৯. বলকথা

৪৪. সাৱত্থিনিদানং [সং. নি. ৫.৭০৫-৭১৬ পস্সিতব্বা]. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৱে, বলানি. কতমানি পঞ্চ? সদ্ধাবলং, ৱীৰিযবলং, সতিবলং, সমাধিবলং, পঞ্ঞাবলং – ইমানি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ বলানি.

‘‘অপি চ, অট্ঠসট্ঠি বলানি – সদ্ধাবলং, ৱীৰিযবলং, সতিবলং, সমাধিবলং, পঞ্ঞাবলং, হিৰিবলং, ওত্তপ্পবলং, পটিসঙ্খানবলং, ভাৱনাবলং, অনৱজ্জবলং, সঙ্গহবলং, খন্তিবলং, পঞ্ঞত্তিবলং, নিজ্ঝত্তিবলং, ইস্সৰিযবলং, অধিট্ঠানবলং, সমথবলং, ৱিপস্সনাবলং, দস সেখবলানি, দস অসেখবলানি, দস খীণাসৱবলানি, দস ইদ্ধিবলানি, দস তথাগতবলানি’’.

কতমং সদ্ধাবলং? অস্সদ্ধিযে ন কম্পতীতি – সদ্ধাবলং. সহজাতানং ধম্মানং উপত্থম্ভনট্ঠেন সদ্ধাবলং, কিলেসানং পৰিযাদানট্ঠেন সদ্ধাবলং, পটিৱেধাদিৱিসোধনট্ঠেন সদ্ধাবলং, চিত্তস্স অধিট্ঠানট্ঠেন সদ্ধাবলং, চিত্তস্স ৱোদানট্ঠেন সদ্ধাবলং, ৱিসেসাধিগমট্ঠেন সদ্ধাবলং, উত্তৰি পটিৱেধট্ঠেন সদ্ধাবলং, সচ্চাভিসমযট্ঠেন সদ্ধাবলং, নিৰোধে পতিট্ঠাপকট্ঠেন সদ্ধাবলং. ইদং সদ্ধাবলং.

কতমং ৱীৰিযবলং? কোসজ্জে ন কম্পতীতি – ৱীৰিযবলং. সহজাতানং ধম্মানং উপত্থম্ভনট্ঠেন ৱীৰিযবলং, কিলেসানং পৰিযাদানট্ঠেন ৱীৰিযবলং, পটিৱেধাদিৱিসোধনট্ঠেন ৱীৰিযবলং, চিত্তস্স অধিট্ঠানট্ঠেন ৱীৰিযবলং, চিত্তস্স ৱোদানট্ঠেন ৱীৰিযবলং, ৱিসেসাধিগমট্ঠেন ৱীৰিযবলং, উত্তৰি পটিৱেধট্ঠেন ৱীৰিযবলং, সচ্চাভিসমযট্ঠেন ৱীৰিযবলং, নিৰোধে পতিট্ঠাপকট্ঠেন ৱীৰিযবলং. ইদং ৱীৰিযবলং.

কতমং সতিবলং? পমাদে ন কম্পতীতি – সতিবলং. সহজাতানং ধম্মানং উপত্থম্ভনট্ঠেন সতিবলং…পে… নিৰোধে পতিট্ঠাপকট্ঠেন সতিবলং. ইদং সতিবলং.

কতমং সমাধিবলং? উদ্ধচ্চে ন কম্পতীতি – সমাধিবলং. সহজাতানং ধম্মানং উপত্থম্ভনট্ঠেন সমাধিবলং…পে… নিৰোধে পতিট্ঠাপকট্ঠেন সমাধিবলং. ইদং সমাধিবলং.

কতমং পঞ্ঞাবলং? অৱিজ্জায ন কম্পতীতি – পঞ্ঞাবলং. সহজাতানং ধম্মানং উপত্থম্ভনট্ঠেন পঞ্ঞাবলং…পে… নিৰোধে পতিট্ঠাপকট্ঠেন পঞ্ঞাবলং. ইদং পঞ্ঞাবলং.

