নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স
খুদ্দকনিকাযে
পেতৱত্থুপাড়ি
১. উৰগৱগ্গো
১. খেত্তূপমপেতৱত্থু
১. ‘‘খেত্তূপমা অৰহন্তো, দাযকা কস্সকূপমা;
বীজূপমং দেয্যধম্মং, এত্তো নিব্বত্ততে ফলং.
২. ‘‘এতং বীজং কসি খেত্তং, পেতানং দাযকস্স চ;
তং পেতা পৰিভুঞ্জন্তি, দাতা পুঞ্ঞেন ৱড্ঢতি.
৩. ‘‘ইধেৱ কুসলং কত্ৱা, পেতে চ পটিপূজিয;
সগ্গঞ্চ কমতি [গমতি (ক.)] ট্ঠানং, কম্মং কত্ৱান ভদ্দক’’ন্তি.
খেত্তূপমপেতৱত্থু পঠমং.
২. সূকৰমুখপেতৱত্থু
৪. ‘‘কাযো তে সব্বসোৱণ্ণো, সব্বা ওভাসতে দিসা;
মুখং তে সূকৰস্সেৱ, কিং কম্মমকৰী পুৰে’’ [মকৰা পুৰে (ক.)].
৫. ‘‘কাযেন সঞ্ঞতো আসিং, ৱাচাযাসিমসঞ্ঞতো;
তেন মেতাদিসো ৱণ্ণো, যথা পস্সসি নাৰদ.
৬. ‘‘তং ত্যাহং [তাহং (ক.)] নাৰদ ব্ৰূমি, সামং দিট্ঠমিদং তযা;
মাকাসি মুখসা পাপং, মা খো সূকৰমুখো অহূ’’তি.
সূকৰমুখপেতৱত্থু দুতিযং.
৩. পূতিমুখপেতৱত্থু
৭. ‘‘দিব্বং সুভং ধাৰেসি ৱণ্ণধাতুং, ৱেহাযসং তিট্ঠসি অন্তলিক্খে;
মুখঞ্চ তে কিমযো পূতিগন্ধং, খাদন্তি কিং কম্মমকাসি পুব্বে’’.
৮. ‘‘সমণো অহং পাপোতিদুট্ঠৱাচো [পাপো দুট্ঠৱাচো (সী.), পাপো দুক্খৱাচো (স্যা. পী.)], তপস্সিৰূপো মুখসা অসঞ্ঞতো;
লদ্ধা চ মে তপসা ৱণ্ণধাতু, মুখঞ্চ মে পেসুণিযেন পূতি.
৯. ‘‘তযিদং তযা নাৰদ সামং দিট্ঠং,
অনুকম্পকা যে কুসলা ৱদেয্যুং;
‘মা পেসুণং মা চ মুসা অভাণি,
যক্খো তুৱং হোহিসি কামকামী’’’তি.
পূতিমুখপেতৱত্থু ততিযং.
৪. পিট্ঠধীতলিকপেতৱত্থু
১০. ‘‘যং কিঞ্চাৰম্মণং কত্ৱা, দজ্জা দানং অমচ্ছৰী;
পুব্বপেতে চ আৰব্ভ, অথ ৱা ৱত্থুদেৱতা.
১১. ‘‘চত্তাৰো চ মহাৰাজে, লোকপালে যসস্সিনে [যসস্সিনো (সী. স্যা.)];
কুৱেৰং ধতৰট্ঠঞ্চ, ৱিৰূপক্খং ৱিৰূড়্হকং;
তে চেৱ পূজিতা হোন্তি, দাযকা চ অনিপ্ফলা.
১২. ‘‘ন হি ৰুণ্ণং ৱা সোকো ৱা, যা চঞ্ঞা পৰিদেৱনা;
ন তং পেতস্স অত্থায, এৱং তিট্ঠন্তি ঞাতযো.
১৩. ‘‘অযঞ্চ খো দক্খিণা দিন্না, সঙ্ঘম্হি সুপ্পতিট্ঠিতা;
দীঘৰত্তং হিতাযস্স, ঠানসো উপকপ্পতী’’তি.
পিট্ঠধীতলিকপেতৱত্থু চতুত্থং.
