৩. বোজ্ঝঙ্গকথা

১৭. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘সত্তিমে, ভিক্খৱে [সং. নি. ৫.২০০], বোজ্ঝঙ্গা. কতমে সত্ত? সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো, ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গো, ৱীৰিযসম্বোজ্ঝঙ্গো, পীতিসম্বোজ্ঝঙ্গো, পস্সদ্ধিসম্বোজ্ঝঙ্গো, সমাধিসম্বোজ্ঝঙ্গো, উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো – ইমে খো, ভিক্খৱে, সত্ত বোজ্ঝঙ্গা’’.

বোজ্ঝঙ্গাতি কেনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা? বোধায সংৱত্তন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অনুবুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পটিবুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সম্বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

বুজ্ঝনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনুবুজ্ঝনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, পটিবুজ্ঝনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, সম্বুজ্ঝনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা.

বোধেন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অনুবোধেন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পটিবোধেন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সম্বোধেন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

বোধনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনুবোধনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, পটিবোধনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, সম্বোধনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা.

বোধিপক্খিযট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনুবোধিপক্খিযট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, পটিবোধিপক্খিযট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, সম্বোধিপক্খিযট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা.

বুদ্ধিলভনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, বুদ্ধিপটিলভনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, বুদ্ধিৰোপনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, বুদ্ধিঅভিৰোপনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, বুদ্ধিপাপনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, বুদ্ধিসম্পাপনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা.

মূলমূলকাদিদসকং

১৮. মূলট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, মূলচৰিযট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, মূলপৰিগ্গহট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, মূলপৰিৱাৰট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, মূলপৰিপূৰণট্ঠেন [মূলপৰিপূৰট্ঠেন (স্যা. ক.) এৱমুপৰিপি] বোজ্ঝঙ্গা, মূলপৰিপাকট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, মূলপটিসম্ভিদট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, মূলপটিসম্ভিদাপাপনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, মূলপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, মূলপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱপ্পত্তানম্পি বোজ্ঝঙ্গা.

হেতুট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, হেতুচৰিযট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, হেতুপৰিগ্গহট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, হেতুপৰিৱাৰট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, হেতুপৰিপূৰণট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, হেতুপৰিপাকট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, হেতুপটিসম্ভিদট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, হেতুপটিসম্ভিদাপাপনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, হেতুপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, হেতুপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱপ্পত্তানম্পি বোজ্ঝঙ্গা.

পচ্চযট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, পচ্চযচৰিযট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, পচ্চযপৰিগ্গহট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, পচ্চযপৰিৱাৰট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, পচ্চযপৰিপূৰণট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, পচ্চযপৰিপাকট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, পচ্চযপটিসম্ভিদট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, পচ্চযপটিসম্ভিদাপাপনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, পচ্চযপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, পচ্চযপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱপ্পত্তানম্পি বোজ্ঝঙ্গা.

ৱিসুদ্ধট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিসুদ্ধিচৰিযট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিসুদ্ধিপৰিগ্গহট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিসুদ্ধিপৰিৱাৰট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিসুদ্ধিপৰিপূৰণট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিসুদ্ধিপৰিপাকট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিসুদ্ধিপটিসম্ভিদট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিসুদ্ধিপটিসম্ভিদাপাপনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিসুদ্ধিপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিসুদ্ধিপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱপ্পত্তানম্পি বোজ্ঝঙ্গা.

অনৱজ্জট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনৱজ্জচৰিযট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনৱজ্জপৰিগ্গহট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনৱজ্জপৰিৱাৰট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনৱজ্জপৰিপূৰণট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনৱজ্জপৰিপাকট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনৱজ্জপটিসম্ভিদট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনৱজ্জপটিসম্ভিদাপাপনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনৱজ্জপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনৱজ্জপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱপ্পত্তানম্পি বোজ্ঝঙ্গা.

নেক্খম্মট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, নেক্খম্মচৰিযট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, নেক্খম্মপৰিগ্গহট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, নেক্খম্মপৰিৱাৰট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, নেক্খম্মপৰিপূৰণট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, নেক্খম্মপৰিপাকট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, নেক্খম্মপটিসম্ভিদট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, নেক্খম্মপটিসম্ভিদাপাপনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, নেক্খম্মপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, নেক্খম্মপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱপ্পত্তানম্পি বোজ্ঝঙ্গা.

