১৬. ৱীসতিনিপাতো

১. অধিমুত্তত্থেৰগাথা

৭০৫. ‘‘যঞ্ঞত্থং ৱা ধনত্থং ৱা, যে হনাম মযং পুৰে;

অৱসেসং [অৱসে তং (সী. অট্ঠ. মূলপাঠো), অৱসেসানং (অট্ঠ.?)] ভযং হোতি, ৱেধন্তি ৱিলপন্তি চ.

৭০৬. ‘‘তস্স তে নত্থি ভীতত্তং, ভিয্যো ৱণ্ণো পসীদতি;

কস্মা ন পৰিদেৱেসি, এৱৰূপে মহব্ভযে.

৭০৭. ‘‘নত্থি চেতসিকং দুক্খং, অনপেক্খস্স গামণি;

অতিক্কন্তা ভযা সব্বে, খীণসংযোজনস্স ৱে.

৭০৮. ‘‘খীণায ভৱনেত্তিযা, দিট্ঠে ধম্মে যথাতথে;

ন ভযং মৰণে হোতি, ভাৰনিক্খেপনে যথা.

৭০৯. ‘‘সুচিণ্ণং ব্ৰহ্মচৰিযং মে, মগ্গো চাপি সুভাৱিতো;

মৰণে মে ভযং নত্থি, ৰোগানমিৱ সঙ্খযে.

৭১০. ‘‘সুচিণ্ণং ব্ৰহ্মচৰিযং মে, মগ্গো চাপি সুভাৱিতো;

নিৰস্সাদা ভৱা দিট্ঠা, ৱিসং পিত্ৱাৱ [পীত্ৱাৱ (সী.)] ছড্ডিতং.

৭১১. ‘‘পাৰগূ অনুপাদানো, কতকিচ্চো অনাসৱো;

তুট্ঠো আযুক্খযা হোতি, মুত্তো আঘাতনা যথা.

৭১২. ‘‘উত্তমং ধম্মতং পত্তো, সব্বলোকে অনত্থিকো;

আদিত্তাৱ ঘৰা মুত্তো, মৰণস্মিং ন সোচতি.

৭১৩. ‘‘যদত্থি সঙ্গতং কিঞ্চি, ভৱো ৱা যত্থ লব্ভতি;

সব্বং অনিস্সৰং এতং, ইতি ৱুত্তং মহেসিনা.

৭১৪. ‘‘যো তং তথা পজানাতি, যথা বুদ্ধেন দেসিতং;

ন গণ্হাতি ভৱং কিঞ্চি, সুতত্তংৱ অযোগুড়ং.

৭১৫. ‘‘ন মে হোতি ‘অহোসি’ন্তি, ‘ভৱিস্স’ন্তি ন হোতি মে;

সঙ্খাৰা ৱিগমিস্সন্তি, তত্থ কা পৰিদেৱনা.

৭১৬. ‘‘সুদ্ধং ধম্মসমুপ্পাদং, সুদ্ধং সঙ্খাৰসন্ততিং;

পস্সন্তস্স যথাভূতং, ন ভযং হোতি গামণি.

৭১৭. ‘‘তিণকট্ঠসমং লোকং, যদা পঞ্ঞায পস্সতি;

মমত্তং সো অসংৱিন্দং, ‘নত্থি মে’তি ন সোচতি.

৭১৮. ‘‘উক্কণ্ঠামি সৰীৰেন, ভৱেনম্হি অনত্থিকো;

সোযং ভিজ্জিস্সতি কাযো, অঞ্ঞো চ ন ভৱিস্সতি.

৭১৯. ‘‘যং ৱো কিচ্চং সৰীৰেন, তং কৰোথ যদিচ্ছথ;

ন মে তপ্পচ্চযা তত্থ, দোসো পেমঞ্চ হেহিতি’’.

৭২০. তস্স তং ৱচনং সুত্ৱা, অব্ভুতং লোমহংসনং;

সত্থানি নিক্খিপিত্ৱান, মাণৱা এতদব্ৰৱুং.

৭২১. ‘‘কিং ভদন্তে কৰিত্ৱান, কো ৱা আচৰিযো তৱ;

কস্স সাসনমাগম্ম, লব্ভতে তং অসোকতা’’.

৭২২. ‘‘সব্বঞ্ঞূ সব্বদস্সাৱী, জিনো আচৰিযো মম;

মহাকাৰুণিকো সত্থা, সব্বলোকতিকিচ্ছকো.