৫. তিৰোকুট্টপেতৱত্থু
১৪. [খু. পা. ৭.১ খুদ্দকপাঠে] ‘‘তিৰোকুট্টেসু [তিৰোকুড্ডেসু (সী. স্যা. পী.)] তিট্ঠন্তি, সন্ধিসিঙ্ঘাটকেসু চ;
দ্ৱাৰবাহাসু তিট্ঠন্তি, আগন্ত্ৱান সকং ঘৰং.
১৫. ‘‘পহূতে অন্নপানম্হি, খজ্জভোজ্জে উপট্ঠিতে;
ন তেসং কোচি সৰতি, সত্তানং কম্মপচ্চযা.
১৬. ‘‘এৱং দদন্তি ঞাতীনং, যে হোন্তি অনুকম্পকা;
সুচিং পণীতং কালেন, কপ্পিযং পানভোজনং;
‘ইদং ৱো ঞাতীনং হোতু, সুখিতা হোন্তু ঞাতযো’.
১৭. ‘‘তে চ তত্থ সমাগন্ত্ৱা, ঞাতিপেতা সমাগতা;
পহূতে অন্নপানম্হি, সক্কচ্চং অনুমোদৰে.
১৮. ‘‘‘চিৰং জীৱন্তু নো ঞাতী, যেসং হেতু লভামসে;
অম্হাকঞ্চ কতা পূজা, দাযকা চ অনিপ্ফলা’.
১৯. ‘‘‘ন হি তত্থ কসি অত্থি, গোৰক্খেত্থ ন ৱিজ্জতি;
ৱণিজ্জা তাদিসী নত্থি, হিৰঞ্ঞেন কযাকযং [কযোক্কযং (সী. ক.) কযোকযং (খু. পা. ৭.৬)];
ইতো দিন্নেন যাপেন্তি, পেতা কালগতা [কালকতা (সী. স্যা. পী.)] তহিং’.
২০. ‘‘‘উন্নমে উদকং ৱুট্ঠং, যথা নিন্নং পৱত্ততি;
এৱমেৱ ইতো দিন্নং, পেতানং উপকপ্পতি’.
২১. ‘‘‘যথা ৱাৰিৱহা পূৰা, পৰিপূৰেন্তি সাগৰং;
এৱমেৱ ইতো দিন্নং, পেতানং উপকপ্পতি’.
২২. ‘‘‘অদাসি মে অকাসি মে, ঞাতি মিত্তা [ঞাতি মিত্তো (?)] সখা চ মে;
পেতানং দক্খিণং দজ্জা, পুব্বে কতমনুস্সৰং’.
২৩. ‘‘‘ন হি ৰুণ্ণং ৱা সোকো ৱা, যা চঞ্ঞা পৰিদেৱনা;
ন তং পেতানমত্থায, এৱং তিট্ঠন্তি ঞাতযো’.
২৪. ‘‘‘অযঞ্চ খো দক্খিণা দিন্না, সঙ্ঘম্হি সুপ্পতিট্ঠিতা;
দীঘৰত্তং হিতাযস্স, ঠানসো উপকপ্পতি’.
২৫. ‘‘সো ঞাতিধম্মো চ অযং নিদস্সিতো, পেতান পূজা চ কতা উড়াৰা;
বলঞ্চ ভিক্খূনমনুপ্পদিন্নং, তুম্হেহি পুঞ্ঞং পসুতং অনপ্পক’’ন্তি.
তিৰোকুট্টপেতৱত্থু পঞ্চমং.
৬. পঞ্চপুত্তখাদপেতিৱত্থু
২৬. ‘‘নগ্গা দুব্বণ্ণৰূপাসি, দুগ্গন্ধা পূতি ৱাযসি;
মক্খিকাহি পৰিকিণ্ণা [মক্খিকাপৰিকিণ্ণা চ (সী.)], কা নু ত্ৱং ইধ তিট্ঠসী’’তি.
২৭. ‘‘অহং ভদন্তে [ভদ্দন্তে (ক.)] পেতীম্হি, দুগ্গতা যমলোকিকা;
পাপকম্মং কৰিত্ৱান, পেতলোকং ইতো গতা.
২৮. ‘‘কালেন পঞ্চ পুত্তানি, সাযং পঞ্চ পুনাপৰে;
ৱিজাযিত্ৱান খাদামি, তেপি না হোন্তি মে অলং.
