১৬. পিঙ্গিযমাণৱপুচ্ছা
১১২৬. ‘‘জিণ্ণোহমস্মি অবলো ৱীতৱণ্ণো, (ইচ্চাযস্মা পিঙ্গিযো)
নেত্তা ন সুদ্ধা সৱনং ন ফাসু;
মাহং নস্সং মোমুহো অন্তৰাৱ
আচিক্খ ধম্মং যমহং ৱিজঞ্ঞং;
জাতিজৰায ইধ ৱিপ্পহানং’’.
১১২৭. ‘‘দিস্ৱান ৰূপেসু ৱিহঞ্ঞমানে, (পিঙ্গিযাতি ভগৱা)
ৰুপ্পন্তি ৰূপেসু জনা পমত্তা;
তস্মা তুৱং পিঙ্গিয অপ্পমত্তো,
জহস্সু ৰূপং অপুনব্ভৱায’’.
১১২৮. ‘‘দিসা চতস্সো ৱিদিসা চতস্সো, উদ্ধং অধো দস দিসা ইমাযো;
ন তুয্হং অদিট্ঠং অসুতং অমুতং [অসুতং অমুতং ৱা (সী.), অসুতামুতং ৱা (স্যা.), অসুতং’মুতং ৱা (পী.)], অথো অৱিঞ্ঞাতং কিঞ্চনমত্থি [কিঞ্চি মত্থি (স্যা.), কিঞ্চি নত্থি (পী.), কিঞ্চিনমত্থি (ক.)] লোকে;
আচিক্খ ধম্মং যমহং ৱিজঞ্ঞং, জাতিজৰায ইধ ৱিপ্পহানং’’.
১১২৯. ‘‘তণ্হাধিপন্নে মনুজে পেক্খমানো, (পিঙ্গিযাতি ভগৱা)
সন্তাপজাতে জৰসা পৰেতে;
তস্মা তুৱং পিঙ্গিয অপ্পমত্তো, জহস্সু তণ্হং অপুনব্ভৱাযা’’তি.
পিঙ্গিযমাণৱপুচ্ছা সোড়সমা নিট্ঠিতা.
পাৰাযনত্থুতিগাথা
ইদমৱোচ ভগৱা মগধেসু ৱিহৰন্তো পাসাণকে চেতিযে, পৰিচাৰকসোড়সানং [পৰিচাৰকসোড়সন্নং (স্যা. ক.)] ব্ৰাহ্মণানং অজ্ঝিট্ঠো পুট্ঠো পুট্ঠো পঞ্হং [পঞ্হে (সী. পী.)] ব্যাকাসি. একমেকস্স চেপি পঞ্হস্স অত্থমঞ্ঞায ধম্মমঞ্ঞায ধম্মানুধম্মং পটিপজ্জেয্য, গচ্ছেয্যেৱ জৰামৰণস্স পাৰং. পাৰঙ্গমনীযা ইমে ধম্মাতি, তস্মা ইমস্স ধম্মপৰিযাযস্স পাৰাযনন্তেৱ [পাৰাযণংত্ৱেৱ (সী. অট্ঠ.)] অধিৱচনং.
১১৩০. অজিতো তিস্সমেত্তেয্যো, পুণ্ণকো অথ মেত্তগূ;
ধোতকো উপসীৱো চ, নন্দো চ অথ হেমকো.
১১৩১. তোদেয্য-কপ্পা দুভযো, জতুকণ্ণী চ পণ্ডিতো;
ভদ্ৰাৱুধো উদযো চ, পোসালো চাপি ব্ৰাহ্মণো;
মোঘৰাজা চ মেধাৱী, পিঙ্গিযো চ মহাইসি.
১১৩২. এতে বুদ্ধং উপাগচ্ছুং, সম্পন্নচৰণং ইসিং;
পুচ্ছন্তা নিপুণে পঞ্হে, বুদ্ধসেট্ঠং উপাগমুং.
১১৩৩. তেসং বুদ্ধো পব্যাকাসি, পঞ্হে পুট্ঠো যথাতথং;
পঞ্হানং ৱেয্যাকৰণেন, তোসেসি ব্ৰাহ্মণে মুনি.
১১৩৪. তে তোসিতা চক্খুমতা, বুদ্ধেনাদিচ্চবন্ধুনা;
ব্ৰহ্মচৰিযমচৰিংসু, ৱৰপঞ্ঞস্স সন্তিকে.
১১৩৫. একমেকস্স পঞ্হস্স, যথা বুদ্ধেন দেসিতং;
তথা যো পটিপজ্জেয্য, গচ্ছে পাৰং অপাৰতো.
১১৩৬. অপাৰা পাৰং গচ্ছেয্য, ভাৱেন্তো মগ্গমুত্তমং;
মগ্গো সো পাৰং গমনায, তস্মা পাৰাযনং ইতি.
পাৰাযনানুগীতিগাথা
১১৩৭. ‘‘পাৰাযনমনুগাযিস্সং, (ইচ্চাযস্মা পিঙ্গিযো)
যথাদ্দক্খি তথাক্খাসি, ৱিমলো ভূৰিমেধসো;
নিক্কামো নিব্বনো [নিব্বুতো (স্যা.)] নাগো, কিস্স হেতু মুসা ভণে.
