কিঞ্চ পস্সতো আসৱানং খযং ৱদামি? যোনিসো চ মনসিকাৰং অযোনিসো চ মনসিকাৰং. অযোনিসো, ভিক্খৱে, মনসিকৰোতো অনুপ্পন্না চেৱ আসৱা উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্না চ আসৱা পৱড্ঢন্তি; যোনিসো চ খো, ভিক্খৱে, মনসিকৰোতো অনুপ্পন্না চেৱ আসৱা ন উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্না চ আসৱা পহীযন্তি.

১৬. ‘‘অত্থি, ভিক্খৱে, আসৱা দস্সনা পহাতব্বা, অত্থি আসৱা সংৱৰা পহাতব্বা, অত্থি আসৱা পটিসেৱনা পহাতব্বা, অত্থি আসৱা অধিৱাসনা পহাতব্বা, অত্থি আসৱা পৰিৱজ্জনা পহাতব্বা, অত্থি আসৱা ৱিনোদনা পহাতব্বা, অত্থি আসৱা ভাৱনা পহাতব্বা.

দস্সনা পহাতব্বাসৱা

১৭. ‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, আসৱা দস্সনা পহাতব্বা? ইধ, ভিক্খৱে, অস্সুতৱা পুথুজ্জনো – অৰিযানং অদস্সাৱী অৰিযধম্মস্স অকোৱিদো অৰিযধম্মে অৱিনীতো, সপ্পুৰিসানং অদস্সাৱী সপ্পুৰিসধম্মস্স অকোৱিদো সপ্পুৰিসধম্মে অৱিনীতো – মনসিকৰণীযে ধম্মে নপ্পজানাতি, অমনসিকৰণীযে ধম্মে নপ্পজানাতি. সো মনসিকৰণীযে ধম্মে অপ্পজানন্তো অমনসিকৰণীযে ধম্মে অপ্পজানন্তো, যে ধম্মা ন মনসিকৰণীযা, তে ধম্মে মনসি কৰোতি, যে ধম্মা মনসিকৰণীযা তে ধম্মে ন মনসি কৰোতি.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, ধম্মা ন মনসিকৰণীযা যে ধম্মে মনসি কৰোতি? যস্স, ভিক্খৱে, ধম্মে মনসিকৰোতো অনুপ্পন্নো ৱা কামাসৱো উপ্পজ্জতি, উপ্পন্নো ৱা কামাসৱো পৱড্ঢতি; অনুপ্পন্নো ৱা ভৱাসৱো উপ্পজ্জতি, উপ্পন্নো ৱা ভৱাসৱো পৱড্ঢতি; অনুপ্পন্নো ৱা অৱিজ্জাসৱো উপ্পজ্জতি, উপ্পন্নো ৱা অৱিজ্জাসৱো পৱড্ঢতি – ইমে ধম্মা ন মনসিকৰণীযা যে ধম্মে মনসি কৰোতি.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, ধম্মা মনসিকৰণীযা যে ধম্মে ন মনসি কৰোতি? যস্স, ভিক্খৱে, ধম্মে মনসিকৰোতো অনুপ্পন্নো ৱা কামাসৱো ন উপ্পজ্জতি, উপ্পন্নো ৱা কামাসৱো পহীযতি; অনুপ্পন্নো ৱা ভৱাসৱো ন উপ্পজ্জতি, উপ্পন্নো ৱা ভৱাসৱো পহীযতি; অনুপ্পন্নো ৱা অৱিজ্জাসৱো ন উপ্পজ্জতি, উপ্পন্নো ৱা অৱিজ্জাসৱো পহীযতি – ইমে ধম্মা মনসিকৰণীযা যে ধম্মে ন মনসি কৰোতি.

‘‘তস্স অমনসিকৰণীযানং ধম্মানং মনসিকাৰা মনসিকৰণীযানং ধম্মানং অমনসিকাৰা অনুপ্পন্না চেৱ আসৱা উপ্পজ্জন্তি উপ্পন্না চ আসৱা পৱড্ঢন্তি.

