৪. সুদ্ধট্ঠকসুত্তনিদ্দেসো

অথ সুদ্ধট্ঠকসুত্তনিদ্দেসং ৱক্খতি –

২৩. পস্সামি সুদ্ধং পৰমং অৰোগং,দিট্ঠেন সংসুদ্ধি নৰস্স হোতি;

এৱাভিজানং পৰমন্তি ঞত্ৱা, সুদ্ধানুপস্সীতি পচ্চেতি ঞাণং.

পস্সামি সুদ্ধং পৰমং অৰোগন্তি. পস্সামি সুদ্ধন্তি পস্সামি সুদ্ধং, দক্খামি সুদ্ধং, ওলোকেমি সুদ্ধং, নিজ্ঝাযামি সুদ্ধং, উপপৰিক্খামি সুদ্ধং. পৰমং অৰোগন্তি পৰমং আৰোগ্যপ্পত্তং তাণপ্পত্তং লেণপ্পত্তং সৰণপ্পত্তং অভযপ্পত্তং অচ্চুতপ্পত্তং অমতপ্পত্তং নিব্বানপ্পত্তন্তি – পস্সামি সুদ্ধং পৰমং অৰোগং.

দিট্ঠেন সংসুদ্ধি নৰস্স হোতীতি. চক্খুৱিঞ্ঞাণং [চক্খুৱিঞ্ঞাণেন (সী. স্যা.)] ৰূপদস্সনেন নৰস্স সুদ্ধি ৱিসুদ্ধি পৰিসুদ্ধি, মুত্তি ৱিমুত্তি পৰিমুত্তি হোতি, নৰো সুজ্ঝতি ৱিসুজ্ঝতি পৰিসুজ্ঝতি, মুচ্চতি ৱিমুচ্চতি পৰিমুচ্চতীতি – দিট্ঠেন সংসুদ্ধি নৰস্স হোতি.

এৱাভিজানং পৰমন্তি ঞত্ৱাতি. এৱং অভিজানন্তো আজানন্তো ৱিজানন্তো পটিৱিজানন্তো পটিৱিজ্ঝন্তো. ‘‘ইদং পৰমং অগ্গং সেট্ঠং ৱিসিট্ঠং পামোক্খং উত্তমং পৱৰ’’ন্তি ঞত্ৱা জানিত্ৱা তুলযিত্ৱা তীৰযিত্ৱা ৱিভাৱযিত্ৱা ৱিভূতং কত্ৱাতি – এৱাভিজানং পৰমন্তি ঞত্ৱা.

সুদ্ধানুপস্সীতি পচ্চেতি ঞাণন্তি. যো সুদ্ধং পস্সতি, সো সুদ্ধানুপস্সী, পচ্চেতিঞাণন্তি চক্খুৱিঞ্ঞাণং ৰূপদস্সনেন ঞাণন্তি পচ্চেতি, মগ্গোতি পচ্চেতি, পথোতি পচ্চেতি, নিয্যানন্তি পচ্চেতীতি – সুদ্ধানুপস্সী পচ্চেতি ঞাণং.

তেনাহ ভগৱা –

‘‘পস্সামি সুদ্ধং পৰমং অৰোগং, দিট্ঠেন সংসুদ্ধি নৰস্স হোতি;

এৱাভিজানং পৰমন্তি ঞত্ৱা, সুদ্ধানুপস্সীতি পচ্চেতি ঞাণ’’ন্তি.

২৪. দিট্ঠেন চে সুদ্ধি নৰস্স হোতি,ঞাণেন ৱা সো পজহাতি দুক্খং;

অঞ্ঞেন সো সুজ্ঝতি সোপধীকো, দিট্ঠী হি নং পাৱ তথা ৱদানং.

দিট্ঠেন চে সুদ্ধি নৰস্স হোতীতি. চক্খুৱিঞ্ঞাণং ৰূপদস্সনেন চে নৰস্স সুদ্ধি ৱিসুদ্ধি পৰিসুদ্ধি, মুত্তি ৱিমুত্তি পৰিমুত্তি হোতি, নৰো সুজ্ঝতি ৱিসুজ্ঝতি পৰিসুজ্ঝতি, মুচ্চতি ৱিমুচ্চতি পৰিমুচ্চতীতি – দিট্ঠেন চে সুদ্ধি নৰস্স হোতি.