কতমং হিৰিবলং? নেক্খম্মেন কামচ্ছন্দং হিৰীযতীতি [হিৰিযতীতি (স্যা. ক.)] – হিৰিবলং. অব্যাপাদেন ব্যাপাদং হিৰীযতীতি – হিৰিবলং. আলোকসঞ্ঞায থিনমিদ্ধং হিৰীযতীতি – হিৰিবলং. অৱিক্খেপেন উদ্ধচ্চং হিৰীযতীতি – হিৰিবলং. ধম্মৱৱত্থানেন ৱিচিকিচ্ছং হিৰীযতীতি – হিৰিবলং. ঞাণেন অৱিজ্জং হিৰীযতীতি – হিৰিবলং. পামোজ্জেন অৰতিং হিৰীযতীতি – হিৰিবলং. পঠমেন ঝানেন নীৱৰণে হিৰীযতীতি – হিৰিবলং…পে… অৰহত্তমগ্গেন সব্বকিলেসে হিৰীযতীতি – হিৰিবলং. ইদং হিৰিবলং.

কতমং ওত্তপ্পবলং? নেক্খম্মেন কামচ্ছন্দং ওত্তপ্পতীতি – ওত্তপ্পবলং. অব্যাপাদেন ব্যাপাদং ওত্তপ্পতীতি – ওত্তপ্পবলং. আলোকসঞ্ঞায থিনমিদ্ধং ওত্তপ্পতীতি – ওত্তপ্পবলং. অৱিক্খেপেন উদ্ধচ্চং ওত্তপ্পতীতি – ওত্তপ্পবলং. ধম্মৱৱত্থানেন ৱিচিকিচ্ছং ওত্তপ্পতীতি – ওত্তপ্পবলং. ঞাণেন অৱিজ্জং ওত্তপ্পতীতি – ওত্তপ্পবলং. পামোজ্জেন অৰতিং ওত্তপ্পতীতি – ওত্তপ্পবলং. পঠমেন ঝানেন নীৱৰণে ওত্তপ্পতীতি – ওত্তপ্পবলং…পে… অৰহত্তমগ্গেন সব্বকিলেসে ওত্তপ্পতীতি – ওত্তপ্পবলং. ইদং ওত্তপ্পবলং.

কতমং পটিসঙ্খানবলং? নেক্খম্মেন কামচ্ছন্দং পটিসঙ্খাতীতি – পটিসঙ্খানবলং. অব্যাপাদেন ব্যাপাদং পটিসঙ্খাতীতি – পটিসঙ্খানবলং. আলোকসঞ্ঞায থিনমিদ্ধং পটিসঙ্খাতীতি – পটিসঙ্খানবলং. অৱিক্খেপেন উদ্ধচ্চং পটিসঙ্খাতীতি – পটিসঙ্খানবলং. ধম্মৱৱত্থানেন ৱিচিকিচ্ছং পটিসঙ্খাতীতি – পটিসঙ্খানবলং. ঞাণেন অৱিজ্জং পটিসঙ্খাতীতি – পটিসঙ্খানবলং. পামোজ্জেন অৰতিং পটিসঙ্খাতীতি – পটিসঙ্খানবলং. পঠমেন ঝানেন নীৱৰণে পটিসঙ্খাতীতি – পটিসঙ্খানবলং…পে… অৰহত্তমগ্গেন সব্বকিলেসে পটিসঙ্খাতীতি – পটিসঙ্খানবলং. ইদং পটিসঙ্খানবলং.