৭২৩. ‘‘তেনাযং দেসিতো ধম্মো, খযগামী অনুত্তৰো;

তস্স সাসনমাগম্ম, লব্ভতে তং অসোকতা’’.

৭২৪. সুত্ৱান চোৰা ইসিনো সুভাসিতং, নিক্খিপ্প সত্থানি চ আৱুধানি চ;

তম্হা চ কম্মা ৱিৰমিংসু একে, একে চ পব্বজ্জমৰোচযিংসু.

৭২৫. তে পব্বজিত্ৱা সুগতস্স সাসনে, ভাৱেত্ৱ বোজ্ঝঙ্গবলানি পণ্ডিতা;

উদগ্গচিত্তা সুমনা কতিন্দ্ৰিযা, ফুসিংসু নিব্বানপদং অসঙ্খতন্তি.

…অধিমুত্তো থেৰো….

২. পাৰাপৰিযত্থেৰগাথা

৭২৬. ‘‘সমণস্স অহু চিন্তা, পাৰাপৰিযস্স ভিক্খুনো;

এককস্স নিসিন্নস্স, পৱিৱিত্তস্স ঝাযিনো.

৭২৭. ‘‘কিমানুপুব্বং পুৰিসো, কিং ৱতং কিং সমাচাৰং;

অত্তনো কিচ্চকাৰীস্স, ন চ কঞ্চি ৱিহেঠযে.

৭২৮. ‘‘ইন্দ্ৰিযানি মনুস্সানং, হিতায অহিতায চ;

অৰক্খিতানি অহিতায, ৰক্খিতানি হিতায চ.

৭২৯. ‘‘ইন্দ্ৰিযানেৱ সাৰক্খং, ইন্দ্ৰিযানি চ গোপযং;

অত্তনো কিচ্চকাৰীস্স, ন চ কঞ্চি ৱিহেঠযে.

৭৩০. ‘‘চক্খুন্দ্ৰিযং চে ৰূপেসু, গচ্ছন্তং অনিৱাৰযং;

অনাদীনৱদস্সাৱী, সো দুক্খা ন হি মুচ্চতি.

৭৩১. ‘‘সোতিন্দ্ৰিযং চে সদ্দেসু, গচ্ছন্তং অনিৱাৰযং;

অনাদীনৱদস্সাৱী, সো দুক্খা ন হি মুচ্চতি.

৭৩২. ‘‘অনিস্সৰণদস্সাৱী, গন্ধে চে পটিসেৱতি;

ন সো মুচ্চতি দুক্খম্হা, গন্ধেসু অধিমুচ্ছিতো.

৭৩৩. ‘‘অম্বিলং মধুৰগ্গঞ্চ, তিত্তকগ্গমনুস্সৰং;

ৰসতণ্হায গধিতো, হদযং নাৱবুজ্ঝতি.

৭৩৪. ‘‘সুভান্যপ্পটিকূলানি, ফোট্ঠব্বানি অনুস্সৰং;

ৰত্তো ৰাগাধিকৰণং, ৱিৱিধং ৱিন্দতে দুখং.

৭৩৫. ‘‘মনং চেতেহি ধম্মেহি, যো ন সক্কোতি ৰক্খিতুং;

ততো নং দুক্খমন্ৱেতি, সব্বেহেতেহি পঞ্চহি.

৭৩৬. ‘‘পুব্বলোহিতসম্পুণ্ণং, বহুস্স কুণপস্স চ;

নৰৱীৰকতং ৱগ্গুং, সমুগ্গমিৱ চিত্তিতং.

৭৩৭. ‘‘কটুকং মধুৰস্সাদং, পিযনিবন্ধনং দুখং;

খুৰংৱ মধুনা লিত্তং, উল্লিহং নাৱবুজ্ঝতি.

৭৩৮. ‘‘ইত্থিৰূপে ইত্থিসৰে, ফোট্ঠব্বেপি চ ইত্থিযা;

ইত্থিগন্ধেসু সাৰত্তো, ৱিৱিধং ৱিন্দতে দুখং.

৭৩৯. ‘‘ইত্থিসোতানি সব্বানি, সন্দন্তি পঞ্চ পঞ্চসু;

তেসমাৱৰণং কাতুং, যো সক্কোতি ৱীৰিযৱা.

৭৪০. ‘‘সো অত্থৱা সো ধম্মট্ঠো, সো দক্খো সো ৱিচক্খণো;

কৰেয্য ৰমমানোপি, কিচ্চং ধম্মত্থসংহিতং.