ঞাণেন ৱা সো পজহাতি দুক্খন্তি চক্খুৱিঞ্ঞাণং ৰূপদস্সনেন চে নৰো জাতিদুক্খং পজহতি, জৰাদুক্খং পজহতি, ব্যাধিদুক্খং পজহতি, মৰণদুক্খং পজহতি, সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসদুক্খং পজহতীতি – ঞাণেন ৱা সো পজহাতি দুক্খং.

অঞ্ঞেন সো সুজ্ঝতি সোপধীকোতি. অঞ্ঞেন অসুদ্ধিমগ্গেন মিচ্ছাপটিপদায অনিয্যানিকপথেন অঞ্ঞত্ৰ সতিপট্ঠানেহি অঞ্ঞত্ৰ সম্মপ্পধানেহি অঞ্ঞত্ৰ ইদ্ধিপাদেহি অঞ্ঞত্ৰ ইন্দ্ৰিযেহি অঞ্ঞত্ৰ বলেহি অঞ্ঞত্ৰ বোজ্ঝঙ্গেহি অঞ্ঞত্ৰ অৰিযা অট্ঠঙ্গিকা মগ্গা নৰো সুজ্ঝতি ৱিসুজ্ঝতি পৰিসুজ্ঝতি, মুচ্চতি ৱিমুচ্চতি পৰিমুচ্চতি. সোপধীকোতি সৰাগো সদোসো সমোহো সমানো সতণ্হো সদিট্ঠি সকিলেসো সউপাদানোতি – অঞ্ঞেন সো সুজ্ঝতি সোপধীকো.

দিট্ঠী হি নং পাৱ তথা ৱদানন্তি. সাৱ দিট্ঠি তং পুগ্গলং পাৱদতি – ইতি ৱাযং পুগ্গলো মিচ্ছাদিট্ঠিকো ৱিপৰীতদস্সনো. তথা ৱদানন্তি তথা ৱদন্তং কথেন্তং ভণন্তং দীপযন্তং ৱোহৰন্তং. ‘‘সস্সতো লোকো, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’ন্তি তথা ৱদন্তং কথেন্তং ভণন্তং দীপযন্তং ৱোহৰন্তং. ‘‘অসস্সতো লোকো…পে… অন্তৱা লোকো… অনন্তৱা লোকো… তং জীৱং তং সৰীৰং… অঞ্ঞং জীৱং অঞ্ঞং সৰীৰং… হোতি তথাগতো পৰং মৰণা… ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা… হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা… নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা, ইদমেৱ সচ্চং মোঘমঞ্ঞ’’ন্তি তথা ৱদন্তং কথেন্তং ভণন্তং দীপযন্তং ৱোহৰন্তন্তি – দিট্ঠী হি নং পাৱ তথা ৱদানং.

তেনাহ ভগৱা –

‘‘দিট্ঠেন চে সুদ্ধি নৰস্স হোতি, ঞাণেন ৱা সো পজহাতি দুক্খং;

অঞ্ঞেন সো সুজ্ঝতি সোপধীকো, দিট্ঠী হি নং পাৱ তথা ৱদান’’ন্তি.

২৫. ন ব্ৰাহ্মণো অঞ্ঞতো সুদ্ধিমাহ,দিট্ঠে সুতে সীলৱতে মুতে ৱা;

পুঞ্ঞে চ পাপে চ অনূপলিত্তো, অত্তঞ্জহো নযিধ পকুব্বমানো.

ন ব্ৰাহ্মণো অঞ্ঞতো সুদ্ধিমাহ দিট্ঠে সুতে সীলৱতে মুতে ৱাতি. নাতি পটিক্খেপো. ব্ৰাহ্মণোতি সত্তন্নং ধম্মানং বাহিতত্তা ব্ৰাহ্মণো – সক্কাযদিট্ঠি বাহিতা হোতি, ৱিচিকিচ্ছা বাহিতা হোতি, সীলব্বতপৰামাসো বাহিতো হোতি, ৰাগো বাহিতো হোতি, দোসো বাহিতো হোতি, মোহো বাহিতো হোতি, মানো বাহিতো হোতি. বাহিতাস্স হোন্তি পাপকা অকুসলা ধম্মা সংকিলেসিকা পোনোভৱিকা সদৰা দুক্খৱিপাকা আযতিং জাতিজৰামৰণিযা.

