৯. অঙ্কুৰপেতৱত্থু

২৫৭. ‘‘যস্স অত্থায গচ্ছাম, কম্বোজং ধনহাৰকা;

অযং কামদদো যক্খো, ইমং যক্খং নযামসে.

২৫৮. ‘‘ইমং যক্খং গহেত্ৱান, সাধুকেন পসয্হ ৱা;

যানং আৰোপযিত্ৱান, খিপ্পং গচ্ছাম দ্ৱাৰক’’ন্তি.

২৫৯. [জা. ১.১০.১৫১; ১.১৪.১৯৬; ২.১৮.১৫৩; ২.২২.১০] ‘‘যস্স ৰুক্খস্স ছাযায, নিসীদেয্য সযেয্য ৱা;

ন তস্স সাখং ভঞ্জেয্য, মিত্তদুব্ভো হি পাপকো’’তি.

২৬০. ‘‘যস্স ৰুক্খস্স ছাযায, নিসীদেয্য সযেয্য ৱা;

খন্ধম্পি তস্স ছিন্দেয্য, অত্থো চে তাদিসো সিযা’’তি.

২৬১. ‘‘যস্স ৰুক্খস্স ছাযায, নিসীদেয্য সযেয্য ৱা;

ন তস্স পত্তং ভিন্দেয্য [হিংসেয্য (ক.)], মিত্তদুব্ভো হি পাপকো’’তি.

২৬২. ‘‘যস্স ৰুক্খস্স ছাযায, নিসীদেয্য সযেয্য ৱা;

সমূলম্পি তং অব্বুহে [উব্বহে (?)], অত্থো চে তাদিসো সিযা’’তি.

২৬৩. ‘‘যস্সেকৰত্তিম্পি ঘৰে ৱসেয্য, যত্থন্নপানং পুৰিসো লভেথ;

ন তস্স পাপং মনসাপি চিন্তযে, কতঞ্ঞুতা সপ্পুৰিসেহি ৱণ্ণিতা.

২৬৪. ‘‘যস্সেকৰত্তিম্পি ঘৰে ৱসেয্য, অন্নেন পানেন উপট্ঠিতো সিযা;

ন তস্স পাপং মনসাপি চিন্তযে, অদুব্ভপাণী দহতে মিত্তদুব্ভিং.

২৬৫. ‘‘যো পুব্বে কতকল্যাণো, পচ্ছা পাপেন হিংসতি;

অল্লপাণিহতো [অদুব্ভিপাণীহতো (ক)] পোসো, ন সো ভদ্ৰানি পস্সতী’’তি.

২৬৬. ‘‘নাহং দেৱেন ৱা মনুস্সেন ৱা, ইস্সৰিযেন ৱাহং সুপ্পসয্হো;

যক্খোহমস্মি পৰমিদ্ধিপত্তো, দূৰঙ্গমো ৱণ্ণবলূপপন্নো’’তি.

২৬৭. ‘‘পাণি তে সব্বসো ৱণ্ণো, পঞ্চধাৰো মধুস্সৱো;

নানাৰসা পগ্ঘৰন্তি, মঞ্ঞেহং তং পুৰিন্দদ’’ন্তি.

২৬৮. ‘‘নাম্হি দেৱো ন গন্ধব্বো, নাপি সক্কো পুৰিন্দদো;

পেতং মং অঙ্কুৰ জানাহি, ৰোৰুৱম্হা [হেৰুৱম্হা (সী.)] ইধাগত’’ন্তি.

২৬৯. ‘‘কিংসীলো কিংসমাচাৰো, ৰোৰুৱস্মিং পুৰে তুৱং;

কেন তে ব্ৰহ্মচৰিযেন, পুঞ্ঞং পাণিম্হি ইজ্ঝতী’’তি.

২৭০. ‘‘তুন্নৱাযো পুৰে আসিং, ৰোৰুৱস্মিং তদা অহং;

সুকিচ্ছৱুত্তি কপণো, ন মে ৱিজ্জতি দাতৱে.

২৭১. ‘‘নিৱেসনঞ্চ [আৱেসনঞ্চ (সী.)] মে আসি, অসয্হস্স উপন্তিকে;

সদ্ধস্স দানপতিনো, কতপুঞ্ঞস্স লজ্জিনো.

২৭২. ‘‘তত্থ যাচনকা যন্তি, নানাগোত্তা ৱনিব্বকা;

তে চ মং তত্থ পুচ্ছন্তি, অসয্হস্স নিৱেসনং.

২৭৩. ‘‘কত্থ গচ্ছাম ভদ্দং ৱো, কত্থ দানং পদীযতি;

তেসাহং পুট্ঠো অক্খামি, অসয্হস্স নিৱেসনং.