কতমং ভাৱনাবলং? কামচ্ছন্দং পজহন্তো নেক্খম্মং ভাৱেতীতি – ভাৱনাবলং. ব্যাপাদং পজহন্তো অব্যাপাদং ভাৱেতীতি – ভাৱনাবলং. থিনমিদ্ধং পজহন্তো আলোকসঞ্ঞং ভাৱেতীতি – ভাৱনাবলং. উদ্ধচ্চং পজহন্তো অৱিক্খেপং ভাৱেতীতি – ভাৱনাবলং. ৱিচিকিচ্ছং পজহন্তো ধম্মৱৱত্থানং ভাৱেতীতি – ভাৱনাবলং. অৱিজ্জং পজহন্তো ঞাণং ভাৱেতীতি – ভাৱনাবলং. অৰতিং পজহন্তো পামোজ্জং ভাৱেতীতি – ভাৱনাবলং. নীৱৰণে পজহন্তো পঠমং ঝানং ভাৱেতীতি – ভাৱনাবলং…পে… সব্বকিলেসে পজহন্তো অৰহত্তমগ্গং ভাৱেতীতি – ভাৱনাবলং. ইদং ভাৱনাবলং.

কতমং অনৱজ্জবলং? কামচ্ছন্দস্স পহীনত্তা নেক্খম্মে নত্থি কিঞ্চি ৱজ্জন্তি – অনৱজ্জবলং. ব্যাপাদস্স পহীনত্তা অব্যাপাদে নত্থি কিঞ্চি ৱজ্জন্তি – অনৱজ্জবলং. থিনমিদ্ধস্স পহীনত্তা আলোকসঞ্ঞায নত্থি কিঞ্চি ৱজ্জন্তি – অনৱজ্জবলং. উদ্ধচ্চস্স পহীনত্তা অৱিক্খেপে নত্থি কিঞ্চি ৱজ্জন্তি – অনৱজ্জবলং. ৱিচিকিচ্ছায পহীনত্তা ধম্মৱৱত্থানে নত্থি কিঞ্চি ৱজ্জন্তি – অনৱজ্জবলং. অৱিজ্জায পহীনত্তা ঞাণে নত্থি কিঞ্চি ৱজ্জন্তি – অনৱজ্জবলং. অৰতিযা পহীনত্তা পামোজ্জে নত্থি কিঞ্চি ৱজ্জন্তি অনৱজ্জবলং. নীৱৰণানং পহীনত্তা পঠমজ্ঝানে নত্থি কিঞ্চি ৱজ্জন্তি – অনৱজ্জবলং…পে… সব্বকিলেসানং পহীনত্তা অৰহত্তমগ্গে নত্থি কিঞ্চি ৱজ্জন্তি – অনৱজ্জবলং. ইদং অনৱজ্জবলং.

কতমং সঙ্গহবলং? কামচ্ছন্দং পজহন্তো নেক্খম্মৱসেন চিত্তং সঙ্গণ্হাতীতি – সঙ্গহবলং. ব্যাপাদং পজহন্তো অব্যাপাদৱসেন চিত্তং সঙ্গণ্হাতীতি – সঙ্গহবলং. থিনমিদ্ধং পজহন্তো আলোকসঞ্ঞাৱসেন চিত্তং সঙ্গণ্হাতীতি – সঙ্গহবলং…পে… সব্বকিলেসে পজহন্তো অৰহত্তমগ্গৱসেন চিত্তং সঙ্গণ্হাতীতি – সঙ্গহবলং. ইদং সঙ্গহবলং.

কতমং খন্তিবলং? কামচ্ছন্দস্স পহীনত্তা নেক্খম্মং খমতীতি – খন্তিবলং. ব্যাপাদস্স পহীনত্তা অব্যাপাদো খমতীতি – খন্তিবলং. থিনমিদ্ধস্স পহীনত্তা আলোকসঞ্ঞা খমতীতি – খন্তিবলং. উদ্ধচ্চস্স পহীনত্তা অৱিক্খেপো খমতীতি – খন্তিবলং. ৱিচিকিচ্ছায পহীনত্তা ধম্মৱৱত্থানং খমতীতি – খন্তিবলং. অৱিজ্জায পহীনত্তা ঞাণং খমতীতি – খন্তিবলং. অৰতিযা পহীনত্তা পামোজ্জং খমতীতি – খন্তিবলং. নীৱৰণানং পহীনত্তা পঠমং ঝানং খমতীতি – খন্তিবলং…পে… সব্বকিলেসানং পহীনত্তা অৰহত্তমগ্গো খমতীতি – খন্তিবলং. ইদং খন্তিবলং.

