৫২. চেতোপৰিযঞাণনিদ্দেসো

১০৪. কথং তিণ্ণং চিত্তানং ৱিপ্ফাৰত্তা ইন্দ্ৰিযানং পসাদৱসেন নানত্তেকত্তৱিঞ্ঞাণচৰিযাপৰিযোগাহণে পঞ্ঞা চেতোপৰিযঞাণং? ইধ ভিক্খু ছন্দসমাধিপধানসঙ্খাৰসমন্নাগতং ইদ্ধিপাদং ভাৱেতি, ৱীৰিযসমাধি…পে… চিত্তসমাধি…পে… ৱীমংসাসমাধিপধানসঙ্খাৰসমন্নাগতং ইদ্ধিপাদং ভাৱেতি. সো ইমেসু চতূসু ইদ্ধিপাদেসু চিত্তং পৰিভাৱেতি পৰিদমেতি, মুদুং কৰোতি কম্মনিযং. সো ইমেসু চতূসু ইদ্ধিপাদেসু চিত্তং পৰিভাৱেত্ৱা পৰিদমেত্ৱা, মুদুং কৰিত্ৱা কম্মনিযং এৱং পজানাতি – ‘‘ইদং ৰূপং সোমনস্সিন্দ্ৰিযসমুট্ঠিতং, ইদং ৰূপং দোমনস্সিন্দ্ৰিযসমুট্ঠিতং, ইদং ৰূপং উপেক্খিন্দ্ৰিযসমুট্ঠিত’’ন্তি. সো তথাভাৱিতেন চিত্তেন পৰিসুদ্ধেন পৰিযোদাতেন চেতোপৰিযঞাণায চিত্তং অভিনীহৰতি অভিনিন্নামেতি. সো পৰসত্তানং পৰপুগ্গলানং চেতসা চেতো পৰিচ্চ পজানাতি – সৰাগং ৱা চিত্তং ‘‘সৰাগং চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, ৱীতৰাগং ৱা চিত্তং ‘‘ৱীতৰাগং চিত্ত’’ন্তি পজানাতি, সদোসং ৱা চিত্তং…পে… ৱীতদোসং ৱা চিত্তং… সমোহং ৱা চিত্তং… ৱীতমোহং ৱা চিত্তং… সংখিত্তং ৱা চিত্তং… ৱিক্খিত্তং ৱা চিত্তং… মহগ্গতং ৱা চিত্তং… অমহগ্গতং ৱা চিত্তং… সউত্তৰং ৱা চিত্তং… অনুত্তৰং ৱা চিত্তং… সমাহিতং ৱা চিত্তং… অসমাহিতং ৱা চিত্তং… ৱিমুত্তং ৱা চিত্তং… অৱিমুত্তং ৱা চিত্তং ‘‘অৱিমুত্তং চিত্তন্তি পজানাতি. তং ঞাতট্ঠেন ঞাণং, পজাননট্ঠেন পঞ্ঞা. তেন ৱুচ্চতি – ‘‘তিণ্ণং চিত্তানং ৱিপ্ফাৰত্তা ইন্দ্ৰিযানং পসাদৱসেন নানত্তেকত্তৱিঞ্ঞাণচৰিযাপৰিযোগাহণে পঞ্ঞা চেতোপৰিযঞাণং’’.

চেতোপৰিযঞাণনিদ্দেসো দ্ৱেপঞ্ঞাসমো.