৫. উপোসথসুত্তং

৪৫. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি পুব্বাৰামে মিগাৰমাতুপাসাদে. তেন খো পন সমযেন ভগৱা তদহুপোসথে ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱুতো নিসিন্নো হোতি.

অথ খো আযস্মা আনন্দো অভিক্কন্তায ৰত্তিযা, নিক্খন্তে পঠমে যামে, উট্ঠাযাসনা একংসং উত্তৰাসঙ্গং [চীৱৰং (সব্বত্থ)] কৰিত্ৱা যেন ভগৱা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অভিক্কন্তা, ভন্তে, ৰত্তি; নিক্খন্তো পঠমো যামো; চিৰনিসিন্নো ভিক্খুসঙ্ঘো; উদ্দিসতু, ভন্তে, ভগৱা ভিক্খূনং পাতিমোক্খ’’ন্তি. এৱং ৱুত্তে, ভগৱা তুণ্হী অহোসি.

দুতিযম্পি খো আযস্মা আনন্দো অভিক্কন্তায ৰত্তিযা, নিক্খন্তে মজ্ঝিমে যামে, উট্ঠাযাসনা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা যেন ভগৱা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অভিক্কন্তা, ভন্তে, ৰত্তি; নিক্খন্তো মজ্ঝিমো যামো; চিৰনিসিন্নো ভিক্খুসঙ্ঘো; উদ্দিসতু, ভন্তে, ভগৱা ভিক্খূনং পাতিমোক্খ’’ন্তি. দুতিযম্পি খো ভগৱা তুণ্হী অহোসি.

ততিযম্পি খো আযস্মা আনন্দো অভিক্কন্তায ৰত্তিযা, নিক্খন্তে পচ্ছিমে যামে, উদ্ধস্তে অৰুণে, নন্দিমুখিযা ৰত্তিযা উট্ঠাযাসনা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা যেন ভগৱা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অভিক্কন্তা, ভন্তে, ৰত্তি; নিক্খন্তো পচ্ছিমো যামো; উদ্ধস্তো অৰুণো; নন্দিমুখী ৰত্তি; চিৰনিসিন্নো ভিক্খুসঙ্ঘো; উদ্দিসতু, ভন্তে, ভগৱা ভিক্খূনং পাতিমোক্খ’’ন্তি. ‘‘অপৰিসুদ্ধা, আনন্দ, পৰিসা’’তি.

অথ খো আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স এতদহোসি – ‘‘কং নু খো ভগৱা পুগ্গলং সন্ধায এৱমাহ – ‘অপৰিসুদ্ধা, আনন্দ, পৰিসা’তি? অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো সব্বাৱন্তং ভিক্খুসঙ্ঘং চেতসা চেতো পৰিচ্চ মনসাকাসি. অদ্দসা খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো তং পুগ্গলং দুস্সীলং পাপধম্মং অসুচিং সঙ্কস্সৰসমাচাৰং পটিচ্ছন্নকম্মন্তং অসমণং সমণপটিঞ্ঞং অব্ৰহ্মচাৰিং ব্ৰহ্মচাৰিপটিঞ্ঞং অন্তোপূতিং অৱস্সুতং কসম্বুজাতং মজ্ঝে ভিক্খুসঙ্ঘস্স নিসিন্নং. দিস্ৱান উট্ঠাযাসনা যেন সো পুগ্গলো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তং পুগ্গলং এতদৱোচ – ‘‘উট্ঠেহি, আৱুসো, দিট্ঠোসি ভগৱতা; নত্থি তে ভিক্খূহি সদ্ধিং সংৱাসো’’তি. এৱং ৱুত্তে [অথ খো (সব্বত্থ), চূড়ৱ. ৩৮৩; অ. নি. ৮.২০ পস্সিতব্বং], সো পুগ্গলো তুণ্হী অহোসি.

দুতিযম্পি খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো তং পুগ্গলং এতদৱোচ – ‘‘উট্ঠেহি, আৱুসো, দিট্ঠোসি ভগৱতা; নত্থি তে ভিক্খূহি সদ্ধিং সংৱাসো’’তি. দুতিযম্পি খো…পে… ততিযম্পি খো সো পুগ্গলো তুণ্হী অহোসি.

অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো তং পুগ্গলং বাহাযং গহেত্ৱা বহিদ্ৱাৰকোট্ঠকা নিক্খামেত্ৱা সূচিঘটিকং দত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘নিক্খামিতো, ভন্তে, সো পুগ্গলো মযা. পৰিসুদ্ধা পৰিসা. উদ্দিসতু, ভন্তে, ভগৱা ভিক্খূনং পাতিমোক্খ’’ন্তি. ‘‘অচ্ছৰিযং, মোগ্গল্লান, অব্ভুতং, মোগ্গল্লান! যাৱ বাহাগহণাপি নাম সো মোঘপুৰিসো আগমেস্সতী’’তি!

