১০. দসকনিপাতো

১. কাড়ুদাযিত্থেৰগাথা

৫২৭. ‘‘অঙ্গাৰিনো দানি দুমা ভদন্তে, ফলেসিনো ছদনং ৱিপ্পহায;

তে অচ্চিমন্তোৱ পভাসযন্তি, সমযো মহাৱীৰ ভাগী ৰসানং.

৫২৮. ‘‘দুমানি ফুল্লানি মনোৰমানি, সমন্ততো সব্বদিসা পৱন্তি;

পত্তং পহায ফলমাসসানা [ফলমাসমানো (ক.)], কালো ইতো পক্কমনায ৱীৰ.

৫২৯. ‘‘নেৱাতিসীতং ন পনাতিউণ্হং, সুখা উতু অদ্ধনিযা ভদন্তে;

পস্সন্তু তং সাকিযা কোড়িযা চ, পচ্ছামুখং ৰোহিনিযং তৰন্তং.

৫৩০. ‘‘আসায কসতে খেত্তং, বীজং আসায ৱপ্পতি;

আসায ৱাণিজা যন্তি, সমুদ্দং ধনহাৰকা;

যায আসায তিট্ঠামি, সা মে আসা সমিজ্ঝতু.

৫৩১. [সং. নি. ১.১৯৮] ‘‘পুনপ্পুনং চেৱ ৱপন্তি বীজং, পুনপ্পুনং ৱস্সতি দেৱৰাজা;

পুনপ্পুনং খেত্তং কসন্তি কস্সকা, পুনপ্পুনং ধঞ্ঞমুপেতি ৰট্ঠং.

৫৩২. [সং. নি. ১.১৯৮] ‘‘পুনপ্পুনং যাচনকা চৰন্তি, পুনপ্পুনং দানপতী দদন্তি;

পুনপ্পুনং দানপতী দদিত্ৱা, পুনপ্পুনং সগ্গমুপেন্তি ঠানং.

৫৩৩. ‘‘ৱীৰো হৱে সত্তযুগং পুনেতি, যস্মিং কুলে জাযতি ভূৰিপঞ্ঞো;

মঞ্ঞামহং সক্কতি দেৱদেৱো, তযা হি জাতো [তযাভিজাতো (সী.)] মুনি সচ্চনামো.

৫৩৪. ‘‘সুদ্ধোদনো নাম পিতা মহেসিনো, বুদ্ধস্স মাতা পন মাযনামা;

যা বোধিসত্তং পৰিহৰিয কুচ্ছিনা, কাযস্স ভেদা তিদিৱম্হি মোদতি.

৫৩৫. ‘‘সা গোতমী কালকতা ইতো চুতা, দিব্বেহি কামেহি সমঙ্গিভূতা;

সা মোদতি কামগুণেহি পঞ্চহি, পৰিৱাৰিতা দেৱগণেহি তেহি.

৫৩৬. ‘‘বুদ্ধস্স পুত্তোম্হি অসয্হসাহিনো, অঙ্গীৰসস্সপ্পটিমস্স তাদিনো;

পিতুপিতা ময্হং তুৱংসি সক্ক, ধম্মেন মে গোতম অয্যকোসী’’তি.

… কাড়ুদাযী থেৰো….

২. একৱিহাৰিযত্থেৰগাথা

৫৩৭. ‘‘পুৰতো পচ্ছতো ৱাপি, অপৰো চে ন ৱিজ্জতি;

অতীৱ ফাসু ভৱতি, একস্স ৱসতো ৱনে.

৫৩৮. ‘‘হন্দ একো গমিস্সামি, অৰঞ্ঞং বুদ্ধৱণ্ণিতং;

ফাসু [ফাসুং (স্যা. পী.)] একৱিহাৰিস্স, পহিতত্তস্স ভিক্খুনো.

৫৩৯. ‘‘যোগী-পীতিকৰং ৰম্মং, মত্তকুঞ্জৰসেৱিতং;

একো অত্তৱসী খিপ্পং, পৱিসিস্সামি কাননং.

৫৪০. ‘‘সুপুপ্ফিতে সীতৱনে, সীতলে গিৰিকন্দৰে;

গত্তানি পৰিসিঞ্চিত্ৱা, চঙ্কমিস্সামি এককো.

৫৪১. ‘‘একাকিযো অদুতিযো, ৰমণীযে মহাৱনে;

কদাহং ৱিহৰিস্সামি, কতকিচ্চো অনাসৱো.

৫৪২. ‘‘এৱং মে কত্তুকামস্স, অধিপ্পাযো সমিজ্ঝতু;

সাধিযিস্সামহংযেৱ, নাঞ্ঞো অঞ্ঞস্স কাৰকো.

