৮. খেমাথেৰীঅপদানং
২৮৯. ‘‘পদুমুত্তৰো নাম জিনো, সব্বধম্মেসু চক্খুমা;
ইতো সতসহস্সম্হি, কপ্পে উপ্পজ্জি নাযকো.
২৯০. ‘‘তদাহং হংসৱতিযং, জাতা সেট্ঠিকুলে অহুং [অহু (স্যা.)];
নানাৰতনপজ্জোতে, মহাসুখসমপ্পিতা.
২৯১. ‘‘উপেত্ৱা তং মহাৱীৰং, অস্সোসিং ধম্মদেসনং;
ততো জাতপ্পসাদাহং, উপেমি সৰণং জিনং.
২৯২. ‘‘মাতৰং পিতৰং চাহং, আযাচিত্ৱা ৱিনাযকং;
নিমন্তযিত্ৱা সত্তাহং, ভোজযিং সহসাৱকং.
২৯৩. ‘‘অতিক্কন্তে চ সত্তাহে, মহাপঞ্ঞানমুত্তমং;
ভিক্খুনিং এতদগ্গম্হি, ঠপেসি নৰসাৰথি.
২৯৪. ‘‘তং সুত্ৱা মুদিতা হুত্ৱা, পুনো তস্স মহেসিনো;
কাৰং কত্ৱান তং ঠানং, পণিপচ্চ পণীদহিং.
২৯৫. ‘‘ততো মম জিনো [মং স জিনো (স্যা.)] আহ, ‘সিজ্ঝতং পণিধী তৱ;
সসঙ্ঘে মে কতং কাৰং, অপ্পমেয্যফলং তযা.
২৯৬. ‘‘‘সতসহস্সিতো কপ্পে, ওক্কাককুলসম্ভৱো;
গোতমো নাম গোত্তেন, সত্থা লোকে ভৱিস্সতি.
২৯৭. ‘‘‘তস্স ধম্মেসু দাযাদা, ওৰসা ধম্মনিম্মিতা;
এতদগ্গমনুপ্পত্তা, খেমা নাম ভৱিস্সতি’.
২৯৮. ‘‘তেন কম্মেন সুকতেন, চেতনাপণিধীহি চ;
জহিত্ৱা মানুসং দেহং, তাৱতিংসূপগা অহং.
২৯৯. ‘‘ততো চুতা যামমগং, ততোহং তুসিতং গতা;
ততো চ নিম্মানৰতিং, ৱসৱত্তিপুৰং ততো.
৩০০. ‘‘যত্থ যত্থূপপজ্জামি, তস্স কম্মস্স ৱাহসা;
তত্থ তত্থেৱ ৰাজূনং, মহেসিত্তমকাৰযিং.
৩০১. ‘‘ততো চুতা মনুস্সত্তে, ৰাজূনং চক্কৱত্তিনং;
মণ্ডলীনঞ্চ ৰাজূনং, মহেসিত্তমকাৰযিং.
৩০২. ‘‘সম্পত্তিং অনুভোত্ৱান, দেৱেসু মনুজেসু চ;
সব্বত্থ সুখিতা হুত্ৱা, নেককপ্পেসু সংসৰিং.
৩০৩. ‘‘একনৱুতিতো কপ্পে, ৱিপস্সী লোকনাযকো;
উপ্পজ্জি চাৰুদস্সনো [চাৰুনযনো (সী. পী.)], সব্বধম্মৱিপস্সকো.
৩০৪. ‘‘তমহং লোকনাযকং, উপেত্ৱা নৰসাৰথিং;
ধম্মং ভণিতং সুত্ৱান, পব্বজিং অনগাৰিযং.
৩০৫. ‘‘দসৱস্সসহস্সানি, তস্স ৱীৰস্স সাসনে;
ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিত্ৱান, যুত্তযোগা বহুস্সুতা.
৩০৬. ‘‘পচ্চযাকাৰকুসলা, চতুসচ্চৱিসাৰদা;
নিপুণা চিত্তকথিকা, সত্থুসাসনকাৰিকা.
৩০৭. ‘‘ততো চুতাহং তুসিতং, উপপন্না যসস্সিনী;
অভিভোমি তহিং অঞ্ঞে, ব্ৰহ্মচাৰীফলেনহং.
৩০৮. ‘‘যত্থ যত্থূপপন্নাহং, মহাভোগা মহদ্ধনা;
মেধাৱিনী সীলৱতী [ৰূপৱতী (সী. স্যা. পী.)], ৱিনীতপৰিসাপি চ.
