৪. অট্ঠকৱগ্গো
১. কামসুত্তং
৭৭২. কামং কামযমানস্স, তস্স চে তং সমিজ্ঝতি;
অদ্ধা পীতিমনো হোতি, লদ্ধা মচ্চো যদিচ্ছতি.
৭৭৩. তস্স চে কামযানস্স [কামযমানস্স (ক.)], ছন্দজাতস্স জন্তুনো;
তে কামা পৰিহাযন্তি, সল্লৱিদ্ধোৱ ৰুপ্পতি.
৭৭৪. যো কামে পৰিৱজ্জেতি, সপ্পস্সেৱ পদা সিৰো;
সোমং [সো ইমং (সী. পী.)] ৱিসত্তিকং লোকে, সতো সমতিৱত্ততি.
৭৭৫. খেত্তং ৱত্থুং হিৰঞ্ঞং ৱা, গৱস্সং [গৱাস্সং (সী. স্যা. পী.)] দাসপোৰিসং;
থিযো বন্ধূ পুথু কামে, যো নৰো অনুগিজ্ঝতি.
৭৭৬. অবলা নং বলীযন্তি, মদ্দন্তেনং পৰিস্সযা;
ততো নং দুক্খমন্ৱেতি, নাৱং ভিন্নমিৱোদকং.
৭৭৭. তস্মা জন্তু সদা সতো, কামানি পৰিৱজ্জযে;
তে পহায তৰে ওঘং, নাৱং সিত্ৱাৱ [সিঞ্চিত্ৱা (সী.)] পাৰগূতি.
কামসুত্তং পঠমং নিট্ঠিতং.
২. গুহট্ঠকসুত্তং
৭৭৮. সত্তো গুহাযং বহুনাভিছন্নো, তিট্ঠং নৰো মোহনস্মিং পগাড়্হো;
দূৰে ৱিৱেকা হি তথাৱিধো সো, কামা হি লোকে ন হি সুপ্পহাযা.
৭৭৯. ইচ্ছানিদানা ভৱসাতবদ্ধা, তে দুপ্পমুঞ্চা ন হি অঞ্ঞমোক্খা;
পচ্ছা পুৰে ৱাপি অপেক্খমানা, ইমেৱ কামে পুৰিমেৱ জপ্পং.
৭৮০. কামেসু গিদ্ধা পসুতা পমূড়্হা, অৱদানিযা তে ৱিসমে নিৱিট্ঠা;
দুক্খূপনীতা পৰিদেৱযন্তি, কিংসূ ভৱিস্সাম ইতো চুতাসে.
৭৮১. তস্মা হি সিক্খেথ ইধেৱ জন্তু, যং কিঞ্চি জঞ্ঞা ৱিসমন্তি লোকে;
ন তস্স হেতূ ৱিসমং চৰেয্য, অপ্পঞ্হিদং জীৱিতমাহু ধীৰা.
৭৮২. পস্সামি লোকে পৰিফন্দমানং, পজং ইমং তণ্হগতং ভৱেসু;
হীনা নৰা মচ্চুমুখে লপন্তি, অৱীততণ্হাসে ভৱাভৱেসু.
৭৮৩. মমাযিতে পস্সথ ফন্দমানে, মচ্ছেৱ অপ্পোদকে খীণসোতে;
এতম্পি দিস্ৱা অমমো চৰেয্য, ভৱেসু আসত্তিমকুব্বমানো.
৭৮৪. উভোসু অন্তেসু ৱিনেয্য ছন্দং, ফস্সং পৰিঞ্ঞায অনানুগিদ্ধো;
যদত্তগৰহী তদকুব্বমানো, ন লিপ্পতী [ন লিম্পতী (স্যা. ক.)] দিট্ঠসুতেসু ধীৰো.
৭৮৫. সঞ্ঞং পৰিঞ্ঞা ৱিতৰেয্য ওঘং, পৰিগ্গহেসু মুনি নোপলিত্তো;
অব্বূড়্হসল্লো চৰমপ্পমত্তো, নাসীসতী [নাসিংসতী (সী. স্যা. পী.)] লোকমিমং পৰঞ্চাতি.
গুহট্ঠকসুত্তং দুতিযং নিট্ঠিতং.