৫৪৩. ‘‘এস বন্ধামি সন্নাহং, পৱিসিস্সামি কাননং;

ন ততো নিক্খমিস্সামি, অপ্পত্তো আসৱক্খযং.

৫৪৪. ‘‘মালুতে উপৱাযন্তে, সীতে সুৰভিগন্ধিকে [গন্ধকে (স্যা. পী. ক.)];

অৱিজ্জং দালযিস্সামি, নিসিন্নো নগমুদ্ধনি.

৫৪৫. ‘‘ৱনে কুসুমসঞ্ছন্নে, পব্ভাৰে নূন সীতলে;

ৱিমুত্তিসুখেন সুখিতো, ৰমিস্সামি গিৰিব্বজে.

৫৪৬. ‘‘সোহং পৰিপুণ্ণসঙ্কপ্পো, চন্দো পন্নৰসো যথা;

সব্বাসৱপৰিক্খীণো, নত্থি দানি পুনব্ভৱো’’তি.

… একৱিহাৰিযো থেৰো….

৩. মহাকপ্পিনত্থেৰগাথা

৫৪৭. ‘‘অনাগতং যো পটিকচ্চ [পটিগচ্চ (সী.)] পস্সতি, হিতঞ্চ অত্থং অহিতঞ্চ তং দ্ৱযং;

ৱিদ্দেসিনো তস্স হিতেসিনো ৱা, ৰন্ধং ন পস্সন্তি সমেক্খমানা.

৫৪৮. [পটি. ম. ১.১৬০ পটিসম্ভিদামগ্গে] ‘‘আনাপানসতী যস্স, পৰিপুণ্ণা সুভাৱিতা;

অনুপুব্বং পৰিচিতা, যথা বুদ্ধেন দেসিতা;

সোমং লোকং পভাসেতি, অব্ভা মুত্তোৱ চন্দিমা.

৫৪৯. ‘‘ওদাতং ৱত মে চিত্তং, অপ্পমাণং সুভাৱিতং;

নিব্বিদ্ধং পগ্গহীতঞ্চ, সব্বা ওভাসতে দিসা.

৫৫০. ‘‘জীৱতে ৱাপি সপ্পঞ্ঞো, অপি ৱিত্তপৰিক্খযো;

পঞ্ঞায চ অলাভেন, ৱিত্তৱাপি ন জীৱতি.

৫৫১. ‘‘পঞ্ঞা সুতৱিনিচ্ছিনী, পঞ্ঞা কিত্তিসিলোকৱদ্ধনী;

পঞ্ঞাসহিতো নৰো ইধ, অপি দুক্খেসু সুখানি ৱিন্দতি.

৫৫২. ‘‘নাযং অজ্জতনো ধম্মো, নচ্ছেৰো নপি অব্ভুতো;

যত্থ জাযেথ মীযেথ, তত্থ কিং ৱিয অব্ভুতং.

৫৫৩. ‘‘অনন্তৰং হি জাতস্স, জীৱিতা মৰণং ধুৱং;

জাতা জাতা মৰন্তীধ, এৱংধম্মা হি পাণিনো.

৫৫৪. ‘‘ন হেতদত্থায মতস্স হোতি, যং জীৱিতত্থং পৰপোৰিসানং;

মতম্হি ৰুণ্ণং ন যসো ন লোক্যং, ন ৱণ্ণিতং সমণব্ৰাহ্মণেহি.

৫৫৫. ‘‘চক্খুং সৰীৰং উপহন্তি তেন [উপহন্তি ৰুণ্ণং (সী.), উপহন্তি ৰোণ্ণং (স্যা. পী.)], নিহীযতি ৱণ্ণবলং মতী চ;

আনন্দিনো তস্স দিসা ভৱন্তি, হিতেসিনো নাস্স সুখী ভৱন্তি.

৫৫৬. ‘‘তস্মা হি ইচ্ছেয্য কুলে ৱসন্তে, মেধাৱিনো চেৱ বহুস্সুতে চ;

যেসং হি পঞ্ঞাৱিভৱেন কিচ্চং, তৰন্তি নাৱায নদিংৱ পুণ্ণ’’ন্তি.

… মহাকপ্পিনো থেৰো….

৪. চূড়পন্থকত্থেৰগাথা

৫৫৭. ‘‘দন্ধা ময্হং গতী আসি, পৰিভূতো পুৰে অহং;

ভাতা চ মং পণামেসি, ‘গচ্ছ দানি তুৱং ঘৰং’.

