৬৯. আসযানুসযঞাণনিদ্দেসো

১১৩. কতমং তথাগতস্স সত্তানং আসযানুসযে ঞাণং? ইধ তথাগতো সত্তানং আসযং জানাতি, অনুসযং জানাতি, চৰিতং জানাতি, অধিমুত্তিং জানাতি, ভব্বাভব্বে সত্তে পজানাতি. কতমো [কতমো চ (স্যা. ক.)] সত্তানং আসযো? ‘‘সস্সতো লোকো’’তি ৱা, ‘‘অসস্সতো লোকো’’তি ৱা, ‘‘অন্তৱা লোকো’’তি ৱা, ‘‘অনন্তৱা লোকো’’তি ৱা, ‘‘তং জীৱং তং সৰীৰ’’ন্তি ৱা, ‘‘অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰ’’ন্তি ৱা, ‘‘হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’’তি ৱা, ‘‘ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’’তি ৱা, ‘‘হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’’তি ৱা, ‘‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’’তি ৱা. ইতি ভৱদিট্ঠিসন্নিস্সিতা ৱা সত্তা হোন্তি ৱিভৱদিট্ঠিসন্নিস্সিতা ৱা.

এতে ৱা পন উভো অন্তে অনুপগম্ম ইদপ্পচ্চযতাপটিচ্চসমুপ্পন্নেসু ধম্মেসু অনুলোমিকা খন্তি পটিলদ্ধা হোতি, যথাভূতং ৱা ঞাণং. কামং সেৱন্তঞ্ঞেৱ জানাতি – ‘‘অযং পুগ্গলো কামগৰুকো কামাসযো কামাধিমুত্তো’’তি. কামং সেৱন্তঞ্ঞেৱ জানাতি – ‘‘অযং পুগ্গলো নেক্খম্মগৰুকো নেক্খম্মাসযো নেক্খম্মাধিমুত্তো’’তি. নেক্খম্মং সেৱন্তঞ্ঞেৱ জানাতি – ‘‘অযং পুগ্গলো (নেক্খম্মগৰুকো নেক্খম্মাসযো নেক্খম্মাধিমুত্তো’’তি. নেক্খম্মং সেৱন্তঞ্ঞেৱ জানাতি – ‘‘অযং পুগ্গলো কামগৰুকো কামাসযো কামাধিমুত্তো’’তি. ব্যাপাদং সেৱন্তঞ্ঞেৱ জানাতি) [( ) এত্থন্তৰে পাঠা নত্থি স্যামপোত্থকে, এৱমুপৰিপি] – ‘‘অযং পুগ্গলো ব্যাপাদগৰুকো ব্যাপাদাসযো ব্যাপাদাধিমুত্তো’’তি. ব্যাপাদং সেৱন্তঞ্ঞেৱ জানাতি – ‘‘অযং পুগ্গলো (অব্যাপাদগৰুকো অব্যাপাদাসযো অব্যাপাদাধিমুত্তো’’তি. অব্যাপাদং সেৱন্তঞ্ঞেৱ জানাতি – ‘‘অযং পুগ্গলো অব্যাপাদগৰুকো অব্যাপাদাসযো অব্যাপাদাধিমুত্তো’’তি. অব্যাপাদং সেৱন্তঞ্ঞেৱ জানাতি – ‘‘অযং পুগ্গলো ব্যাপাদগৰুকো ব্যাপাদাসযো ব্যাপাদাধিমুত্তো’’তি. থিনমিদ্ধং সেৱন্তঞ্ঞেৱ জানাতি) – ‘‘অযং পুগ্গলো থিনমিদ্ধগৰুকো থিনমিদ্ধাসযো থিনমিদ্ধাধিমুত্তো’’তি. থিনমিদ্ধং সেৱন্তঞ্ঞেৱ জানাতি – ‘‘অযং পুগ্গলো আলোকসঞ্ঞাগৰুকো আলোকসঞ্ঞাসযো আলোকসঞ্ঞাধিমুত্তো’’তি. আলোকসঞ্ঞং সেৱন্তঞ্ঞেৱ জানাতি – ‘‘অযং পুগ্গলো (আলোকসঞ্ঞাগৰুকো আলোকসঞ্ঞাসযো আলোকসঞ্ঞাধিমুত্তো’’তি. আলোকসঞ্ঞং সেৱন্তঞ্ঞেৱ জানাতি – ‘‘অযং পুগ্গলো থিনমিদ্ধগৰুকো থিনমিদ্ধাসযো থিনমিদ্ধাধিমুত্তো’’তি.) অযং সত্তানং আসযো.