৩. দুট্ঠট্ঠকসুত্তং
৭৮৬. ৱদন্তি ৱে দুট্ঠমনাপি একে, অথোপি ৱে সচ্চমনা ৱদন্তি;
ৱাদঞ্চ জাতং মুনি নো উপেতি, তস্মা মুনী নত্থি খিলো কুহিঞ্চি.
৭৮৭. সকঞ্হি দিট্ঠিং কথমচ্চযেয্য, ছন্দানুনীতো ৰুচিযা নিৱিট্ঠো;
সযং সমত্তানি পকুব্বমানো, যথা হি জানেয্য তথা ৱদেয্য.
৭৮৮. যো অত্তনো সীলৱতানি জন্তু, অনানুপুট্ঠোৱ পৰেস [পৰস্স (ক.)] পাৱ [পাৱা (সী. স্যা. পী.)];
অনৰিযধম্মং কুসলা তমাহু, যো আতুমানং সযমেৱ পাৱ.
৭৮৯. সন্তো চ ভিক্খু অভিনিব্বুতত্তো, ইতিহন্তি সীলেসু অকত্থমানো;
তমৰিযধম্মং কুসলা ৱদন্তি, যস্সুস্সদা নত্থি কুহিঞ্চি লোকে.
৭৯০. পকপ্পিতা সঙ্খতা যস্স ধম্মা, পুৰক্খতা [পুৰেক্খতা (সী.)] সন্তি অৱীৱদাতা;
যদত্তনি পস্সতি আনিসংসং, তং নিস্সিতো কুপ্পপটিচ্চ সন্তিং.
৭৯১. দিট্ঠীনিৱেসা ন হি স্ৱাতিৱত্তা, ধম্মেসু নিচ্ছেয্য সমুগ্গহীতং;
তস্মা নৰো তেসু নিৱেসনেসু, নিৰস্সতী আদিযতী চ ধম্মং.
৭৯২. ধোনস্স হি নত্থি কুহিঞ্চি লোকে, পকপ্পিতা দিট্ঠি ভৱাভৱেসু;
মাযঞ্চ মানঞ্চ পহায ধোনো, স কেন গচ্ছেয্য অনূপযো সো.
৭৯৩. উপযো হি ধম্মেসু উপেতি ৱাদং, অনূপযং কেন কথং ৱদেয্য;
অত্তা নিৰত্তা [অত্তং নিৰত্তং (বহূসু)] ন হি তস্স অত্থি, অধোসি সো দিট্ঠিমিধেৱ সব্বন্তি.
দুট্ঠট্ঠকসুত্তং ততিযং নিট্ঠিতং.
৪. সুদ্ধট্ঠকসুত্তং
৭৯৪. পস্সামি সুদ্ধং পৰমং অৰোগং, দিট্ঠেন সংসুদ্ধি নৰস্স হোতি;
এৱাভিজানং [এতাভিজানং (সী. পী.)] পৰমন্তি ঞত্ৱা, সুদ্ধানুপস্সীতি পচ্চেতি ঞাণং.
৭৯৫. দিট্ঠেন চে সুদ্ধি নৰস্স হোতি, ঞাণেন ৱা সো পজহাতি দুক্খং;
অঞ্ঞেন সো সুজ্ঝতি সোপধীকো, দিট্ঠী হি নং পাৱ তথা ৱদানং.
৭৯৬. ন ব্ৰাহ্মণো অঞ্ঞতো সুদ্ধিমাহ, দিট্ঠে সুতে সীলৱতে মুতে ৱা;
পুঞ্ঞে চ পাপে চ অনূপলিত্তো, অত্তঞ্জহো নযিধ পকুব্বমানো.
৭৯৭. পুৰিমং পহায অপৰং সিতাসে, এজানুগা তে ন তৰন্তি সঙ্গং;
তে উগ্গহাযন্তি নিৰস্সজন্তি, কপীৱ সাখং পমুঞ্চং গহাযং [পমুখং গহায (স্যা.), পমুঞ্চ গহায (ক.)].
৭৯৮. সযং সমাদায ৱতানি জন্তু, উচ্চাৱচং গচ্ছতি সঞ্ঞসত্তো;
ৱিদ্ৱা চ ৱেদেহি সমেচ্চ ধম্মং, ন উচ্চাৱচং গচ্ছতি ভূৰিপঞ্ঞো.