বাহিত্ৱা সব্বপাপকানি, [সভিযাতি ভগৱা]

ৱিমলো সাধুসমাহিতো ঠিতত্তো;

সংসাৰমতিচ্চ কেৱলী সো, অসিতো [অনিস্সিতো (স্যা.)] তাদি পৱুচ্চতে স ব্ৰহ্মা.

ন ব্ৰাহ্মণো অঞ্ঞতো সুদ্ধিমাহাতি. ব্ৰাহ্মণো অঞ্ঞেন অসুদ্ধিমগ্গেন মিচ্ছাপটিপদায অনিয্যানিকপথেন অঞ্ঞত্ৰ সতিপট্ঠানেহি অঞ্ঞত্ৰ সম্মপ্পধানেহি অঞ্ঞত্ৰ ইদ্ধিপাদেহি অঞ্ঞত্ৰ ইন্দ্ৰিযেহি অঞ্ঞত্ৰ বলেহি অঞ্ঞত্ৰ বোজ্ঝঙ্গেহি অঞ্ঞত্ৰ অৰিযেন অট্ঠঙ্গিকেন মগ্গেন সুদ্ধিং ৱিসুদ্ধিং পৰিসুদ্ধিং, মুত্তিং ৱিমুত্তিং পৰিমুত্তিং, নাহ ন কথেতি ন ভণতি ন দীপযতি ন ৱোহৰতীতি – ন ব্ৰাহ্মণো অঞ্ঞতো সুদ্ধিমাহ.

দিট্ঠে সুতে সীলৱতে মুতে ৱাতি. সন্তেকে সমণব্ৰাহ্মণা দিট্ঠিসুদ্ধিকা. তে একচ্চানং ৰূপানং দস্সনং মঙ্গলং পচ্চেন্তি, একচ্চানং ৰূপানং দস্সনং অমঙ্গলং পচ্চেন্তি. কতমেসং ৰূপানং দস্সনং মঙ্গলং পচ্চেন্তি? তে কালতো ৱুট্ঠহিত্ৱা অভিমঙ্গলগতানি ৰূপানি পস্সন্তি – চাটকসকুণং [ৱাতসকুণং (স্যা.), চাপসকুণং (ক.)] পস্সন্তি, ফুস্সৱেড়ুৱলট্ঠিং পস্সন্তি, গব্ভিনিত্থিং পস্সন্তি, কুমাৰকং খন্ধে আৰোপেত্ৱা গচ্ছন্তং পস্সন্তি, পুণ্ণঘটং পস্সন্তি, ৰোহিতমচ্ছং পস্সন্তি, আজঞ্ঞং পস্সন্তি, আজঞ্ঞৰথং পস্সন্তি, উসভং পস্সন্তি, গোকপিলং পস্সন্তি. এৱৰূপানং ৰূপানং দস্সনং মঙ্গলং পচ্চেন্তি. কতমেসং ৰূপানং দস্সনং অমঙ্গলং পচ্চেন্তি? পলালপুঞ্জং পস্সন্তি, তক্কঘটং পস্সন্তি, ৰিত্তঘটং পস্সন্তি, নটং পস্সন্তি, নগ্গসমণকং পস্সন্তি, খৰং পস্সন্তি, খৰযানং পস্সন্তি, একযুত্তযানং পস্সন্তি, কাণং পস্সন্তি, কুণিং পস্সন্তি, খঞ্জং পস্সন্তি, পক্খহতং [পক্খপাদং (ক.)] পস্সন্তি, জিণ্ণকং পস্সন্তি, ব্যাধিকং [ব্যাধিতং (সী.)] পস্সন্তি. এৱৰূপানং ৰূপানং দস্সনং অমঙ্গলং পচ্চেন্তি. ইমে তে সমণব্ৰাহ্মণা দিট্ঠিসুদ্ধিকা. তে দিট্ঠেন সুদ্ধিং ৱিসুদ্ধিং পৰিসুদ্ধিং মুত্তিং ৱিমুত্তিং পৰিমুত্তিং পচ্চেন্তি.

