৩. তিকনিপাতো

১. অঙ্গণিকভাৰদ্ৱাজত্থেৰগাথা

২১৯. ‘‘অযোনি সুদ্ধিমন্ৱেসং, অগ্গিং পৰিচৰিং ৱনে;

সুদ্ধিমগ্গং অজানন্তো, অকাসিং অমৰং তপং [অকাসিং অপৰং তপং (স্যা.), অকাসিং অমতং তপং (ক.)].

২২০. ‘‘তং সুখেন সুখং লদ্ধং, পস্স ধম্মসুধম্মতং;

তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং.

২২১. ‘‘ব্ৰহ্মবন্ধু পুৰে আসিং, ইদানি খোম্হি ব্ৰাহ্মণো;

তেৱিজ্জো ন্হাতকো [নহাতকো (সী. অট্ঠ.)] চম্হি, সোত্তিযো চম্হি ৱেদগূ’’তি.

… অঙ্গণিকভাৰদ্ৱাজো থেৰো….

২. পচ্চযত্থেৰগাথা

২২২. ‘‘পঞ্চাহাহং পব্বজিতো, সেখো অপ্পত্তমানসো,

ৱিহাৰং মে পৱিট্ঠস্স, চেতসো পণিধী অহু.

২২৩. ‘‘নাসিস্সং ন পিৱিস্সামি, ৱিহাৰতো ন নিক্খমে;

নপি পস্সং নিপাতেস্সং, তণ্হাসল্লে অনূহতে.

২২৪. ‘‘তস্স মেৱং ৱিহৰতো, পস্স ৱীৰিযপৰক্কমং;

তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

… পচ্চযো থেৰো….

৩. বাকুলত্থেৰগাথা

২২৫. ‘‘যো পুব্বে কৰণীযানি, পচ্ছা সো কাতুমিচ্ছতি;

সুখা সো ধংসতে ঠানা, পচ্ছা চ মনুতপ্পতি.

২২৬. ‘‘যঞ্হি কযিৰা তঞ্হি ৱদে, যং ন কযিৰা ন তং ৱদে;

অকৰোন্তং ভাসমানং, পৰিজানন্তি পণ্ডিতা.

২২৭. ‘‘সুসুখং ৱত নিব্বানং, সম্মাসম্বুদ্ধদেসিতং;

অসোকং ৱিৰজং খেমং, যত্থ দুক্খং নিৰুজ্ঝতী’’তি.

… বাকুলো [বাক্কুলো (সী.)] থেৰো….

৪. ধনিযত্থেৰগাথা

২২৮. ‘‘সুখং চে জীৱিতুং ইচ্ছে, সামঞ্ঞস্মিং অপেক্খৱা;

সঙ্ঘিকং নাতিমঞ্ঞেয্য, চীৱৰং পানভোজনং.

২২৯. ‘‘সুখং চে জীৱিতুং ইচ্ছে, সামঞ্ঞস্মিং অপেক্খৱা;

অহি মূসিকসোব্ভংৱ, সেৱেথ সযনাসনং.

২৩০. ‘‘সুখং চে জীৱিতুং ইচ্ছে, সামঞ্ঞস্মিং অপেক্খৱা;

ইতৰীতৰেন তুস্সেয্য, একধম্মঞ্চ ভাৱযে’’তি.

… ধনিযো থেৰো….

৫. মাতঙ্গপুত্তত্থেৰগাথা

২৩১. ‘‘অতিসীতং অতিউণ্হং, অতিসাযমিদং অহু;

ইতি ৱিস্সট্ঠকম্মন্তে, খণা অচ্চেন্তি মাণৱে.

২৩২. ‘‘যো চ সীতঞ্চ উণ্হঞ্চ, তিণা ভিয্যো ন মঞ্ঞতি;

কৰং পুৰিসকিচ্চানি, সো সুখা ন ৱিহাযতি.

২৩৩. ‘‘দব্বং কুসং পোটকিলং, উসীৰং মুঞ্জপব্বজং;

উৰসা পনুদিস্সামি, ৱিৱেকমনুব্ৰূহয’’ন্তি.

… মাতঙ্গপুত্তো থেৰো….

৬. খুজ্জসোভিতত্থেৰগাথা

২৩৪. ‘‘যে চিত্তকথী বহুস্সুতা, সমণা পাটলিপুত্তৱাসিনো;

তেসঞ্ঞতৰোযমাযুৱা, দ্ৱাৰে তিট্ঠতি খুজ্জসোভিতো.