ৱিমুত্তট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিমুত্তিচৰিযট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিমুত্তিপৰিগ্গহট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিমুত্তিপৰিৱাৰট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিমুত্তিপৰিপূৰণট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিমুত্তিপৰিপাকট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিমুত্তিপটিসম্ভিদট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিমুত্তিপটিসম্ভিদাপাপনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিমুত্তিপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিমুত্তিপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱপ্পত্তানম্পি বোজ্ঝঙ্গা.

অনাসৱট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনাসৱচৰিযট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনাসৱপৰিগ্গহট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনাসৱপৰিৱাৰট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনাসৱপৰিপূৰণট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনাসৱপৰিপাকট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনাসৱপটিসম্ভিদট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনাসৱপটিসম্ভিদাপাপনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনাসৱপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, অনাসৱপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱপ্পত্তানম্পি বোজ্ঝঙ্গা.

ৱিৱেকট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিৱেকচৰিযট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিৱেকপৰিগ্গহট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিৱেকপৰিৱাৰট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিৱেকপৰিপূৰণট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিৱেকপৰিপাকট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিৱেকপটিসম্ভিদট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিৱেকপটিসম্ভিদাপাপনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিৱেকপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱিৱেকপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱপ্পত্তানম্পি বোজ্ঝঙ্গা.

ৱোসগ্গট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱোসগ্গচৰিযট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱোসগ্গপৰিগ্গহট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱোসগ্গপৰিৱাৰট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱোসগ্গপৰিপূৰণট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱোসগ্গপৰিপাকট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱোসগ্গপটিসম্ভিদট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱোসগ্গপটিসম্ভিদাপাপনট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱোসগ্গপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱট্ঠেন বোজ্ঝঙ্গা, ৱোসগ্গপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱপ্পত্তানম্পি বোজ্ঝঙ্গা.

১৯. মূলট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. হেতুট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পচ্চযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিসুদ্ধট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অনৱজ্জট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. নেক্খম্মট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিমুত্তট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অনাসৱট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিৱেকট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱোসগ্গট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

মূলচৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. হেতুচৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পচ্চযচৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিসুদ্ধিচৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অনৱজ্জচৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. নেক্খম্মচৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিমুত্তিচৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অনাসৱচৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিৱেকচৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱোসগ্গচৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

মূলপৰিগ্গহট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা…পে… ৱোসগ্গপৰিগ্গহট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. মূলপৰিৱাৰট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা…পে… ৱোসগ্গপৰিৱাৰট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. মূলপৰিপূৰণট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা…পে… ৱোসগ্গপৰিপূৰট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. মূলপৰিপাকট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা…পে… ৱোসগ্গপৰিপাকট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. মূলপটিসম্ভিদট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা…পে… ৱোসগ্গপটিসম্ভিদট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. মূলপটিসম্ভিদাপাপনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা…পে… ৱোসগ্গপটিসম্ভিদাপাপনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. মূলপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা…পে… ৱোসগ্গপটিসম্ভিদায ৱসীভাৱট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা…পে….

পৰিগ্গহট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পৰিৱাৰট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পৰিপূৰণট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একগ্গট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অৱিক্খেপট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পগ্গহট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অৱিসাৰট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অনাৱিলট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অনিঞ্জনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তুপট্ঠানৱসেন চিত্তস্স ঠিতট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. আৰম্মণট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. গোচৰট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পহানট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পৰিচ্চাগট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱুট্ঠানট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিৱট্টনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সন্তট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পণীতট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিমুত্তট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অনাসৱট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. তৰণট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অনিমিত্তট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অপ্পণিহিতট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সুঞ্ঞতট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একৰসট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অনতিৱত্তনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. যুগনদ্ধট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. নিয্যানট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. হেতুট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. দস্সনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. আধিপতেয্যট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

সমথস্স অৱিক্খেপট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিপস্সনায অনুপস্সনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সমথৱিপস্সনানং একৰসট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. যুগনদ্ধস্স অনতিৱত্তনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সিক্খায সমাদানট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. আৰম্মণস্স গোচৰট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. লীনস্স চিত্তস্স পগ্গহট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. উদ্ধতস্স চিত্তস্স নিগ্গহট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. উভোৱিসুদ্ধানং অজ্ঝুপেক্খনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিসেসাধিগমট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. উত্তৰি পটিৱেধট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সচ্চাভিসমযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. নিৰোধে পতিট্ঠাপকট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