৩০৯. ‘‘ভৱামি তেন কম্মেন, যোগেন জিনসাসনে;
সব্বা সম্পত্তিযো ময্হং, সুলভা মনসো পিযা.
৩১০. ‘‘যোপি মে ভৱতে ভত্তা, যত্থ যত্থ গতাযপি;
ৱিমানেতি ন মং কোচি, পটিপত্তিবলেন মে.
৩১১. ‘‘ইমম্হি ভদ্দকে কপ্পে, ব্ৰহ্মবন্ধু মহাযসো;
নামেন কোণাগমনো, উপ্পজ্জি ৱদতং ৱৰো.
৩১২. ‘‘তদা হি বাৰাণসিযং, সুসমিদ্ধকুলপ্পজা [সুসমিদ্ধি… (স্যা.)];
ধনঞ্জানী সুমেধা চ, অহম্পি চ তযো জনা.
৩১৩. ‘‘সঙ্ঘাৰামমদাসিম্হ, দানসহাযিকা পুৰে [নেকে সহস্সিকে মুনে (স্যা.), দানং সহস্সিকং মুনে (পী.)];
সঙ্ঘস্স চ ৱিহাৰম্পি [সসংঘস্স ৱিহাৰং হি (স্যা. পী.)], উদ্দিস্স কাৰিকা [দাযিকা (পী.)] মযং.
৩১৪. ‘‘ততো চুতা মযং সব্বা, তাৱতিংসূপগা অহুং;
যসসা অগ্গতং পত্তা, মনুস্সেসু তথেৱ চ.
৩১৫. ‘‘ইমস্মিংযেৱ কপ্পম্হি, ব্ৰহ্মবন্ধু মহাযসো;
কস্সপো নাম গোত্তেন, উপ্পজ্জি ৱদতং ৱৰো.
৩১৬. ‘‘উপট্ঠাকো মহেসিস্স, তদা আসি নৰিস্সৰো;
কাসিৰাজা কিকী নাম, বাৰাণসিপুৰুত্তমে.
৩১৭. ‘‘তস্সাসিং জেট্ঠিকা ধীতা, সমণী ইতি ৱিস্সুতা;
ধম্মং সুত্ৱা জিনগ্গস্স, পব্বজ্জং সমৰোচযিং.
৩১৮. ‘‘অনুজানি ন নো তাতো, অগাৰেৱ তদা মযং;
ৱীসৱস্সসহস্সানি, ৱিচৰিম্হ অতন্দিতা.
৩১৯. ‘‘কোমাৰিব্ৰহ্মচৰিযং, ৰাজকঞ্ঞা সুখেধিতা;
বুদ্ধোপট্ঠাননিৰতা, মুদিতা সত্ত ধীতৰো.
৩২০. ‘‘সমণী সমণগুত্তা চ, ভিক্খুনী ভিক্খুদাযিকা;
ধম্মা চেৱ সুধম্মা চ, সত্তমী সঙ্ঘদাযিকা.
৩২১. ‘‘অহং উপ্পলৱণ্ণা চ, পটাচাৰা চ কুণ্ডলা;
কিসাগোতমী ধম্মদিন্না, ৱিসাখা হোতি সত্তমী.
৩২২. ‘‘কদাচি সো নৰাদিচ্চো, ধম্মং দেসেসি অব্ভুতং;
মহানিদানসুত্তন্তং, সুত্ৱা তং পৰিযাপুণিং.
৩২৩. ‘‘তেহি কম্মেহি সুকতেহি, চেতনাপণিধীহি চ;
জহিত্ৱা মানুসং দেহং, তাৱতিংসমগচ্ছহং.
৩২৪. ‘‘পচ্ছিমে চ ভৱে দানি, সাকলায পুৰুত্তমে;
ৰঞ্ঞো মদ্দস্স ধীতাম্হি, মনাপা দযিতা পিযা.
৩২৫. ‘‘সহ মে জাতমত্তম্হি, খেমং তম্হি পুৰে অহু;
ততো খেমাতি নামং মে, গুণতো উপপজ্জথ.
৩২৬. ‘‘যদাহং যোব্বনং পত্তা, ৰূপলাৱঞ্ঞভূসিতা [ৰূপৱণ্ণৱিভূসিতা (স্যা.), ৰূপৱন্তা ৱিভূসিতা (পী.), ৰূপৱিলাসভূসিতা (ক.)];
তদা অদাসি মং তাতো, বিম্বিসাৰস্স ৰাজিনো.
৩২৭. ‘‘তস্সাহং সুপ্পিযা আসিং, ৰূপকে লাযনে ৰতা;
ৰূপানং দোসৱাদীতি, ন উপেসিং মহাদযং.
