১০. বাহিযসুত্তং

১০. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন বাহিযো দাৰুচীৰিযো সুপ্পাৰকে পটিৱসতি সমুদ্দতীৰে সক্কতো গৰুকতো মানিতো পূজিতো অপচিতো লাভী চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰানং. অথ খো বাহিযস্স দাৰুচীৰিযস্স ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – ‘‘যে খো কেচি লোকে অৰহন্তো ৱা অৰহত্তমগ্গং ৱা সমাপন্না, অহং তেসং অঞ্ঞতৰো’’তি.

অথ খো বাহিযস্স দাৰুচীৰিযস্স পুৰাণসালোহিতা দেৱতা অনুকম্পিকা অত্থকামা বাহিযস্স দাৰুচীৰিযস্স চেতসা চেতোপৰিৱিতক্কমঞ্ঞায যেন বাহিযো দাৰুচীৰিযো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা বাহিযং দাৰুচীৰিযং এতদৱোচ – ‘‘নেৱ খো ত্ৱং, বাহিয, অৰহা, নাপি অৰহত্তমগ্গং ৱা সমাপন্নো. সাপি তে পটিপদা নত্থি যায ত্ৱং অৰহা ৱা অস্স [অস্সসি (স্যা. ক.)] অৰহত্তমগ্গং ৱা সমাপন্নো’’তি.

‘‘অথ কে চৰহি সদেৱকে লোকে অৰহন্তো ৱা অৰহত্তমগ্গং ৱা সমাপন্নো’’তি? ‘‘অত্থি, বাহিয, উত্তৰেসু জনপদেসু [জনপদে (সী.)] সাৱত্থি নাম নগৰং. তত্থ সো ভগৱা এতৰহি ৱিহৰতি অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো. সো হি, বাহিয, ভগৱা অৰহা চেৱ অৰহত্তায চ ধম্মং দেসেতী’’তি.

অথ খো বাহিযো দাৰুচীৰিযো তায দেৱতায সংৱেজিতো তাৱদেৱ সুপ্পাৰকম্হা পক্কামি. সব্বত্থ একৰত্তিপৰিৱাসেন যেন সাৱত্থি জেতৱনং অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামো তেনুপসঙ্কমি. তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খূ অব্ভোকাসে চঙ্কমন্তি. অথ খো বাহিযো দাৰুচীৰিযো যেন তে ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘কহং নু খো, ভন্তে, এতৰহি ভগৱা ৱিহৰতি অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো? দস্সনকামম্হা মযং তং ভগৱন্তং অৰহন্তং সম্মাসম্বুদ্ধ’’ন্তি. ‘‘অন্তৰঘৰং পৱিট্ঠো খো, বাহিয, ভগৱা পিণ্ডাযা’’তি.

অথ খো বাহিযো দাৰুচীৰিযো তৰমানৰূপো জেতৱনা নিক্খমিত্ৱা সাৱত্থিং পৱিসিত্ৱা অদ্দস ভগৱন্তং সাৱত্থিযং পিণ্ডায চৰন্তং পাসাদিকং পসাদনীযং সন্তিন্দ্ৰিযং সন্তমানসং উত্তমদমথসমথমনুপ্পত্তং দন্তং গুত্তং যতিন্দ্ৰিযং নাগং. দিস্ৱান যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱতো পাদে সিৰসা নিপতিত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘দেসেতু মে, ভন্তে ভগৱা, ধম্মং; দেসেতু, সুগতো, ধম্মং, যং মমস্স দীঘৰত্তং হিতায সুখাযা’’তি. এৱং ৱুত্তে, ভগৱা বাহিযং দাৰুচীৰিযং এতদৱোচ – ‘‘অকালো খো তাৱ, বাহিয, অন্তৰঘৰং পৱিট্ঠম্হা পিণ্ডাযা’’তি.

দুতিযম্পি খো বাহিযো দাৰুচীৰিযো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘দুজ্জানং খো পনেতং, ভন্তে, ভগৱতো ৱা জীৱিতন্তৰাযানং, ময্হং ৱা জীৱিতন্তৰাযানং. দেসেতু মে, ভন্তে ভগৱা, ধম্মং; দেসেতু, সুগতো, ধম্মং, যং মমস্স দীঘৰত্তং হিতায সুখাযা’’তি. দুতিযম্পি খো ভগৱা বাহিযং দাৰুচীৰিযং এতদৱোচ – ‘‘অকালো খো তাৱ, বাহিয, অন্তৰঘৰং পৱিট্ঠম্হা পিণ্ডাযা’’তি.