১৮. ‘‘সো এৱং অযোনিসো মনসি কৰোতি – ‘অহোসিং নু খো অহং অতীতমদ্ধানং? ন নু খো অহোসিং অতীতমদ্ধানং? কিং নু খো অহোসিং অতীতমদ্ধানং? কথং নু খো অহোসিং অতীতমদ্ধানং? কিং হুত্ৱা কিং অহোসিং নু খো অহং অতীতমদ্ধানং? ভৱিস্সামি নু খো অহং অনাগতমদ্ধানং? ন নু খো ভৱিস্সামি অনাগতমদ্ধানং? কিং নু খো ভৱিস্সামি অনাগতমদ্ধানং? কথং নু খো ভৱিস্সামি অনাগতমদ্ধানং? কিং হুত্ৱা কিং ভৱিস্সামি নু খো অহং অনাগতমদ্ধান’ন্তি? এতৰহি ৱা পচ্চুপ্পন্নমদ্ধানং [পচ্চুপ্পন্নমদ্ধানং আৰব্ভ (স্যা.)] অজ্ঝত্তং কথংকথী হোতি – ‘অহং নু খোস্মি? নো নু খোস্মি? কিং নু খোস্মি? কথং নু খোস্মি? অযং নু খো সত্তো কুতো আগতো? সো কুহিং গামী ভৱিস্সতী’তি?

১৯. ‘‘তস্স এৱং অযোনিসো মনসিকৰোতো ছন্নং দিট্ঠীনং অঞ্ঞতৰা দিট্ঠি উপ্পজ্জতি. ‘অত্থি মে অত্তা’তি ৱা অস্স [ৱাস্স (সী. স্যা. পী.)] সচ্চতো থেততো দিট্ঠি উপ্পজ্জতি; ‘নত্থি মে অত্তা’তি ৱা অস্স সচ্চতো থেততো দিট্ঠি উপ্পজ্জতি; ‘অত্তনাৱ অত্তানং সঞ্জানামী’তি ৱা অস্স সচ্চতো থেততো দিট্ঠি উপ্পজ্জতি; ‘অত্তনাৱ অনত্তানং সঞ্জানামী’তি ৱা অস্স সচ্চতো থেততো দিট্ঠি উপ্পজ্জতি; ‘অনত্তনাৱ অত্তানং সঞ্জানামী’তি ৱা অস্স সচ্চতো থেততো দিট্ঠি উপ্পজ্জতি; অথ ৱা পনস্স এৱং দিট্ঠি হোতি – ‘যো মে অযং অত্তা ৱদো ৱেদেয্যো তত্ৰ তত্ৰ কল্যাণপাপকানং কম্মানং ৱিপাকং পটিসংৱেদেতি সো খো পন মে অযং অত্তা নিচ্চো ধুৱো সস্সতো অৱিপৰিণামধম্মো সস্সতিসমং তথেৱ ঠস্সতী’তি. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, দিট্ঠিগতং দিট্ঠিগহনং দিট্ঠিকন্তাৰং দিট্ঠিৱিসূকং দিট্ঠিৱিপ্ফন্দিতং দিট্ঠিসংযোজনং. দিট্ঠিসংযোজনসংযুত্তো, ভিক্খৱে, অস্সুতৱা পুথুজ্জনো ন পৰিমুচ্চতি জাতিযা জৰায মৰণেন সোকেহি পৰিদেৱেহি দুক্খেহি দোমনস্সেহি উপাযাসেহি; ‘ন পৰিমুচ্চতি দুক্খস্মা’তি ৱদামি.

২০. ‘‘সুতৱা চ খো, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো – অৰিযানং দস্সাৱী অৰিযধম্মস্স কোৱিদো অৰিযধম্মে সুৱিনীতো, সপ্পুৰিসানং দস্সাৱী সপ্পুৰিসধম্মস্স কোৱিদো সপ্পুৰিসধম্মে সুৱিনীতো – মনসিকৰণীযে ধম্মে পজানাতি অমনসিকৰণীযে ধম্মে পজানাতি. সো মনসিকৰণীযে ধম্মে পজানন্তো অমনসিকৰণীযে ধম্মে পজানন্তো যে ধম্মা ন মনসিকৰণীযা তে ধম্মে ন মনসি কৰোতি, যে ধম্মা মনসিকৰণীযা তে ধম্মে মনসি কৰোতি.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, ধম্মা ন মনসিকৰণীযা যে ধম্মে ন মনসি কৰোতি? যস্স, ভিক্খৱে, ধম্মে মনসিকৰোতো অনুপ্পন্নো ৱা কামাসৱো উপ্পজ্জতি, উপ্পন্নো ৱা কামাসৱো পৱড্ঢতি; অনুপ্পন্নো ৱা ভৱাসৱো উপ্পজ্জতি, উপ্পন্নো ৱা ভৱাসৱো পৱড্ঢতি; অনুপ্পন্নো ৱা অৱিজ্জাসৱো উপ্পজ্জতি, উপ্পন্নো ৱা অৱিজ্জাসৱো পৱড্ঢতি – ইমে ধম্মা ন মনসিকৰণীযা, যে ধম্মে ন মনসি কৰোতি.

‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, ধম্মা মনসিকৰণীযা যে ধম্মে মনসি কৰোতি? যস্স, ভিক্খৱে, ধম্মে মনসিকৰোতো অনুপ্পন্নো ৱা কামাসৱো ন উপ্পজ্জতি, উপ্পন্নো ৱা কামাসৱো পহীযতি; অনুপ্পন্নো ৱা ভৱাসৱো ন উপ্পজ্জতি, উপ্পন্নো ৱা ভৱাসৱো পহীযতি; অনুপ্পন্নো ৱা অৱিজ্জাসৱো ন উপ্পজ্জতি, উপ্পন্নো ৱা অৱিজ্জাসৱো পহীযতি – ইমে ধম্মা মনসিকৰণীযা যে ধম্মে মনসি কৰোতি.

‘‘তস্স অমনসিকৰণীযানং ধম্মানং অমনসিকাৰা মনসিকৰণীযানং ধম্মানং মনসিকাৰা অনুপ্পন্না চেৱ আসৱা ন উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্না চ আসৱা পহীযন্তি.

২১. ‘‘সো ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যোনিসো মনসি কৰোতি, ‘অযং দুক্খসমুদযো’তি যোনিসো মনসি কৰোতি, ‘অযং দুক্খনিৰোধো’তি যোনিসো মনসি কৰোতি, ‘অযং দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’তি যোনিসো মনসি কৰোতি. তস্স এৱং যোনিসো মনসিকৰোতো তীণি সংযোজনানি পহীযন্তি – সক্কাযদিট্ঠি, ৱিচিকিচ্ছা, সীলব্বতপৰামাসো. ইমে ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, আসৱা দস্সনা পহাতব্বা.

সংৱৰা পহাতব্বাসৱা

২২. ‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, আসৱা সংৱৰা পহাতব্বা? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু পটিসঙ্খা যোনিসো চক্খুন্দ্ৰিযসংৱৰসংৱুতো ৱিহৰতি. যঞ্হিস্স, ভিক্খৱে, চক্খুন্দ্ৰিযসংৱৰং অসংৱুতস্স ৱিহৰতো উপ্পজ্জেয্যুং আসৱা ৱিঘাতপৰিড়াহা, চক্খুন্দ্ৰিযসংৱৰং সংৱুতস্স ৱিহৰতো এৱংস তে আসৱা ৱিঘাতপৰিড়াহা ন হোন্তি. পটিসঙ্খা যোনিসো সোতিন্দ্ৰিযসংৱৰসংৱুতো ৱিহৰতি…পে… ঘানিন্দ্ৰিযসংৱৰসংৱুতো ৱিহৰতি…পে… জিৱ্হিন্দ্ৰিযসংৱৰসংৱুতো ৱিহৰতি…পে… কাযিন্দ্ৰিযসংৱৰসংৱুতো ৱিহৰতি…পে… মনিন্দ্ৰিযসংৱৰসংৱুতো ৱিহৰতি. যঞ্হিস্স, ভিক্খৱে, মনিন্দ্ৰিযসংৱৰং অসংৱুতস্স ৱিহৰতো উপ্পজ্জেয্যুং আসৱা ৱিঘাতপৰিড়াহা, মনিন্দ্ৰিযসংৱৰং সংৱুতস্স ৱিহৰতো এৱংস তে আসৱা ৱিঘাতপৰিড়াহা ন হোন্তি.

‘‘যঞ্হিস্স, ভিক্খৱে, সংৱৰং অসংৱুতস্স ৱিহৰতো উপ্পজ্জেয্যুং আসৱা ৱিঘাতপৰিড়াহা, সংৱৰং সংৱুতস্স ৱিহৰতো এৱংস তে আসৱা ৱিঘাতপৰিড়াহা ন হোন্তি. ইমে ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, আসৱা সংৱৰা পহাতব্বা.