৩২৮. ‘‘বিম্বিসাৰো তদা ৰাজা, মমানুগ্গহবুদ্ধিযা;
ৱণ্ণযিত্ৱা ৱেড়ুৱনং, গাযকে গাপযী মমং.
৩২৯. ‘‘ৰম্মং ৱেড়ুৱনং যেন, ন দিট্ঠং সুগতালযং;
ন তেন নন্দনং দিট্ঠং, ইতি মঞ্ঞামসে মযং.
৩৩০. ‘‘যেন ৱেড়ুৱনং দিট্ঠং, নৰনন্দননন্দনং;
সুদিট্ঠং নন্দনং তেন, অমৰিন্দসুনন্দনং.
৩৩১. ‘‘ৱিহায নন্দনং দেৱা, ওতৰিত্ৱা মহীতলং [মহীতলে (স্যা. পী.)];
ৰম্মং ৱেড়ুৱনং দিস্ৱা, ন তপ্পন্তি সুৱিম্হিতা.
৩৩২. ‘‘ৰাজপুঞ্ঞেন নিব্বত্তং, বুদ্ধপুঞ্ঞেন ভূসিতং;
কো ৱত্তা তস্স নিস্সেসং, ৱনস্স গুণসঞ্চযং.
৩৩৩. ‘‘তং সুত্ৱা ৱনসমিদ্ধং, মম সোতমনোহৰং;
দট্ঠুকামা তমুয্যানং, ৰঞ্ঞো আৰোচযিং তদা.
৩৩৪. ‘‘মহতা পৰিৱাৰেন, তদা চ সো [তদা মং সো (স্যা. পী.)] মহীপতি;
মং পেসেসি [সংপেসেসি (স্যা.), সম্পাপেসি (পী.)] তমুয্যানং, দস্সনায সমুস্সুকং.
৩৩৫. ‘‘গচ্ছ পস্স মহাভোগে, ৱনং নেত্তৰসাযনং;
যং সদা ভাতি সিৰিযা, সুগতাভানুৰঞ্জিতং.
৩৩৬. ‘‘যদা চ পিণ্ডায মুনি, গিৰিব্বজপুৰুত্তমং;
পৱিট্ঠোহং তদাযেৱ, ৱনং দট্ঠুমুপাগমিং.
৩৩৭. ‘‘তদা তং ফুল্লৱিপিনং, নানাভমৰকূজিতং;
কোকিলাগীতসহিতং, মযূৰগণনচ্চিতং.
৩৩৮. ‘‘অপ্পসদ্দমনাকিণ্ণং, নানাচঙ্কমভূসিতং;
কুটিমণ্ডপসঙ্কিণ্ণং, যোগীৱৰৱিৰাজিতং.
৩৩৯. ‘‘ৱিচৰন্তী অমঞ্ঞিস্সং, সফলং নযনং মম;
তত্থাপি তৰুণং ভিক্খুং, যুত্তং দিস্ৱা ৱিচিন্তযিং.
৩৪০. ‘‘‘ঈদিসে ৱিপিনে ৰম্মে, ঠিতোযং নৱযোব্বনে;
ৱসন্তমিৱ কন্তেন, ৰূপেন চ সমন্ৱিতো.
৩৪১. ‘‘‘নিসিন্নো ৰুক্খমূলম্হি, মুণ্ডো সঙ্ঘাটিপাৰুতো;
ঝাযতে ৱতযং ভিক্খু, হিত্ৱা ৱিসযজং ৰতিং.
৩৪২. ‘‘‘ননু নাম গহট্ঠেন, কামং ভুত্ৱা যথাসুখং;
পচ্ছা জিণ্ণেন ধম্মোযং, চৰিতব্বো সুভদ্দকো’.
৩৪৩. ‘‘সুঞ্ঞকন্তি ৱিদিত্ৱান, গন্ধগেহং জিনালযং;
উপেত্ৱা জিনমদ্দক্খং, উদযন্তংৱ ভাকৰং.
৩৪৪. ‘‘এককং সুখমাসীনং, বীজমানং ৱৰিত্থিযা;
দিস্ৱানেৱং ৱিচিন্তেসিং, নাযং লূখো নৰাসভো.
৩৪৫. ‘‘সা কঞ্ঞা কনকাভাসা, পদুমাননলোচনা;
বিম্বোট্ঠী কুন্দদসনা, মনোনেত্তৰসাযনা.
