২. উব্বৰিৱগ্গো
১. সংসাৰমোচকপেতিৱত্থু
৯৫. ‘‘নগ্গা দুব্বণ্ণৰূপাসি, কিসা ধমনিসন্থতা;
উপ্ফাসুলিকে [উপ্পাসুড়িকে (ক.)] কিসিকে, কা নু ত্ৱং ইধ তিট্ঠসী’’তি.
৯৬. ‘‘অহং ভদন্তে পেতীম্হি, দুগ্গতা যমলোকিকা;
পাপকম্মং কৰিত্ৱান, পেতলোকং ইতো গতা’’তি.
৯৭. ‘‘কিং নু কাযেন ৱাচায, মনসা দুক্কটং কতং;
কিস্স কম্মৱিপাকেন, পেতলোকং ইতো গতা’’তি.
৯৮. ‘‘অনুকম্পকা ময্হং নাহেসুং ভন্তে, পিতা চ মাতা অথৱাপি ঞাতকা;
যে মং নিযোজেয্যুং দদাহি দানং, পসন্নচিত্তা সমণব্ৰাহ্মণানং.
৯৯. ‘‘ইতো অহং ৱস্সসতানি পঞ্চ, যং এৱৰূপা ৱিচৰামি নগ্গা;
খুদায তণ্হায চ খজ্জমানা, পাপস্স কম্মস্স ফলং মমেদং.
১০০. ‘‘ৱন্দামি তং অয্য পসন্নচিত্তা, অনুকম্প মং ৱীৰ মহানুভাৱ;
দত্ৱা চ মে আদিস যং হি কিঞ্চি, মোচেহি মং দুগ্গতিযা ভদন্তে’’তি.
১০১. সাধূতি সো পটিস্সুত্ৱা, সাৰিপুত্তোনুকম্পকো;
ভিক্খূনং আলোপং দত্ৱা, পাণিমত্তঞ্চ চোড়কং;
থালকস্স চ পানীযং, তস্সা দক্খিণমাদিসি.
১০২. সমনন্তৰানুদ্দিট্ঠে, ৱিপাকো উদপজ্জথ;
ভোজনচ্ছাদনপানীযং, দক্খিণায ইদং ফলং.
১০৩. ততো সুদ্ধা সুচিৱসনা, কাসিকুত্তমধাৰিনী;
ৱিচিত্তৱত্থাভৰণা, সাৰিপুত্তং উপসঙ্কমি.
১০৪. ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেন, যা ত্ৱং তিট্ঠসি দেৱতে;
ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৱিয তাৰকা.
১০৫. ‘‘কেন তেতাদিসো ৱণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
১০৬. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৱি মহানুভাৱে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
১০৭. ‘‘উপ্পণ্ডুকিং কিসং ছাতং, নগ্গং সম্পতিতচ্ছৱিং [আপতিতচ্ছৱিং (সী.)];
মুনি কাৰুণিকো লোকে, তং মং অদ্দক্খি দুগ্গতং.
১০৮. ‘‘ভিক্খূনং আলোপং দত্ৱা, পাণিমত্তঞ্চ চোড়কং;
থালকস্স চ পানীযং, মম দক্খিণমাদিসি.
১০৯. ‘‘আলোপস্স ফলং পস্স, ভত্তং ৱস্সসতং দস;
ভুঞ্জামি কামকামিনী, অনেকৰসব্যঞ্জনং.
১১০. ‘‘পাণিমত্তস্স চোড়স্স, ৱিপাকং পস্স যাদিসং;
যাৱতা নন্দৰাজস্স, ৱিজিতস্মিং পটিচ্ছদা.
১১১. ‘‘ততো বহুতৰা ভন্তে, ৱত্থানচ্ছাদনানি মে;
কোসেয্যকম্বলীযানি, খোমকপ্পাসিকানি চ.
১১২. ‘‘ৱিপুলা চ মহগ্ঘা চ, তেপাকাসেৱলম্বৰে;
সাহং তং পৰিদহামি, যং যং হি মনসো পিযং.
১১৩. ‘‘থালকস্স চ পানীযং, ৱিপাকং পস্স যাদিসং;
গম্ভীৰা চতুৰস্সা চ, পোক্খৰঞ্ঞো সুনিম্মিতা.