সদ্ধিন্দ্ৰিযস্স অধিমোক্খট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা…পে… পঞ্ঞিন্দ্ৰিযস্স দস্সনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সদ্ধাবলস্স অস্সদ্ধিযে অকম্পিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা…পে… পঞ্ঞাবলস্স অৱিজ্জায অকম্পিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সতিসম্বোজ্ঝঙ্গস্স উপট্ঠানট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা…পে… উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গস্স পটিসঙ্খানট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সম্মাদিট্ঠিযা দস্সনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা…পে… সম্মাসমাধিস্স অৱিক্খেপট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

ইন্দ্ৰিযানং আধিপতেয্যট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. বলানং অকম্পিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. নিয্যানট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. মগ্গস্স হেতুট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সতিপট্ঠানানং উপট্ঠানট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সম্মপ্পধানানং পদহনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ইদ্ধিপাদানং ইজ্ঝনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সচ্চানং তথট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পযোগানং পটিপ্পস্সদ্ধট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ফলানং সচ্ছিকিৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

ৱিতক্কস্স অভিনিৰোপনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিচাৰস্স উপৱিচাৰট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পীতিযা ফৰণট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সুখস্স অভিসন্দনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. চিত্তস্স একগ্গট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

আৱজ্জনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিজাননট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পজাননট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সঞ্জাননট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একোদট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অভিঞ্ঞায ঞাতট্ঠং [অভিঞ্ঞেয্যত্থং (স্যা.)] বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পৰিঞ্ঞায তীৰণট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পহানস্স পৰিচ্চাগট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ভাৱনায একৰসট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সচ্ছিকিৰিযায ফস্সনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. খন্ধানং খন্ধট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ধাতূনং ধাতুট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. আযতনানং আযতনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সঙ্খতানং সঙ্খতট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অসঙ্খতস্স অসঙ্খতট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

চিত্তট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. চিত্তানন্তৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. চিত্তস্স ৱুট্ঠানট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. চিত্তস্স ৱিৱট্টনট্ঠং [ৱিৱজ্জনট্ঠং (স্যা.)] বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. চিত্তস্স হেতুট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. চিত্তস্স পচ্চযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. চিত্তস্স ৱত্থুট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. চিত্তস্স ভূমট্ঠং [ভুম্মট্ঠং (স্যা.) পটি. ম. ১.১৪ পস্সিতব্বা] বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. চিত্তস্স আৰম্মণট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. চিত্তস্স গোচৰট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. চিত্তস্স চৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. চিত্তস্স গতট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. চিত্তস্স অভিনীহাৰট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. চিত্তস্স নিয্যানট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. চিত্তস্স নিস্সৰণট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

একত্তে আৱজ্জনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে ৱিজাননট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে পজাননট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে সঞ্জাননট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে একোদট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ( ) [(একত্তে উপনিবন্ধনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা) (সব্বত্থ)]. একত্তে পক্খন্দনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে পসীদনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে সন্তিট্ঠনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে ৱিমুচ্চনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে এতং সন্তন্তি পস্সনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে যানীকতট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে ৱত্থুকতট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে অনুট্ঠিতট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে পৰিচিতট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে সুসমাৰদ্ধট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে পৰিগ্গহট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে পৰিৱাৰট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে পৰিপূৰণট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে সমোধানট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে অধিট্ঠানট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে আসেৱনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে ভাৱনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে বহুলীকম্মট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে সুসমুগ্গতট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে সুৱিমুত্তট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে বুজ্ঝনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে অনুবুজ্ঝনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে পটিবুজ্ঝনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে সম্বুজ্ঝনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে বোধনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে অনুবোধনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে পটিবোধনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে সম্বুজ্ঝনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে বোধিপক্খিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে অনুবোধিপক্খিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে পটিবোধিপক্খিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে সম্বোধিপক্খিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে জোতনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে উজ্জোতনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে অনুজোতনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে পটিজোতনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. একত্তে সঞ্জোতনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

পতাপনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিৰোচনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. কিলেসানং সন্তাপনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অমলট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিমলট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. নিম্মলট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সমট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সমযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিৱেকট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিৱেকচৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিৰাগট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিৰাগচৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. নিৰোধট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. নিৰোধচৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱোসগ্গট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱোসগ্গচৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিমুত্তট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিমুত্তিচৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

ছন্দট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ছন্দস্স মূলট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ছন্দস্স পাদট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ছন্দস্স পধানট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ছন্দস্স ইজ্ঝনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ছন্দস্স অধিমোক্খট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ছন্দস্স পগ্গহট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ছন্দস্স উপট্ঠানট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ছন্দস্স অৱিক্খেপট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ছন্দস্স দস্সনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

ৱীৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা…পে… চিত্তট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা…পে… ৱীমংসট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱীমংসায মূলট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱীমংসায পাদট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱীমংসায পধানট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱীমংসায ইজ্ঝনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱীমংসায অধিমোক্খট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱীমংসায পগ্গহট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱীমংসায উপট্ঠানট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱীমংসায অৱিক্খেপট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱীমংসায দস্সনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

দুক্খট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. দুক্খস্স পীড়নট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. দুক্খস্স সঙ্খতট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. দুক্খস্স সন্তাপট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. দুক্খস্স ৱিপৰিণামট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সমুদযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সমুদযস্স আযূহনট্ঠং নিদানট্ঠং সঞ্ঞোগট্ঠং পলিবোধট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. নিৰোধট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. নিৰোধস্স নিস্সৰণট্ঠং ৱিৱেকট্ঠং অসঙ্খতট্ঠং অমতট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. মগ্গট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. মগ্গস্স নিয্যানট্ঠং হেতুট্ঠং দস্সনট্ঠং আধিপতেয্যট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

তথট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অনত্তট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সচ্চট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পটিৱেধট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অভিজাননট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পৰিজাননট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ধম্মট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ধাতুট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ঞাতট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সচ্ছিকিৰিযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ফস্সনট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অভিসমযট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

নেক্খম্মং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অব্যাপাদং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. আলোকসঞ্ঞং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অৱিক্খেপং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ধম্মৱৱত্থানং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ঞাণং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পামোজ্জং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পঠমং ঝানং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা…পে… অৰহত্তমগ্গং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অৰহত্তফলসমাপত্তিং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

অধিমোক্খট্ঠেন সদ্ধিন্দ্ৰিযং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা…পে… দস্সনট্ঠেন পঞ্ঞিন্দ্ৰিযং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অস্সদ্ধিযে অকম্পিযট্ঠেন সদ্ধাবলং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা…পে… অৱিজ্জায অকম্পিযট্ঠেন পঞ্ঞাবলং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. উপট্ঠানট্ঠেন সতিসম্বোজ্ঝঙ্গং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা…পে… পটিসঙ্খানট্ঠেন উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

দস্সনট্ঠেন সম্মাদিট্ঠিং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা…পে… অৱিক্খেপট্ঠেন সম্মাসমাধিং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. আধিপতেয্যট্ঠেন ইন্দ্ৰিযং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অকম্পিযট্ঠেন বলং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. নিয্যানট্ঠং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. হেতুট্ঠেন মগ্গং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. উপট্ঠানট্ঠেন সতিপট্ঠানং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পদহনট্ঠেন সম্মপ্পধানং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ইজ্ঝনট্ঠেন ইদ্ধিপাদং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. তথট্ঠেন সচ্চং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অৱিক্খেপট্ঠেন সমথং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অনুপস্সনট্ঠে ৱিপস্সনং …পে… একৰসট্ঠেন সমথৱিপস্সনং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অনতিৱত্তনট্ঠেন যুগনদ্ধং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সংৱৰট্ঠেন সীলৱিসুদ্ধিং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অৱিক্খেপট্ঠেন চিত্তৱিসুদ্ধিং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. দস্সনট্ঠেন দিট্ঠিৱিসুদ্ধিং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. মুত্তট্ঠেন ৱিমোক্খং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পটিৱেধট্ঠেন ৱিজ্জং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পৰিচ্চাগট্ঠেন ৱিমুত্তিং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সমুচ্ছেদট্ঠেন খযে ঞাণং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পটিপ্পস্সদ্ধট্ঠেন অনুপ্পাদে ঞাণং বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

