৩. তিকনিপাতো
১. অঙ্গণিকভাৰদ্ৱাজত্থেৰগাথা
২১৯. ‘‘অযোনি সুদ্ধিমন্ৱেসং, অগ্গিং পৰিচৰিং ৱনে;
সুদ্ধিমগ্গং অজানন্তো, অকাসিং অমৰং তপং [অকাসিং অপৰং তপং (স্যা.), অকাসিং অমতং তপং (ক.)].
২২০. ‘‘তং সুখেন সুখং লদ্ধং, পস্স ধম্মসুধম্মতং;
তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
২২১. ‘‘ব্ৰহ্মবন্ধু পুৰে আসিং, ইদানি খোম্হি ব্ৰাহ্মণো;
তেৱিজ্জো ন্হাতকো [নহাতকো (সী. অট্ঠ.)] চম্হি, সোত্তিযো চম্হি ৱেদগূ’’তি.
… অঙ্গণিকভাৰদ্ৱাজো থেৰো….
২. পচ্চযত্থেৰগাথা
২২২. ‘‘পঞ্চাহাহং পব্বজিতো, সেখো অপ্পত্তমানসো,
ৱিহাৰং মে পৱিট্ঠস্স, চেতসো পণিধী অহু.
২২৩. ‘‘নাসিস্সং ন পিৱিস্সামি, ৱিহাৰতো ন নিক্খমে;
নপি পস্সং নিপাতেস্সং, তণ্হাসল্লে অনূহতে.
২২৪. ‘‘তস্স মেৱং ৱিহৰতো, পস্স ৱীৰিযপৰক্কমং;
তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
… পচ্চযো থেৰো….
৩. বাকুলত্থেৰগাথা
২২৫. ‘‘যো পুব্বে কৰণীযানি, পচ্ছা সো কাতুমিচ্ছতি;
সুখা সো ধংসতে ঠানা, পচ্ছা চ মনুতপ্পতি.
২২৬. ‘‘যঞ্হি কযিৰা তঞ্হি ৱদে, যং ন কযিৰা ন তং ৱদে;
অকৰোন্তং ভাসমানং, পৰিজানন্তি পণ্ডিতা.
২২৭. ‘‘সুসুখং ৱত নিব্বানং, সম্মাসম্বুদ্ধদেসিতং;
অসোকং ৱিৰজং খেমং, যত্থ দুক্খং নিৰুজ্ঝতী’’তি.
… বাকুলো [বাক্কুলো (সী.)] থেৰো….
৪. ধনিযত্থেৰগাথা
২২৮. ‘‘সুখং চে জীৱিতুং ইচ্ছে, সামঞ্ঞস্মিং অপেক্খৱা;
সঙ্ঘিকং নাতিমঞ্ঞেয্য, চীৱৰং পানভোজনং.
২২৯. ‘‘সুখং চে জীৱিতুং ইচ্ছে, সামঞ্ঞস্মিং অপেক্খৱা;
অহি মূসিকসোব্ভংৱ, সেৱেথ সযনাসনং.
২৩০. ‘‘সুখং চে জীৱিতুং ইচ্ছে, সামঞ্ঞস্মিং অপেক্খৱা;
ইতৰীতৰেন তুস্সেয্য, একধম্মঞ্চ ভাৱযে’’তি.
… ধনিযো থেৰো….
৫. মাতঙ্গপুত্তত্থেৰগাথা
২৩১. ‘‘অতিসীতং অতিউণ্হং, অতিসাযমিদং অহু;
ইতি ৱিস্সট্ঠকম্মন্তে, খণা অচ্চেন্তি মাণৱে.
২৩২. ‘‘যো চ সীতঞ্চ উণ্হঞ্চ, তিণা ভিয্যো ন মঞ্ঞতি;
কৰং পুৰিসকিচ্চানি, সো সুখা ন ৱিহাযতি.
২৩৩. ‘‘দব্বং কুসং পোটকিলং, উসীৰং মুঞ্জপব্বজং;
উৰসা পনুদিস্সামি, ৱিৱেকমনুব্ৰূহয’’ন্তি.
… মাতঙ্গপুত্তো থেৰো….
৬. খুজ্জসোভিতত্থেৰগাথা
২৩৪. ‘‘যে চিত্তকথী বহুস্সুতা, সমণা পাটলিপুত্তৱাসিনো;
তেসঞ্ঞতৰোযমাযুৱা, দ্ৱাৰে তিট্ঠতি খুজ্জসোভিতো.