অথ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ন দানাহং, ভিক্খৱে, ইতো পৰং [ন দানাহং ভিক্খৱে অজ্জতগ্গে (অ. নি. ৮.২০)] উপোসথং কৰিস্সামি, পাতিমোক্খং উদ্দিসিস্সামি. তুম্হেৱ দানি, ভিক্খৱে, ইতো পৰং উপোসথং কৰেয্যাথ, পাতিমোক্খং উদ্দিসেয্যাথ. অট্ঠানমেতং, ভিক্খৱে, অনৱকাসো যং তথাগতো অপৰিসুদ্ধায পৰিসায উপোসথং কৰেয্য, পাতিমোক্খং উদ্দিসেয্য.

‘‘অট্ঠিমে, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দে অচ্ছৰিযা অব্ভুতা ধম্মা, যে দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি. কতমে অট্ঠ?

‘‘মহাসমুদ্দো, ভিক্খৱে, অনুপুব্বনিন্নো অনুপুব্বপোণো অনুপুব্বপব্ভাৰো, ন আযতকেনেৱ পপাতো. যম্পি [যং (সী. স্যা. ক.)], ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো অনুপুব্বনিন্নো অনুপুব্বপোণো অনুপুব্বপব্ভাৰো ন আযতকেনেৱ পপাতো; অযং, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দে পঠমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি.

‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো ঠিতধম্মো ৱেলং নাতিৱত্ততি. যম্পি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো ঠিতধম্মো ৱেলং নাতিৱত্ততি; অযং, ভিক্খৱে [অযম্পি (সব্বত্থ)], মহাসমুদ্দে দুতিযো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি.

‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো ন মতেন কুণপেন সংৱসতি. যং হোতি মহাসমুদ্দে মতং কুণপং তং খিপ্পমেৱ [খিপ্পঞ্ঞেৱ (সী.), খিপ্পংযেৱ (ক.)] তীৰং ৱাহেতি, থলং উস্সাৰেতি. যম্পি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো ন মতেন কুণপেন সংৱসতি, যং হোতি মহাসমুদ্দে মতং কুণপং তং খিপ্পমেৱ তীৰং ৱাহেতি থলং উস্সাৰেতি; অযং, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দে ততিযো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি.

‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, যা কাচি মহানদিযো, সেয্যথিদং – গঙ্গা যমুনা অচিৰৱতী সৰভূ মহী, তা মহাসমুদ্দং পত্ৱা [পত্তা (স্যা. পী. ক.)] জহন্তি পুৰিমানি নামগোত্তানি; ‘মহাসমুদ্দো’ত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছন্তি. যম্পি, ভিক্খৱে, যা কাচি মহানদিযো, সেয্যথিদং – গঙ্গা যমুনা অচিৰৱতী সৰভূ মহী তা মহাসমুদ্দং পত্ৱা জহন্তি পুৰিমানি নামগোত্তানি, ‘মহাসমুদ্দো’ত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছন্তি; অযং, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দে চতুত্থো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি.

‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, যা চ লোকে সৱন্তিযো মহাসমুদ্দং অপ্পেন্তি, যা চ অন্তলিক্খা ধাৰা পপতন্তি, ন তেন মহাসমুদ্দস্স ঊনত্তং ৱা পূৰত্তং ৱা পঞ্ঞাযতি. যম্পি, ভিক্খৱে, যা চ লোকে সৱন্তিযো মহাসমুদ্দং অপ্পেন্তি, যা চ অন্তলিক্খা ধাৰা পপতন্তি, ন তেন মহাসম্মুদ্দস্স ঊনত্তং ৱা পূৰত্তং ৱা পঞ্ঞাযতি; অযং, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দে পঞ্চমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি.

‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো একৰসো লোণৰসো. যম্পি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো একৰসো লোণৰসো; অযং, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দে ছট্ঠো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি.

‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো বহুৰতনো অনেকৰতনো. তত্ৰিমানি ৰতনানি, সেয্যথিদং – মুত্তা মণি ৱেড়ুৰিযো সঙ্খো সিলা পৱাড়ং ৰজতং জাতৰূপং লোহিতঙ্গো মসাৰগল্লং. যম্পি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো বহুৰতনো অনেকৰতনো, তত্ৰিমানি ৰতনানি, সেয্যথিদং – মুত্তা মণি ৱেড়ুৰিযো সঙ্খো সিলা পৱাড়ং ৰজতং জাতৰূপং লোহিতঙ্গো [লোহিতঙ্কো (সী. পী.), লোহিতকো (?)] মসাৰগল্লং; অযং, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দে সত্তমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি.

‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো মহতং ভূতানং আৱাসো. তত্ৰিমে ভূতা – তিমি তিমিঙ্গলো তিমিতিমিঙ্গলো [তিমি তিমিঙ্গলো তিমিৰপিঙ্গলো (সী. পী., অ. নি. ৮.১৯)] অসুৰা নাগা গন্ধব্বা. সন্তি মহাসমুদ্দে যোজনসতিকাপি অত্তভাৱা, দ্ৱিযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা, তিযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা, চতুযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা, পঞ্চযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা. যম্পি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো মহতং ভূতানং আৱাসো, তত্ৰিমে ভূতা – তিমি তিমিঙ্গলো তিমিতিমিঙ্গলো অসুৰা নাগা গন্ধব্বা, সন্তি মহাসমুদ্দে যোজনসতিকাপি অত্তভাৱা দ্ৱিযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা…পে… পঞ্চযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা; অযং, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দে অট্ঠমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি. ইমে খো, ভিক্খৱে, অট্ঠ মহাসমুদ্দে অচ্ছৰিযা অব্ভুতা ধম্মা যে দিস্ৱা দিস্ৱা অসুৰা মহাসমুদ্দে অভিৰমন্তি.

‘‘এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অট্ঠ অচ্ছৰিযা অব্ভুতা ধম্মা, যে দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি. কতমে অট্ঠ?