কতমং পঞ্ঞত্তিবলং? কামচ্ছন্দং পজহন্তো নেক্খম্মৱসেন চিত্তং পঞ্ঞপেতীতি – পঞ্ঞত্তিবলং. ব্যাপাদং পজহন্তো অব্যাপাদৱসেন চিত্তং পঞ্ঞপেতীতি – পঞ্ঞত্তিবলং. থিনমিদ্ধং পজহন্তো আলোকসঞ্ঞাৱসেন চিত্তং পঞ্ঞপেতীতি – পঞ্ঞত্তিবলং…পে… সব্বকিলেসে পজহন্তো অৰহত্তমগ্গৱসেন চিত্তং পঞ্ঞপেতীতি – পঞ্ঞত্তিবলং. ইদং পঞ্ঞত্তিবলং.

কতমং নিজ্ঝত্তিবলং? কামচ্ছন্দং পজহন্তো নেক্খম্মৱসেন চিত্তং নিজ্ঝাপেতীতি – নিজ্ঝত্তিবলং. ব্যাপাদং পজহন্তো অব্যাপাদৱসেন চিত্তং নিজ্ঝাপেতীতি – নিজ্ঝত্তিবলং. থিনমিদ্ধং পজহন্তো আলোকসঞ্ঞাৱসেন চিত্তং নিজ্ঝাপেতীতি – নিজ্ঝত্তিবলং…পে… সব্বকিলেসে পজহন্তো অৰহত্তমগ্গৱসেন চিত্তং নিজ্ঝাপেতীতি – নিজ্ঝত্তিবলং. ইদং নিজ্ঝত্তিবলং.

কতমং ইস্সৰিযবলং? কামচ্ছন্দং পজহন্তো নেক্খম্মৱসেন চিত্তং ৱসং ৱত্তেতীতি – ইস্সৰিযবলং. ব্যাপাদং পজহন্তো অব্যাপাদৱসেন চিত্তং ৱসং ৱত্তেতীতি – ইস্সৰিযবলং. থিনমিদ্ধং পজহন্তো আলোকসঞ্ঞাৱসেন চিত্তং ৱসং ৱত্তেতীতি – ইস্সৰিযবলং…পে… সব্বকিলেসে পজহন্তো অৰহত্তমগ্গৱসেন চিত্তং ৱসং ৱত্তেতীতি – ইস্সৰিযবলং. ইদং ইস্সৰিযবলং.

কতমং অধিট্ঠানবলং? কামচ্ছন্দং পজহন্তো নেক্খম্মৱসেন চিত্তং অধিট্ঠাতীতি – অধিট্ঠানবলং. ব্যাপাদং পজহন্তো অব্যাপাদৱসেন চিত্তং অধিট্ঠাতীতি – অধিট্ঠানবলং. থিনমিদ্ধং পজহন্তো আলোকসঞ্ঞাৱসেন চিত্তং অধিট্ঠাতীতি – অধিট্ঠানবলং…পে… সব্বকিলেসে পজহন্তো অৰহত্তমগ্গৱসেন চিত্তং অধিট্ঠাতীতি – অধিট্ঠানবলং. ইদং অধিট্ঠানবলং.

কতমং সমথবলং? নেক্খম্মৱসেন চিত্তস্স একগ্গতা অৱিক্খেপো সমথবলং, অব্যাপাদৱসেন চিত্তস্স একগ্গতা অৱিক্খেপো সমথবলং, আলোকসঞ্ঞাৱসেন চিত্তস্স একগ্গতা অৱিক্খেপো সমথবলং…পে… পটিনিস্সগ্গানুপস্সী অস্সাসৱসেন চিত্তস্স একগ্গতা অৱিক্খেপো সমথবলং, পটিনিস্সগ্গানুপস্সী পস্সাসৱসেন চিত্তস্স একগ্গতা অৱিক্খেপো সমথবলং.

