৪. চতুকনিপাতো
১. নাগসমালত্থেৰগাথা
২৬৭. ‘‘অলঙ্কতা সুৱসনা, মালিনী চন্দনুস্সদা;
মজ্ঝে মহাপথে নাৰী, তুৰিযে নচ্চতি নট্টকী.
২৬৮. ‘‘পিণ্ডিকায পৱিট্ঠোহং, গচ্ছন্তো নং উদিক্খিসং;
অলঙ্কতং সুৱসনং, মচ্চুপাসংৱ ওড্ডিতং.
২৬৯. ‘‘ততো মে মনসীকাৰো, যোনিসো উদপজ্জথ;
আদীনৱো পাতুৰহু, নিব্বিদা সমতিট্ঠথ [সম্পতিট্ঠথ (ক.)].
২৭০. ‘‘ততো চিত্তং ৱিমুচ্চি মে, পস্স ধম্মসুধম্মতং;
তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
… নাগসমালো থেৰো….
২. ভগুত্থেৰগাথা
২৭১. ‘‘অহং মিদ্ধেন পকতো, ৱিহাৰা উপনিক্খমিং;
চঙ্কমং অভিৰুহন্তো, তত্থেৱ পপতিং ছমা.
২৭২. ‘‘গত্তানি পৰিমজ্জিত্ৱা, পুনপাৰুয্হ চঙ্কমং;
চঙ্কমে চঙ্কমিং সোহং, অজ্ঝত্তং সুসমাহিতো.
২৭৩. ‘‘ততো মে মনসীকাৰো, যোনিসো উদপজ্জথ;
আদীনৱো পাতুৰহু, নিব্বিদা সমতিট্ঠথ.
২৭৪. ‘‘ততো চিত্তং ৱিমুচ্চি মে, পস্স ধম্মসুধম্মতং;
তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
… ভগুত্থেৰো….
৩. সভিযত্থেৰগাথা
২৭৫. [ধ. প. ৬ ধম্মপদেপি] ‘‘পৰে চ ন ৱিজানন্তি, মযমেত্থ যমামসে;
যে চ তত্থ ৱিজানন্তি, ততো সম্মন্তি মেধগা.
২৭৬. ‘‘যদা চ অৱিজানন্তা, ইৰিযন্ত্যমৰা ৱিয;
ৱিজানন্তি চ যে ধম্মং, আতুৰেসু অনাতুৰা.
২৭৭. ‘‘যং কিঞ্চি সিথিলং কম্মং, সংকিলিট্ঠঞ্চ যং ৱতং;
সঙ্কস্সৰং ব্ৰহ্মচৰিযং, ন তং হোতি মহপ্ফলং.
২৭৮. ‘‘যস্স সব্ৰহ্মচাৰীসু, গাৰৱো নূপলব্ভতি;
আৰকা হোতি সদ্ধম্মা, নভং পুথৱিযা যথা’’তি.
… সভিযো থেৰো….
৪. নন্দকত্থেৰগাথা
২৭৯. ‘‘ধিৰত্থু পূৰে দুগ্গন্ধে, মাৰপক্খে অৱস্সুতে;
নৱসোতানি তে কাযে, যানি সন্দন্তি সব্বদা.
২৮০. ‘‘মা পুৰাণং অমঞ্ঞিত্থো, মাসাদেসি তথাগতে;
সগ্গেপি তে ন ৰজ্জন্তি, কিমঙ্গং পন [কিমঙ্গ পন (সী.)] মানুসে.
২৮১. ‘‘যে চ খো বালা দুম্মেধা, দুম্মন্তী মোহপাৰুতা;
তাদিসা তত্থ ৰজ্জন্তি, মাৰখিত্তম্হি বন্ধনে.
২৮২. ‘‘যেসং ৰাগো চ দোসো চ, অৱিজ্জা চ ৱিৰাজিতা;
তাদী তত্থ ন ৰজ্জন্তি, ছিন্নসুত্তা অবন্ধনা’’তি.
… নন্দকো থেৰো….
৫. জম্বুকত্থেৰগাথা
২৮৩. ‘‘পঞ্চপঞ্ঞাসৱস্সানি, ৰজোজল্লমধাৰযিং;
ভুঞ্জন্তো মাসিকং ভত্তং, কেসমস্সুং অলোচযিং.