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো অনুপুব্বনিন্নো অনুপুব্বপোণো অনুপুব্বপব্ভাৰো, ন আযতকেনেৱ পপাতো; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অনুপুব্বসিক্খা অনুপুব্বকিৰিযা অনুপুব্বপটিপদা, ন আযতকেনেৱ অঞ্ঞাপটিৱেধো. যম্পি, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অনুপুব্বসিক্খা অনুপুব্বকিৰিযা অনুপুব্বপটিপদা, ন আযতকেনেৱ অঞ্ঞাপটিৱেধো; অযং, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে পঠমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো ঠিতধম্মো ৱেলং নাতিৱত্ততি; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, যং মযা সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং তং মম সাৱকা জীৱিতহেতুপি নাতিক্কমন্তি. যম্পি, ভিক্খৱে, মযা সাৱকানং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং তং মম সাৱকা জীৱিতহেতুপি নাতিক্কমন্তি; অযং, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে দুতিযো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো ন মতেন কুণপেন সংৱসতি; যং হোতি মহাসমুদ্দে মতং কুণপং তং খিপ্পমেৱ তীৰং ৱাহেতি, থলং উস্সাৰেতি; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, যো সো পুগ্গলো দুস্সীলো পাপধম্মো অসুচি সঙ্কস্সৰসমাচাৰো পটিচ্ছন্নকম্মন্তো অস্সমণো সমণপটিঞ্ঞো অব্ৰহ্মচাৰী ব্ৰহ্মচাৰিপটিঞ্ঞো অন্তোপূতি অৱস্সুতো কসম্বুজাতো, ন তেন সঙ্ঘো সংৱসতি; অথ খো নং খিপ্পমেৱ সন্নিপতিত্ৱা উক্খিপতি. কিঞ্চাপি সো হোতি মজ্ঝে ভিক্খুসঙ্ঘস্স নিসিন্নো, অথ খো সো আৰকাৱ সঙ্ঘম্হা, সঙ্ঘো চ তেন. যম্পি, ভিক্খৱে, যো সো পুগ্গলো দুস্সীলো পাপধম্মো অসুচি সঙ্কস্সৰসমাচাৰো পটিচ্ছন্নকম্মন্তো অস্সমণো সমণপটিঞ্ঞো অব্ৰহ্মচাৰী ব্ৰহ্মচাৰিপটিঞ্ঞো অন্তোপূতি অৱস্সুতো কসম্বুজাতো, ন তেন সঙ্ঘো সংৱসতি; খিপ্পমেৱ নং সন্নিপতিত্ৱা উক্খিপতি. কিঞ্চাপি সো হোতি মজ্ঝে ভিক্খুসঙ্ঘস্স নিসিন্নো, অথ খো সো আৰকাৱ সঙ্ঘম্হা, সঙ্ঘো চ তেন; অযং, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে ততিযো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, যা কাচি মহানদিযো, সেয্যথিদং – গঙ্গা যমুনা অচিৰৱতী সৰভূ মহী তা মহাসমুদ্দং পত্ৱা জহন্তি পুৰিমানি নামগোত্তানি, ‘মহাসমুদ্দো’ত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছন্তি; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰো ৱণ্ণা – খত্তিযা, ব্ৰাহ্মণা, ৱেস্সা, সুদ্দা তে তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিত্ৱা [পব্বজিতা (ক. সী.)] জহন্তি পুৰিমানি নামগোত্তানি, ‘সমণা সক্যপুত্তিযা’ত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছন্তি. যম্পি, ভিক্খৱে, চত্তাৰো ৱণ্ণা – খত্তিযা, ব্ৰাহ্মণা, ৱেস্সা, সুদ্দা তে তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিত্ৱা জহন্তি পুৰিমানি নামগোত্তানি, ‘সমণা সক্যপুত্তিযা’ত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছন্তি; অযং, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে চতুত্থো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, যা চ লোকে সৱন্তিযো মহাসমুদ্দং অপ্পেন্তি, যা চ অন্তলিক্খা ধাৰা পপতন্তি, ন তেন মহাসমুদ্দস্স ঊনত্তং ৱা পূৰত্তং ৱা পঞ্ঞাযতি; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, বহূ চেপি ভিক্খূ অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা পৰিনিব্বাযন্তি, ন তেন নিব্বানধাতুযা ঊনত্তং ৱা পূৰত্তং ৱা পঞ্ঞাযতি. যম্পি, ভিক্খৱে, বহূ চেপি ভিক্খূ অনুপাদিসেসায নিব্বানধাতুযা পৰিনিব্বাযন্তি, ন তেন নিব্বানধাতুযা ঊনত্তং ৱা পূৰত্তং ৱা পঞ্ঞাযতি; অযং, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে পঞ্চমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো একৰসো লোণৰসো; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, অযং ধম্মৱিনযো একৰসো ৱিমুত্তিৰসো. যম্পি, ভিক্খৱে, অযং ধম্মৱিনযো একৰসো ৱিমুত্তিৰসো; অযং, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে ছট্ঠো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো বহুৰতনো অনেকৰতনো, তত্ৰিমানি ৰতনানি, সেয্যথিদং – মুত্তা মণি ৱেড়ুৰিযো সঙ্খো সিলা পৱাড়ং ৰজতং জাতৰূপং লোহিতঙ্গো মসাৰগল্লং; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, অযং ধম্মৱিনযো বহুৰতনো অনেকৰতনো; তত্ৰিমানি ৰতনানি, সেয্যথিদং – চত্তাৰো সতিপট্ঠানা, চত্তাৰো সম্মপ্পধানা, চত্তাৰো ইদ্ধিপাদা, পঞ্চিন্দ্ৰিযানি, পঞ্চ বলানি, সত্ত বোজ্ঝঙ্গা, অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো. যম্পি, ভিক্খৱে, অযং ধম্মৱিনযো বহুৰতনো অনেকৰতনো, তত্ৰিমানি ৰতনানি, সেয্যথিদং – চত্তাৰো সতিপট্ঠানা, চত্তাৰো সম্মপ্পধানা, চত্তাৰো ইদ্ধিপাদা, পঞ্চিন্দ্ৰিযানি, পঞ্চ বলানি, সত্ত বোজ্ঝঙ্গা, অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো; অযং, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে সত্তমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, মহাসমুদ্দো মহতং ভূতানং আৱাসো, তত্ৰিমে ভূতা – তিমি তিমিঙ্গলো তিমিতিমিঙ্গলো অসুৰা নাগা গন্ধব্বা, সন্তি মহাসমুদ্দে যোজনসতিকাপি অত্তভাৱা দ্ৱিযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা তিযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা চতুযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা পঞ্চযোজনসতিকাপি অত্তভাৱা; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, অযং ধম্মৱিনযো মহতং ভূতানং আৱাসো; তত্ৰিমে ভূতা – সোতাপন্নো, সোতাপত্তিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো, সকদাগামি, সকদাগামিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো, অনাগামী, অনাগামীফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো, অৰহা, অৰহত্তায পটিপন্নো [অৰহত্তফলসচ্ছিকিৰিযায (সী.)]. যম্পি, ভিক্খৱে, অযং ধম্মৱিনযো মহতং ভূতানং আৱাসো, তত্ৰিমে ভূতা – সোতাপন্নো, সোতাপত্তিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো, সকদাগামী, সকদাগামিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো, অনাগামী, অনাগামিফলসচ্ছিকিৰিযায পটিপন্নো, অৰহা, অৰহত্তায পটিপন্নো; অযং, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অট্ঠমো অচ্ছৰিযো অব্ভুতো ধম্মো, যং দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তি. ইমে খো, ভিক্খৱে, ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অট্ঠ অচ্ছৰিযা অব্ভুতা ধম্মা, যে দিস্ৱা দিস্ৱা ভিক্খূ ইমস্মিং ধম্মৱিনযে অভিৰমন্তী’’তি.

অথ খো ভগৱা এতমত্থং ৱিদিত্ৱা তাযং ৱেলাযং ইমং উদানং উদানেসি –

‘‘ছন্নমতিৱস্সতি, ৱিৱটং নাতিৱস্সতি;

তস্মা ছন্নং ৱিৱৰেথ, এৱং তং নাতিৱস্সতী’’তি. পঞ্চমং;