পটিসেৱনা পহাতব্বাসৱা

২৩. ‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, আসৱা পটিসেৱনা পহাতব্বা? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু পটিসঙ্খা যোনিসো চীৱৰং পটিসেৱতি – ‘যাৱদেৱ সীতস্স পটিঘাতায, উণ্হস্স পটিঘাতায, ডংসমকসৱাতাতপসৰীংসপ- [সিৰিংসপ (সী. স্যা. পী.)] সম্ফস্সানং পটিঘাতায, যাৱদেৱ হিৰিকোপীনপ্পটিচ্ছাদনত্থং’.

‘‘পটিসঙ্খা যোনিসো পিণ্ডপাতং পটিসেৱতি – ‘নেৱ দৱায, ন মদায, ন মণ্ডনায, ন ৱিভূসনায, যাৱদেৱ ইমস্স কাযস্স ঠিতিযা যাপনায, ৱিহিংসূপৰতিযা, ব্ৰহ্মচৰিযানুগ্গহায, ইতি পুৰাণঞ্চ ৱেদনং পটিহঙ্খামি নৱঞ্চ ৱেদনং ন উপ্পাদেস্সামি, যাত্ৰা চ মে ভৱিস্সতি অনৱজ্জতা চ ফাসুৱিহাৰো চ’ [চাতি (সী.)].

‘‘পটিসঙ্খা যোনিসো সেনাসনং পটিসেৱতি – ‘যাৱদেৱ সীতস্স পটিঘাতায, উণ্হস্স পটিঘাতায, ডংসমকসৱাতাতপসৰীংসপসম্ফস্সানং পটিঘাতায, যাৱদেৱ উতুপৰিস্সযৱিনোদনপটিসল্লানাৰামত্থং’.

‘‘পটিসঙ্খা যোনিসো গিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰং পটিসেৱতি – ‘যাৱদেৱ উপ্পন্নানং ৱেয্যাবাধিকানং ৱেদনানং পটিঘাতায, অব্যাবজ্ঝপৰমতায’ [অব্যাপজ্ঝপৰমতায (সী. স্যা. পী.), অব্যাপজ্জপৰমতায (ক.)].

‘‘যঞ্হিস্স, ভিক্খৱে, অপ্পটিসেৱতো উপ্পজ্জেয্যুং আসৱা ৱিঘাতপৰিড়াহা, পটিসেৱতো এৱংস তে আসৱা ৱিঘাতপৰিড়াহা ন হোন্তি. ইমে ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, আসৱা পটিসেৱনা পহাতব্বা.

অধিৱাসনা পহাতব্বাসৱা

২৪. ‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, আসৱা অধিৱাসনা পহাতব্বা? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু পটিসঙ্খা যোনিসো খমো হোতি সীতস্স উণ্হস্স, জিঘচ্ছায পিপাসায. ডংসমকসৱাতাতপসৰীংসপসম্ফস্সানং, দুৰুত্তানং দুৰাগতানং ৱচনপথানং, উপ্পন্নানং সাৰীৰিকানং ৱেদনানং দুক্খানং তিব্বানং [তিপ্পানং (সী. স্যা. পী.)] খৰানং কটুকানং অসাতানং অমনাপানং পাণহৰানং অধিৱাসকজাতিকো হোতি.

‘‘যঞ্হিস্স, ভিক্খৱে, অনধিৱাসযতো উপ্পজ্জেয্যুং আসৱা ৱিঘাতপৰিড়াহা, অধিৱাসযতো এৱংস তে আসৱা ৱিঘাতপৰিড়াহা ন হোন্তি. ইমে ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, আসৱা অধিৱাসনা পহাতব্বা.

পৰিৱজ্জনা পহাতব্বাসৱা

২৫. ‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, আসৱা পৰিৱজ্জনা পহাতব্বা? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু পটিসঙ্খা যোনিসো চণ্ডং হত্থিং পৰিৱজ্জেতি, চণ্ডং অস্সং পৰিৱজ্জেতি, চণ্ডং গোণং পৰিৱজ্জেতি, চণ্ডং কুক্কুৰং পৰিৱজ্জেতি, অহিং খাণুং কণ্টকট্ঠানং সোব্ভং পপাতং চন্দনিকং ওড়িগল্লং. যথাৰূপে অনাসনে নিসিন্নং যথাৰূপে অগোচৰে চৰন্তং যথাৰূপে পাপকে মিত্তে ভজন্তং ৱিঞ্ঞূ সব্ৰহ্মচাৰী পাপকেসু ঠানেসু ওকপ্পেয্যুং, সো তঞ্চ অনাসনং তঞ্চ অগোচৰং তে চ পাপকে মিত্তে পটিসঙ্খা যোনিসো পৰিৱজ্জেতি.