২৭৪. ‘‘পগ্গয্হ দক্খিণং বাহুং, এত্থ গচ্ছথ ভদ্দং ৱো;

এত্থ দানং পদীযতি, অসয্হস্স নিৱেসনে.

২৭৫. ‘‘তেন পাণি কামদদো, তেন পাণি মধুস্সৱো;

তেন মে ব্ৰহ্মচৰিযেন, পুঞ্ঞং পাণিম্হি ইজ্ঝতী’’তি.

২৭৬. ‘‘ন কিৰ ত্ৱং অদা দানং, সকপাণীহি কস্সচি;

পৰস্স দানং অনুমোদমানো, পাণিং পগ্গয্হ পাৱদি.

২৭৭. ‘‘তেন পাণি কামদদো, তেন পাণি মধুস্সৱো;

তেন তে ব্ৰহ্মচৰিযেন, পুঞ্ঞং পাণিম্হি ইজ্ঝতি.

২৭৮. ‘‘যো সো দানমদা ভন্তে, পসন্নো সকপাণিভি;

সো হিত্ৱা মানুসং দেহং, কিং নু সো দিসতং গতো’’তি.

২৭৯. ‘‘নাহং পজানামি অসয্হসাহিনো, অঙ্গীৰসস্স গতিং আগতিং ৱা;

সুতঞ্চ মে ৱেস্সৱণস্স সন্তিকে, সক্কস্স সহব্যতং গতো অসয্হো’’তি.

২৮০. ‘‘অলমেৱ কাতুং কল্যাণং, দানং দাতুং যথাৰহং;

পাণিং কামদদং দিস্ৱা, কো পুঞ্ঞং ন কৰিস্সতি.

২৮১. ‘‘সো হি নূন ইতো গন্ত্ৱা, অনুপ্পত্ৱান দ্ৱাৰকং;

দানং পট্ঠপযিস্সামি, যং মমস্স সুখাৱহং.

২৮২. ‘‘দস্সামন্নঞ্চ পানঞ্চ, ৱত্থসেনাসনানি চ;

পপঞ্চ উদপানঞ্চ, দুগ্গে সঙ্কমনানি চা’’তি.

২৮৩. ‘‘কেন তে অঙ্গুলী কুণা [কুণ্ঠা (সী. স্যা.)], মুখঞ্চ কুণলীকতং [কুণ্ডলীকতং (সী. স্যা. ক.)];

অক্খীনি চ পগ্ঘৰন্তি, কিং পাপং পকতং তযা’’তি.

২৮৪. ‘‘অঙ্গীৰসস্স গহপতিনো, সদ্ধস্স ঘৰমেসিনো;

তস্সাহং দানৱিস্সগ্গে, দানে অধিকতো অহুং.

২৮৫. ‘‘তত্থ যাচনকে দিস্ৱা, আগতে ভোজনত্থিকে;

একমন্তং অপক্কম্ম, অকাসিং কুণলিং মুখং.

২৮৬. ‘‘তেন মে অঙ্গুলী কুণা, মুখঞ্চ কুণলীকতং;

অক্খীনি মে পগ্ঘৰন্তি, তং পাপং পকতং মযা’’তি.

২৮৭. ‘‘ধম্মেন তে কাপুৰিস, মুখঞ্চ কুণলীকতং;

অক্খীনি চ পগ্ঘৰন্তি, যং তং পৰস্স দানস্স;

অকাসি কুণলিং মুখং.

২৮৮. ‘‘কথং হি দানং দদমানো, কৰেয্য পৰপত্তিযং;

অন্নং পানং খাদনীযং, ৱত্থসেনাসনানি চ.

২৮৯. ‘‘সো হি নূন ইতো গন্ত্ৱা, অনুপ্পত্ৱান দ্ৱাৰকং;

দানং পট্ঠপযিস্সামি, যং মমস্স সুখাৱহং.

২৯০. ‘‘দস্সামন্নঞ্চ পানঞ্চ, ৱত্থসেনাসনানি চ;

পপঞ্চ উদপানঞ্চ, দুগ্গে সঙ্কমনানি চা’’তি.

২৯১. ততো হি সো নিৱত্তিত্ৱা, অনুপ্পত্ৱান দ্ৱাৰকং;

দানং পট্ঠপযি অঙ্কুৰো, যংতুমস্স [যং তং অস্স (স্যা.), যন্তমস্স (ক.)] সুখাৱহং.

২৯২. অদা অন্নঞ্চ পানঞ্চ, ৱত্থসেনাসনানি চ;

পপঞ্চ উদপানঞ্চ, ৱিপ্পসন্নেন চেতসা.