৩৪৬. ‘‘হেমদোলাভসৱনা [হেমদোলা সুৱদীনা (স্যা.)], কলিকাকাৰসুত্থনী [কলসাকাৰসুত্তনী (সী. পী.), কমলাকাৰসুত্তনী (স্যা.)];
ৱেদিমজ্ঝাৱ সুস্সোণী [কনুমজ্ঝাৱ সুস্সোণী (সী.), ৱেদিমজ্ঝা ৱৰসোণী (স্যা. পী.)], ৰম্ভোৰু চাৰুভূসনা.
৩৪৭. ‘‘ৰত্তংসকুপসংব্যানা, নীলমট্ঠনিৱাসনা;
অতপ্পনেয্যৰূপেন, হাসভাৱসমন্ৱিতা [হাৱভাৱসমন্ৱিতা (সী.), সব্বাভৰণমণ্ডিতা (স্যা.)].
৩৪৮. ‘‘দিস্ৱা তমেৱং চিন্তেসিং, অহোযমভিৰূপিনী;
ন মযানেন নেত্তেন, দিট্ঠপুব্বা কুদাচনং.
৩৪৯. ‘‘ততো জৰাভিভূতা সা, ৱিৱণ্ণা ৱিকতাননা;
ভিন্নদন্তা সেতসিৰা, সলালা ৱদনাসুচি.
৩৫০. ‘‘সঙ্খিত্তকণ্ণা সেতক্খী, লম্বাসুভপযোধৰা;
ৱলিৱিততসব্বঙ্গী, সিৰাৱিততদেহিনী.
৩৫১. ‘‘নতঙ্গা দণ্ডদুতিযা, উপ্ফাসুলিকতা [উপ্পণ্ডুপণ্ডুকা (সী. স্যা.)] কিসা;
পৱেধমানা পতিতা, নিস্সসন্তী মুহুং মুহুং.
৩৫২. ‘‘ততো মে আসি সংৱেগো, অব্ভুতো লোমহংসনো;
ধিৰত্থু ৰূপং অসুচিং, ৰমন্তে যত্থ বালিসা.
৩৫৩. ‘‘তদা মহাকাৰুণিকো, দিস্ৱা সংৱিগ্গমানসং;
উদগ্গচিত্তো সুগতো, ইমা গাথা অভাসথ.
৩৫৪. ‘‘‘আতুৰং অসুচিং পূতিং, পস্স খেমে সমুস্সযং;
উগ্ঘৰন্তং পগ্ঘৰন্তং, বালানং অভিনন্দিতং.
৩৫৫. ‘‘‘অসুভায চিত্তং ভাৱেহি, একগ্গং সুসমাহিতং;
সতি কাযগতা ত্যত্থু, নিব্বিদা বহুলা ভৱ.
৩৫৬. ‘‘‘যথা ইদং তথা এতং, যথা এতং তথা ইদং;
অজ্ঝত্তঞ্চ বহিদ্ধা চ, কাযে ছন্দং ৱিৰাজয.
৩৫৭. ‘‘‘অনিমিত্তঞ্চ ভাৱেহি, মানানুসযমুজ্জহ;
ততো মানাভিসমযা, উপসন্তা চৰিস্সসি.
৩৫৮. ‘‘‘যে ৰাগৰত্তানুপতন্তি সোতং, সযং কতং মক্কটকোৱ জালং;
এতম্পি ছেত্ৱান পৰিব্বজন্তি, ন পেক্খিনো [অনপেক্খিনো (সী. স্যা. পী.)] কামসুখং পহায’.
৩৫৯. ‘‘ততো কল্লিতচিত্তং [কল্লিকচিত্তং (স্যা.), কলিকচিত্তং (পী.)] মং, ঞত্ৱান নৰসাৰথি;
মহানিদানং দেসেসি, সুত্তন্তং ৱিনযায মে.
৩৬০. ‘‘সুত্ৱা সুত্তন্তসেট্ঠং তং, পুব্বসঞ্ঞমনুস্সৰিং;
তত্থ ঠিতাৱহং সন্তী, ধম্মচক্খুং ৱিসোধযিং.
৩৬১. ‘‘নিপতিত্ৱা মহেসিস্স, পাদমূলম্হি তাৱদে;
অচ্চযং দেসনত্থায, ইদং ৱচনমব্ৰৱিং.
৩৬২. ‘‘‘নমো তে সব্বদস্সাৱী, নমো তে কৰুণাকৰ;
নমো তে তিণ্ণসংসাৰ, নমো তে অমতং দদ.
৩৬৩. ‘‘‘দিট্ঠিগহনপক্খন্দা [… পক্খন্তা (সী. স্যা.)], কামৰাগৱিমোহিতা;