সমথবলন্তি কেনট্ঠেন সমথবলং? পঠমেন ঝানেন নীৱৰণে ন কম্পতীতি – সমথবলং. দুতিযেন ঝানেন ৱিতক্কৱিচাৰে ন কম্পতীতি – সমথবলং. ততিযেন ঝানেন পীতিযা ন কম্পতীতি – সমথবলং. চতুত্থেন ঝানেন সুখদুক্খে ন কম্পতীতি – সমথবলং. আকাসানঞ্চাযতনসমাপত্তিযা ৰূপসঞ্ঞায পটিঘসঞ্ঞায নানত্তসঞ্ঞায ন কম্পতীতি – সমথবলং. ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনসমাপত্তিযা আকাসানঞ্চাযতনসঞ্ঞায ন কম্পতীতি – সমথবলং. আকিঞ্চঞ্ঞাযতনসমাপত্তিযা ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনসঞ্ঞায ন কম্পতীতি – সমথবলং. নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনসমাপত্তিযা আকিঞ্চঞ্ঞাযতনসঞ্ঞায ন কম্পতীতি – সমথবলং. উদ্ধচ্চে চ উদ্ধচ্চসহগতকিলেসে চ খন্ধে চ ন কম্পতী ন চলতি ন ৱেধতীতি – সমথবলং. ইদং সমথবলং.

কতমং ৱিপস্সনাবলং? অনিচ্চানুপস্সনা ৱিপস্সনাবলং, দুক্খানুপস্সনা ৱিপস্সনাবলং…পে… পটিনিস্সগ্গানুপস্সনা ৱিপস্সনাবলং, ৰূপে অনিচ্চানুপস্সনা ৱিপস্সনাবলং, ৰূপে দুক্খানুপস্সনা ৱিপস্সনাবলং…পে… ৰূপে পটিনস্সগ্গানুপস্সনা ৱিপস্সনাবলং, ৱেদনায…পে… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰেসু… ৱিঞ্ঞাণে… চক্খুস্মিং…পে… জৰামৰণে অনিচ্চানুপস্সনা ৱিপস্সনাবলং, জৰামৰণে দুক্খানুপস্সনা ৱিপস্সনাবলং…পে… জৰামৰণে পটিনিস্সগ্গানুপস্সনা ৱিপস্সনাবলং. ৱিপস্সনাবলন্তি কেনট্ঠেন ৱিপস্সনাবলং? অনিচ্চানুপস্সনায নিচ্চসঞ্ঞায ন কম্পতীতি – ৱিপস্সনাবলং. দুক্খানুপস্সনায সুখসঞ্ঞায ন কম্পতীতি – ৱিপস্সনাবলং. অনত্তানুপস্সনায অত্তসঞ্ঞায কম্পতীতি – ৱিপস্সনাবলং. নিব্বিদানুপস্সনায নন্দিযা ন কম্পতীতি – ৱিপস্সনাবলং. ৱিৰাগানুপস্সনায ৰাগে ন কম্পতীতি – ৱিপস্সনাবলং. নিৰোধানুপস্সনা সমুদযে ন কম্পতীতি – ৱিপস্সনাবলং. পটিনিস্সগ্গানুপস্সনায আদানে ন কম্পতীতি – ৱিপস্সনাবলং. অৱিজ্জায অৱিজ্জাসহগতকিলেসে চ খন্ধে চ ন কম্পতি ন চলতি ন ৱেধতীতি – ৱিপস্সনাবলং. ইদং ৱিপস্সনাবলং.

কতমানি দস সেখবলানি, দস অসেখবলানি? সম্মাদিট্ঠিং [সম্মাদিট্ঠি (ক.) এৱমীদিসেসু নৱসু পদেসু দুতিযন্তৱচনেন. দী. নি. ৩.৩৪৮ পস্সিতব্বা] সিক্খতীতি – সেখবলং. তত্থ সিক্খিতত্তা অসেখবলং. সম্মাসঙ্কপ্পং সিক্খতীতি – সেখবলং. তত্থ সিক্খিতত্তা – অসেখবলং. সম্মাৱাচং…পে… সম্মাকম্মন্তং… সম্মাআজীৱং… সম্মাৱাযামং… সম্মাসতিং… সম্মাসমাধিং… সম্মাঞাণং…পে… সম্মাৱিমুত্তিং সিক্খতীতি – সেখবলং. তত্থ সিক্খিতত্তা – অসেখবলং. ইমানি দস সেখবলানি, দস অসেখবলানি.

