১০. দসকনিপাতো
১. কাড়ুদাযিত্থেৰগাথা
৫২৭. ‘‘অঙ্গাৰিনো দানি দুমা ভদন্তে, ফলেসিনো ছদনং ৱিপ্পহায;
তে অচ্চিমন্তোৱ পভাসযন্তি, সমযো মহাৱীৰ ভাগী ৰসানং.
৫২৮. ‘‘দুমানি ফুল্লানি মনোৰমানি, সমন্ততো সব্বদিসা পৱন্তি;
পত্তং পহায ফলমাসসানা [ফলমাসমানো (ক.)], কালো ইতো পক্কমনায ৱীৰ.
৫২৯. ‘‘নেৱাতিসীতং ন পনাতিউণ্হং, সুখা উতু অদ্ধনিযা ভদন্তে;
পস্সন্তু তং সাকিযা কোড়িযা চ, পচ্ছামুখং ৰোহিনিযং তৰন্তং.
৫৩০. ‘‘আসায কসতে খেত্তং, বীজং আসায ৱপ্পতি;
আসায ৱাণিজা যন্তি, সমুদ্দং ধনহাৰকা;
যায আসায তিট্ঠামি, সা মে আসা সমিজ্ঝতু.
৫৩১. [সং. নি. ১.১৯৮] ‘‘পুনপ্পুনং চেৱ ৱপন্তি বীজং, পুনপ্পুনং ৱস্সতি দেৱৰাজা;
পুনপ্পুনং খেত্তং কসন্তি কস্সকা, পুনপ্পুনং ধঞ্ঞমুপেতি ৰট্ঠং.
৫৩২. [সং. নি. ১.১৯৮] ‘‘পুনপ্পুনং যাচনকা চৰন্তি, পুনপ্পুনং দানপতী দদন্তি;
পুনপ্পুনং দানপতী দদিত্ৱা, পুনপ্পুনং সগ্গমুপেন্তি ঠানং.
৫৩৩. ‘‘ৱীৰো হৱে সত্তযুগং পুনেতি, যস্মিং কুলে জাযতি ভূৰিপঞ্ঞো;
মঞ্ঞামহং সক্কতি দেৱদেৱো, তযা হি জাতো [তযাভিজাতো (সী.)] মুনি সচ্চনামো.
৫৩৪. ‘‘সুদ্ধোদনো নাম পিতা মহেসিনো, বুদ্ধস্স মাতা পন মাযনামা;
যা বোধিসত্তং পৰিহৰিয কুচ্ছিনা, কাযস্স ভেদা তিদিৱম্হি মোদতি.
৫৩৫. ‘‘সা গোতমী কালকতা ইতো চুতা, দিব্বেহি কামেহি সমঙ্গিভূতা;
সা মোদতি কামগুণেহি পঞ্চহি, পৰিৱাৰিতা দেৱগণেহি তেহি.
৫৩৬. ‘‘বুদ্ধস্স পুত্তোম্হি অসয্হসাহিনো, অঙ্গীৰসস্সপ্পটিমস্স তাদিনো;
পিতুপিতা ময্হং তুৱংসি সক্ক, ধম্মেন মে গোতম অয্যকোসী’’তি.
… কাড়ুদাযী থেৰো….
২. একৱিহাৰিযত্থেৰগাথা
৫৩৭. ‘‘পুৰতো পচ্ছতো ৱাপি, অপৰো চে ন ৱিজ্জতি;
অতীৱ ফাসু ভৱতি, একস্স ৱসতো ৱনে.
৫৩৮. ‘‘হন্দ একো গমিস্সামি, অৰঞ্ঞং বুদ্ধৱণ্ণিতং;
ফাসু [ফাসুং (স্যা. পী.)] একৱিহাৰিস্স, পহিতত্তস্স ভিক্খুনো.
৫৩৯. ‘‘যোগী-পীতিকৰং ৰম্মং, মত্তকুঞ্জৰসেৱিতং;
একো অত্তৱসী খিপ্পং, পৱিসিস্সামি কাননং.
৫৪০. ‘‘সুপুপ্ফিতে সীতৱনে, সীতলে গিৰিকন্দৰে;
গত্তানি পৰিসিঞ্চিত্ৱা, চঙ্কমিস্সামি এককো.
৫৪১. ‘‘একাকিযো অদুতিযো, ৰমণীযে মহাৱনে;
কদাহং ৱিহৰিস্সামি, কতকিচ্চো অনাসৱো.
৫৪২. ‘‘এৱং মে কত্তুকামস্স, অধিপ্পাযো সমিজ্ঝতু;
সাধিযিস্সামহংযেৱ, নাঞ্ঞো অঞ্ঞস্স কাৰকো.