১১৩৮. ‘‘পহীনমলমোহস্স, মানমক্খপ্পহাযিনো;
হন্দাহং কিত্তযিস্সামি, গিৰং ৱণ্ণূপসঞ্হিতং.
১১৩৯. ‘‘তমোনুদো বুদ্ধো সমন্তচক্খু, লোকন্তগূ সব্বভৱাতিৱত্তো;
অনাসৱো সব্বদুক্খপহীনো, সচ্চৱ্হযো ব্ৰহ্মে উপাসিতো মে.
১১৪০. ‘‘দিজো যথা কুব্বনকং পহায, বহুপ্ফলং কাননমাৱসেয্য;
এৱং পহং অপ্পদস্সে পহায, মহোদধিং হংসোৰিৱ অজ্ঝপত্তো.
১১৪১. ‘‘যেমে পুব্বে ৱিযাকংসু, হুৰং গোতমসাসনা;
ইচ্চাসি ইতি ভৱিস্সতি;
সব্বং তং ইতিহিতিহং, সব্বং তং তক্কৱড্ঢনং.
১১৪২. ‘‘একো তমনুদাসিনো, জুতিমা সো পভঙ্কৰো;
গোতমো ভূৰিপঞ্ঞাণো, গোতমো ভূৰিমেধসো.
১১৪৩. ‘‘যো মে ধম্মমদেসেসি, সন্দিট্ঠিকমকালিকং;
তণ্হক্খযমনীতিকং, যস্স নত্থি উপমা ক্ৱচি’’.
১১৪৪. ‘‘কিংনু তম্হা ৱিপ্পৱসসি, মুহুত্তমপি পিঙ্গিয;
গোতমা ভূৰিপঞ্ঞাণা, গোতমা ভূৰিমেধসা.
১১৪৫. ‘‘যো তে ধম্মমদেসেসি, সন্দিট্ঠিকমকালিকং;
তণ্হক্খযমনীতিকং, যস্স নত্থি উপমা ক্ৱচি’’.
১১৪৬. ‘‘নাহং তম্হা ৱিপ্পৱসামি, মুহুত্তমপি ব্ৰাহ্মণ;
গোতমা ভূৰিপঞ্ঞাণা, গোতমা ভূৰিমেধসা.
১১৪৭. ‘‘যো মে ধম্মমদেসেসি, সন্দিট্ঠিকমকালিকং;
তণ্হক্খযমনীতিকং, যস্স নত্থি উপমা ক্ৱচি.
১১৪৮. ‘‘পস্সামি নং মনসা চক্খুনাৱ, ৰত্তিন্দিৱং ব্ৰাহ্মণ অপ্পমত্তো;
নমস্সমানো ৱিৱসেমি ৰত্তিং, তেনেৱ মঞ্ঞামি অৱিপ্পৱাসং.
১১৪৯. ‘‘সদ্ধা চ পীতি চ মনো সতি চ, নাপেন্তি মে গোতমসাসনম্হা;
যং যং দিসং ৱজতি ভূৰিপঞ্ঞো, স তেন তেনেৱ নতোহমস্মি.
১১৫০. ‘‘জিণ্ণস্স মে দুব্বলথামকস্স, তেনেৱ কাযো ন পলেতি তত্থ;
সংকপ্পযন্তায [সংকপ্পযত্তায (সী.)] ৱজামি নিচ্চং, মনো হি মে ব্ৰাহ্মণ তেন যুত্তো.
১১৫১. ‘‘পঙ্কে সযানো পৰিফন্দমানো, দীপা দীপং উপপ্লৱিং [উপল্লৱিং (স্যা. নিদ্দেস)];
অথদ্দসাসিং সম্বুদ্ধং, ওঘতিণ্ণমনাসৱং’’.
১১৫২. ‘‘যথা অহূ ৱক্কলি মুত্তসদ্ধো, ভদ্ৰাৱুধো আড়ৱি গোতমো চ;
এৱমেৱ ত্ৱম্পি পমুঞ্চস্সু সদ্ধং,
গমিস্সসি ত্ৱং পিঙ্গিয মচ্চুধেয্যস্স পাৰং’’ [মচ্চুধেয্যপাৰং (সী.)].
১১৫৩. ‘‘এস ভিয্যো পসীদামি, সুত্ৱান মুনিনো ৱচো;
ৱিৱট্টচ্ছদো সম্বুদ্ধো, অখিলো পটিভানৱা.
১১৫৪. ‘‘অধিদেৱে অভিঞ্ঞায, সব্বং ৱেদি ৱৰোৱৰং [পৰো ৱৰং (সী. স্যা.), পৰো পৰং (নিদ্দেস)];
পঞ্হানন্তকৰো সত্থা, কঙ্খীনং পটিজানতং.
১১৫৫. ‘‘অসংহীৰং অসঙ্কুপ্পং, যস্স নত্থি উপমা ক্ৱচি;
অদ্ধা গমিস্সামি ন মেত্থ কঙ্খা, এৱং মং ধাৰেহি অধিমুত্তচিত্ত’’ন্তি.
পাৰাযনৱগ্গো পঞ্চমো নিট্ঠিতো.