কতমানি দস খীণাসৱবলানি? [অ. নি. ১০.৯০ পস্সিতব্বা] ইধ খীণাসৱস্স ভিক্খুনো অনিচ্চতো সব্বে সঙ্খাৰা যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায সুদিট্ঠা হোন্তি. যম্পি খীণাসৱস্স ভিক্খুনো অনিচ্চতো সব্বে সঙ্খাৰা যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায সুদিট্ঠা হোন্তি, ইদম্পি খীণাসৱস্স ভিক্খুনো বলং হোতি, যং বলং আগম্ম খীণাসৱো ভিক্খু আসৱানং খযং পটিজানাতি – ‘‘খীণা মে আসৱা’’তি.

পুন চপৰং খীণাসৱস্স ভিক্খুনো অঙ্গাৰকাসূপমা কামা যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায সুদিট্ঠা হোন্তি. যম্পি খীণাসৱস্স ভিক্খুনো অঙ্গাৰকাসূপমা কামা যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায সুদিট্ঠা হোন্তি, ইদম্পি খীণাসৱস্স ভিক্খুনো বলং হোতি, যং বলং আগম্ম খীণাসৱো ভিক্খু আসৱানং খযং পটিজানাতি – ‘‘খীণা মে আসৱা’’তি.

পুন চপৰং খীণাসৱস্স ভিক্খুনো ৱিৱেকনিন্নং চিত্তং হোতি ৱিৱেকপোণং ৱিৱেকপব্ভাৰং ৱিৱেকট্ঠং নেক্খম্মাভিৰতং ব্যন্তীভূতং [ব্যন্তিভূতং (ক.)] সব্বসো আসৱট্ঠানিযেহি ধম্মেহি. যম্পি খীণাসৱস্স ভিক্খুনো ৱিৱেকনিন্নং চিত্তং হোতি ৱিৱেকপোণং ৱিৱেকপব্ভাৰং ৱিৱেকট্ঠং নেক্খম্মাভিৰতং ব্যন্তিভূতং সব্বসো আসৱট্ঠানিযেহি ধম্মেহি, ইদম্পি খীণাসৱস্স ভিক্খুনো বলং হোতি, যং বলং আগম্ম খীণাসৱো ভিক্খু আসৱানং খযং পটিজানাতি – ‘‘খীণা মে আসৱা’’তি.

পুন চপৰং খীণাসৱস্স ভিক্খুনো চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ভাৱিতা হোন্তি সুভাৱিতা. যম্পি খীণাসৱস্স ভিক্খুনো চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ভাৱিতা হোন্তি সুভাৱিতা, ইদম্পি খীণাসৱস্স ভিক্খুনো বলং হোতি, যং বলং আগম্ম খীণাসৱো ভিক্খু আসৱানং খযং পটিজানাতি – ‘‘খীণা মে আসৱা’’তি.

পুন চপৰং খীণাসৱস্স ভিক্খুনো চত্তাৰো সম্মপ্পধানা ভাৱিতা হোন্তি সুভাৱিতা…পে… চত্তাৰো ইদ্ধিপাদা ভাৱিতা হোন্তি সুভাৱিতা… পঞ্চিন্দ্ৰিযানি ভাৱিতানি হোন্তি সুভাৱিতানি… পঞ্চ বলানি ভাৱিতানি হোন্তি সুভাৱিতানি… সত্ত বোজ্ঝঙ্গা ভাৱিতা হোন্তি সুভাৱিতা…পে… অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো ভাৱিতো হোতি সুভাৱিতো. যম্পি খীণাসৱস্স ভিক্খুনো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো ভাৱিতো হোতি সুভাৱিতো, ইদম্পি খীণাসৱস্স ভিক্খুনো বলং হোতি, যং বলং আগম্ম খীণাসৱো ভিক্খু আসৱানং খযং পটিজানাতি – ‘‘খীণা মে আসৱা’’তি. ইমানি দস খীণাসৱবলানি.