সন্তেকে সমণব্ৰাহ্মণা সুতসুদ্ধিকা. তে একচ্চানং সদ্দানং সৱনং মঙ্গলং পচ্চেন্তি, একচ্চানং সদ্দানং সৱনং অমঙ্গলং পচ্চেন্তি. কতমেসং সদ্দানং সৱনং মঙ্গলং পচ্চেন্তি? তে কালতো ৱুট্ঠহিত্ৱা অভিমঙ্গলগতানি সদ্দানি সুণন্তি – ৱড্ঢাতি ৱা ৱড্ঢমানাতি ৱা পুণ্ণাতি ৱা ফুস্সাতি ৱা অসোকাতি ৱা সুমনাতি ৱা সুনক্খত্তাতি ৱা সুমঙ্গলাতি ৱা সিৰীতি ৱা সিৰীৱড্ঢাতি ৱা. এৱৰূপানং সদ্দানং সৱনং মঙ্গলং পচ্চেন্তি. কতমেসং সদ্দানং সৱনং অমঙ্গলং পচ্চেন্তি? কাণোতি ৱা কুণীতি ৱা খঞ্জোতি ৱা পক্খহতোতি ৱা জিণ্ণকোতি ৱা ব্যাধিকোতি ৱা মতোতি ৱা ছিন্দন্তি ৱা ভিন্দন্তি ৱা দড্ঢন্তি ৱা নট্ঠন্তি ৱা নত্থীতি ৱা. এৱৰূপানং সদ্দানং সৱনং অমঙ্গলং পচ্চেন্তি. ইমে তে সমণব্ৰাহ্মণা সুতসুদ্ধিকা. তে সুতেন সুদ্ধিং ৱিসুদ্ধিং পৰিসুদ্ধিং মুত্তিং ৱিমুত্তিং পৰিমুত্তিং পচ্চেন্তি.

সন্তেকে সমণব্ৰাহ্মণা সীলসুদ্ধিকা. তে সীলমত্তেন সংযমমত্তেন সংৱৰমত্তেন অৱীতিক্কমমত্তেন সুদ্ধিং ৱিসুদ্ধিং পৰিসুদ্ধিং মুত্তিং ৱিমুত্তিং পৰিমুত্তিং পচ্চেন্তি. সমণোমুণ্ডিকাপুত্তো [সমণো মণ্ডিকাপুত্তো (সী.), সমণমুণ্ডিকাপুত্তো (স্যা.)] এৱমাহ – ‘‘চতূহি খো অহং, গহপতি [থপতি (সী. স্যা.) এৱমুপৰিপি], ধম্মেহি সমন্নাগতং পুৰিসপুগ্গলং পঞ্ঞাপেমি সম্পন্নকুসলং পৰমকুসলং উত্তমপত্তিপ্পত্তং সমণং অযোজ্জং. কতমেহি চতূহি? ইধ, গহপতি, ন কাযেন পাপকং কম্মং কৰোতি, ন পাপকং ৱাচং ভাসতি, ন পাপকং সঙ্কপ্পং সঙ্কপ্পতি, ন পাপকং আজীৱং আজীৱতি. ইমেহি খো অহং, গহপতি, চতূহি ধম্মেহি সমন্নাগতং পুৰিসপুগ্গলং পঞ্ঞাপেমি সম্পন্নকুসলং পৰমকুসলং উত্তমপত্তিপ্পত্তং সমণং অযোজ্জং’’. এৱমেৱ সন্তেকে সমণব্ৰাহ্মণা সীলসুদ্ধিকা, তে সীলমত্তেন সংযমমত্তেন সংৱৰমত্তেন অৱীতিক্কমমত্তেন সুদ্ধিং ৱিসুদ্ধিং পৰিসুদ্ধিং মুত্তিং ৱিমুত্তিং পৰিমুত্তিং পচ্চেন্তি.

