৮. খেমাথেৰীঅপদানং

২৮৯. ‘‘পদুমুত্তৰো নাম জিনো, সব্বধম্মেসু চক্খুমা;

ইতো সতসহস্সম্হি, কপ্পে উপ্পজ্জি নাযকো.

২৯০. ‘‘তদাহং হংসৱতিযং, জাতা সেট্ঠিকুলে অহুং [অহু (স্যা.)];

নানাৰতনপজ্জোতে, মহাসুখসমপ্পিতা.

২৯১. ‘‘উপেত্ৱা তং মহাৱীৰং, অস্সোসিং ধম্মদেসনং;

ততো জাতপ্পসাদাহং, উপেমি সৰণং জিনং.

২৯২. ‘‘মাতৰং পিতৰং চাহং, আযাচিত্ৱা ৱিনাযকং;

নিমন্তযিত্ৱা সত্তাহং, ভোজযিং সহসাৱকং.

২৯৩. ‘‘অতিক্কন্তে চ সত্তাহে, মহাপঞ্ঞানমুত্তমং;

ভিক্খুনিং এতদগ্গম্হি, ঠপেসি নৰসাৰথি.

২৯৪. ‘‘তং সুত্ৱা মুদিতা হুত্ৱা, পুনো তস্স মহেসিনো;

কাৰং কত্ৱান তং ঠানং, পণিপচ্চ পণীদহিং.

২৯৫. ‘‘ততো মম জিনো [মং স জিনো (স্যা.)] আহ, ‘সিজ্ঝতং পণিধী তৱ;

সসঙ্ঘে মে কতং কাৰং, অপ্পমেয্যফলং তযা.

২৯৬. ‘‘‘সতসহস্সিতো কপ্পে, ওক্কাককুলসম্ভৱো;

গোতমো নাম গোত্তেন, সত্থা লোকে ভৱিস্সতি.

২৯৭. ‘‘‘তস্স ধম্মেসু দাযাদা, ওৰসা ধম্মনিম্মিতা;

এতদগ্গমনুপ্পত্তা, খেমা নাম ভৱিস্সতি’.

২৯৮. ‘‘তেন কম্মেন সুকতেন, চেতনাপণিধীহি চ;

জহিত্ৱা মানুসং দেহং, তাৱতিংসূপগা অহং.

২৯৯. ‘‘ততো চুতা যামমগং, ততোহং তুসিতং গতা;

ততো চ নিম্মানৰতিং, ৱসৱত্তিপুৰং ততো.

৩০০. ‘‘যত্থ যত্থূপপজ্জামি, তস্স কম্মস্স ৱাহসা;

তত্থ তত্থেৱ ৰাজূনং, মহেসিত্তমকাৰযিং.

৩০১. ‘‘ততো চুতা মনুস্সত্তে, ৰাজূনং চক্কৱত্তিনং;

মণ্ডলীনঞ্চ ৰাজূনং, মহেসিত্তমকাৰযিং.

৩০২. ‘‘সম্পত্তিং অনুভোত্ৱান, দেৱেসু মনুজেসু চ;

সব্বত্থ সুখিতা হুত্ৱা, নেককপ্পেসু সংসৰিং.

৩০৩. ‘‘একনৱুতিতো কপ্পে, ৱিপস্সী লোকনাযকো;

উপ্পজ্জি চাৰুদস্সনো [চাৰুনযনো (সী. পী.)], সব্বধম্মৱিপস্সকো.

৩০৪. ‘‘তমহং লোকনাযকং, উপেত্ৱা নৰসাৰথিং;

ধম্মং ভণিতং সুত্ৱান, পব্বজিং অনগাৰিযং.

৩০৫. ‘‘দসৱস্সসহস্সানি, তস্স ৱীৰস্স সাসনে;

ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিত্ৱান, যুত্তযোগা বহুস্সুতা.

৩০৬. ‘‘পচ্চযাকাৰকুসলা, চতুসচ্চৱিসাৰদা;

নিপুণা চিত্তকথিকা, সত্থুসাসনকাৰিকা.

৩০৭. ‘‘ততো চুতাহং তুসিতং, উপপন্না যসস্সিনী;

অভিভোমি তহিং অঞ্ঞে, ব্ৰহ্মচাৰীফলেনহং.

৩০৮. ‘‘যত্থ যত্থূপপন্নাহং, মহাভোগা মহদ্ধনা;

মেধাৱিনী সীলৱতী [ৰূপৱতী (সী. স্যা. পী.)], ৱিনীতপৰিসাপি চ.