৫৪৩. ‘‘এস বন্ধামি সন্নাহং, পৱিসিস্সামি কাননং;
ন ততো নিক্খমিস্সামি, অপ্পত্তো আসৱক্খযং.
৫৪৪. ‘‘মালুতে উপৱাযন্তে, সীতে সুৰভিগন্ধিকে [গন্ধকে (স্যা. পী. ক.)];
অৱিজ্জং দালযিস্সামি, নিসিন্নো নগমুদ্ধনি.
৫৪৫. ‘‘ৱনে কুসুমসঞ্ছন্নে, পব্ভাৰে নূন সীতলে;
ৱিমুত্তিসুখেন সুখিতো, ৰমিস্সামি গিৰিব্বজে.
৫৪৬. ‘‘সোহং পৰিপুণ্ণসঙ্কপ্পো, চন্দো পন্নৰসো যথা;
সব্বাসৱপৰিক্খীণো, নত্থি দানি পুনব্ভৱো’’তি.
… একৱিহাৰিযো থেৰো….
৩. মহাকপ্পিনত্থেৰগাথা
৫৪৭. ‘‘অনাগতং যো পটিকচ্চ [পটিগচ্চ (সী.)] পস্সতি, হিতঞ্চ অত্থং অহিতঞ্চ তং দ্ৱযং;
ৱিদ্দেসিনো তস্স হিতেসিনো ৱা, ৰন্ধং ন পস্সন্তি সমেক্খমানা.
৫৪৮. [পটি. ম. ১.১৬০ পটিসম্ভিদামগ্গে] ‘‘আনাপানসতী যস্স, পৰিপুণ্ণা সুভাৱিতা;
অনুপুব্বং পৰিচিতা, যথা বুদ্ধেন দেসিতা;
সোমং লোকং পভাসেতি, অব্ভা মুত্তোৱ চন্দিমা.
৫৪৯. ‘‘ওদাতং ৱত মে চিত্তং, অপ্পমাণং সুভাৱিতং;
নিব্বিদ্ধং পগ্গহীতঞ্চ, সব্বা ওভাসতে দিসা.
৫৫০. ‘‘জীৱতে ৱাপি সপ্পঞ্ঞো, অপি ৱিত্তপৰিক্খযো;
পঞ্ঞায চ অলাভেন, ৱিত্তৱাপি ন জীৱতি.
৫৫১. ‘‘পঞ্ঞা সুতৱিনিচ্ছিনী, পঞ্ঞা কিত্তিসিলোকৱদ্ধনী;
পঞ্ঞাসহিতো নৰো ইধ, অপি দুক্খেসু সুখানি ৱিন্দতি.
৫৫২. ‘‘নাযং অজ্জতনো ধম্মো, নচ্ছেৰো নপি অব্ভুতো;
যত্থ জাযেথ মীযেথ, তত্থ কিং ৱিয অব্ভুতং.
৫৫৩. ‘‘অনন্তৰং হি জাতস্স, জীৱিতা মৰণং ধুৱং;
জাতা জাতা মৰন্তীধ, এৱংধম্মা হি পাণিনো.
৫৫৪. ‘‘ন হেতদত্থায মতস্স হোতি, যং জীৱিতত্থং পৰপোৰিসানং;
মতম্হি ৰুণ্ণং ন যসো ন লোক্যং, ন ৱণ্ণিতং সমণব্ৰাহ্মণেহি.
৫৫৫. ‘‘চক্খুং সৰীৰং উপহন্তি তেন [উপহন্তি ৰুণ্ণং (সী.), উপহন্তি ৰোণ্ণং (স্যা. পী.)], নিহীযতি ৱণ্ণবলং মতী চ;
আনন্দিনো তস্স দিসা ভৱন্তি, হিতেসিনো নাস্স সুখী ভৱন্তি.
৫৫৬. ‘‘তস্মা হি ইচ্ছেয্য কুলে ৱসন্তে, মেধাৱিনো চেৱ বহুস্সুতে চ;
যেসং হি পঞ্ঞাৱিভৱেন কিচ্চং, তৰন্তি নাৱায নদিংৱ পুণ্ণ’’ন্তি.
… মহাকপ্পিনো থেৰো….
৪. চূড়পন্থকত্থেৰগাথা
৫৫৭. ‘‘দন্ধা ময্হং গতী আসি, পৰিভূতো পুৰে অহং;
ভাতা চ মং পণামেসি, ‘গচ্ছ দানি তুৱং ঘৰং’.