২৯. ‘‘পৰিডয্হতি ধূমাযতি, খুদায [খুদ্দায (ক.)] হদযং মম;
পানীযং ন লভে পাতুং, পস্স মং ব্যসনং গত’’ন্তি.
৩০. ‘‘কিং নু কাযেন ৱাচায, মনসা দুক্কটং কতং;
কিস্স কম্মৱিপাকেন, পুত্তমংসানি খাদসী’’তি.
৩১. ‘‘সপতী [সপত্তী (সী.)] মে গব্ভিনী আসি, তস্সা পাপং অচেতযিং;
সাহং পদুট্ঠমনসা, অকৰিং গব্ভপাতনং.
৩২. ‘‘তস্সা দ্ৱেমাসিকো গব্ভো, লোহিতঞ্ঞেৱ পগ্ঘৰি;
তদস্সা মাতা কুপিতা, ময্হং ঞাতী সমানযি;
সপথঞ্চ মং কাৰেসি, পৰিভাসাপযী চ মং.
৩৩. ‘‘সাহং ঘোৰঞ্চ সপথং, মুসাৱাদং অভাসিসং;
পুত্তমংসানি খাদামি, সচে তং পকতং মযা.
৩৪. ‘‘তস্স কম্মস্স ৱিপাকেন [ৱিপাকং (স্যা. ক.)], মুসাৱাদস্স চূভযং;
পুত্তমংসানি খাদামি, পুব্বলোহিতমক্খিতা’’তি.
পঞ্চপুত্তখাদপেতিৱত্থু [পঞ্চপুত্তখাদপেতৱত্থু (সী. স্যা. পী.) এৱমুপৰিপি] ছট্ঠং.
৭. সত্তপুত্তখাদপেতিৱত্থু
৩৫. ‘‘নগ্গা দুব্বণ্ণৰূপাসি, দুগ্গন্ধা পূতি ৱাযসি;
মক্খিকাহি পৰিকিণ্ণা, কা নু ত্ৱং ইধ তিট্ঠসী’’তি.
৩৬. ‘‘অহং ভদন্তে পেতীম্হি, দুগ্গতা যমলোকিকা;
পাপকম্মং কৰিত্ৱান, পেতলোকং ইতো গতা.
৩৭. ‘‘কালেন সত্ত পুত্তানি, সাযং সত্ত পুনাপৰে;
ৱিজাযিত্ৱান খাদামি, তেপি না হোন্তি মে অলং.
৩৮. ‘‘পৰিডয্হতি ধূমাযতি, খুদায হদযং মম;
নিব্বুতিং নাধিগচ্ছামি, অগ্গিদড্ঢাৱ আতপে’’তি.
৩৯. ‘‘কিং নু কাযেন ৱাচায, মনসা দুক্কটং কতং;
কিস্স কম্মৱিপাকেন, পুত্তমংসানি খাদসী’’তি.
৪০. ‘‘অহূ ময্হং দুৱে পুত্তা, উভো সম্পত্তযোব্বনা;
সাহং পুত্তবলূপেতা, সামিকং অতিমঞ্ঞিসং.
৪১. ‘‘ততো মে সামিকো কুদ্ধো, সপত্তিং ময্হমানযি;
সা চ গব্ভং অলভিত্থ, তস্সা পাপং অচেতযিং.
৪২. ‘‘সাহং পদুট্ঠমনসা, অকৰিং গব্ভপাতনং;
তস্সা তেমাসিকো গব্ভো, পুব্বলোহিতকো [পুব্বলোহিতকো (ক.)] পতি.
৪৩. ‘‘তদস্সা মাতা কুপিতা, ময্হং ঞাতী সমানযি;
সপথঞ্চ মং কাৰেসি, পৰিভাসাপযী চ মং.
৪৪. ‘‘সাহং ঘোৰঞ্চ সপথং, মুসাৱাদং অভাসিসং;
‘পুত্তমংসানি খাদামি, সচে তং পকতং মযা’.
৪৫. ‘‘তস্স কম্মস্স ৱিপাকেন, মুসাৱাদস্স চূভযং;
পুত্তমংসানি খাদামি, পুব্বলোহিতমক্খিতা’’তি.
সত্তপুত্তখাদপেতিৱত্থু সত্তমং.