কতমানি দস ইদ্ধিবলানি? অধিট্ঠানা ইদ্ধি, ৱিকুব্বনা ইদ্ধি, মনোমযা ইদ্ধি, ঞাণৱিপ্ফাৰা ইদ্ধি, সমাধিৱিপ্ফাৰা ইদ্ধি, অৰিযা ইদ্ধি, কম্মৱিপাকজা ইদ্ধি, পুঞ্ঞৱতো ইদ্ধি, ৱিজ্জামযা ইদ্ধি, তত্থ তত্থ সম্মা পযোগপ্পচ্চযা ইজ্ঝনট্ঠেন ইদ্ধি – ইমানি দস ইদ্ধিবলানি.

কতমানি দস তথাগতবলানি? ইধ তথাগতো ঠানঞ্চ ঠানতো অট্ঠানঞ্চ অট্ঠানতো যথাভূতং পজানাতি. যম্পি তথাগতো ঠানঞ্চ ঠানতো অট্ঠানঞ্চ অট্ঠানতো যথাভূতং পজানাতি, ইদম্পি তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি, যং বলং আগম্ম তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি পৰিসাসু সীহনাদং নদতি, ব্ৰহ্মচক্কং পৱত্তেতি.

পুন চপৰং তথাগতো অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নানং কম্মসমাদানানং ঠানসো হেতুসো ৱিপাকং যথাভূতং পজানাতি. যম্পি তথাগতো অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নানং কম্মসমাদানানং ঠানসো হেতুসো ৱিপাকং যথাভূতং পজানাতি, ইদম্পি তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি, যং বলং আগম্ম তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি, পৰিসাসু সীহনাদং, নদতি, ব্ৰহ্মচক্কং পৱত্তেতি.

পুন চপৰং তথাগতো সব্বত্থগামিনিং পটিপদং [সব্বত্থগামিনীপটিপদং (স্যা.) ম. নি. ১.১৪৮ পস্সিতব্বা] যথাভূতং পজানাতি. যম্পি তথাগতো সব্বত্থগামিনিং পটিপদং যথাভূতং পজানাতি, ইদম্পি তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি, যং বলং আগম্ম তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি, পৰিসাসু সীহনাদং নদতি, ব্ৰহ্মচক্কং পৱত্তেতি.

পুন চপৰং তথাগতো অনেকধাতুনানাধাতুলোকং যথাভূতং পজানাতি. যম্পি তথাগতো অনেকধাতুনানাধাতুলোকং যথাভূতং পজানাতি, ইদম্পি তথাগতস্স…পে….

পুন চপৰং তথাগতো সত্তানং নানাধিমুত্তিকতং যথাভূতং পজানাতি. যম্পি তথাগতো সত্তানং নানাধিমুত্তিকতং যথাভূতং পজানাতি, ইদম্পি তথাগতস্স…পে….

পুন চপৰং তথাগতো পৰসত্তানং পৰপুগ্গলানং ইন্দ্ৰিযপৰোপৰিযত্তং যথাভূতং পজানাতি. যম্পি তথাগতো পৰসত্তানং পৰপুগ্গলানং ইন্দ্ৰিযপৰোপৰিযত্তং যথাভূতং পজানাতি, ইদম্পি তথাগতস্স…পে….

পুন চপৰং তথাগতো ঝানৱিমোক্খসমাধিসমাপত্তীনং সংকিলেসং ৱোদানং ৱুট্ঠানং যথাভূতং পজানাতি. যম্পি তথাগতো ঝানৱিমোক্খসমাধিসমাপত্তীনং সংকিলেসং ৱোদানং ৱুট্ঠানং যথাভূতং পজানাতি, ইদম্পি তথাগতস্স…পে….