১১৪. ‘‘সেতোদকা সুপ্পতিত্থা, সীতা অপ্পটিগন্ধিযা;
পদুমুপ্পলসঞ্ছন্না, ৱাৰিকিঞ্জক্খপূৰিতা.
১১৫. ‘‘সাহং ৰমামি কীড়ামি, মোদামি অকুতোভযা;
মুনিং কাৰুণিকং লোকে, ভন্তে ৱন্দিতুমাগতা’’তি.
সংসাৰমোচকপেতিৱত্থু পঠমং.
২. সাৰিপুত্তত্থেৰমাতুপেতিৱত্থু
১১৬. ‘‘নগ্গা দুব্বণ্ণৰূপাসি, কিসা ধমনিসন্থতা;
উপ্ফাসুলিকে কিসিকে, কা নু ত্ৱং ইধ তিট্ঠসি’’.
১১৭. ‘‘অহং তে সকিযা মাতা, পুব্বে অঞ্ঞাসু জাতীসু;
উপপন্না পেত্তিৱিসযং, খুপ্পিপাসসমপ্পিতা.
১১৮. ‘‘ছড্ডিতং খিপিতং খেড়ং, সিঙ্ঘাণিকং সিলেসুমং;
ৱসঞ্চ ডয্হমানানং, ৱিজাতানঞ্চ লোহিতং.
১১৯. ‘‘ৱণিকানঞ্চ যং ঘান-সীসচ্ছিন্নান লোহিতং;
খুদাপৰেতা ভুঞ্জামি, ইত্থিপুৰিসনিস্সিতং.
১২০. ‘‘পুব্বলোহিতং ভক্খামি [পুব্বলোহিতভক্খাস্মি (সী.)], পসূনং মানুসান চ;
অলেণা অনগাৰা চ, নীলমঞ্চপৰাযণা.
১২১. ‘‘দেহি পুত্তক মে দানং, দত্ৱা অন্ৱাদিসাহি মে;
অপ্পেৱ নাম মুচ্চেয্যং, পুব্বলোহিতভোজনা’’তি.
১২২. মাতুযা ৱচনং সুত্ৱা, উপতিস্সোনুকম্পকো;
আমন্তযি মোগ্গল্লানং, অনুৰুদ্ধঞ্চ কপ্পিনং.
১২৩. চতস্সো কুটিযো কত্ৱা, সঙ্ঘে চাতুদ্দিসে অদা;
কুটিযো অন্নপানঞ্চ, মাতু দক্খিণমাদিসী.
১২৪. সমনন্তৰানুদ্দিট্ঠে, ৱিপাকো উদপজ্জথ;
ভোজনং পানীযং ৱত্থং, দক্খিণায ইদং ফলং.
১২৫. ততো সুদ্ধা সুচিৱসনা, কাসিকুত্তমধাৰিনী;
ৱিচিত্তৱত্থাভৰণা, কোলিতং উপসঙ্কমি.
১২৬. ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেন, যা ত্ৱং তিট্ঠসি দেৱতে;
ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৱিয তাৰকা.
১২৭. ‘‘কেন তেতাদিসো ৱণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
১২৮. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৱি মহানুভাৱে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.
১২৯. ‘‘সাৰিপুত্তস্সাহং মাতা, পুব্বে অঞ্ঞাসু জাতীসু;
উপপন্না পেত্তিৱিসযং, খুপ্পিপাসসমপ্পিতা.
১৩০. ‘‘ছড্ডিতং খিপিতং খেড়ং, সিঙ্ঘাণিকং সিলেসুমং;
ৱসঞ্চ ডয্হমানানং, ৱিজাতানঞ্চ লোহিতং.
১৩১. ‘‘ৱণিকানঞ্চ যং ঘান-সীসচ্ছিন্নান লোহিতং;
খুদাপৰেতা ভুঞ্জামি, ইত্থিপুৰিসনিস্সিতং.
১৩২. ‘‘পুব্বলোহিতং ভক্খিস্সং, পসূনং মানুসান চ;
অলেণা অনগাৰা চ, নীলমঞ্চপৰাযণা.