৩০৯. ‘‘ভৱামি তেন কম্মেন, যোগেন জিনসাসনে;

সব্বা সম্পত্তিযো ময্হং, সুলভা মনসো পিযা.

৩১০. ‘‘যোপি মে ভৱতে ভত্তা, যত্থ যত্থ গতাযপি;

ৱিমানেতি ন মং কোচি, পটিপত্তিবলেন মে.

৩১১. ‘‘ইমম্হি ভদ্দকে কপ্পে, ব্ৰহ্মবন্ধু মহাযসো;

নামেন কোণাগমনো, উপ্পজ্জি ৱদতং ৱৰো.

৩১২. ‘‘তদা হি বাৰাণসিযং, সুসমিদ্ধকুলপ্পজা [সুসমিদ্ধি… (স্যা.)];

ধনঞ্জানী সুমেধা চ, অহম্পি চ তযো জনা.

৩১৩. ‘‘সঙ্ঘাৰামমদাসিম্হ, দানসহাযিকা পুৰে [নেকে সহস্সিকে মুনে (স্যা.), দানং সহস্সিকং মুনে (পী.)];

সঙ্ঘস্স চ ৱিহাৰম্পি [সসংঘস্স ৱিহাৰং হি (স্যা. পী.)], উদ্দিস্স কাৰিকা [দাযিকা (পী.)] মযং.

৩১৪. ‘‘ততো চুতা মযং সব্বা, তাৱতিংসূপগা অহুং;

যসসা অগ্গতং পত্তা, মনুস্সেসু তথেৱ চ.

৩১৫. ‘‘ইমস্মিংযেৱ কপ্পম্হি, ব্ৰহ্মবন্ধু মহাযসো;

কস্সপো নাম গোত্তেন, উপ্পজ্জি ৱদতং ৱৰো.

৩১৬. ‘‘উপট্ঠাকো মহেসিস্স, তদা আসি নৰিস্সৰো;

কাসিৰাজা কিকী নাম, বাৰাণসিপুৰুত্তমে.

৩১৭. ‘‘তস্সাসিং জেট্ঠিকা ধীতা, সমণী ইতি ৱিস্সুতা;

ধম্মং সুত্ৱা জিনগ্গস্স, পব্বজ্জং সমৰোচযিং.

৩১৮. ‘‘অনুজানি ন নো তাতো, অগাৰেৱ তদা মযং;

ৱীসৱস্সসহস্সানি, ৱিচৰিম্হ অতন্দিতা.

৩১৯. ‘‘কোমাৰিব্ৰহ্মচৰিযং, ৰাজকঞ্ঞা সুখেধিতা;

বুদ্ধোপট্ঠাননিৰতা, মুদিতা সত্ত ধীতৰো.

৩২০. ‘‘সমণী সমণগুত্তা চ, ভিক্খুনী ভিক্খুদাযিকা;

ধম্মা চেৱ সুধম্মা চ, সত্তমী সঙ্ঘদাযিকা.

৩২১. ‘‘অহং উপ্পলৱণ্ণা চ, পটাচাৰা চ কুণ্ডলা;

কিসাগোতমী ধম্মদিন্না, ৱিসাখা হোতি সত্তমী.

৩২২. ‘‘কদাচি সো নৰাদিচ্চো, ধম্মং দেসেসি অব্ভুতং;

মহানিদানসুত্তন্তং, সুত্ৱা তং পৰিযাপুণিং.

৩২৩. ‘‘তেহি কম্মেহি সুকতেহি, চেতনাপণিধীহি চ;

জহিত্ৱা মানুসং দেহং, তাৱতিংসমগচ্ছহং.

৩২৪. ‘‘পচ্ছিমে চ ভৱে দানি, সাকলায পুৰুত্তমে;

ৰঞ্ঞো মদ্দস্স ধীতাম্হি, মনাপা দযিতা পিযা.

৩২৫. ‘‘সহ মে জাতমত্তম্হি, খেমং তম্হি পুৰে অহু;

ততো খেমাতি নামং মে, গুণতো উপপজ্জথ.

৩২৬. ‘‘যদাহং যোব্বনং পত্তা, ৰূপলাৱঞ্ঞভূসিতা [ৰূপৱণ্ণৱিভূসিতা (স্যা.), ৰূপৱন্তা ৱিভূসিতা (পী.), ৰূপৱিলাসভূসিতা (ক.)];

তদা অদাসি মং তাতো, বিম্বিসাৰস্স ৰাজিনো.

৩২৭. ‘‘তস্সাহং সুপ্পিযা আসিং, ৰূপকে লাযনে ৰতা;

ৰূপানং দোসৱাদীতি, ন উপেসিং মহাদযং.