২৩৫. ‘‘যে চিত্তকথী বহুস্সুতা, সমণা পাটলিপুত্তৱাসিনো;

তেসঞ্ঞতৰোযমাযুৱা, দ্ৱাৰে তিট্ঠতি মালুতেৰিতো.

২৩৬. ‘‘সুযুদ্ধেন সুযিট্ঠেন, সঙ্গামৱিজযেন চ;

ব্ৰহ্মচৰিযানুচিণ্ণেন, এৱাযং সুখমেধতী’’তি.

… খুজ্জসোভিতো থেৰো….

৭. ৱাৰণত্থেৰগাথা

২৩৭. ‘‘যোধ কোচি মনুস্সেসু, পৰপাণানি হিংসতি;

অস্মা লোকা পৰম্হা চ, উভযা ধংসতে নৰো.

২৩৮. ‘‘যো চ মেত্তেন চিত্তেন, সব্বপাণানুকম্পতি;

বহুঞ্হি সো পসৱতি, পুঞ্ঞং তাদিসকো নৰো.

২৩৯. ‘‘সুভাসিতস্স সিক্খেথ, সমণূপাসনস্স চ;

একাসনস্স চ ৰহো, চিত্তৱূপসমস্স চা’’তি.

… ৱাৰণো থেৰো….

৮. ৱস্সিকত্থেৰগাথা

২৪০. ‘‘একোপি সদ্ধো মেধাৱী, অস্সদ্ধানীধ ঞাতিনং;

ধম্মট্ঠো সীলসম্পন্নো, হোতি অত্থায বন্ধুনং.

২৪১. ‘‘নিগ্গয্হ অনুকম্পায, চোদিতা ঞাতযো মযা;

ঞাতিবন্ধৱপেমেন, কাৰং কত্ৱান ভিক্খুসু.

২৪২. ‘‘তে অব্ভতীতা কালঙ্কতা, পত্তা তে তিদিৱং সুখং;

ভাতৰো ময্হং মাতা চ, মোদন্তি কামকামিনো’’তি.

… ৱস্সিকো [পস্সিকো (সী. স্যা. পী.)] থেৰো….

৯. যসোজত্থেৰগাথা

২৪৩. ‘‘কালপব্বঙ্গসঙ্কাসো, কিসো ধমনিসন্থতো;

মত্তঞ্ঞূ অন্নপানম্হি, অদীনমনসো নৰো’’.

২৪৪. ‘‘ফুট্ঠো ডংসেহি মকসেহি, অৰঞ্ঞস্মিং ব্ৰহাৱনে;

নাগো সঙ্গামসীসেৱ, সতো তত্ৰাধিৱাসযে.

২৪৫. ‘‘যথা ব্ৰহ্মা তথা একো, যথা দেৱো তথা দুৱে;

যথা গামো তথা তযো, কোলাহলং ততুত্তৰি’’ন্তি.

… যসোজো থেৰো….

১০. সাটিমত্তিযত্থেৰগাথা

২৪৬. ‘‘অহু তুয্হং পুৰে সদ্ধা, সা তে অজ্জ ন ৱিজ্জতি;

যং তুয্হং তুয্হমেৱেতং, নত্থি দুচ্চৰিতং মম.

২৪৭. ‘‘অনিচ্চা হি চলা সদ্দা, এৱং দিট্ঠা হি সা মযা;

ৰজ্জন্তিপি ৱিৰজ্জন্তি, তত্থ কিং জিয্যতে মুনি.

২৪৮. ‘‘পচ্চতি মুনিনো ভত্তং, থোকং থোকং কুলে কুলে;

পিণ্ডিকায চৰিস্সামি, অত্থি জঙ্ঘবলং [জঙ্ঘাবলং (সী.)] মমা’’তি.

… সাটিমত্তিযো থেৰো….

১১. উপালিত্থেৰগাথা

২৪৯. ‘‘সদ্ধায অভিনিক্খম্ম, নৱপব্বজিতো নৱো;

মিত্তে ভজেয্য কল্যাণে, সুদ্ধাজীৱে অতন্দিতে.

২৫০. ‘‘সদ্ধায অভিনিক্খম্ম, নৱপব্বজিতো নৱো;

সঙ্ঘস্মিং ৱিহৰং ভিক্খু, সিক্খেথ ৱিনযং বুধো.

২৫১. ‘‘সদ্ধায অভিনিক্খম্ম, নৱপব্বজিতো নৱো;

কপ্পাকপ্পেসু কুসলো, চৰেয্য অপুৰক্খতো’’তি.

… উপালিত্থেৰো….