৭৪১. ‘‘অথো সীদতি সঞ্ঞুত্তং, ৱজ্জে কিচ্চং নিৰত্থকং;

‘ন তং কিচ্চ’ন্তি মঞ্ঞিত্ৱা, অপ্পমত্তো ৱিচক্খণো.

৭৪২. ‘‘যঞ্চ অত্থেন সঞ্ঞুত্তং, যা চ ধম্মগতা ৰতি;

তং সমাদায ৱত্তেথ, সা হি ৱে উত্তমা ৰতি.

৭৪৩. ‘‘উচ্চাৱচেহুপাযেহি, পৰেসমভিজিগীসতি;

হন্ত্ৱা ৱধিত্ৱা অথ সোচযিত্ৱা, আলোপতি সাহসা যো পৰেসং.

৭৪৪. ‘‘তচ্ছন্তো আণিযা আণিং, নিহন্তি বলৱা যথা;

ইন্দ্ৰিযানিন্দ্ৰিযেহেৱ, নিহন্তি কুসলো তথা.

৭৪৫. ‘‘সদ্ধং ৱীৰিযং সমাধিঞ্চ, সতিপঞ্ঞঞ্চ ভাৱযং;

পঞ্চ পঞ্চহি হন্ত্ৱান, অনীঘো যাতি ব্ৰাহ্মণো.

৭৪৬. ‘‘সো অত্থৱা সো ধম্মট্ঠো, কত্ৱা ৱাক্যানুসাসনিং;

সব্বেন সব্বং বুদ্ধস্স, সো নৰো সুখমেধতী’’তি.

…পাৰাপৰিযো থেৰো….

৩. তেলকানিত্থেৰগাথা

৭৪৭. ‘‘চিৰৰত্তং ৱতাতাপী, ধম্মং অনুৱিচিন্তযং;

সমং চিত্তস্স নালত্থং, পুচ্ছং সমণব্ৰাহ্মণে.

৭৪৮. ‘‘‘কো সো পাৰঙ্গতো লোকে, কো পত্তো অমতোগধং;

কস্স ধম্মং পটিচ্ছামি, পৰমত্থৱিজাননং’.

৭৪৯. ‘‘অন্তোৱঙ্কগতো আসি, মচ্ছোৱ ঘসমামিসং;

বদ্ধো মহিন্দপাসেন, ৱেপচিত্যসুৰো যথা.

৭৫০. ‘‘অঞ্ছামি নং ন মুঞ্চামি, অস্মা সোকপৰিদ্দৱা;

কো মে বন্ধং মুঞ্চং লোকে, সম্বোধিং ৱেদযিস্সতি.

৭৫১. ‘‘সমণং ব্ৰাহ্মণং ৱা কং, আদিসন্তং পভঙ্গুনং.

কস্স ধম্মং পটিচ্ছামি, জৰামচ্চুপৱাহনং.

৭৫২. ‘‘ৱিচিকিচ্ছাকঙ্খাগন্থিতং, সাৰম্ভবলসঞ্ঞুতং;

কোধপ্পত্তমনত্থদ্ধং, অভিজপ্পপ্পদাৰণং.

৭৫৩. ‘‘তণ্হাধনুসমুট্ঠানং, দ্ৱে চ পন্নৰসাযুতং [দ্ৱেধাপন্নৰসাযুতং (?)];

পস্স ওৰসিকং বাড়্হং, ভেত্ৱান যদি [যদ (সী. অট্ঠ.) হদি (?) ‘‘হদযে’’তি তংসংৱণ্ণনা] তিট্ঠতি.

৭৫৪. ‘‘অনুদিট্ঠীনং অপ্পহানং, সঙ্কপ্পপৰতেজিতং;

তেন ৱিদ্ধো পৱেধামি, পত্তংৱ মালুতেৰিতং.

৭৫৫. ‘‘অজ্ঝত্তং মে সমুট্ঠায, খিপ্পং পচ্চতি মামকং;

ছফস্সাযতনী কাযো, যত্থ সৰতি সব্বদা.

৭৫৬. ‘‘তং ন পস্সামি তেকিচ্ছং, যো মেতং সল্লমুদ্ধৰে;

নানাৰজ্জেন সত্থেন [নাৰগ্গেন ন সত্থেন (?)], নাঞ্ঞেন ৱিচিকিচ্ছিতং.

৭৫৭. ‘‘কো মে অসত্থো অৱণো, সল্লমব্ভন্তৰপস্সযং;

অহিংসং সব্বগত্তানি, সল্লং মে উদ্ধৰিস্সতি.