৩২৮. ‘‘বিম্বিসাৰো তদা ৰাজা, মমানুগ্গহবুদ্ধিযা;

ৱণ্ণযিত্ৱা ৱেড়ুৱনং, গাযকে গাপযী মমং.

৩২৯. ‘‘ৰম্মং ৱেড়ুৱনং যেন, ন দিট্ঠং সুগতালযং;

ন তেন নন্দনং দিট্ঠং, ইতি মঞ্ঞামসে মযং.

৩৩০. ‘‘যেন ৱেড়ুৱনং দিট্ঠং, নৰনন্দননন্দনং;

সুদিট্ঠং নন্দনং তেন, অমৰিন্দসুনন্দনং.

৩৩১. ‘‘ৱিহায নন্দনং দেৱা, ওতৰিত্ৱা মহীতলং [মহীতলে (স্যা. পী.)];

ৰম্মং ৱেড়ুৱনং দিস্ৱা, ন তপ্পন্তি সুৱিম্হিতা.

৩৩২. ‘‘ৰাজপুঞ্ঞেন নিব্বত্তং, বুদ্ধপুঞ্ঞেন ভূসিতং;

কো ৱত্তা তস্স নিস্সেসং, ৱনস্স গুণসঞ্চযং.

৩৩৩. ‘‘তং সুত্ৱা ৱনসমিদ্ধং, মম সোতমনোহৰং;

দট্ঠুকামা তমুয্যানং, ৰঞ্ঞো আৰোচযিং তদা.

৩৩৪. ‘‘মহতা পৰিৱাৰেন, তদা চ সো [তদা মং সো (স্যা. পী.)] মহীপতি;

মং পেসেসি [সংপেসেসি (স্যা.), সম্পাপেসি (পী.)] তমুয্যানং, দস্সনায সমুস্সুকং.

৩৩৫. ‘‘গচ্ছ পস্স মহাভোগে, ৱনং নেত্তৰসাযনং;

যং সদা ভাতি সিৰিযা, সুগতাভানুৰঞ্জিতং.

৩৩৬. ‘‘যদা চ পিণ্ডায মুনি, গিৰিব্বজপুৰুত্তমং;

পৱিট্ঠোহং তদাযেৱ, ৱনং দট্ঠুমুপাগমিং.

৩৩৭. ‘‘তদা তং ফুল্লৱিপিনং, নানাভমৰকূজিতং;

কোকিলাগীতসহিতং, মযূৰগণনচ্চিতং.

৩৩৮. ‘‘অপ্পসদ্দমনাকিণ্ণং, নানাচঙ্কমভূসিতং;

কুটিমণ্ডপসঙ্কিণ্ণং, যোগীৱৰৱিৰাজিতং.

৩৩৯. ‘‘ৱিচৰন্তী অমঞ্ঞিস্সং, সফলং নযনং মম;

তত্থাপি তৰুণং ভিক্খুং, যুত্তং দিস্ৱা ৱিচিন্তযিং.

৩৪০. ‘‘‘ঈদিসে ৱিপিনে ৰম্মে, ঠিতোযং নৱযোব্বনে;

ৱসন্তমিৱ কন্তেন, ৰূপেন চ সমন্ৱিতো.

৩৪১. ‘‘‘নিসিন্নো ৰুক্খমূলম্হি, মুণ্ডো সঙ্ঘাটিপাৰুতো;

ঝাযতে ৱতযং ভিক্খু, হিত্ৱা ৱিসযজং ৰতিং.

৩৪২. ‘‘‘ননু নাম গহট্ঠেন, কামং ভুত্ৱা যথাসুখং;

পচ্ছা জিণ্ণেন ধম্মোযং, চৰিতব্বো সুভদ্দকো’.

৩৪৩. ‘‘সুঞ্ঞকন্তি ৱিদিত্ৱান, গন্ধগেহং জিনালযং;

উপেত্ৱা জিনমদ্দক্খং, উদযন্তংৱ ভাকৰং.

৩৪৪. ‘‘এককং সুখমাসীনং, বীজমানং ৱৰিত্থিযা;

দিস্ৱানেৱং ৱিচিন্তেসিং, নাযং লূখো নৰাসভো.

৩৪৫. ‘‘সা কঞ্ঞা কনকাভাসা, পদুমাননলোচনা;

বিম্বোট্ঠী কুন্দদসনা, মনোনেত্তৰসাযনা.