২৯৩. ‘‘কো ছাতো কো চ তসিতো, কো ৱত্থং পৰিদহিস্সতি;

কস্স সন্তানি যোগ্গানি, ইতো যোজেন্তু ৱাহনং.

২৯৪. ‘‘কো ছত্তিচ্ছতি গন্ধঞ্চ, কো মালং কো উপাহনং;

ইতিস্সু তত্থ ঘোসেন্তি, কপ্পকা সূদমাগধা [পাটৱা (ক.)];

সদা সাযঞ্চ পাতো চ, অঙ্কুৰস্স নিৱেসনে.

২৯৫. ‘‘‘সুখং সুপতি অঙ্কুৰো’, ইতি জানাতি মং জনো;

দুক্খং সুপামি সিন্ধক [সন্দুক, সিন্ধুক (ক.)], যং ন পস্সামি যাচকে.

২৯৬. ‘‘‘সুখং সুপতি অঙ্কুৰো’, ইতি জানাতি মং জনো;

দুক্খং সিন্ধক সুপামি, অপ্পকে সু ৱনিব্বকে’’তি.

২৯৭. ‘‘সক্কো চে তে ৱৰং দজ্জা, তাৱতিংসানমিস্সৰো;

কিস্স সব্বস্স লোকস্স, ৱৰমানো ৱৰং ৱৰে’’তি.

২৯৮. ‘‘সক্কো চে মে ৱৰং দজ্জা, তাৱতিংসানমিস্সৰো;

কালুট্ঠিতস্স মে সতো, সুৰিযুগ্গমনং পতি;

দিব্বা ভক্খা পাতুভৱেয্যুং, সীলৱন্তো চ যাচকা.

২৯৯. ‘‘দদতো মে ন খীযেথ, দত্ৱা নানুতপেয্যহং;

দদং চিত্তং পসাদেয্যং, এতং সক্কং ৱৰং ৱৰে’’তি.

৩০০. ‘‘ন সব্বৱিত্তানি পৰে পৱেচ্ছে, দদেয্য দানঞ্চ ধনঞ্চ ৰক্খে;

তস্মা হি দানা ধনমেৱ সেয্যো, অতিপ্পদানেন কুলা ন হোন্তি.

৩০১. ‘‘অদানমতিদানঞ্চ, নপ্পসংসন্তি পণ্ডিতা;

তস্মা হি দানা ধনমেৱ সেয্যো, সমেন ৱত্তেয্য স ধীৰধম্মো’’তি.

৩০২. ‘‘অহো ৱত ৰে অহমেৱ দজ্জং, সন্তো চ মং সপ্পুৰিসা ভজেয্যুং;

মেঘোৱ নিন্নানি পৰিপূৰযন্তো [ভিপূৰযন্তো (সী.), হি পূৰযন্তো (স্যা.)], সন্তপ্পযে সব্বৱনিব্বকানং.

৩০৩. ‘‘যস্স যাচনকে দিস্ৱা, মুখৱণ্ণো পসীদতি;

দত্ৱা অত্তমনো হোতি, তং ঘৰং ৱসতো সুখং.

৩০৪. ‘‘যস্স যাচনকে দিস্ৱা, মুখৱণ্ণো পসীদতি;

দত্ৱা অত্তমনো হোতি, এসা যঞ্ঞস্স [পুঞ্ঞস্স (সী.)] সম্পদা.

৩০৫. [অ. নি. ৬.৩৭] ‘‘পুব্বেৱ দানা সুমনো, দদং চিত্তং পসাদযে;

দত্ৱা অত্তমনো হোতি, এসা যঞ্ঞস্স [পুঞ্ঞস্স (সী.)] সম্পদা’’তি.

৩০৬. সট্ঠি ৱাহসহস্সানি, অঙ্কুৰস্স নিৱেসনে;

ভোজনং দীযতে নিচ্চং, পুঞ্ঞপেক্খস্স জন্তুনো.

৩০৭. তিসহস্সানি সূদানি হি [সূদানি (স্যা. ক.)], আমুত্তমণিকুণ্ডলা;

অঙ্কুৰং উপজীৱন্তি, দানে যঞ্ঞস্স ৱাৱটা [ব্যাৱটা (সী.), পাৱটা (স্যা.)].

৩০৮. সট্ঠি পুৰিসসহস্সানি, আমুত্তমণিকুণ্ডলা;

অঙ্কুৰস্স মহাদানে, কট্ঠং ফালেন্তি মাণৱা.

৩০৯. সোড়সিত্থিসহস্সানি, সব্বালঙ্কাৰভূসিতা;

অঙ্কুৰস্স মহাদানে, ৱিধা পিণ্ডেন্তি নাৰিযো.