১৩৩. ‘‘সাৰিপুত্তস্স দানেন, মোদামি অকুতোভযা;
মুনিং কাৰুণিকং লোকে, ভন্তে ৱন্দিতুমাগতা’’তি.
সাৰিপুত্তত্থেৰস্স মাতুপেতিৱত্থু দুতিযং.
৩. মত্তাপেতিৱত্থু
১৩৪. ‘‘নগ্গা দুব্বণ্ণৰূপাসি, কিসা ধমনিসন্থতা;
উপ্ফাসুলিকে কিসিকে, কা নু ত্ৱং ইধ তিট্ঠসী’’তি.
১৩৫. ‘‘অহং মত্তা তুৱং তিস্সা, সপত্তী তে পুৰে অহুং;
পাপকম্মং কৰিত্ৱান, পেতলোকং ইতো গতা’’তি.
১৩৬. ‘‘কিং নু কাযেন ৱাচায, মনসা দুক্কটং কতং;
কিস্স কম্মৱিপাকেন, পেতলোকং ইতো গতা’’তি.
১৩৭. ‘‘চণ্ডী চ ফৰুসা চাসিং, ইস্সুকী মচ্ছৰী সঠা [সঠী (সী.)];
তাহং দুৰুত্তং ৱত্ৱান, পেতলোকং ইতো গতা’’তি.
১৩৮. সব্বং [সচ্চং (ক.)] অহম্পি জানামি, যথা ত্ৱং চণ্ডিকা অহু;
অঞ্ঞঞ্চ খো তং পুচ্ছামি, কেনাসি পংসুকুন্থিতা’’তি.
১৩৯. ‘‘সীসংন্হাতা তুৱং আসি, সুচিৱত্থা অলঙ্কতা;
অহঞ্চ খো [খো তং (সী. ক.)] অধিমত্তং, সমলঙ্কততৰা তযা.
১৪০. ‘‘তস্সা মে পেক্খমানায, সামিকেন সমন্তযি;
ততো মে ইস্সা ৱিপুলা, কোধো মে সমজাযথ.
১৪১. ‘‘ততো পংসুং গহেত্ৱান, পংসুনা তং হি ওকিৰিং [তং ৱিকীৰিহং (স্যা. ক.)];
তস্স কম্মৱিপাকেন, তেনম্হি পংসুকুন্থিতা’’তি.
১৪২. ‘‘সচ্চং অহম্পি জানামি, পংসুনা মং ত্ৱমোকিৰি;
অঞ্ঞঞ্চ খো তং পুচ্ছামি, কেন খজ্জসি কচ্ছুযা’’তি.
১৪৩. ‘‘ভেসজ্জহাৰী উভযো, ৱনন্তং অগমিম্হসে;
ত্ৱঞ্চ ভেসজ্জমাহৰি, অহঞ্চ কপিকচ্ছুনো.
১৪৪. ‘‘তস্সা ত্যাজানমানায, সেয্যং ত্যাহং সমোকিৰিং;
তস্স কম্মৱিপাকেন, তেন খজ্জামি কচ্ছুযা’’তি.
১৪৫. ‘‘সচ্চং অহম্পি জানামি, সেয্যং মে ত্ৱং সমোকিৰি;
অঞ্ঞঞ্চ খো তং পুচ্ছামি, কেনাসি নগ্গিযা তুৱ’’ন্তি.
১৪৬. ‘‘সহাযানং সমযো আসি, ঞাতীনং সমিতী অহু;
ত্ৱঞ্চ আমন্তিতা আসি, সসামিনী নো চ খো অহং.
১৪৭. ‘‘তস্সা ত্যাজানমানায, দুস্সং ত্যাহং অপানুদিং;
তস্স কম্মৱিপাকেন, তেনম্হি নগ্গিযা অহ’’ন্তি.
১৪৮. ‘‘সচ্চং অহম্পি জানামি, দুস্সং মে ত্ৱং অপানুদি;
অঞ্ঞঞ্চ খো তং পুচ্ছামি, কেনাসি গূথগন্ধিনী’’তি.
১৪৯. ‘‘তৱ গন্ধঞ্চ মালঞ্চ, পচ্চগ্ঘঞ্চ ৱিলেপনং;
গূথকূপে অধাৰেসিং [অধাৰেসিং (ক.)], তং পাপং পকতং মযা;
তস্স কম্মৱিপাকেন, তেনম্হি গূথগন্ধিনী’’তি.