পুন চপৰং তথাগতো অনেকৱিহিতং পুব্বেনিৱাসং অনুস্সৰতি, সেয্যথিদং – একম্পি জাতিং দ্ৱেপি জাতিযো…পে… ইতি সাকাৰং সউদ্দেসং অনেকৱিহিতং পুব্বেনিৱাসং অনুস্সৰতি. যম্পি তথাগতো অনেকৱিহিতং পুব্বেনিৱাসং অনুস্সৰতি. সেয্যথিদং – একম্পি জাতিং দ্ৱেপি জাতিযো…পে… ইদম্পি তথাগতস্স…পে….

পুন চপৰং তথাগতো দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে পস্সতি চৱমানে উপপজ্জমানে…পে… যম্পি তথাগতো দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে পস্সতি চৱমানে উপপজ্জমানে…পে… ইদম্পি তথাগতস্স…পে….

পুন চপৰং তথাগতো আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. যম্পি তথাগতো আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি, ইদম্পি তথাগতস্স তথাগতবলং হোতি, যং বলং আগম্ম তথাগতো আসভং ঠানং পটিজানাতি, পৰিসাসু সীহনাদং নদতি, ব্ৰহ্মচক্কং পৱত্তেতি. ইমানি দস তথাগতবলানি.

৪৫. কেনট্ঠেন সদ্ধাবলং? কেনট্ঠেন ৱীৰিযবলং? কেনট্ঠেন সতিবলং? কেনট্ঠেন সমাধিবলং? কেনট্ঠেন পঞ্ঞাবলং? কেনট্ঠেন হিৰিবলং? কেনট্ঠেন ওত্তপ্পবলং? কেনট্ঠেন পটিসঙ্খানবলং…পে… কেনট্ঠেন তথাগতবলং?

অস্সদ্ধিযে অকম্পিযট্ঠেন সদ্ধাবলং. কোসজ্জে অকম্পিযট্ঠেন ৱীৰিযবলং. পমাদে অকম্পিযট্ঠেন সতিবলং. উদ্ধচ্চে অকম্পিযট্ঠেন সমাধিবলং. অৱিজ্জায অকম্পিযট্ঠেন পঞ্ঞাবলং. হিৰীযতি পাপকে অকুসলে ধম্মেতি – হিৰিবলং. ওত্তপ্পতি পাপকে অকুসলে ধম্মেতি – ওত্তপ্পবলং. ঞাণেন কিলেসে পটিসঙ্খাতীতি – পটিসঙ্খানবলং. তত্থ জাতা ধম্মা একৰসা হোন্তীতি – ভাৱনাবলং. তত্থ নত্থি কিঞ্চি ৱজ্জন্তি – অনৱজ্জবলং. তেন চিত্তং সঙ্গণ্হাতীতি – সঙ্গহবলং. তং তস্স খমতীতি – [তং খমতীতি (ক.)] খন্তিবলং. তেন চিত্তং পঞ্ঞপেতীতি – পঞ্ঞত্তিবলং. তেন চিত্তং নিজ্ঝাপেতীতি – নিজ্ঝত্তিবলং. তেন চিত্তং ৱসং ৱত্তেতীতি – ইস্সৰিযবলং. তেন চিত্তং অধিট্ঠাতীতি – অধিট্ঠানবলং. তেন চিত্তং একগ্গন্তি – সমথবলং. তত্থ জাতে ধম্মে অনুপস্সতীতি – ৱিপস্সনাবলং. তত্থ সিক্খতীতি – সেখবলং. তত্থ সিক্খিতত্তা – অসেখবলং. তেন আসৱা খীণাতি – খীণাসৱবলং. তস্স ইজ্ঝতীতি – ইদ্ধিবলং. অপ্পমেয্যট্ঠেন তথাগতবলন্তি.

বলকথা নিট্ঠিতা.