৩১০. সোড়সিত্থিসহস্সানি, সব্বালঙ্কাৰভূসিতা;

অঙ্কুৰস্স মহাদানে, দব্বিগাহা উপট্ঠিতা.

৩১১. বহুং বহূনং পাদাসি, চিৰং পাদাসি খত্তিযো;

সক্কচ্চঞ্চ সহত্থা চ, চিত্তীকত্ৱা পুনপ্পুনং.

৩১২. বহূ মাসে চ পক্খে চ, উতুসংৱচ্ছৰানি চ;

মহাদানং পৱত্তেসি, অঙ্কুৰো দীঘমন্তৰং.

৩১৩. এৱং দত্ৱা যজিত্ৱা চ, অঙ্কুৰো দীঘমন্তৰং;

সো হিত্ৱা মানুসং দেহং, তাৱতিংসূপগো অহু.

৩১৪. কটচ্ছুভিক্খং দত্ৱান, অনুৰুদ্ধস্স ইন্দকো;

সো হিত্ৱা মানুসং দেহং, তাৱতিংসূপগো অহু.

৩১৫. দসহি ঠানেহি অঙ্কুৰং, ইন্দকো অতিৰোচতি;

ৰূপে সদ্দে ৰসে গন্ধে, ফোট্ঠব্বে চ মনোৰমে.

৩১৬. আযুনা যসসা চেৱ, ৱণ্ণেন চ সুখেন চ;

আধিপচ্চেন অঙ্কুৰং, ইন্দকো অতিৰোচতি.

৩১৭. তাৱতিংসে যদা বুদ্ধো, সিলাযং পণ্ডুকম্বলে;

পাৰিচ্ছত্তকমূলম্হি, ৱিহাসি পুৰিসুত্তমো.

৩১৮. দসসু লোকধাতূসু, সন্নিপতিত্ৱান দেৱতা;

পযিৰুপাসন্তি সম্বুদ্ধং, ৱসন্তং নগমুদ্ধনি.

৩১৯. ন কোচি দেৱো ৱণ্ণেন, সম্বুদ্ধং অতিৰোচতি;

সব্বে দেৱে অতিক্কম্ম [অধিগয্হ (সী.), অতিগ্গয্হ (ক)], সম্বুদ্ধোৱ ৱিৰোচতি.

৩২০. যোজনানি দস দ্ৱে চ, অঙ্কুৰোযং তদা অহু;

অৱিদূৰেৱ বুদ্ধস্স [অৱিদূৰে সম্বুদ্ধস্স (ক.)], ইন্দকো অতিৰোচতি.

৩২১. ওলোকেত্ৱান সম্বুদ্ধো, অঙ্কুৰঞ্চাপি ইন্দকং;

দক্খিণেয্যং সম্ভাৱেন্তো [পভাৱেন্তো (সী.)], ইদং ৱচনমব্ৰৱি.

৩২২. ‘‘মহাদানং তযা দিন্নং, অঙ্কুৰ দীঘমন্তৰং;

অতিদূৰে [সুৱিদূৰে (ক.)] নিসিন্নোসি, আগচ্ছ মম সন্তিকে’’তি.

৩২৩. চোদিতো ভাৱিতত্তেন, অঙ্কুৰো ইদমব্ৰৱি;

‘‘কিং ময্হং তেন দানেন, দক্খিণেয্যেন সুঞ্ঞতং.

৩২৪. ‘‘অযং সো ইন্দকো যক্খো, দজ্জা দানং পৰিত্তকং;

অতিৰোচতি অম্হেহি, চন্দো তাৰগণে যথা’’তি.

৩২৫. ‘‘উজ্জঙ্গলে যথা খেত্তে, বীজং বহুম্পি ৰোপিতং;

ন ৱিপুলফলং হোতি, নপি তোসেতি কস্সকং.

৩২৬. ‘‘তথেৱ দানং বহুকং, দুস্সীলেসু পতিট্ঠিতং;

ন ৱিপুলফলং হোতি, নপি তোসেতি দাযকং.

৩২৭. ‘‘যথাপি ভদ্দকে খেত্তে, বীজং অপ্পম্পি ৰোপিতং;

সম্মা ধাৰং পৱেচ্ছন্তে, ফলং তোসেতি কস্সকং.

৩২৮. ‘‘তথেৱ সীলৱন্তেসু, গুণৱন্তেসু তাদিসু;

অপ্পকম্পি কতং কাৰং, পুঞ্ঞং হোতি মহপ্ফল’’ন্তি.

৩২৯. ৱিচেয্য দানং দাতব্বং, যত্থ দিন্নং মহপ্ফলং;

ৱিচেয্য দানং দত্ৱান, সগ্গং গচ্ছন্তি দাযকা.