ছন্দং মূলট্ঠেন বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. মনসিকাৰং সমুট্ঠানট্ঠেন বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ফস্সং সমোধানট্ঠেন বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱেদনং সমোসৰণট্ঠেন বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সমাধিং পমুখট্ঠেন বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. সতিং আধিপতেয্যট্ঠেন বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. পঞ্ঞং ততুত্তৰট্ঠেন বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. ৱিমুত্তিং সাৰট্ঠেন বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা. অমতোগধং নিব্বানং পৰিযোসানট্ঠেন বুজ্ঝন্তীতি – বোজ্ঝঙ্গা.

২০. সাৱত্থিনিদানং. তত্ৰ খো আযস্মা সাৰিপুত্তো ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘আৱুসো ভিক্খৱো’’তি [আৱুসোতি (স্যা.) সং. নি. ৫.১৮৫ পস্সিতব্বা]. ‘‘আৱুসো’’তি খো তে ভিক্খূ আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স পচ্চস্সোসুং. আযস্মা সাৰিপুত্তো এতদৱোচ –

‘‘সত্তিমে, আৱুসো, বোজ্ঝঙ্গা. কতমে সত্ত? সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো, ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গো…পে… উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো – ইমে খো, আৱুসো, সত্ত বোজ্ঝঙ্গা. ইমেসং খ্ৱাহং, আৱুসো, সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গানং যেন যেন বোজ্ঝঙ্গেন আকঙ্খামি পুব্বণ্হসমযং ৱিহৰিতুং, তেন তেন বোজ্ঝঙ্গেন পুব্বণ্হসমযং ৱিহৰামি. যেন যেন বোজ্ঝঙ্গেন আকঙ্খামি মজ্ঝন্হিকসমযং…পে… সাযন্হসমযং ৱিহৰিতুং, তেন তেন বোজ্ঝঙ্গেন সাযন্হসমযং ৱিহৰামি. সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো ইতি চে মে, ‘আৱুসো, হোতি, অপ্পমাণো’তি মে হোতি, ‘সুসমাৰদ্ধো’তি মে হোতি. তিট্ঠন্তঞ্চ নং [তিট্ঠন্তং চৰং (স্যা.) সং. নি. ৫.১৮৫ পস্সিতব্বা] ‘তিট্ঠতী’তি পজানামি. সচেপি মে চৱতি, ‘ইদপ্পচ্চযা মে চৱতী’তি পজানামি. ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গো…পে… উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো ইতি চে মে, আৱুসো, হোতি, ‘অপ্পমাণো’তি মে হোতি, ‘সুসমাৰদ্ধো’তি মে হোতি. তিট্ঠন্তঞ্চ নং ‘তিট্ঠতী’তি পজানামি. সচেপি মে চৱতি, ‘ইদপ্পচ্চযা মে চৱতী’তি পজানামি.

‘‘সেয্যথাপি, আৱুসো, ৰঞ্ঞো ৱা ৰাজমহামত্তস্স ৱা নানাৰত্তানং দুস্সানং দুস্সকৰণ্ডকো পূৰো অস্স. সো যঞ্ঞদেৱ দুস্সযুগং আকঙ্খেয্য পুব্বণ্হসমযং পাৰুপিতুং, তং তদেৱ দুস্সযুগং পুব্বণ্হসমযং পাৰুপেয্য. যঞ্ঞদেৱ দুস্সযুগং আকঙ্খেয্য মজ্ঝন্হিকসমযং…পে… সাযন্হসমযং পাৰুপিতুং, তং তদেৱ দুস্সযুগং সাযন্হসমযং পাৰুপেয্য. এৱমেৱ খ্ৱাহং, আৱুসো, ইমেসং সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গানং যেন যেন বোজ্ঝঙ্গেন আকঙ্খামি পুব্বণ্হসমযং ৱিহৰিতুং, তেন তেন বোজ্ঝঙ্গেন পুব্বণ্হসমযং ৱিহৰামি. যেন যেন বোজ্ঝঙ্গেন আকঙ্খামি মজ্ঝন্হিকসমযং…পে… সাযন্হসমযং ৱিহৰিতুং, তেন তেন বোজ্ঝঙ্গেন সাযন্হসমযং ৱিহৰামি. সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো ইতি চে মে, আৱুসো, হোতি, ‘অপ্পমাণো’তি মে হোতি, ‘সুসমাৰদ্ধো’তি মে হোতি. তিট্ঠন্তঞ্চ নং ‘তিট্ঠতী’তি পজানামি. সচেপি মে চৱতি, ‘ইদপ্পচ্চযা মে চৱতী’তি পজানামি…পে… উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো ইতি চে মে, আৱুসো, হোতি, ‘অপ্পমাণো’তি মে হোতি, ‘সুসমাৰদ্ধো’তি মে হোতি. তিট্ঠন্তঞ্চ নং ‘তিট্ঠতী’তি পজানামি. সচেপি মে চৱতি, ‘ইদপ্পচ্চযা মে চৱতী’তি পজানামি’’.