১৫০. ‘‘সচ্চং অহম্পি জানামি, তং পাপং পকতং তযা;
অঞ্ঞঞ্চ খো তং পুচ্ছামি, কেনাসি দুগ্গতা তুৱ’’ন্তি.
১৫১. ‘‘উভিন্নং সমকং আসি, যং গেহে ৱিজ্জতে ধনং;
সন্তেসু দেয্যধম্মেসু, দীপং নাকাসিমত্তনো;
তস্স কম্মৱিপাকেন, তেনম্হি দুগ্গতা অহং.
১৫২. ‘‘তদেৱ মং ত্ৱং অৱচ, ‘পাপকম্মং নিসেৱসি;
ন হি পাপেহি কম্মেহি, সুলভা হোতি সুগ্গতী’’’তি.
১৫৩. ‘‘ৱামতো মং ত্ৱং পচ্চেসি, অথোপি মং উসূযসি;
পস্স পাপানং কম্মানং, ৱিপাকো হোতি যাদিসো.
১৫৪. ‘‘তে ঘৰা তা চ দাসিযো [তে ঘৰদাসিযো আসুং (সী. স্যা.), তে ঘৰে দাসিযো চেৱ (ক.)], তানেৱাভৰণানিমে;
তে অঞ্ঞে পৰিচাৰেন্তি, ন ভোগা হোন্তি সস্সতা.
১৫৫. ‘‘ইদানি ভূতস্স পিতা, আপণা গেহমেহিতি;
অপ্পেৱ তে দদে কিঞ্চি, মা সু তাৱ ইতো অগা’’তি.
১৫৬. ‘‘নগ্গা দুব্বণ্ণৰূপাম্হি, কিসা ধমনিসন্থতা;
কোপীনমেতং ইত্থীনং, মা মং ভূতপিতাদ্দসা’’তি.
১৫৭. ‘‘হন্দ কিং ৱা ত্যাহং [কিং ত্যাহং (সী. স্যা.), কিং ৱতাহং (ক.)] দম্মি, কিং ৱা তেধ [কিং ৱা চ তে (সী. স্যা.), কিং ৱিধ তে (ক.)] কৰোমহং;
যেন ত্ৱং সুখিতা অস্স, সব্বকামসমিদ্ধিনী’’তি.
১৫৮. ‘‘চত্তাৰো ভিক্খূ সঙ্ঘতো, চত্তাৰো পন পুগ্গলা;
অট্ঠ ভিক্খূ ভোজযিত্ৱা, মম দক্খিণমাদিস;
তদাহং সুখিতা হেস্সং, সব্বকামসমিদ্ধিনী’’তি.
১৫৯. সাধূতি সা পটিস্সুত্ৱা, ভোজযিত্ৱাট্ঠ ভিক্খৱো;
ৱত্থেহচ্ছাদযিত্ৱান, তস্সা দক্খিণমাদিসী.
১৬০. সমনন্তৰানুদ্দিট্ঠে, ৱিপাকো উদপজ্জথ;
ভোজনচ্ছাদনপানীযং, দক্খিণায ইদং ফলং.
১৬১. ততো সুদ্ধা সুচিৱসনা, কাসিকুত্তমধাৰিনী;
ৱিচিত্তৱত্থাভৰণা, সপত্তিং উপসঙ্কমি.
১৬২. ‘‘অভিক্কন্তেন ৱণ্ণেন, যা ত্ৱং তিট্ঠসি দেৱতে;
ওভাসেন্তী দিসা সব্বা, ওসধী ৱিয তাৰকা.
১৬৩. ‘‘কেন তেতাদিসো ৱণ্ণো, কেন তে ইধ মিজ্ঝতি;
উপ্পজ্জন্তি চ তে ভোগা, যে কেচি মনসো পিযা.
১৬৪. ‘‘পুচ্ছামি তং দেৱি মহানুভাৱে, মনুস্সভূতা কিমকাসি পুঞ্ঞং;
কেনাসি এৱং জলিতানুভাৱা, ৱণ্ণো চ তে সব্বদিসা পভাসতী’’তি.