ততিযম্পি খো বাহিযো দাৰুচীৰিযো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘দুজ্জানং খো পনেতং, ভন্তে, ভগৱতো ৱা জীৱিতন্তৰাযানং, ময্হং ৱা জীৱিতন্তৰাযানং. দেসেতু মে ভন্তে ভগৱা, ধম্মং; দেসেতু, সুগতো, ধম্মং, যং মমস্স দীঘৰত্তং হিতায সুখাযা’’তি.

‘‘তস্মাতিহ তে, বাহিয, এৱং সিক্খিতব্বং – ‘দিট্ঠে দিট্ঠমত্তং ভৱিস্সতি, সুতে সুতমত্তং ভৱিস্সতি, মুতে মুতমত্তং ভৱিস্সতি, ৱিঞ্ঞাতে ৱিঞ্ঞাতমত্তং ভৱিস্সতী’তি. এৱঞ্হি তে, বাহিয, সিক্খিতব্বং. যতো খো তে, বাহিয, দিট্ঠে দিট্ঠমত্তং ভৱিস্সতি, সুতে সুতমত্তং ভৱিস্সতি, মুতে মুতমত্তং ভৱিস্সতি, ৱিঞ্ঞাতে ৱিঞ্ঞাতমত্তং ভৱিস্সতি, ততো ত্ৱং, বাহিয, ন তেন; যতো ত্ৱং, বাহিয, ন তেন ততো ত্ৱং, বাহিয, ন তত্থ; যতো ত্ৱং, বাহিয, ন তত্থ, ততো ত্ৱং, বাহিয, নেৱিধ ন হুৰং ন উভযমন্তৰেন. এসেৱন্তো দুক্খস্সা’’তি.

অথ খো বাহিযস্স দাৰুচীৰিযস্স ভগৱতো ইমায সংখিত্তায ধম্মদেসনায তাৱদেৱ অনুপাদায আসৱেহি চিত্তং ৱিমুচ্চি.

অথ খো ভগৱা বাহিযং দাৰুচীৰিযং ইমিনা সংখিত্তেন ওৱাদেন ওৱদিত্ৱা পক্কামি. অথ খো অচিৰপক্কন্তস্স ভগৱতো বাহিযং দাৰুচীৰিযং গাৱী তৰুণৱচ্ছা অধিপতিত্ৱা [অধিপাতেত্ৱা (সী. স্যা. পী.), অধিপাতিত্ৱা (ক.)] জীৱিতা ৱোৰোপেসি.

অথ খো ভগৱা সাৱত্থিযং পিণ্ডায চৰিত্ৱা পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং নগৰম্হা নিক্খমিত্ৱা অদ্দস বাহিযং দাৰুচীৰিযং কালঙ্কতং [কালকতং (সী. স্যা. কং.)]; দিস্ৱান ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘গণ্হথ, ভিক্খৱে, বাহিযস্স দাৰুচীৰিযস্স সৰীৰকং; মঞ্চকং আৰোপেত্ৱা নীহৰিত্ৱা ঝাপেথ; থূপঞ্চস্স কৰোথ. সব্ৰহ্মচাৰী ৱো, ভিক্খৱে, কালঙ্কতো’’তি.

‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পটিস্সুত্ৱা বাহিযস্স দাৰুচীৰিযস্স সৰীৰকং মঞ্চকং আৰোপেত্ৱা নীহৰিত্ৱা ঝাপেত্ৱা থূপঞ্চস্স কত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো তে ভিক্খূ ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘দড্ঢং, ভন্তে, বাহিযস্স দাৰুচীৰিযস্স সৰীৰং, থূপো চস্স কতো. তস্স কা গতি, কো অভিসম্পৰাযো’’তি? ‘‘পণ্ডিতো, ভিক্খৱে, বাহিযো দাৰুচীৰিযো পচ্চপাদি ধম্মস্সানুধম্মং; ন চ মং ধম্মাধিকৰণং ৱিহেসেসি. পৰিনিব্বুতো, ভিক্খৱে, বাহিযো দাৰুচীৰিযো’’তি.

অথ খো ভগৱা এতমত্থং ৱিদিত্ৱা তাযং ৱেলাযং ইমং উদানং উদানেসি –

‘‘যত্থ আপো চ পথৱী, তেজো ৱাযো ন গাধতি;

ন তত্থ সুক্কা জোতন্তি, আদিচ্চো নপ্পকাসতি;

ন তত্থ চন্দিমা ভাতি, তমো তত্থ ন ৱিজ্জতি.

‘‘যদা চ অত্তনাৱেদি [ৱেধী (ক.)], মুনি মোনেন ব্ৰাহ্মণো;

অথ ৰূপা অৰূপা চ, সুখদুক্খা পমুচ্চতী’’তি. দসমং;

(অযম্পি উদানো ৱুত্তো ভগৱতা ইতি মে সুতন্তি.) [( ) স্যামপোত্থকে নত্থি]

বোধিৱগ্গো পঠমো নিট্ঠিতো.