৫৫৮. ‘‘সোহং পণামিতো সন্তো [ভাতা (অট্ঠ.)], সঙ্ঘাৰামস্স কোট্ঠকে;

দুম্মনো তত্থ অট্ঠাসিং, সাসনস্মিং অপেক্খৱা.

৫৫৯. ‘‘ভগৱা তত্থ আগচ্ছি [আগঞ্ছি (সী. পী.)], সীসং ময্হং পৰামসি;

বাহায মং গহেত্ৱান, সঙ্ঘাৰামং পৱেসযি.

৫৬০. ‘‘অনুকম্পায মে সত্থা, পাদাসি পাদপুঞ্ছনিং;

‘এতং সুদ্ধং অধিট্ঠেহি, একমন্তং স্ৱধিট্ঠিতং’.

৫৬১. ‘‘তস্সাহং ৱচনং সুত্ৱা, ৱিহাসিং সাসনে ৰতো;

সমাধিং পটিপাদেসিং, উত্তমত্থস্স পত্তিযা.

৫৬২. ‘‘পুব্বেনিৱাসং জানামি, দিব্বচক্খু ৱিসোধিতং;

তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসনং.

৫৬৩. ‘‘সহস্সক্খত্তুমত্তানং, নিম্মিনিত্ৱান পন্থকো;

নিসীদম্বৱনে ৰম্মে, যাৱ কালপ্পৱেদনা.

৫৬৪. ‘‘ততো মে সত্থা পাহেসি, দূতং কালপ্পৱেদকং;

পৱেদিতম্হি কালম্হি, ৱেহাসাদুপসঙ্কমিং [ৱেহাসানুপসঙ্কমিং (স্যা. ক.)].

৫৬৫. ‘‘ৱন্দিত্ৱা সত্থুনো পাদে, একমন্তং নিসীদহং;

নিসিন্নং মং ৱিদিত্ৱান, অথ সত্থা পটিগ্গহি.

৫৬৬. ‘‘আযাগো সব্বলোকস্স, আহুতীনং পটিগ্গহো;

পুঞ্ঞক্খেত্তং মনুস্সানং, পটিগণ্হিত্থ দক্খিণ’’ন্তি.

… চূড়পন্থকো থেৰো….

৫. কপ্পত্থেৰগাথা

৫৬৭. ‘‘নানাকুলমলসম্পুণ্ণো, মহাউক্কাৰসম্ভৱো;

চন্দনিকংৱ পৰিপক্কং, মহাগণ্ডো মহাৱণো.

৫৬৮. ‘‘পুব্বৰুহিৰসম্পুণ্ণো, গূথকূপেন গাড়্হিতো [গূথকূপে নিগাড়্হিতো (স্যা. পী. ক.)];

আপোপগ্ঘৰণো কাযো, সদা সন্দতি পূতিকং.

৫৬৯. ‘‘সট্ঠিকণ্ডৰসম্বন্ধো, মংসলেপনলেপিতো;

চম্মকঞ্চুকসন্নদ্ধো, পূতিকাযো নিৰত্থকো.

৫৭০. ‘‘অট্ঠিসঙ্ঘাতঘটিতো, ন্হাৰুসুত্তনিবন্ধনো;

নেকেসং সংগতীভাৱা, কপ্পেতি ইৰিযাপথং.

৫৭১. ‘‘ধুৱপ্পযাতো মৰণায, মচ্চুৰাজস্স সন্তিকে;

ইধেৱ ছড্ডযিত্ৱান, যেনকামঙ্গমো নৰো.

৫৭২. ‘‘অৱিজ্জায নিৱুতো কাযো, চতুগন্থেন গন্থিতো;

ওঘসংসীদনো কাযো, অনুসযজালমোত্থতো.

৫৭৩. ‘‘পঞ্চনীৱৰণে যুত্তো, ৱিতক্কেন সমপ্পিতো;

তণ্হামূলেনানুগতো, মোহচ্ছাদনছাদিতো.

৫৭৪. ‘‘এৱাযং ৱত্ততে কাযো, কম্মযন্তেন যন্তিতো;

সম্পত্তি চ ৱিপত্যন্তা, নানাভাৱো ৱিপজ্জতি.

৫৭৫. ‘‘যেমং কাযং মমাযন্তি, অন্ধবালা পুথুজ্জনা;

ৱড্ঢেন্তি কটসিং ঘোৰং, আদিযন্তি পুনব্ভৱং.

৫৭৬. ‘‘যেমং কাযং ৱিৱজ্জেন্তি, গূথলিত্তংৱ পন্নগং;

ভৱমূলং ৱমিত্ৱান, পৰিনিব্বিস্সন্তিনাসৱা’’তি [পৰিনিব্বন্তুনাসৱা (সী.)].