৫৫৮. ‘‘সোহং পণামিতো সন্তো [ভাতা (অট্ঠ.)], সঙ্ঘাৰামস্স কোট্ঠকে;
দুম্মনো তত্থ অট্ঠাসিং, সাসনস্মিং অপেক্খৱা.
৫৫৯. ‘‘ভগৱা তত্থ আগচ্ছি [আগঞ্ছি (সী. পী.)], সীসং ময্হং পৰামসি;
বাহায মং গহেত্ৱান, সঙ্ঘাৰামং পৱেসযি.
৫৬০. ‘‘অনুকম্পায মে সত্থা, পাদাসি পাদপুঞ্ছনিং;
‘এতং সুদ্ধং অধিট্ঠেহি, একমন্তং স্ৱধিট্ঠিতং’.
৫৬১. ‘‘তস্সাহং ৱচনং সুত্ৱা, ৱিহাসিং সাসনে ৰতো;
সমাধিং পটিপাদেসিং, উত্তমত্থস্স পত্তিযা.
৫৬২. ‘‘পুব্বেনিৱাসং জানামি, দিব্বচক্খু ৱিসোধিতং;
তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং.
৫৬৩. ‘‘সহস্সক্খত্তুমত্তানং, নিম্মিনিত্ৱান পন্থকো;
নিসীদম্বৱনে ৰম্মে, যাৱ কালপ্পৱেদনা.
৫৬৪. ‘‘ততো মে সত্থা পাহেসি, দূতং কালপ্পৱেদকং;
পৱেদিতম্হি কালম্হি, ৱেহাসাদুপসঙ্কমিং [ৱেহাসানুপসঙ্কমিং (স্যা. ক.)].
৫৬৫. ‘‘ৱন্দিত্ৱা সত্থুনো পাদে, একমন্তং নিসীদহং;
নিসিন্নং মং ৱিদিত্ৱান, অথ সত্থা পটিগ্গহি.
৫৬৬. ‘‘আযাগো সব্বলোকস্স, আহুতীনং পটিগ্গহো;
পুঞ্ঞক্খেত্তং মনুস্সানং, পটিগণ্হিত্থ দক্খিণ’’ন্তি.
… চূড়পন্থকো থেৰো….
৫. কপ্পত্থেৰগাথা
৫৬৭. ‘‘নানাকুলমলসম্পুণ্ণো, মহাউক্কাৰসম্ভৱো;
চন্দনিকংৱ পৰিপক্কং, মহাগণ্ডো মহাৱণো.
৫৬৮. ‘‘পুব্বৰুহিৰসম্পুণ্ণো, গূথকূপেন গাড়্হিতো [গূথকূপে নিগাড়্হিতো (স্যা. পী. ক.)];
আপোপগ্ঘৰণো কাযো, সদা সন্দতি পূতিকং.
৫৬৯. ‘‘সট্ঠিকণ্ডৰসম্বন্ধো, মংসলেপনলেপিতো;
চম্মকঞ্চুকসন্নদ্ধো, পূতিকাযো নিৰত্থকো.
৫৭০. ‘‘অট্ঠিসঙ্ঘাতঘটিতো, ন্হাৰুসুত্তনিবন্ধনো;
নেকেসং সংগতীভাৱা, কপ্পেতি ইৰিযাপথং.
৫৭১. ‘‘ধুৱপ্পযাতো মৰণায, মচ্চুৰাজস্স সন্তিকে;
ইধেৱ ছড্ডযিত্ৱান, যেনকামঙ্গমো নৰো.
৫৭২. ‘‘অৱিজ্জায নিৱুতো কাযো, চতুগন্থেন গন্থিতো;
ওঘসংসীদনো কাযো, অনুসযজালমোত্থতো.
৫৭৩. ‘‘পঞ্চনীৱৰণে যুত্তো, ৱিতক্কেন সমপ্পিতো;
তণ্হামূলেনানুগতো, মোহচ্ছাদনছাদিতো.
৫৭৪. ‘‘এৱাযং ৱত্ততে কাযো, কম্মযন্তেন যন্তিতো;
সম্পত্তি চ ৱিপত্যন্তা, নানাভাৱো ৱিপজ্জতি.
৫৭৫. ‘‘যেমং কাযং মমাযন্তি, অন্ধবালা পুথুজ্জনা;
ৱড্ঢেন্তি কটসিং ঘোৰং, আদিযন্তি পুনব্ভৱং.
৫৭৬. ‘‘যেমং কাযং ৱিৱজ্জেন্তি, গূথলিত্তংৱ পন্নগং;
ভৱমূলং ৱমিত্ৱান, পৰিনিব্বিস্সন্তিনাসৱা’’তি [পৰিনিব্বন্তুনাসৱা (সী.)].