৩৪৬. ‘‘হেমদোলাভসৱনা [হেমদোলা সুৱদীনা (স্যা.)], কলিকাকাৰসুত্থনী [কলসাকাৰসুত্তনী (সী. পী.), কমলাকাৰসুত্তনী (স্যা.)];

ৱেদিমজ্ঝাৱ সুস্সোণী [কনুমজ্ঝাৱ সুস্সোণী (সী.), ৱেদিমজ্ঝা ৱৰসোণী (স্যা. পী.)], ৰম্ভোৰু চাৰুভূসনা.

৩৪৭. ‘‘ৰত্তংসকুপসংব্যানা, নীলমট্ঠনিৱাসনা;

অতপ্পনেয্যৰূপেন, হাসভাৱসমন্ৱিতা [হাৱভাৱসমন্ৱিতা (সী.), সব্বাভৰণমণ্ডিতা (স্যা.)].

৩৪৮. ‘‘দিস্ৱা তমেৱং চিন্তেসিং, অহোযমভিৰূপিনী;

ন মযানেন নেত্তেন, দিট্ঠপুব্বা কুদাচনং.

৩৪৯. ‘‘ততো জৰাভিভূতা সা, ৱিৱণ্ণা ৱিকতাননা;

ভিন্নদন্তা সেতসিৰা, সলালা ৱদনাসুচি.

৩৫০. ‘‘সঙ্খিত্তকণ্ণা সেতক্খী, লম্বাসুভপযোধৰা;

ৱলিৱিততসব্বঙ্গী, সিৰাৱিততদেহিনী.

৩৫১. ‘‘নতঙ্গা দণ্ডদুতিযা, উপ্ফাসুলিকতা [উপ্পণ্ডুপণ্ডুকা (সী. স্যা.)] কিসা;

পৱেধমানা পতিতা, নিস্সসন্তী মুহুং মুহুং.

৩৫২. ‘‘ততো মে আসি সংৱেগো, অব্ভুতো লোমহংসনো;

ধিৰত্থু ৰূপং অসুচিং, ৰমন্তে যত্থ বালিসা.

৩৫৩. ‘‘তদা মহাকাৰুণিকো, দিস্ৱা সংৱিগ্গমানসং;

উদগ্গচিত্তো সুগতো, ইমা গাথা অভাসথ.

৩৫৪. ‘‘‘আতুৰং অসুচিং পূতিং, পস্স খেমে সমুস্সযং;

উগ্ঘৰন্তং পগ্ঘৰন্তং, বালানং অভিনন্দিতং.

৩৫৫. ‘‘‘অসুভায চিত্তং ভাৱেহি, একগ্গং সুসমাহিতং;

সতি কাযগতা ত্যত্থু, নিব্বিদা বহুলা ভৱ.

৩৫৬. ‘‘‘যথা ইদং তথা এতং, যথা এতং তথা ইদং;

অজ্ঝত্তঞ্চ বহিদ্ধা চ, কাযে ছন্দং ৱিৰাজয.

৩৫৭. ‘‘‘অনিমিত্তঞ্চ ভাৱেহি, মানানুসযমুজ্জহ;

ততো মানাভিসমযা, উপসন্তা চৰিস্সসি.

৩৫৮. ‘‘‘যে ৰাগৰত্তানুপতন্তি সোতং, সযং কতং মক্কটকোৱ জালং;

এতম্পি ছেত্ৱান পৰিব্বজন্তি, ন পেক্খিনো [অনপেক্খিনো (সী. স্যা. পী.)] কামসুখং পহায’.

৩৫৯. ‘‘ততো কল্লিতচিত্তং [কল্লিকচিত্তং (স্যা.), কলিকচিত্তং (পী.)] মং, ঞত্ৱান নৰসাৰথি;

মহানিদানং দেসেসি, সুত্তন্তং ৱিনযায মে.

৩৬০. ‘‘সুত্ৱা সুত্তন্তসেট্ঠং তং, পুব্বসঞ্ঞমনুস্সৰিং;

তত্থ ঠিতাৱহং সন্তী, ধম্মচক্খুং ৱিসোধযিং.

৩৬১. ‘‘নিপতিত্ৱা মহেসিস্স, পাদমূলম্হি তাৱদে;

অচ্চযং দেসনত্থায, ইদং ৱচনমব্ৰৱিং.

৩৬২. ‘‘‘নমো তে সব্বদস্সাৱী, নমো তে কৰুণাকৰ;

নমো তে তিণ্ণসংসাৰ, নমো তে অমতং দদ.

৩৬৩. ‘‘‘দিট্ঠিগহনপক্খন্দা [… পক্খন্তা (সী. স্যা.)], কামৰাগৱিমোহিতা;