৭৫৮. ‘‘ধম্মপ্পতি হি সো সেট্ঠো, ৱিসদোসপ্পৱাহকো;

গম্ভীৰে পতিতস্স মে, থলং পাণিঞ্চ দস্সযে.

৭৫৯. ‘‘ৰহদেহমস্মি ওগাড়্হো, অহাৰিযৰজমত্তিকে;

মাযাউসূযসাৰম্ভ, থিনমিদ্ধমপত্থটে.

৭৬০. ‘‘উদ্ধচ্চমেঘথনিতং, সংযোজনৱলাহকং;

ৱাহা ৱহন্তি কুদ্দিট্ঠিং [দুদ্দিট্ঠিং (সী. ধ. প. ৩৩৯)], সঙ্কপ্পা ৰাগনিস্সিতা.

৭৬১. ‘‘সৱন্তি সব্বধি সোতা, লতা উব্ভিজ্জ তিট্ঠতি;

তে সোতে কো নিৱাৰেয্য, তং লতং কো হি ছেচ্ছতি.

৭৬২. ‘‘ৱেলং কৰোথ ভদ্দন্তে, সোতানং সন্নিৱাৰণং;

মা তে মনোমযো সোতো, ৰুক্খংৱ সহসা লুৱে.

৭৬৩. ‘‘এৱং মে ভযজাতস্স, অপাৰা পাৰমেসতো;

তাণো পঞ্ঞাৱুধো সত্থা, ইসিসঙ্ঘনিসেৱিতো.

৭৬৪. ‘‘সোপাণং সুগতং সুদ্ধং, ধম্মসাৰমযং দড়্হং;

পাদাসি ৱুয্হমানস্স, ‘মা ভাযী’তি চ মব্ৰৱি.

৭৬৫. ‘‘সতিপট্ঠানপাসাদং, আৰুয্হ পচ্চৱেক্খিসং;

যং তং পুব্বে অমঞ্ঞিস্সং, সক্কাযাভিৰতং পজং.

৭৬৬. ‘‘যদা চ মগ্গমদ্দক্খিং, নাৱায অভিৰূহনং;

অনধিট্ঠায অত্তানং, তিত্থমদ্দক্খিমুত্তমং.

৭৬৭. ‘‘সল্লং অত্তসমুট্ঠানং, ভৱনেত্তিপ্পভাৱিতং;

এতেসং অপ্পৱত্তায [অপ্পৱত্তিযা (?)], দেসেসি মগ্গমুত্তমং.

৭৬৮. ‘‘দীঘৰত্তানুসযিতং, চিৰৰত্তমধিট্ঠিতং;

বুদ্ধো মেপানুদী গন্থং, ৱিসদোসপ্পৱাহনো’’তি.

…তেলকানি থেৰো….

৪. ৰট্ঠপালত্থেৰগাথা

৭৬৯. [ম. নি. ২.৩০২] ‘‘পস্স চিত্তকতং বিম্বং, অৰুকাযং সমুস্সিতং;

আতুৰং বহুসঙ্কপ্পং, যস্স নত্থি ধুৱং ঠিতি.

৭৭০. ‘‘পস্স চিত্তকতং ৰূপং, মণিনা কুণ্ডলেন চ;

অট্ঠিং তচেন ওনদ্ধং, সহ ৱত্থেহি সোভতি.

৭৭১. ‘‘অলত্তককতা পাদা, মুখং চুণ্ণকমক্খিতং;

অলং বালস্স মোহায, নো চ পাৰগৱেসিনো.

৭৭২. ‘‘অট্ঠপদকতা কেসা, নেত্তা অঞ্জনমক্খিতা;

অলং বালস্স মোহায, নো চ পাৰগৱেসিনো.

৭৭৩. ‘‘অঞ্জনীৱ নৱা চিত্তা, পূতিকাযো অলঙ্কতো;

অলং বালস্স মোহায, নো চ পাৰগৱেসিনো.

৭৭৪. ‘‘ওদহি মিগৱো পাসং, নাসদা ৱাগুৰং মিগো;

ভুত্ৱা নিৱাপং গচ্ছাম, কন্দন্তে মিগবন্ধকে.

৭৭৫. ‘‘ছিন্নো পাসো মিগৱস্স, নাসদা ৱাগুৰং মিগো;

ভুত্ৱা নিৱাপং গচ্ছাম, সোচন্তে মিগলুদ্দকে.