৭৯৯. স সব্বধম্মেসু ৱিসেনিভূতো, যং কিঞ্চি দিট্ঠং ৱ সুতং মুতং ৱা;
তমেৱ দস্সিং ৱিৱটং চৰন্তং, কেনীধ লোকস্মি ৱিকপ্পযেয্য.
৮০০. ন কপ্পযন্তি ন পুৰেক্খৰোন্তি, অচ্চন্তসুদ্ধীতি ন তে ৱদন্তি;
আদানগন্থং গথিতং ৱিসজ্জ, আসং ন কুব্বন্তি কুহিঞ্চি লোকে.
৮০১. সীমাতিগো ব্ৰাহ্মণো তস্স নত্থি, ঞত্ৱা ৱ দিস্ৱা ৱ [ঞত্ৱা চ দিস্ৱা চ (ক. সী. ক.)] সমুগ্গহীতং;
ন ৰাগৰাগী ন ৱিৰাগৰত্তো, তস্সীধ নত্থী পৰমুগ্গহীতন্তি.
সুদ্ধট্ঠকসুত্তং চতুত্থং নিট্ঠিতং.
৫. পৰমট্ঠকসুত্তং
৮০২. পৰমন্তি দিট্ঠীসু পৰিব্বসানো, যদুত্তৰি কুৰুতে জন্তু লোকে;
হীনাতি অঞ্ঞে ততো সব্বমাহ, তস্মা ৱিৱাদানি অৱীতিৱত্তো.
৮০৩. যদত্তনী পস্সতি আনিসংসং, দিট্ঠে সুতে সীলৱতে [সীলব্বতে (স্যা.)] মুতে ৱা;
তদেৱ সো তত্থ সমুগ্গহায, নিহীনতো পস্সতি সব্বমঞ্ঞং.
৮০৪. তং ৱাপি গন্থং কুসলা ৱদন্তি, যং নিস্সিতো পস্সতি হীনমঞ্ঞং;
তস্মা হি দিট্ঠং ৱ সুতং মুতং ৱা, সীলব্বতং ভিক্খু ন নিস্সযেয্য.
৮০৫. দিট্ঠিম্পি লোকস্মিং ন কপ্পযেয্য, ঞাণেন ৱা সীলৱতেন ৱাপি;
সমোতি অত্তানমনূপনেয্য, হীনো ন মঞ্ঞেথ ৱিসেসি ৱাপি.
৮০৬. অত্তং পহায অনুপাদিযানো, ঞাণেপি সো নিস্সযং নো কৰোতি;
স ৱে ৱিযত্তেসু [ৱিযুত্তেসু (সী. অট্ঠ.), দ্ৱিযত্তেসু (ক.)] ন ৱগ্গসাৰী, দিট্ঠিম্পি [দিট্ঠিমপি (ক.)] সো ন পচ্চেতি কিঞ্চি.
৮০৭. যস্সূভযন্তে পণিধীধ নত্থি, ভৱাভৱায ইধ ৱা হুৰং ৱা;
নিৱেসনা তস্স ন সন্তি কেচি, ধম্মেসু নিচ্ছেয্য সমুগ্গহীতং.
৮০৮. তস্সীধ দিট্ঠে ৱ সুতে মুতে ৱা, পকপ্পিতা নত্থি অণূপি সঞ্ঞা;
তং ব্ৰাহ্মণং দিট্ঠিমনাদিযানং, কেনীধ লোকস্মিং ৱিকপ্পযেয্য.
৮০৯. ন কপ্পযন্তি ন পুৰেক্খৰোন্তি, ধম্মাপি তেসং ন পটিচ্ছিতাসে;
ন ব্ৰাহ্মণো সীলৱতেন নেয্যো, পাৰঙ্গতো ন পচ্চেতি তাদীতি.
পৰমট্ঠকসুত্তং পঞ্চমং নিট্ঠিতং.
৬. জৰাসুত্তং
৮১০. অপ্পং ৱত জীৱিতং ইদং, ওৰং ৱস্সসতাপি মিয্যতি [মীযতি (সী. অট্ঠ.)];
যো চেপি অতিচ্চ জীৱতি, অথ খো সো জৰসাপি মিয্যতি.