১২. উত্তৰপালত্থেৰগাথা

২৫২. ‘‘পণ্ডিতং ৱত মং সন্তং, অলমত্থৱিচিন্তকং;

পঞ্চ কামগুণা লোকে, সম্মোহা পাতযিংসু মং.

২৫৩. ‘‘পক্খন্দো মাৰৱিসযে, দড়্হসল্লসমপ্পিতো;

অসক্খিং মচ্চুৰাজস্স, অহং পাসা পমুচ্চিতুং.

২৫৪. ‘‘সব্বে কামা পহীনা মে, ভৱা সব্বে পদালিতা [ৱিদালিতা (সী. পী. অট্ঠ.)];

ৱিক্খীণো জাতিসংসাৰো, নত্থি দানি পুনব্ভৱো’’তি.

… উত্তৰপালো থেৰো….

১৩. অভিভূতত্থেৰগাথা

২৫৫. ‘‘সুণাথ ঞাতযো সব্বে, যাৱন্তেত্থ সমাগতা;

ধম্মং ৱো দেসযিস্সামি, দুক্খা জাতি পুনপ্পুনং.

২৫৬. [সং. নি. ১.১৮৫] ‘‘আৰম্ভথ [আৰভথ (সী. স্যা.), আৰব্ভথ (ক.)] নিক্কমথ, যুঞ্জথ বুদ্ধসাসনে;

ধুনাথ মচ্চুনো সেনং, নড়াগাৰংৱ কুঞ্জৰো.

২৫৭. ‘‘যো ইমস্মিং ধম্মৱিনযে, অপ্পমত্তো ৱিহস্সতি [ৱিহেস্সতি (স্যা. পী.)];

পহায জাতিসংসাৰং, দুক্খস্সন্তং কৰিস্সতী’’তি.

… অভিভূতো থেৰো….

১৪. গোতমত্থেৰগাথা

২৫৮. ‘‘সংসৰং হি নিৰযং অগচ্ছিস্সং, পেতলোকমগমং পুনপ্পুনং;

দুক্খমম্হিপি তিৰচ্ছানযোনিযং, নেকধা হি ৱুসিতং চিৰং মযা.

২৫৯. ‘‘মানুসোপি চ ভৱোভিৰাধিতো, সগ্গকাযমগমং সকিং সকিং;

ৰূপধাতুসু অৰূপধাতুসু, নেৱসঞ্ঞিসু অসঞ্ঞিসুট্ঠিতং.

২৬০. ‘‘সম্ভৱা সুৱিদিতা অসাৰকা, সঙ্খতা পচলিতা সদেৰিতা;

তং ৱিদিত্ৱা মহমত্তসম্ভৱং, সন্তিমেৱ সতিমা সমজ্ঝগ’’ন্তি.

… গোতমো থেৰো….

১৫. হাৰিতত্থেৰগাথা

২৬১. ‘‘যো পুব্বে কৰণীযানি, পচ্ছা সো কাতুমিচ্ছতি;

সুখা সো ধংসতে ঠানা, পচ্ছা চ মনুতপ্পতি.

২৬২. ‘‘যঞ্হি কযিৰা তঞ্হি ৱদে, যং ন কযিৰা ন তং ৱদে;

অকৰোন্তং ভাসমানং, পৰিজানন্তি পণ্ডিতা.

২৬৩. ‘‘সুসুখং ৱত নিব্বানং, সম্মাসম্বুদ্ধদেসিতং;

অসোকং ৱিৰজং খেমং, যত্থ দুক্খং নিৰুজ্ঝতী’’তি.

… হাৰিতো থেৰো….

১৬. ৱিমলত্থেৰগাথা

২৬৪. ‘‘পাপমিত্তে ৱিৱজ্জেত্ৱা, ভজেয্যুত্তমপুগ্গলং;

ওৱাদে চস্স তিট্ঠেয্য, পত্থেন্তো অচলং সুখং.

২৬৫. ‘‘পৰিত্তং দাৰুমাৰুয্হ, যথা সীদে মহণ্ণৱে;

এৱং কুসীতমাগম্ম, সাধুজীৱীপি সীদতি;

তস্মা তং পৰিৱজ্জেয্য, কুসীতং হীনৱীৰিযং.

২৬৬. ‘‘পৱিৱিত্তেহি অৰিযেহি, পহিতত্তেহি ঝাযিভি;

নিচ্চং আৰদ্ধৱীৰিযেহি, পণ্ডিতেহি সহাৱসে’’তি.

… ৱিমলো থেৰো….

তিকনিপাতো নিট্ঠিতো.