সুত্তন্তনিদ্দেসো

২১. কথং সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো ইতি চে মে হোতীতি বোজ্ঝঙ্গো? যাৱতা নিৰোধূপট্ঠাতি তাৱতা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো. ইতি চে মে হোতীতি বোজ্ঝঙ্গো. সেয্যথাপি তেলপ্পদীপস্স ঝাযতো যাৱতা অচ্চি তাৱতা ৱণ্ণো, যাৱতা ৱণ্ণো তাৱতা অচ্চি. এৱমেৱ যাৱতা নিৰোধূপট্ঠাতি তাৱতা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো. ইতি চে মে হোতীতি বোজ্ঝঙ্গো.

কথং অপ্পমাণো ইতি চে মে হোতীতি বোজ্ঝঙ্গো? পমাণবদ্ধা [পমাণৱন্তা (স্যা.), অট্ঠকথা ওলোকেতব্বা] কিলেসা, সব্বে চ পৰিযুট্ঠানা, যে চ সঙ্খাৰা পোনোভৱিকা অপ্পমাণো নিৰোধো অচলট্ঠেন অসঙ্খতট্ঠেন. যাৱতা নিৰোধূপট্ঠাতি তাৱতা অপ্পমাণো. ইতি চে মে হোতীতি বোজ্ঝঙ্গো.

কথং সুসমাৰদ্ধো ইতি চে মে হোতীতি – বোজ্ঝঙ্গো? ৱিসমা কিলেসা, সব্বে চ পৰিযুট্ঠানা, যে চ সঙ্খাৰা পোনোভৱিকা, সমধম্মো নিৰোধো সন্তট্ঠেন পণীতট্ঠেন. যাৱতা নিৰোধূপট্ঠাতি তাৱতা সুসমাৰদ্ধো ইতি চে মে হোতীতি বোজ্ঝঙ্গো.

কথং ‘‘তিট্ঠন্তঞ্চ নং তিট্ঠতী’’তি পজানামি; সচেপি চৱতি ‘‘ইদপ্পচ্চযা চৱতী’’তি পজানামি? কতিহাকাৰেহি সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি? কতিহাকাৰেহি সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি? অট্ঠহাকাৰেহি সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি. অট্ঠহাকাৰেহি সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি.

কতমেহি অট্ঠহাকাৰেহি সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি? অনুপ্পাদং আৱজ্জিতত্তা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি, উপ্পাদং অনাৱজ্জিতত্তা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি, অপ্পৱত্তং আৱজ্জিতত্তা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি, পৱত্তং অনাৱজ্জিতত্তা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি, অনিমিত্তং আৱজ্জিতত্তা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি, নিমিত্তং অনাৱজ্জিতত্তা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি, নিৰোধং আৱজ্জিতত্তা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি, সঙ্খাৰে অনাৱজ্জিতত্তা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি – ইমেহি অট্ঠহাকাৰেহি সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি.