২৩৫. ‘‘যে চিত্তকথী বহুস্সুতা, সমণা পাটলিপুত্তৱাসিনো;
তেসঞ্ঞতৰোযমাযুৱা, দ্ৱাৰে তিট্ঠতি মালুতেৰিতো.
২৩৬. ‘‘সুযুদ্ধেন সুযিট্ঠেন, সঙ্গামৱিজযেন চ;
ব্ৰহ্মচৰিযানুচিণ্ণেন, এৱাযং সুখমেধতী’’তি.
… খুজ্জসোভিতো থেৰো….
৭. ৱাৰণত্থেৰগাথা
২৩৭. ‘‘যোধ কোচি মনুস্সেসু, পৰপাণানি হিংসতি;
অস্মা লোকা পৰম্হা চ, উভযা ধংসতে নৰো.
২৩৮. ‘‘যো চ মেত্তেন চিত্তেন, সব্বপাণানুকম্পতি;
বহুঞ্হি সো পসৱতি, পুঞ্ঞং তাদিসকো নৰো.
২৩৯. ‘‘সুভাসিতস্স সিক্খেথ, সমণূপাসনস্স চ;
একাসনস্স চ ৰহো, চিত্তৱূপসমস্স চা’’তি.
… ৱাৰণো থেৰো….
৮. ৱস্সিকত্থেৰগাথা
২৪০. ‘‘একোপি সদ্ধো মেধাৱী, অস্সদ্ধানীধ ঞাতিনং;
ধম্মট্ঠো সীলসম্পন্নো, হোতি অত্থায বন্ধুনং.
২৪১. ‘‘নিগ্গয্হ অনুকম্পায, চোদিতা ঞাতযো মযা;
ঞাতিবন্ধৱপেমেন, কাৰং কত্ৱান ভিক্খুসু.
২৪২. ‘‘তে অব্ভতীতা কালঙ্কতা, পত্তা তে তিদিৱং সুখং;
ভাতৰো ময্হং মাতা চ, মোদন্তি কামকামিনো’’তি.
… ৱস্সিকো [পস্সিকো (সী. স্যা. পী.)] থেৰো….
৯. যসোজত্থেৰগাথা
২৪৩. ‘‘কালপব্বঙ্গসঙ্কাসো, কিসো ধমনিসন্থতো;
মত্তঞ্ঞূ অন্নপানম্হি, অদীনমনসো নৰো’’.
২৪৪. ‘‘ফুট্ঠো ডংসেহি মকসেহি, অৰঞ্ঞস্মিং ব্ৰহাৱনে;
নাগো সঙ্গামসীসেৱ, সতো তত্ৰাধিৱাসযে.
২৪৫. ‘‘যথা ব্ৰহ্মা তথা একো, যথা দেৱো তথা দুৱে;
যথা গামো তথা তযো, কোলাহলং ততুত্তৰি’’ন্তি.
… যসোজো থেৰো….
১০. সাটিমত্তিযত্থেৰগাথা
২৪৬. ‘‘অহু তুয্হং পুৰে সদ্ধা, সা তে অজ্জ ন ৱিজ্জতি;
যং তুয্হং তুয্হমেৱেতং, নত্থি দুচ্চৰিতং মম.
২৪৭. ‘‘অনিচ্চা হি চলা সদ্দা, এৱং দিট্ঠা হি সা মযা;
ৰজ্জন্তিপি ৱিৰজ্জন্তি, তত্থ কিং জিয্যতে মুনি.
২৪৮. ‘‘পচ্চতি মুনিনো ভত্তং, থোকং থোকং কুলে কুলে;
পিণ্ডিকায চৰিস্সামি, অত্থি জঙ্ঘবলং [জঙ্ঘাবলং (সী.)] মমা’’তি.
… সাটিমত্তিযো থেৰো….
১১. উপালিত্থেৰগাথা
২৪৯. ‘‘সদ্ধায অভিনিক্খম্ম, নৱপব্বজিতো নৱো;
মিত্তে ভজেয্য কল্যাণে, সুদ্ধাজীৱে অতন্দিতে.
২৫০. ‘‘সদ্ধায অভিনিক্খম্ম, নৱপব্বজিতো নৱো;
সঙ্ঘস্মিং ৱিহৰং ভিক্খু, সিক্খেথ ৱিনযং বুধো.
২৫১. ‘‘সদ্ধায অভিনিক্খম্ম, নৱপব্বজিতো নৱো;
কপ্পাকপ্পেসু কুসলো, চৰেয্য অপুৰক্খতো’’তি.
… উপালিত্থেৰো….
