২. ধম্মুদ্ধচ্চৱাৰনিদ্দেসো
৬. কথং ধম্মুদ্ধচ্চৱিগ্গহিতং মানসং হোতি? অনিচ্চতো মনসিকৰোতো ওভাসো উপ্পজ্জতি, ওভাসো ধম্মোতি ওভাসং আৱজ্জতি, ততো ৱিক্খেপো উদ্ধচ্চং. তেন উদ্ধচ্চেন ৱিগ্গহিতমানসো অনিচ্চতো উপট্ঠানং যথাভূতং নপ্পজানাতি, দুক্খতো উপট্ঠানং যথাভূতং নপ্পজানাতি, অনত্ততো উপট্ঠানং যথাভূতং নপ্পজানাতি. তেন ৱুচ্চতি – ‘‘ধম্মুদ্ধচ্চৱিগ্গহিতমানসো হোতি সো সমযো, যং তং চিত্তং অজ্ঝত্তমেৱ সন্তিট্ঠতি সন্নিসীদতি একোদি হোতি সমাধিযতি. তস্স মগ্গো সঞ্জাযতী’’তি কথং মগ্গো সঞ্জাযতি…পে… এৱং মগ্গো সঞ্জাযতি, এৱং সঞ্ঞোজনানি পহীযন্তি, অনুসযা ব্যন্তীহোন্তি.
অনিচ্চতো মনসিকৰোতো ঞাণং উপ্পজ্জতি, পীতি উপ্পজ্জতি, পস্সদ্ধি উপ্পজ্জতি, সুখং উপ্পজ্জতি, অধিমোক্খো উপ্পজ্জতি, পগ্গহো উপ্পজ্জতি, উপট্ঠানং উপ্পজ্জতি, উপেক্খা উপ্পজ্জতি, নিকন্তি উপ্পজ্জতি, ‘নিকন্তি ধম্মো’তি নিকন্তিং আৱজ্জতি. ততো ৱিক্খেপো উদ্ধচ্চং. তেন উদ্ধচ্চেন ৱিগ্গহিতমানসো অনিচ্চতো উপট্ঠানং যথাভূতং নপ্পজানাতি, দুক্খতো উপট্ঠানং যথাভূতং নপ্পজানাতি, অনত্ততো উপট্ঠানং যথাভূতং নপ্পজানাতি. তেন ৱুচ্চতি – ‘‘ধম্মুদ্ধচ্চৱিগ্গহিতমানসো হোতি সো সমযো, যং তং চিত্তং অজ্ঝত্তমেৱ সন্তিট্ঠতি সন্নিসীদতি একোদি হোতি সমাধিযতি. তস্স মগ্গো সঞ্জাযতী’’তি. কথং মগ্গো সঞ্জাযতি…পে… এৱং মগ্গো সঞ্জাযতি, এৱং সঞ্ঞোজনানি পহীযন্তি, অনুসযা ব্যন্তীহোন্তি.
দুক্খতো মনসিকৰোতো…পে… অনত্ততো মনসিকৰোতো ওভাসো উপ্পজ্জতি…পে… ঞাণং উপ্পজ্জতি, পীতি উপ্পজ্জতি, পস্সদ্ধি উপ্পজ্জতি, সুখং উপ্পজ্জতি, অধিমোক্খো উপ্পজ্জতি, পগ্গহো উপ্পজ্জতি, উপট্ঠানং উপ্পজ্জতি, উপেক্খা উপ্পজ্জতি, নিকন্তি উপ্পজ্জতি, ‘নিকন্তি ধম্মো’তি নিকন্তিং আৱজ্জতি. ততো ৱিক্খেপো উদ্ধচ্চং. তেন উদ্ধচ্চেন ৱিগ্গহিতমানসো অনত্ততো উপট্ঠানং, অনিচ্চতো উপট্ঠানং, দুক্খতো উপট্ঠানং যথাভূতং নপ্পজানাতি. তেন ৱুচ্চতি – ‘‘ধম্মুদ্ধচ্চৱিগ্গহিতমানসো…পে… এৱং সঞ্ঞোজনানি পহীযন্তি, অনুসযা ব্যন্তীহোন্তি’’.