কতমেহি অট্ঠহাকাৰেহি সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি? উপ্পাদং আৱজ্জিতত্তা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি, অনুপ্পাদং অনাৱজ্জিতত্তা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি, পৱত্তং আৱজ্জিতত্তা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি, অপ্পৱত্তং অনাৱজ্জিতত্তা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি, নিমিত্তং আৱজ্জিতত্তা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি, অনিমিত্তং অনাৱজ্জিতত্তা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি, সঙ্খাৰে আৱজ্জিতত্তা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি, নিৰোধং অনাৱজ্জিতত্তা সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি – ইমেহি অট্ঠহাকাৰেহি সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি. এৱং ‘‘তিট্ঠন্তঞ্চ নং তিট্ঠতী’’তি পজানামি. সচেপি চৱতি, ‘‘ইদপ্পচ্চযা মে চৱতী’’তি পজানামি…পে….

কথং উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো ইতি চে মে হোতীতি বোজ্ঝঙ্গো? যাৱতা নিৰোধূপট্ঠাতি তাৱতা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো ইতি চে মে হোতীতি বোজ্ঝঙ্গো. সেয্যথাপি তেলপ্পদীপস্স ঝাযতো যাৱতা অচ্চি তাৱতা ৱণ্ণো, যাৱতা ৱণ্ণো তাৱতা অচ্চি. এৱমেৱ যাৱতা নিৰোধূপট্ঠাতি তাৱতা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো ইতি চে হোতীতি বোজ্ঝঙ্গো.

কথং অপ্পমাণো ইতি চে হোতীতি বোজ্ঝঙ্গো? পমাণবদ্ধা কিলেসা, সব্বে চ পৰিযুট্ঠানা, যে চ সঙ্খাৰা পোনোভৱিকা অপ্পমাণো নিৰোধো অচলট্ঠেন অসঙ্খতট্ঠেন. যাৱতা নিৰোধূপট্ঠাতি তাৱতা অপ্পমাণো ইতি চে হোতীতি বোজ্ঝঙ্গো.

কথং সুসমাৰদ্ধো ইতি চে হোতীতি বোজ্ঝঙ্গো? ৱিসমা কিলেসা, সব্বে চ পৰিযুট্ঠানা, যে চ সঙ্খাৰা পোনোভৱিকা সমধম্মো নিৰোধো সন্তট্ঠেন পণীতট্ঠেন. যাৱতা নিৰোধূপট্ঠাতি তাৱতা সুসমাৰদ্ধো ইতি চে হোতীতি বোজ্ঝঙ্গো.

কথং ‘‘তিট্ঠন্তঞ্চ নং তিট্ঠতী’’তি পজানামি; সচেপি চৱতি ‘‘ইদপ্পচ্চযা মে চৱতী’’তি পজানামি? কতিহাকাৰেহি উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি? কতিহাকাৰেহি উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি? অট্ঠহাকাৰেহি উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি. অট্ঠহাকাৰেহি উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি.

কতমেহি অট্ঠহাকাৰেহি উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি? অনুপ্পাদং আৱজ্জিতত্তা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি, উপ্পাদং অনাৱজ্জিতত্তা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি, অপ্পৱত্তং আৱজ্জিতত্তা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি, পৱত্তং অনাৱজ্জিতত্তা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি, অনিমিত্তং আৱজ্জিতত্তা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি, নিমিত্তং অনাৱজ্জিতত্তা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি, নিৰোধং আৱজ্জিতত্তা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি, সঙ্খাৰে অনাৱজ্জিতত্তা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি – ইমেহি অট্ঠহাকাৰেহি উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো তিট্ঠতি.

কতমেহি অট্ঠহাকাৰেহি উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি? উপ্পাদং আৱজ্জিতত্তা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি, অনুপ্পাদং অনাৱজ্জিতত্তা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি, পৱত্তং আৱজ্জিতত্তা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি, অপ্পৱত্তং অনাৱজ্জিতত্তা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি, নিমিত্তং আৱজ্জিতত্তা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি, অনিমিত্তং অনাৱজ্জিতত্তা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি, সঙ্খাৰে আৱজ্জিতত্তা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি, নিৰোধং অনাৱজ্জিতত্তা উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি – ইমেহি অট্ঠহাকাৰেহি উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো চৱতি. এৱং ‘‘তিট্ঠন্তঞ্চ নং তিট্ঠতী’’তি পজানামি; সচেপি চৱতি, ‘‘ইদপ্পচ্চযা মে চৱতী’’তি পজানামি.

বোজ্ঝঙ্গকথা নিট্ঠিতা.