৮১১. সোচন্তি জনা মমাযিতে, ন হি সন্তি [ন হি সন্তা (সী.), ন হী সন্তি (কত্থচি)] নিচ্চা পৰিগ্গহা;
ৱিনাভাৱসন্তমেৱিদং, ইতি দিস্ৱা নাগাৰমাৱসে.
৮১২. মৰণেনপি তং পহীযতি [পহিয্যতি (সী. স্যা. ক.)], যং পুৰিসো মমিদন্তি [মমযিদন্তি (সী. স্যা. ক.), মমাযন্তি (ক.)] মঞ্ঞতি;
এতম্পি ৱিদিত্ৱা [এতং দিস্ৱান (নিদ্দেসে), এতম্পি ৱিদিত্ৱ (?)] পণ্ডিতো, ন মমত্তায নমেথ মামকো.
৮১৩. সুপিনেন যথাপি সঙ্গতং, পটিবুদ্ধো পুৰিসো ন পস্সতি;
এৱম্পি পিযাযিতং জনং, পেতং কালকতং ন পস্সতি.
৮১৪. দিট্ঠাপি সুতাপি তে জনা, যেসং নামমিদং পৱুচ্চতি [নামমেৱা ৱসিস্সতি (সী. স্যা. পী.)];
নামংযেৱাৱসিস্সতি, অক্খেয্যং পেতস্স জন্তুনো.
৮১৫. সোকপ্পৰিদেৱমচ্ছৰং [সোকপৰিদেৱমচ্ছৰং (সী. স্যা. পী.), সোকং পৰিদেৱমচ্ছৰং (?)], ন জহন্তি গিদ্ধা মমাযিতে;
তস্মা মুনযো পৰিগ্গহং, হিত্ৱা অচৰিংসু খেমদস্সিনো.
৮১৬. পতিলীনচৰস্স ভিক্খুনো, ভজমানস্স ৱিৱিত্তমাসনং;
সামগ্গিযমাহু তস্স তং, যো অত্তানং ভৱনে ন দস্সযে.
৮১৭. সব্বত্থ মুনী অনিস্সিতো, ন পিযং কুব্বতি নোপি অপ্পিযং;
তস্মিং পৰিদেৱমচ্ছৰং, পণ্ণে ৱাৰি যথা ন লিম্পতি [লিপ্পতি (সী. পী.)].
৮১৮. উদবিন্দু যথাপি পোক্খৰে, পদুমে ৱাৰি যথা ন লিম্পতি;
এৱং মুনি নোপলিম্পতি, যদিদং দিট্ঠসুতং মুতেসু ৱা.
৮১৯. ধোনো ন হি তেন মঞ্ঞতি, যদিদং দিট্ঠসুতং মুতেসু ৱা;
নাঞ্ঞেন ৱিসুদ্ধিমিচ্ছতি, ন হি সো ৰজ্জতি নো ৱিৰজ্জতীতি.
জৰাসুত্তং ছট্ঠং নিট্ঠিতং.
৭. তিস্সমেত্তেয্যসুত্তং
৮২০. ‘‘মেথুনমনুযুত্তস্স, (ইচ্চাযস্মা তিস্সো মেত্তেয্যো) ৱিঘাতং ব্ৰূহি মাৰিস;
সুত্ৱান তৱ সাসনং, ৱিৱেকে সিক্খিস্সামসে.
৮২১. ‘‘মেথুনমনুযুত্তস্স, (মেত্তেয্যাতি ভগৱা) মুস্সতে ৱাপি সাসনং;
মিচ্ছা চ পটিপজ্জতি, এতং তস্মিং অনাৰিযং.
৮২২. ‘‘একো পুব্বে চৰিত্ৱান, মেথুনং যো নিসেৱতি;
যানং ভন্তং ৱ তং লোকে, হীনমাহু পুথুজ্জনং.
৮২৩. ‘‘যসো কিত্তি চ যা পুব্বে, হাযতে ৱাপি তস্স সা;
এতম্পি দিস্ৱা সিক্খেথ, মেথুনং ৱিপ্পহাতৱে.
৮২৪. ‘‘সঙ্কপ্পেহি পৰেতো সো, কপণো ৱিয ঝাযতি;
সুত্ৱা পৰেসং নিগ্ঘোসং, মঙ্কু হোতি তথাৱিধো.