সন্তেকে সমণব্ৰাহ্মণা ৱতসুদ্ধিকা. তে হত্থিৱতিকা ৱা হোন্তি, অস্সৱতিকা ৱা হোন্তি, গোৱতিকা ৱা হোন্তি, কুক্কুৰৱতিকা ৱা হোন্তি, কাকৱতিকা ৱা হোন্তি, ৱাসুদেৱৱতিকা ৱা হোন্তি, বলদেৱৱতিকা ৱা হোন্তি, পুণ্ণভদ্দৱতিকা ৱা হোন্তি, মণিভদ্দৱতিকা ৱা হোন্তি, অগ্গিৱতিকা ৱা হোন্তি, নাগৱতিকা ৱা হোন্তি, সুপণ্ণৱতিকা ৱা হোন্তি, যক্খৱতিকা ৱা হোন্তি, অসুৰৱতিকা ৱা হোন্তি, গন্ধব্বৱতিকা ৱা হোন্তি, মহাৰাজৱতিকা ৱা হোন্তি, চন্দৱতিকা ৱা হোন্তি, সূৰিযৱতিকা ৱা হোন্তি, ইন্দৱতিকা ৱা হোন্তি, ব্ৰহ্মৱতিকা ৱা হোন্তি, দেৱৱতিকা ৱা হোন্তি, দিসাৱতিকা ৱা হোন্তি. ইমে তে সমণব্ৰাহ্মণা ৱতসুদ্ধিকা. তে ৱতেন সুদ্ধিং ৱিসুদ্ধিং পৰিসুদ্ধিং মুত্তিং ৱিমুত্তিং পৰিমুত্তিং পচ্চেন্তি.

সন্তেকে সমণব্ৰাহ্মণা মুতসুদ্ধিকা. তে কালতো উট্ঠহিত্ৱা পথৱিং আমসন্তি, হৰিতং আমসন্তি, গোমযং আমসন্তি, কচ্ছপং আমসন্তি, ফালং অক্কমন্তি, তিলৱাহং আমসন্তি, ফুস্সতিলং খাদন্তি, ফুস্সতেলং মক্খেন্তি, ফুস্সদন্তকট্ঠং খাদন্তি, ফুস্সমত্তিকায ন্হাযন্তি, ফুস্সসাটকং নিৱাসেন্তি, ফুস্সৱেঠনং ৱেঠেন্তি. ইমে তে সমণব্ৰাহ্মণা মুতসুদ্ধিকা. তে মুতেন সুদ্ধিং ৱিসুদ্ধিং পৰিসুদ্ধিং মুত্তিং ৱিমুত্তিং পৰিমুত্তিং পচ্চেন্তি. ন ব্ৰাহ্মণো অঞ্ঞতো সুদ্ধিমাহ.

দিট্ঠে সুতে সীলৱতে মুতে ৱাতি. ব্ৰাহ্মণো দিট্ঠসুদ্ধিযাপি সুদ্ধিং নাহ, সুতসুদ্ধিযাপি সুদ্ধিং নাহ, সীলসুদ্ধিযাপি সুদ্ধিং নাহ, ৱতসুদ্ধিযাপি সুদ্ধিং নাহ, মুতসুদ্ধিযাপি সুদ্ধিং নাহ ন কথেতি ন ভণতি ন দীপযতি ন ৱোহৰতীতি – ন ব্ৰাহ্মণো অঞ্ঞতো সুদ্ধিমাহ দিট্ঠে সুতে সীলৱতে মুতে ৱা.

পুঞ্ঞে চ পাপে চ অনূপলিত্তোতি. পুঞ্ঞং ৱুচ্চতি যং কিঞ্চি তেধাতুকং কুসলাভিসঙ্খাৰং, অপুঞ্ঞং ৱুচ্চতি সব্বং অকুসলং. যতো পুঞ্ঞাভিসঙ্খাৰো চ অপুঞ্ঞাভিসঙ্খাৰো চ আনেঞ্জাভিসঙ্খাৰো চ পহীনা হোন্তি উচ্ছিন্নমূলা তালাৱত্থুকতা অনভাৱংকতা আযতিং অনুপ্পাদধম্মা; এত্তাৱতা পুঞ্ঞে চ পাপে চ ন লিম্পতি ন পলিম্পতি ন উপলিম্পতি অলিত্তো অপলিত্তো অনূপলিত্তো নিক্খন্তো নিস্সটো ৱিপ্পমুত্তো ৱিসঞ্ঞুত্তো ৱিমৰিযাদিকতেন চেতসা ৱিহৰতীতি – পুঞ্ঞে চ পাপে চ অনূপলিত্তো.

