২৯-৩১. ঞাণত্তযনিদ্দেসো
৭৮. কথং ৱিহাৰনানত্তে পঞ্ঞা ৱিহাৰট্ঠে ঞাণং, সমাপত্তিনানত্তে পঞ্ঞা সমাপত্তট্ঠে ঞাণং, ৱিহাৰসমাপত্তিনানত্তে পঞ্ঞা ৱিহাৰসমাপত্তট্ঠে ঞাণং? নিমিত্তং ভযতো সম্পস্সমানো অনিমিত্তে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৱযং পস্সতি – অনিমিত্তো ৱিহাৰো. পণিধিং ভযতো সম্পস্সমানো অপ্পণিহিতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৱযং পস্সতি – অপ্পণিহিতো ৱিহাৰো. অভিনিৱেসং ভযতো সম্পস্সমানো সুঞ্ঞতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৱযং পস্সতি – সুঞ্ঞতো ৱিহাৰো.
নিমিত্তং ভযতো সম্পস্সমানো অনিমিত্তে অধিমুত্তত্তা পৱত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৱা নিৰোধং নিব্বানং অনিমিত্তং আৱজ্জিত্ৱা সমাপজ্জতি – অনিমিত্তা সমাপত্তি. পণিধিং ভযতো সম্পস্সমানো অপ্পণিহিতে অধিমুত্তত্তা পৱত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৱা নিৰোধং নিব্বানং অপ্পণিহিতং আৱজ্জিত্ৱা সমাপজ্জতি – অপ্পণিহিতা সমাপত্তি. অভিনিৱেসং ভযতো সম্পস্সমানো সুঞ্ঞতে অধিমুত্তত্তা পৱত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৱা নিৰোধং নিব্বানং সুঞ্ঞতং আৱজ্জিত্ৱা সমাপজ্জতি – সুঞ্ঞতা সমাপত্তি.
নিমিত্তং ভযতো সম্পস্সমানো অনিমিত্তে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৱযং পস্সতি, পৱত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৱা নিৰোধং নিব্বানং অনিমিত্তং আৱজ্জিত্ৱা সমাপজ্জতি – অনিমিত্তৱিহাৰসমাপত্তি. পণিধিং ভযতো সম্পস্সমানো অপ্পণিহিতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৱযং পস্সতি, পৱত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৱা নিৰোধং নিব্বানং অপ্পণিহিতং আৱজ্জিত্ৱা সমাপজ্জতি – অপ্পণিহিতৱিহাৰসমাপত্তি. অভিনিৱেসং ভযতো সম্পস্সমানো সুঞ্ঞতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৱযং পস্সতি, পৱত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৱা নিৰোধং নিব্বানং সুঞ্ঞতং আৱজ্জিত্ৱা সমাপজ্জতি – সুঞ্ঞতৱিহাৰসমাপত্তি.
৭৯. ৰূপনিমিত্তং ভযতো সম্পস্সমানো অনিমিত্তে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৱযং পস্সতি – অনিমিত্তো ৱিহাৰো. ৰূপপণিধিং ভযতো সম্পস্সমানো অপ্পণিহিতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৱযং পস্সতি – অপ্পণিহিতো ৱিহাৰো. ৰূপাভিনিৱেসং ভযতো সম্পস্সমানো সুঞ্ঞতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৱযং পস্সতি – সুঞ্ঞতো ৱিহাৰো.
ৰূপনিমিত্তং ভযতো সম্পস্সমানো অনিমিত্তে অধিমুত্তত্তা পৱত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৱা নিৰোধং নিব্বানং অনিমিত্তং আৱজ্জিত্ৱা সমাপজ্জতি – অনিমিত্তা সমাপত্তি. ৰূপপণিধিং ভযতো সম্পস্সমানো অপ্পণিহিতে অধিমুত্তত্তা পৱত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৱা নিৰোধং নিব্বানং অপ্পণিহিতং আৱজ্জিত্ৱা সমাপজ্জতি – অপ্পণিহিতা সমাপত্তি. ৰূপাভিনিৱেসং ভযতো সম্পস্সমানো সুঞ্ঞতে অধিমুত্তত্তা পৱত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৱা নিৰোধং নিব্বানং সুঞ্ঞতং আৱজ্জিত্ৱা সমাপজ্জতি – সুঞ্ঞতা সমাপত্তি.