২৮৪. ‘‘একপাদেন অট্ঠাসিং, আসনং পৰিৱজ্জযিং;
সুক্খগূথানি চ খাদিং, উদ্দেসঞ্চ ন সাদিযিং.
২৮৫. ‘‘এতাদিসং কৰিত্ৱান, বহুং দুগ্গতিগামিনং;
ৱুয্হমানো মহোঘেন, বুদ্ধং সৰণমাগমং.
২৮৬. ‘‘সৰণগমনং পস্স, পস্স ধম্মসুধম্মতং;
তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
… জম্বুকো থেৰো….
৬. সেনকত্থেৰগাথা
২৮৭. ‘‘স্ৱাগতং ৱত মে আসি, গযাযং গযফগ্গুযা;
যং অদ্দসাসিং সম্বুদ্ধং, দেসেন্তং ধম্মমুত্তমং.
২৮৮. ‘‘মহপ্পভং গণাচৰিযং, অগ্গপত্তং ৱিনাযকং;
সদেৱকস্স লোকস্স, জিনং অতুলদস্সনং.
২৮৯. ‘‘মহানাগং মহাৱীৰং, মহাজুতিমনাসৱং;
সব্বাসৱপৰিক্খীণং, সত্থাৰমকুতোভযং.
২৯০. ‘‘চিৰসংকিলিট্ঠং ৱত মং, দিট্ঠিসন্দানবন্ধিতং [সন্ধিতং (সী. স্যা.), সন্দিতং (পী. সী. অট্ঠ.)];
ৱিমোচযি সো ভগৱা, সব্বগন্থেহি সেনক’’ন্তি.
… সেনকো থেৰো….
৭. সম্ভূতত্থেৰগাথা
২৯১. ‘‘যো দন্ধকালে তৰতি, তৰণীযে চ দন্ধযে;
অযোনি [অযোনিসো (স্যা.)] সংৱিধানেন, বালো দুক্খং নিগচ্ছতি.
২৯২. ‘‘তস্সত্থা পৰিহাযন্তি, কাড়পক্খেৱ চন্দিমা;
আযসক্যঞ্চ [আযসস্যঞ্চ (সী.)] পপ্পোতি, মিত্তেহি চ ৱিৰুজ্ঝতি.
২৯৩. ‘‘যো দন্ধকালে দন্ধেতি, তৰণীযে চ তাৰযে;
যোনিসো সংৱিধানেন, সুখং পপ্পোতি পণ্ডিতো.
২৯৪. ‘‘তস্সত্থা পৰিপূৰেন্তি, সুক্কপক্খেৱ চন্দিমা;
যসো কিত্তিঞ্চ পপ্পোতি, মিত্তেহি ন ৱিৰুজ্ঝতী’’তি.
… সম্ভূতো থেৰো….
৮. ৰাহুলত্থেৰগাথা
২৯৫. ‘‘উভযেনেৱ সম্পন্নো, ৰাহুলভদ্দোতি মং ৱিদূ;
যঞ্চম্হি পুত্তো বুদ্ধস্স, যঞ্চ ধম্মেসু চক্খুমা.
২৯৬. ‘‘যঞ্চ মে আসৱা খীণা, যঞ্চ নত্থি পুনব্ভৱো;
অৰহা দক্খিণেয্যোম্হি, তেৱিজ্জো অমতদ্দসো.
২৯৭. ‘‘কামন্ধা জালপচ্ছন্না, তণ্হাছাদনছাদিতা;
পমত্তবন্ধুনা বদ্ধা, মচ্ছাৱ কুমিনামুখে.
২৯৮. ‘‘তং কামং অহমুজ্ঝিত্ৱা, ছেত্ৱা মাৰস্স বন্ধনং;
সমূলং তণ্হমব্বুয্হ, সীতিভূতোস্মি নিব্বুতো’’তি.
… ৰাহুলো থেৰো….
৯. চন্দনত্থেৰগাথা
২৯৯. ‘‘জাতৰূপেন সঞ্ছন্না [পচ্ছন্না (সী.)], দাসীগণপুৰক্খতা;
অঙ্কেন পুত্তমাদায, ভৰিযা মং উপাগমি.