অত্তঞ্জহো নযিধ পকুব্বমানোতি. অত্তঞ্জহোতি অত্তদিট্ঠিজহো. অত্তঞ্জহোতি গাহং জহো [গাহজহো (সী. স্যা.), অত্তগাহং জহো (ক.)]. অত্তঞ্জহোতি তণ্হাৱসেন দিট্ঠিৱসেন গহিতং পৰামট্ঠং অভিনিৱিট্ঠং অজ্ঝোসিতং অধিমুত্তং, সব্বং তং চত্তং হোতি ৱন্তং মুত্তং পহীনং পটিনিস্সট্ঠং. নযিধ পকুব্বমানোতি পুঞ্ঞাভিসঙ্খাৰং ৱা অপুঞ্ঞাভিসঙ্খাৰং ৱা আনেঞ্জাভিসঙ্খাৰং ৱা অপকুব্বমানো অজনযমানো অসঞ্জনযমানো অনিব্বত্তযমানো অনভিনিব্বত্তযমানোতি – অত্তঞ্জহো নযিধ পকুব্বমানো.

তেনাহ ভগৱা –

‘‘ন ব্ৰাহ্মণো অঞ্ঞতো সুদ্ধিমাহ, দিট্ঠে সুতে সীলৱতে মুতে ৱা;

পুঞ্ঞে চ পাপে চ অনূপলিত্তো, অত্তঞ্জহো নযিধ পকুব্বমানো’’তি.

২৬. পুৰিমং পহায অপৰং সিতাসে,এজানুগা তে ন তৰন্তি সঙ্গং;

তে উগ্গহাযন্তি নিৰস্সজন্তি, কপীৱ সাখং পমুঞ্চং [পমুখং (সী. স্যা.)] গহায.

পুৰিমং পহায অপৰং সিতাসেতি. পুৰিমং সত্থাৰং পহায পৰং সত্থাৰং নিস্সিতা; পুৰিমং ধম্মক্খানং পহায অপৰং ধম্মক্খানং নিস্সিতা; পুৰিমং গণং পহায অপৰং গণং নিস্সিতা; পুৰিমং দিট্ঠিং পহায অপৰং দিট্ঠিং নিস্সিতা; পুৰিমং পটিপদং পহায অপৰং পটিপদং নিস্সিতা; পুৰিমং মগ্গং পহায অপৰং মগ্গং নিস্সিতা সন্নিস্সিতা অল্লীনা উপগতা অজ্ঝোসিতা অধিমুত্তাতি – পুৰিমং পহায অপৰং সিতাসে.

এজানুগা তে ন তৰন্তি সঙ্গন্তি. এজা ৱুচ্চতি তণ্হা. যো ৰাগো সাৰাগো…পে… অভিজ্ঝা লোভো অকুসলমূলং. এজানুগাতি এজানুগা এজানুগতা এজানুসটা এজায পন্না পতিতা অভিভূতা পৰিযাদিন্নচিত্তা. তে ন তৰন্তি সঙ্গন্তি ৰাগসঙ্গং দোসসঙ্গং মোহসঙ্গং মানসঙ্গং দিট্ঠিসঙ্গং কিলেসসঙ্গং দুচ্চৰিতসঙ্গং ন তৰন্তি ন উত্তৰন্তি ন পতৰন্তি ন সমতিক্কমন্তি ন ৱীতিৱত্তন্তীতি – এজানুগা তে ন তৰন্তি সঙ্গং.

তে উগ্গহাযন্তি নিৰস্সজন্তীতি সত্থাৰং গণ্হন্তি, তং মুঞ্চিত্ৱা অঞ্ঞং সত্থাৰং গণ্হন্তি; ধম্মক্খানং গণ্হন্তি, তং মুঞ্চিত্ৱা অঞ্ঞং ধম্মক্খানং গণ্হন্তি; গণং গণ্হন্তি, তং মুঞ্চিত্ৱা অঞ্ঞং গণং গণ্হন্তি; দিট্ঠিং গণ্হন্তি, তং মুঞ্চিত্ৱা অঞ্ঞং দিট্ঠিং গণ্হন্তি; পটিপদং গণ্হন্তি, তং মুঞ্চিত্ৱা অঞ্ঞং পটিপদং গণ্হন্তি; মগ্গং গণ্হন্তি, তং মুঞ্চিত্ৱা অঞ্ঞং মগ্গং গণ্হন্তি; গণ্হন্তি চ মুঞ্চন্তি চ আদিযন্তি চ নিৰস্সজন্তি চাতি – তে উগ্গহাযন্তি নিৰস্সজন্তি.