১২. উত্তৰপালত্থেৰগাথা
২৫২. ‘‘পণ্ডিতং ৱত মং সন্তং, অলমত্থৱিচিন্তকং;
পঞ্চ কামগুণা লোকে, সম্মোহা পাতযিংসু মং.
২৫৩. ‘‘পক্খন্দো মাৰৱিসযে, দড়্হসল্লসমপ্পিতো;
অসক্খিং মচ্চুৰাজস্স, অহং পাসা পমুচ্চিতুং.
২৫৪. ‘‘সব্বে কামা পহীনা মে, ভৱা সব্বে পদালিতা [ৱিদালিতা (সী. পী. অট্ঠ.)];
ৱিক্খীণো জাতিসংসাৰো, নত্থি দানি পুনব্ভৱো’’তি.
… উত্তৰপালো থেৰো….
১৩. অভিভূতত্থেৰগাথা
২৫৫. ‘‘সুণাথ ঞাতযো সব্বে, যাৱন্তেত্থ সমাগতা;
ধম্মং ৱো দেসযিস্সামি, দুক্খা জাতি পুনপ্পুনং.
২৫৬. [সং. নি. ১.১৮৫] ‘‘আৰম্ভথ [আৰভথ (সী. স্যা.), আৰব্ভথ (ক.)] নিক্কমথ, যুঞ্জথ বুদ্ধসাসনে;
ধুনাথ মচ্চুনো সেনং, নড়াগাৰংৱ কুঞ্জৰো.
২৫৭. ‘‘যো ইমস্মিং ধম্মৱিনযে, অপ্পমত্তো ৱিহস্সতি [ৱিহেস্সতি (স্যা. পী.)];
পহায জাতিসংসাৰং, দুক্খস্সন্তং কৰিস্সতী’’তি.
… অভিভূতো থেৰো….
১৪. গোতমত্থেৰগাথা
২৫৮. ‘‘সংসৰং হি নিৰযং অগচ্ছিস্সং, পেতলোকমগমং পুনপ্পুনং;
দুক্খমম্হিপি তিৰচ্ছানযোনিযং, নেকধা হি ৱুসিতং চিৰং মযা.
২৫৯. ‘‘মানুসোপি চ ভৱোভিৰাধিতো, সগ্গকাযমগমং সকিং সকিং;
ৰূপধাতুসু অৰূপধাতুসু, নেৱসঞ্ঞিসু অসঞ্ঞিসুট্ঠিতং.
২৬০. ‘‘সম্ভৱা সুৱিদিতা অসাৰকা, সঙ্খতা পচলিতা সদেৰিতা;
তং ৱিদিত্ৱা মহমত্তসম্ভৱং, সন্তিমেৱ সতিমা সমজ্ঝগ’’ন্তি.
… গোতমো থেৰো….
১৫. হাৰিতত্থেৰগাথা
২৬১. ‘‘যো পুব্বে কৰণীযানি, পচ্ছা সো কাতুমিচ্ছতি;
সুখা সো ধংসতে ঠানা, পচ্ছা চ মনুতপ্পতি.
২৬২. ‘‘যঞ্হি কযিৰা তঞ্হি ৱদে, যং ন কযিৰা ন তং ৱদে;
অকৰোন্তং ভাসমানং, পৰিজানন্তি পণ্ডিতা.
২৬৩. ‘‘সুসুখং ৱত নিব্বানং, সম্মাসম্বুদ্ধদেসিতং;
অসোকং ৱিৰজং খেমং, যত্থ দুক্খং নিৰুজ্ঝতী’’তি.
… হাৰিতো থেৰো….
১৬. ৱিমলত্থেৰগাথা
২৬৪. ‘‘পাপমিত্তে ৱিৱজ্জেত্ৱা, ভজেয্যুত্তমপুগ্গলং;
ওৱাদে চস্স তিট্ঠেয্য, পত্থেন্তো অচলং সুখং.
২৬৫. ‘‘পৰিত্তং দাৰুমাৰুয্হ, যথা সীদে মহণ্ণৱে;
এৱং কুসীতমাগম্ম, সাধুজীৱীপি সীদতি;
তস্মা তং পৰিৱজ্জেয্য, কুসীতং হীনৱীৰিযং.
২৬৬. ‘‘পৱিৱিত্তেহি অৰিযেহি, পহিতত্তেহি ঝাযিভি;
নিচ্চং আৰদ্ধৱীৰিযেহি, পণ্ডিতেহি সহাৱসে’’তি.
… ৱিমলো থেৰো….
তিকনিপাতো নিট্ঠিতো.