ৰূপনিমিত্তং ভযতো সম্পস্সমানো অনিমিত্তে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৱযং পস্সতি, পৱত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৱা নিৰোধং নিব্বানং অনিমিত্তং আৱজ্জিত্ৱা সমাপজ্জতি – অনিমিত্তৱিহাৰসমাপত্তি. ৰূপপণিধিং ভযতো সম্পস্সমানো অপ্পণিহিতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৱযং পস্সতি, পৱত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৱা নিৰোধং নিব্বানং অপ্পণিহিতং আৱজ্জিত্ৱা সমাপজ্জতি – অপ্পণিহিতৱিহাৰসমাপত্তি. ৰূপাভিনিৱেসং ভযতো সম্পস্সমানো সুঞ্ঞতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৱযং পস্সতি, পৱত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৱা নিৰোধং নিব্বানং সুঞ্ঞতং আৱজ্জিত্ৱা সমাপজ্জতি – সুঞ্ঞতৱিহাৰসমাপত্তি.
ৱেদনানিমিত্তং …পে… সঞ্ঞানিমিত্তং… সঙ্খাৰনিমিত্তং… ৱিঞ্ঞাণনিমিত্তং… চক্খুনিমিত্তং…পে… জৰামৰণনিমিত্তং ভযতো সম্পস্সমানো অনিমিত্তে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৱযং পস্সতি – অনিমিত্তো ৱিহাৰো. জৰামৰণপণিধিং ভযতো সম্পস্সমানো অপ্পণিহিতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৱযং পস্সতি – অপ্পণিহিতো ৱিহাৰো. জৰামৰণাভিনিৱেসং ভযতো সম্পস্সমানো সুঞ্ঞতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৱযং পস্সতি – সুঞ্ঞতো ৱিহাৰো.
জৰামৰণনিমিত্তং ভযতো সম্পস্সমানো অনিমিত্তে অধিমুত্তত্তা পৱত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৱা নিৰোধং নিব্বানং অনিমিত্তং আৱজ্জিত্ৱা সমাপজ্জতি – অনিমিত্তা সমাপত্তি. জৰামৰণপণিধিং ভযতো সম্পস্সমানো অপ্পণিহিতে অধিমুত্তত্তা পৱত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৱা নিৰোধং নিব্বানং অপ্পণিহিতং আৱজ্জিত্ৱা সমাপজ্জতি – অপ্পণিহিতা সমাপত্তি. জৰামৰণাভিনিৱেসং ভযতো সম্পস্সমানো সুঞ্ঞতে অধিমুত্তত্তা পৱত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৱা নিৰোধং নিব্বানং সুঞ্ঞতং আৱজ্জিত্ৱা সমাপজ্জতি – সুঞ্ঞতা সমাপত্তি.
জৰামৰণনিমিত্তং ভযতো সম্পস্সমানো অনিমিত্তে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৱযং পস্সতি, পৱত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৱা নিৰোধং নিব্বানং অনিমিত্তং আৱজ্জিত্ৱা সমাপজ্জতি – অনিমিত্তৱিহাৰসমাপত্তি. জৰামৰণপণিধিং ভযতো সম্পস্সমানো অপ্পণিহিতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৱযং পস্সতি, পৱত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৱা নিৰোধং নিব্বানং অপ্পণিহিতং আৱজ্জিত্ৱা সমাপজ্জতি – অপ্পণিহিতৱিহাৰসমাপত্তি. জৰামৰণাভিনিৱেসং ভযতো সম্পস্সমানো সুঞ্ঞতে অধিমুত্তত্তা ফুস্স ফুস্স ৱযং পস্সতি, পৱত্তং অজ্ঝুপেক্খিত্ৱা নিৰোধং নিব্বানং সুঞ্ঞতং আৱজ্জিত্ৱা সমাপজ্জতি – সুঞ্ঞতৱিহাৰসমাপত্তি. অঞ্ঞো অনিমিত্তো ৱিহাৰো, অঞ্ঞো অপ্পণিহিতো ৱিহাৰো, অঞ্ঞো সুঞ্ঞতো ৱিহাৰো. অঞ্ঞা অনিমিত্তসমাপত্তি, অঞ্ঞা অপ্পণিহিতসমাপত্তি, অঞ্ঞা সুঞ্ঞতসমাপত্তি. অঞ্ঞা অনিমিত্তা ৱিহাৰসমাপত্তি, অঞ্ঞা অপ্পণিহিতা ৱিহাৰসমাপত্তি, অঞ্ঞা সুঞ্ঞতা ৱিহাৰসমাপত্তি. তং ঞাতট্ঠেন ঞাণং, পজাননট্ঠেন পঞ্ঞা. তেন ৱুচ্চতি – ‘‘ৱিহাৰনানত্তে পঞ্ঞা ৱিহাৰট্ঠে ঞাণং, সমাপত্তিনানত্তে পঞ্ঞা সমাপত্তট্ঠে ঞাণং, ৱিহাৰসমাপত্তিনানত্তে পঞ্ঞা ৱিহাৰসমাপত্তট্ঠে ঞাণং’’.
ঞাণত্তযনিদ্দেসো একতিংসতিমো.