ৰূপং অনিচ্চতো মনসিকৰোতো…পে… ৰূপং দুক্খতো মনসিকৰোতো… ৰূপং অনত্ততো মনসিকৰোতো… ৱেদনং…পে… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং… চক্খুং…পে… জৰামৰণং অনিচ্চতো মনসিকৰোতো…পে… জৰামৰণং দুক্খতো মনসিকৰোতো, জৰামৰণং অনত্ততো মনসিকৰোতো ওভাসো উপ্পজ্জতি…পে… ঞাণং উপ্পজ্জতি, পীতি উপ্পজ্জতি, পস্সদ্ধি উপ্পজ্জতি, সুখং উপ্পজ্জতি, অধিমোক্খো উপ্পজ্জতি, পগ্গহো উপ্পজ্জতি, উপট্ঠানং উপ্পজ্জতি, উপেক্খা উপ্পজ্জতি, নিকন্তি উপ্পজ্জতি, ‘নিকন্তি ধম্মো’তি নিকন্তিং আৱজ্জতি. ততো ৱিক্খেপো উদ্ধচ্চং. তেন উদ্ধচ্চেন ৱিগ্গহিতমানসো. জৰামৰণং অনত্ততো উপট্ঠানং যথাভূতং নপ্পজানাতি. জৰামৰণং অনিচ্চতো উপট্ঠানং যথাভূতং নপ্পজানাতি, জৰামৰণং দুক্খতো উপট্ঠানং যথাভূতং নপ্পজানাতি. তেন ৱুচ্চতি – ‘‘ধম্মুদ্ধচ্চৱিগ্গহিতমানসো হোতি. সো সমযো, যং তং চিত্তং অজ্ঝত্তমেৱ সন্তিট্ঠতি সন্নিসীদতি একোদি হোতি সমাধিযতি. তস্স মগ্গো সঞ্জাযতী’’তি. কথং মগ্গো সঞ্জাযতি…পে… এৱং মগ্গো সঞ্জাযতি. এৱং সঞ্ঞোজনানি পহীযন্তি, অনুসযা ব্যন্তীহোন্তি. এৱং ধম্মুদ্ধচ্চৱিগ্গহিতং মানসং হোতি.
৭. ওভাসে চেৱ ঞাণে চ, পীতিযা চ ৱিকম্পতি;
পস্সদ্ধিযা সুখে চেৱ, যেহি চিত্তং পৱেধতি.
অধিমোক্খে চ পগ্গাহে, উপট্ঠানে চ কম্পতি;
উপেক্খাৱজ্জনায চেৱ, উপেক্খায চ নিকন্তিযা.
ইমানি দস ঠানানি, পঞ্ঞা যস্স পৰিচ্চিতা;
ধম্মুদ্ধচ্চকুসলো হোতি, ন চ সম্মোহ গচ্ছতি.
ৱিক্খিপতি চেৱ কিলিস্সতি চ, চৱতি চিত্তভাৱনা;
ৱিক্খিপতি ন কিলিস্সতি, ভাৱনা পৰিহাযতি.
ৱিক্খিপতি ন কিলিস্সতি, ভাৱনা ন পৰিহাযতি;
ন চ ৱিক্খিপতে চিত্তং ন কিলিস্সতি, ন চৱতি চিত্তভাৱনা.
ইমেহি চতূহি ঠানেহি চিত্তস্স সঙ্খেপৱিক্খেপৱিগ্গহিতং [সঙ্খেপং ৱিক্খেপং ৱিগ্গহিতং (স্যা.)] দস ঠানে সম্পজানাতীতি.
যুগনদ্ধকথা নিট্ঠিতা.