৮২৫. ‘‘অথ সত্থানি কুৰুতে, পৰৱাদেহি চোদিতো;
এস খ্ৱস্স মহাগেধো, মোসৱজ্জং পগাহতি.
৮২৬. ‘‘পণ্ডিতোতি সমঞ্ঞাতো, একচৰিযং অধিট্ঠিতো;
অথাপি [স চাপি (নিদ্দেসে)] মেথুনে যুত্তো, মন্দোৱ পৰিকিস্সতি [পৰিকিলিস্সতি (সী.)].
৮২৭. ‘‘এতমাদীনৱং ঞত্ৱা, মুনি পুব্বাপৰে ইধ;
একচৰিযং দড়্হং কযিৰা, ন নিসেৱেথ মেথুনং.
৮২৮. ‘‘ৱিৱেকঞ্ঞেৱ সিক্খেথ, এতদৰিযানমুত্তমং;
ন তেন সেট্ঠো মঞ্ঞেথ, স ৱে নিব্বানসন্তিকে.
৮২৯. ‘‘ৰিত্তস্স মুনিনো চৰতো, কামেসু অনপেক্খিনো;
ওঘতিণ্ণস্স পিহযন্তি, কামেসু গধিতা [গথিতা (সী.)] পজা’’তি.
তিস্সমেত্তেয্যসুত্তং সত্তমং নিট্ঠিতং.
৮. পসূৰসুত্তং
৮৩০. ইধেৱ সুদ্ধি ইতি ৱাদযন্তি [ৱিদিযন্তি (সী. পী.)], নাঞ্ঞেসু ধম্মেসু ৱিসুদ্ধিমাহু;
যং নিস্সিতা তত্থ সুভং ৱদানা, পচ্চেকসচ্চেসু পুথূ নিৱিট্ঠা.
৮৩১. তে ৱাদকামা পৰিসং ৱিগয্হ, বালং দহন্তী মিথু অঞ্ঞমঞ্ঞং;
ৱদন্তি তে অঞ্ঞসিতা কথোজ্জং, পসংসকামা কুসলা ৱদানা.
৮৩২. যুত্তো কথাযং পৰিসায মজ্ঝে, পসংসমিচ্ছং ৱিনিঘাতি হোতি;
অপাহতস্মিং পন মঙ্কু হোতি, নিন্দায সো কুপ্পতি ৰন্ধমেসী.
৮৩৩. যমস্স ৱাদং পৰিহীনমাহু, অপাহতং পঞ্হৱিমংসকাসে;
পৰিদেৱতি সোচতি হীনৱাদো, উপচ্চগা মন্তি অনুত্থুনাতি.
৮৩৪. এতে ৱিৱাদা সমণেসু জাতা, এতেসু উগ্ঘাতি নিঘাতি হোতি;
এতম্পি দিস্ৱা ৱিৰমে কথোজ্জং, ন হঞ্ঞদত্থত্থিপসংসলাভা.
৮৩৫. পসংসিতো ৱা পন তত্থ হোতি, অক্খায ৱাদং পৰিসায মজ্ঝে;
সো হস্সতী উণ্ণমতী [উন্নমতী (?)] চ তেন, পপ্পুয্য তমত্থং যথা মনো অহু.
৮৩৬. যা উণ্ণতী [উন্নতী (?)] সাস্স ৱিঘাতভূমি, মানাতিমানং ৱদতে পনেসো;
এতম্পি দিস্ৱা ন ৱিৱাদযেথ, ন হি তেন সুদ্ধিং কুসলা ৱদন্তি.
৮৩৭. সূৰো যথা ৰাজখাদায পুট্ঠো, অভিগজ্জমেতি পটিসূৰমিচ্ছং;
যেনেৱ সো তেন পলেহি সূৰ, পুব্বেৱ নত্থি যদিদং যুধায.
৮৩৮. যে দিট্ঠিমুগ্গয্হ ৱিৱাদযন্তি [ৱিৱাদিযন্তি (সী. পী.)], ইদমেৱ সচ্চন্তি চ ৱাদযন্তি;
তে ত্ৱং ৱদস্সূ ন হি তেধ অত্থি, ৱাদম্হি জাতে পটিসেনিকত্তা.