… কপ্পো থেৰো….
৬. ৱঙ্গন্তপুত্তউপসেনত্থেৰগাথা
৫৭৭. ‘‘ৱিৱিত্তং অপ্পনিগ্ঘোসং, ৱাড়মিগনিসেৱিতং;
সেৱে সেনাসনং ভিক্খু, পটিসল্লানকাৰণা.
৫৭৮. ‘‘সঙ্কাৰপুঞ্জা আহত্ৱা [আহিত্ৱা (ক.)], সুসানা ৰথিযাহি চ;
ততো সঙ্ঘাটিকং কত্ৱা, লূখং ধাৰেয্য চীৱৰং.
৫৭৯. ‘‘নীচং মনং কৰিত্ৱান, সপদানং কুলা কুলং;
পিণ্ডিকায চৰে ভিক্খু, গুত্তদ্ৱাৰো সুসংৱুতো.
৫৮০. ‘‘লূখেনপি ৱা [লূখেনপি চ (বহূসু)] সন্তুস্সে, নাঞ্ঞং পত্থে ৰসং বহুং;
ৰসেসু অনুগিদ্ধস্স, ঝানে ন ৰমতী মনো.
৫৮১. ‘‘অপ্পিচ্ছো চেৱ সন্তুট্ঠো, পৱিৱিত্তো ৱসে মুনি;
অসংসট্ঠো গহট্ঠেহি, অনাগাৰেহি চূভযং.
৫৮২. ‘‘যথা জড়ো ৱ মূগো ৱ, অত্তানং দস্সযে তথা;
নাতিৱেলং সম্ভাসেয্য, সঙ্ঘমজ্ঝম্হি পণ্ডিতো.
৫৮৩. ‘‘ন সো উপৱদে কঞ্চি, উপঘাতং ৱিৱজ্জযে;
সংৱুতো পাতিমোক্খস্মিং, মত্তঞ্ঞূ চস্স ভোজনে.
৫৮৪. ‘‘সুগ্গহীতনিমিত্তস্স, চিত্তস্সুপ্পাদকোৱিদো;
সমং অনুযুঞ্জেয্য, কালেন চ ৱিপস্সনং.
৫৮৫. ‘‘ৱীৰিযসাতচ্চসম্পন্নো, যুত্তযোগো সদা সিযা;
ন চ অপ্পত্ৱা দুক্খন্তং, ৱিস্সাসং এয্য পণ্ডিতো.
৫৮৬. ‘‘এৱং ৱিহৰমানস্স, সুদ্ধিকামস্স ভিক্খুনো;
খীযন্তি আসৱা সব্বে, নিব্বুতিঞ্চাধিগচ্ছতী’’তি.
… উপসেনো ৱঙ্গন্তপুত্তো থেৰো….
৭. (অপৰ)-গোতমত্থেৰগাথা
৫৮৭. ‘‘ৱিজানেয্য সকং অত্থং, অৱলোকেয্যাথ পাৱচনং;
যঞ্চেত্থ অস্স পতিৰূপং, সামঞ্ঞং অজ্ঝুপগতস্স.
৫৮৮. ‘‘মিত্তং ইধ চ কল্যাণং, সিক্খা ৱিপুলং সমাদানং;
সুস্সূসা চ গৰূনং, এতং সমণস্স পতিৰূপং.
৫৮৯. ‘‘বুদ্ধেসু সগাৰৱতা, ধম্মে অপচিতি যথাভূতং;
সঙ্ঘে চ চিত্তিকাৰো, এতং সমণস্স পতিৰূপং.
৫৯০. ‘‘আচাৰগোচৰে যুত্তো, আজীৱো সোধিতো অগাৰয্হো;
চিত্তস্স চ সণ্ঠপনং, এতং সমণস্স পতিৰূপং.
৫৯১. ‘‘চাৰিত্তং অথ ৱাৰিত্তং, ইৰিযাপথিযং পসাদনিযং;
অধিচিত্তে চ আযোগো, এতং সমণস্স পতিৰূপং.
৫৯২. ‘‘আৰঞ্ঞকানি সেনাসনানি, পন্তানি অপ্পসদ্দানি;
ভজিতব্বানি মুনিনা, এতং সমণস্স পতিৰূপং.
৫৯৩. ‘‘সীলঞ্চ বাহুসচ্চঞ্চ, ধম্মানং পৱিচযো যথাভূতং;
সচ্চানং অভিসমযো, এতং সমণস্স পতিৰূপং.