৮. গোণপেতৱত্থু
৪৬. ‘‘কিং নু উম্মত্তৰূপোৱ, লাযিত্ৱা হৰিতং তিণং;
খাদ খাদাতি লপসি, গতসত্তং জৰগ্গৱং.
৪৭. ‘‘ন হি অন্নেন পানেন, মতো গোণো সমুট্ঠহে;
ত্ৱংসি বালো চ [বালোৱ (ক.)] দুম্মেধো, যথা তঞ্ঞোৱ দুম্মতী’’তি.
৪৮. ‘‘ইমে পাদা ইদং সীসং, অযং কাযো সৱালধি;
নেত্তা তথেৱ তিট্ঠন্তি, অযং গোণো সমুট্ঠহে.
৪৯. ‘‘নায্যকস্স হত্থপাদা, কাযো সীসঞ্চ দিস্সতি;
ৰুদং মত্তিকথূপস্মিং, ননু ত্ৱঞ্ঞেৱ দুম্মতী’’তি.
৫০. ‘‘আদিত্তং ৱত মং সন্তং, ঘতসিত্তংৱ পাৱকং;
ৱাৰিনা ৱিয ওসিঞ্চং, সব্বং নিব্বাপযে দৰং.
৫১. ‘‘অব্বহী [অব্বূড়্হং (বহূসু)] ৱত মে সল্লং, সোকং হদযনিস্সিতং;
যো মে সোকপৰেতস্স, পিতুসোকং অপানুদি.
৫২. ‘‘স্ৱাহং অব্বূড়্হসল্লোস্মি, সীতিভূতোস্মি নিব্বুতো;
ন সোচামি ন ৰোদামি, তৱ সুত্ৱান মাণৱ’.
৫৩. এৱং কৰোন্তি সপ্পঞ্ঞা, যে হোন্তি অনুকম্পকা;
ৱিনিৱত্তযন্তি সোকম্হা, সুজাতো পিতৰং যথাতি.
গোণপেতৱত্থু অট্ঠমং.
৯. মহাপেসকাৰপেতিৱত্থু
৫৪. ‘‘গূথঞ্চ মুত্তং ৰুহিৰঞ্চ পুব্বং, পৰিভুঞ্জতি কিস্স অযং ৱিপাকো;
অযং নু কিং কম্মমকাসি নাৰী, যা সব্বদা লোহিতপুব্বভক্খা.
৫৫. ‘‘নৱানি ৱত্থানি সুভানি চেৱ, মুদূনি সুদ্ধানি চ লোমসানি;
দিন্নানি মিস্সা কিতকা [কিটকা (ক.)] ভৱন্তি, অযং নু কিং কম্মমকাসি নাৰী’’তি.
৫৬. ‘‘ভৰিযা মমেসা অহূ ভদন্তে, অদাযিকা মচ্ছৰিনী কদৰিযা;
সা মং দদন্তং সমণব্ৰাহ্মণানং, অক্কোসতি চ পৰিভাসতি চ.
৫৭. ‘‘‘গূথঞ্চ মুত্তং ৰুহিৰঞ্চ পুব্বং, পৰিভুঞ্জ ত্ৱং অসুচিং সব্বকালং;
এতং তে পৰলোকস্মিং হোতু, ৱত্থা চ তে কিটকসমা ভৱন্তু’;
এতাদিসং দুচ্চৰিতং চৰিত্ৱা, ইধাগতা চিৰৰত্তায খাদতী’’তি.
মহাপেসকাৰপেতিৱত্থু নৱমং.
১০. খল্লাটিযপেতিৱত্থু
৫৮. ‘‘কা নু অন্তোৱিমানস্মিং, তিট্ঠন্তী নূপনিক্খমি;
উপনিক্খমস্সু ভদ্দে, পস্সাম তং বহিট্ঠিত’’ন্তি.
৫৯. ‘‘অট্টীযামি হৰাযামি, নগ্গা নিক্খমিতুং বহি;
কেসেহম্হি পটিচ্ছন্না, পুঞ্ঞং মে অপ্পকং কত’’ন্তি.
৬০. ‘‘হন্দুত্তৰীযং দদামি তে, ইদং দুস্সং নিৱাসয;
ইদং দুস্সং নিৱাসেত্ৱা, এহি নিক্খম সোভনে;