৩০০. ‘‘তঞ্চ দিস্ৱান আযন্তিং, সকপুত্তস্স মাতৰং;
অলঙ্কতং সুৱসনং, মচ্চুপাসংৱ ওড্ডিতং.
৩০১. ‘‘ততো মে মনসীকাৰো, যোনিসো উদপজ্জথ;
আদীনৱো পাতুৰহু, নিব্বিদা সমতিট্ঠথ.
৩০২. ‘‘ততো চিত্তং ৱিমুচ্চি মে, পস্স ধম্মসুধম্মতং;
তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
… চন্দনো থেৰো….
১০. ধম্মিকত্থেৰগাথা
৩০৩. [জা. ১.১০.১০২ জাতকেপি] ‘‘ধম্মো হৱে ৰক্খতি ধম্মচাৰিং, ধম্মো সুচিণ্ণো সুখমাৱহতি;
এসানিসংসো ধম্মে সুচিণ্ণে, ন দুগ্গতিং গচ্ছতি ধম্মচাৰী.
৩০৪. [জা. ১.১৫.৩৮৫] ‘‘নহি ধম্মো অধম্মো চ, উভো সমৱিপাকিনো;
অধম্মো নিৰযং নেতি, ধম্মো পাপেতি সুগ্গতিং.
৩০৫. ‘‘তস্মা হি ধম্মেসু কৰেয্য ছন্দং, ইতি মোদমানো সুগতেন তাদিনা;
ধম্মে ঠিতা সুগতৱৰস্স সাৱকা, নীযন্তি ধীৰা সৰণৱৰগ্গগামিনো.
৩০৬. ‘‘ৱিপ্ফোটিতো গণ্ডমূলো, তণ্হাজালো সমূহতো;
সো খীণসংসাৰো ন চত্থি কিঞ্চনং,
চন্দো যথা দোসিনা পুণ্ণমাসিয’’ন্তি.
… ধম্মিকো থেৰো….
১১. সপ্পকত্থেৰগাথা
৩০৭. ‘‘যদা বলাকা সুচিপণ্ডৰচ্ছদা, কাড়স্স মেঘস্স ভযেন তজ্জিতা;
পলেহিতি আলযমালযেসিনী, তদা নদী অজকৰণী ৰমেতি মং.
৩০৮. ‘‘যদা বলাকা সুৱিসুদ্ধপণ্ডৰা, কাড়স্স মেঘস্স ভযেন তজ্জিতা;
পৰিযেসতি লেণমলেণদস্সিনী, তদা নদী অজকৰণী ৰমেতি মং.
৩০৯. ‘‘কং নু তত্থ ন ৰমেন্তি, জম্বুযো উভতো তহিং;
সোভেন্তি আপগাকূলং, মম লেণস্স [মহালেণস্স (স্যা. ক.)] পচ্ছতো.
৩১০. ‘‘তা মতমদসঙ্ঘসুপ্পহীনা,
ভেকা মন্দৱতী পনাদযন্তি;
‘নাজ্জ গিৰিনদীহি ৱিপ্পৱাসসমযো,
খেমা অজকৰণী সিৱা সুৰম্মা’’’তি.
… সপ্পকো থেৰো….
১২. মুদিতত্থেৰগাথা
৩১১. ‘‘পব্বজিং জীৱিকত্থোহং, লদ্ধান উপসম্পদং;
ততো সদ্ধং পটিলভিং, দড়্হৱীৰিযো পৰক্কমিং.
৩১২. ‘‘কামং ভিজ্জতুযং কাযো, মংসপেসী ৱিসীযৰুং [ৱিসিযন্তু (ক.)];
উভো জণ্ণুকসন্ধীহি, জঙ্ঘাযো পপতন্তু মে.
৩১৩. ‘‘নাসিস্সং ন পিৱিস্সামি, ৱিহাৰা চ ন নিক্খমে;
নপি পস্সং নিপাতেস্সং, তণ্হাসল্লে অনূহতে.
৩১৪. ‘‘তস্স মেৱং ৱিহৰতো, পস্স ৱীৰিযপৰক্কমং;
তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
… মুদিতো থেৰো….
চতুক্কনিপাতো নিট্ঠিতো.