‘‘যঞ্হিস্স, ভিক্খৱে, অপৰিৱজ্জযতো উপ্পজ্জেয্যুং আসৱা ৱিঘাতপৰিড়াহা, পৰিৱজ্জযতো এৱংস তে আসৱা ৱিঘাতপৰিড়াহা ন হোন্তি. ইমে ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, আসৱা পৰিৱজ্জনা পহাতব্বা.

ৱিনোদনা পহাতব্বাসৱা

২৬. ‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, আসৱা ৱিনোদনা পহাতব্বা? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু পটিসঙ্খা যোনিসো উপ্পন্নং কামৱিতক্কং নাধিৱাসেতি পজহতি ৱিনোদেতি ব্যন্তীকৰোতি অনভাৱং গমেতি, উপ্পন্নং ব্যাপাদৱিতক্কং…পে… উপ্পন্নং ৱিহিংসাৱিতক্কং…পে… উপ্পন্নুপ্পন্নে পাপকে অকুসলে ধম্মে নাধিৱাসেতি পজহতি ৱিনোদেতি ব্যন্তীকৰোতি অনভাৱং গমেতি.

‘‘যঞ্হিস্স, ভিক্খৱে, অৱিনোদযতো উপ্পজ্জেয্যুং আসৱা ৱিঘাতপৰিড়াহা, ৱিনোদযতো এৱংস তে আসৱা ৱিঘাতপৰিড়াহা ন হোন্তি. ইমে ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, আসৱা ৱিনোদনা পহাতব্বা.

ভাৱনা পহাতব্বাসৱা

২৭. ‘‘কতমে চ, ভিক্খৱে, আসৱা ভাৱনা পহাতব্বা? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু পটিসঙ্খা যোনিসো সতিসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি ৱিৱেকনিস্সিতং ৱিৰাগনিস্সিতং নিৰোধনিস্সিতং ৱোস্সগ্গপৰিণামিং; পটিসঙ্খা যোনিসো ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি…পে… ৱীৰিযসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি… পীতিসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি… পস্সদ্ধিসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি… সমাধিসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি… উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি ৱিৱেকনিস্সিতং ৱিৰাগনিস্সিতং নিৰোধনিস্সিতং ৱোস্সগ্গপৰিণামিং.

‘‘যঞ্হিস্স, ভিক্খৱে, অভাৱযতো উপ্পজ্জেয্যুং আসৱা ৱিঘাতপৰিড়াহা, ভাৱযতো এৱংস তে আসৱা ৱিঘাতপৰিড়াহা ন হোন্তি. ইমে ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, আসৱা ভাৱনা পহাতব্বা.

২৮. ‘‘যতো খো, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো যে আসৱা দস্সনা পহাতব্বা তে দস্সনা পহীনা হোন্তি, যে আসৱা সংৱৰা পহাতব্বা তে সংৱৰা পহীনা হোন্তি, যে আসৱা পটিসেৱনা পহাতব্বা তে পটিসেৱনা পহীনা হোন্তি, যে আসৱা অধিৱাসনা পহাতব্বা তে অধিৱাসনা পহীনা হোন্তি, যে আসৱা পৰিৱজ্জনা পহাতব্বা তে পৰিৱজ্জনা পহীনা হোন্তি, যে আসৱা ৱিনোদনা পহাতব্বা তে ৱিনোদনা পহীনা হোন্তি, যে আসৱা ভাৱনা পহাতব্বা তে ভাৱনা পহীনা হোন্তি; অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে – ‘ভিক্খু সব্বাসৱসংৱৰসংৱুতো ৱিহৰতি, অচ্ছেচ্ছি [অচ্ছেজ্জি (ক.)] তণ্হং, ৱিৱত্তযি [ৱাৱত্তযি (সী. পী.)] সংযোজনং, সম্মা মানাভিসমযা অন্তমকাসি দুক্খস্সা’’’তি.

ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.

সব্বাসৱসুত্তং নিট্ঠিতং দুতিযং.