… কপ্পো থেৰো….

৬. ৱঙ্গন্তপুত্তউপসেনত্থেৰগাথা

৫৭৭. ‘‘ৱিৱিত্তং অপ্পনিগ্ঘোসং, ৱাড়মিগনিসেৱিতং;

সেৱে সেনাসনং ভিক্খু, পটিসল্লানকাৰণা.

৫৭৮. ‘‘সঙ্কাৰপুঞ্জা আহত্ৱা [আহিত্ৱা (ক.)], সুসানা ৰথিযাহি চ;

ততো সঙ্ঘাটিকং কত্ৱা, লূখং ধাৰেয্য চীৱৰং.

৫৭৯. ‘‘নীচং মনং কৰিত্ৱান, সপদানং কুলা কুলং;

পিণ্ডিকায চৰে ভিক্খু, গুত্তদ্ৱাৰো সুসংৱুতো.

৫৮০. ‘‘লূখেনপি ৱা [লূখেনপি চ (বহূসু)] সন্তুস্সে, নাঞ্ঞং পত্থে ৰসং বহুং;

ৰসেসু অনুগিদ্ধস্স, ঝানে ন ৰমতী মনো.

৫৮১. ‘‘অপ্পিচ্ছো চেৱ সন্তুট্ঠো, পৱিৱিত্তো ৱসে মুনি;

অসংসট্ঠো গহট্ঠেহি, অনাগাৰেহি চূভযং.

৫৮২. ‘‘যথা জড়ো ৱ মূগো ৱ, অত্তানং দস্সযে তথা;

নাতিৱেলং সম্ভাসেয্য, সঙ্ঘমজ্ঝম্হি পণ্ডিতো.

৫৮৩. ‘‘ন সো উপৱদে কঞ্চি, উপঘাতং ৱিৱজ্জযে;

সংৱুতো পাতিমোক্খস্মিং, মত্তঞ্ঞূ চস্স ভোজনে.

৫৮৪. ‘‘সুগ্গহীতনিমিত্তস্স, চিত্তস্সুপ্পাদকোৱিদো;

সমং অনুযুঞ্জেয্য, কালেন চ ৱিপস্সনং.

৫৮৫. ‘‘ৱীৰিযসাতচ্চসম্পন্নো, যুত্তযোগো সদা সিযা;

ন চ অপ্পত্ৱা দুক্খন্তং, ৱিস্সাসং এয্য পণ্ডিতো.

৫৮৬. ‘‘এৱং ৱিহৰমানস্স, সুদ্ধিকামস্স ভিক্খুনো;

খীযন্তি আসৱা সব্বে, নিব্বুতিঞ্চাধিগচ্ছতী’’তি.

… উপসেনো ৱঙ্গন্তপুত্তো থেৰো….

৭. (অপৰ)-গোতমত্থেৰগাথা

৫৮৭. ‘‘ৱিজানেয্য সকং অত্থং, অৱলোকেয্যাথ পাৱচনং;

যঞ্চেত্থ অস্স পতিৰূপং, সামঞ্ঞং অজ্ঝুপগতস্স.

৫৮৮. ‘‘মিত্তং ইধ চ কল্যাণং, সিক্খা ৱিপুলং সমাদানং;

সুস্সূসা চ গৰূনং, এতং সমণস্স পতিৰূপং.

৫৮৯. ‘‘বুদ্ধেসু সগাৰৱতা, ধম্মে অপচিতি যথাভূতং;

সঙ্ঘে চ চিত্তিকাৰো, এতং সমণস্স পতিৰূপং.

৫৯০. ‘‘আচাৰগোচৰে যুত্তো, আজীৱো সোধিতো অগাৰয্হো;

চিত্তস্স চ সণ্ঠপনং, এতং সমণস্স পতিৰূপং.

৫৯১. ‘‘চাৰিত্তং অথ ৱাৰিত্তং, ইৰিযাপথিযং পসাদনিযং;

অধিচিত্তে চ আযোগো, এতং সমণস্স পতিৰূপং.

৫৯২. ‘‘আৰঞ্ঞকানি সেনাসনানি, পন্তানি অপ্পসদ্দানি;

ভজিতব্বানি মুনিনা, এতং সমণস্স পতিৰূপং.

৫৯৩. ‘‘সীলঞ্চ বাহুসচ্চঞ্চ, ধম্মানং পৱিচযো যথাভূতং;

সচ্চানং অভিসমযো, এতং সমণস্স পতিৰূপং.