১১৪. কতমো চ সত্তানং অনুসযো? সত্তানুসযা – কামৰাগানুসযো, পটিঘানুসযো, মানানুসযো, দিট্ঠানুসযো, ৱিচিকিচ্ছানুসযো, ভৱৰাগানুসযো, অৱিজ্জানুসযো. যং লোকে পিযৰূপং সাতৰূপং, এত্থ সত্তানং কামৰাগানুসযো অনুসেতি. যং লোকে অপ্পিযৰূপং অসাতৰূপং, এত্থ সত্তানং পটিঘানুসযো অনুসেতি. ইতি ইমেসু দ্ৱীসু ধম্মেসু অৱিজ্জা অনুপতিতা, তদেকট্ঠো মানো চ দিট্ঠি চ ৱিচিকিচ্ছা চ দট্ঠব্বা. অযং সত্তানং অনুসযো.

কতমঞ্চ সত্তানং চৰিতং? পুঞ্ঞাভিসঙ্খাৰো অপুঞ্ঞাভিসঙ্খাৰো আনেঞ্জাভিসঙ্খাৰো পৰিত্তভূমকো ৱা মহাভূমকো ৱা. ইদং সত্তানং চৰিতং.

১১৫. কতমা চ সত্তানং অধিমুত্তি? সন্তি সত্তা হীনাধিমুত্তিকা, সন্তি সত্তা পণীতাধিমুত্তিকা. হীনাধিমুত্তিকা সত্তা হীনাধিমুত্তিকে সত্তে সেৱন্তি ভজন্তি পযিৰুপাসন্তি. পণীতাধিমুত্তিকা সত্তা পণীতাধিমুত্তিকে সত্তে সেৱন্তি ভজন্তি পযিৰুপাসন্তি. অতীতম্পি অদ্ধানং হীনাধিমুত্তিকা সত্তা হীনাধিমুত্তিকে সত্তে সেৱিংসু ভজিংসু পযিৰুপাসিংসু; পণীতাধিমুত্তিকা সত্তা পণীতাধিমুত্তিকে সত্তে সেৱিংসু ভজিংসু পযিৰুপাসিংসু. অনাগতম্পি অদ্ধানং হীনাধিমুত্তিকা সত্তা হীনাধিমুত্তিকে সত্তে সেৱিস্সন্তি ভজিস্সন্তি পযিৰুপাসিস্সন্তি; পণীতাধিমুত্তিকা সত্তা পণীতাধিমুত্তিকে সত্তে সেৱিস্সন্তি ভজিস্সন্তি পযিৰুপাসিস্সন্তি. অযং সত্তানং অধিমুত্তি.

কতমে সত্তা অভব্বা? যে তে সত্তা কম্মাৱৰণেন সমন্নাগতা, কিলেসাৱৰণেন সমন্নাগতা, ৱিপাকাৱৰণেন সমন্নাগতা, অস্সদ্ধা অচ্ছন্দিকা দুপ্পঞ্ঞা, অভব্বা নিযামং ওক্কমিতুং কুসলেসু ধম্মেসু সম্মত্তং – ইমে তে সত্তা অভব্বা.

কতমে সত্তা ভব্বা? যে তে সত্তা ন কম্মাৱৰণেন সমন্নাগতা, ন কিলেসাৱৰণেন সমন্নাগতা, ন ৱিপাকাৱৰণেন সমন্নাগতা, সদ্ধা ছন্দিকা পঞ্ঞৱন্তো, ভব্বা নিযামং ওক্কমিতুং কুসলেসু ধম্মেসু সম্মত্তং – ইমে তে সত্তা ভব্বা. ইদং তথাগতস্স সত্তানং আসযানুসযে ঞাণং.

আসযানুসযঞাণনিদ্দেসো নৱসট্ঠিমো.