কপীৱ সাখং পমুঞ্চং গহাযাতি. যথা মক্কটো অৰঞ্ঞে পৱনে চৰমানো সাখং গণ্হাতি, তং মুঞ্চিত্ৱা অঞ্ঞং সাখং গণ্হাতি. এৱমেৱ পুথুসমণব্ৰাহ্মণা পুথুদিট্ঠিগতানি গণ্হন্তি চ মুঞ্চন্তি চ আদিযন্তি চ নিৰস্সজন্তি চাতি – কপীৱ সাখং পমুঞ্চং গহায.

তেনাহ ভগৱা –

‘‘পুৰিমং পহায অপৰং সিতাসে, এজানুগা তে ন তৰন্তি সঙ্গং;

তে উগ্গহাযন্তি নিৰস্সজন্তি, কপীৱ সাখং পমুঞ্চং গহাযা’’তি.

২৭. সযং সমাদায ৱতানি জন্তু, উচ্চাৱচং গচ্ছতি সঞ্ঞসত্তো;

ৱিদ্ৱা চ ৱেদেহি সমেচ্চ ধম্মং, ন উচ্চাৱচং গচ্ছতি ভূৰিপঞ্ঞো.

সযং সমাদায ৱতানি জন্তূতি. সযং সমাদাযাতি সামং সমাদায. ৱতানীতি হত্থিৱতং ৱা অস্সৱতং ৱা গোৱতং ৱা কুক্কূৰৱতং ৱা কাকৱতং ৱা ৱাসুদেৱৱতং ৱা বলদেৱৱতং ৱা পুণ্ণভদ্দৱতং ৱা মণিভদ্দৱতং ৱা অগ্গিৱতং ৱা নাগৱতং ৱা সুপণ্ণৱতং ৱা যক্খৱতং ৱা অসুৰৱতং ৱা…পে… দিসাৱতং ৱা আদায সমাদায আদিযিত্ৱা সমাদিযিত্ৱা গণ্হিত্ৱা পৰামসিত্ৱা অভিনিৱিসিত্ৱা. জন্তূতি সত্তো নৰো …পে… মনুজোতি – সযং সমাদায ৱতানি জন্তু.

উচ্চাৱচং গচ্ছতি সঞ্ঞসত্তোতি সত্থাৰতো সত্থাৰং গচ্ছতি; ধম্মক্খানতো ধম্মক্খানং গচ্ছতি; গণতো গণং গচ্ছতি; দিট্ঠিযা দিট্ঠিং গচ্ছতি; পটিপদায পটিপদং গচ্ছতি; মগ্গতো মগ্গং গচ্ছতি. সঞ্ঞসত্তোতি কামসঞ্ঞায ব্যাপাদসঞ্ঞায ৱিহিংসাসঞ্ঞায দিট্ঠিসঞ্ঞায সত্তো ৱিসত্তো আসত্তো লগ্গো লগ্গিতো পলিবুদ্ধো. যথা ভিত্তিখিলে ৱা নাগদন্তে ৱা ভণ্ডং সত্তং ৱিসত্তং আসত্তং লগ্গং লগ্গিতং পলিবুদ্ধং, এৱমেৱ কামসঞ্ঞায ব্যাপাদসঞ্ঞায ৱিহিংসাসঞ্ঞায দিট্ঠিসঞ্ঞায সত্তো ৱিসত্তো আসত্তো লগ্গো লগ্গিতো পলিবুদ্ধোতি – উচ্চাৱচং গচ্ছতি সঞ্ঞসত্তো.

ৱিদ্ৱা চ ৱেদেহি সমেচ্চ ধম্মন্তি. ৱিদ্ৱাতি ৱিদ্ৱা ৱিজ্জাগতো ঞাণী ৱিভাৱী মেধাৱী. ৱেদেহীতি ৱেদা ৱুচ্চন্তি চতূসু মগ্গেসু ঞাণং পঞ্ঞা পঞ্ঞিন্দ্ৰিযং পঞ্ঞাবলং ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গো ৱীমংসা ৱিপস্সনা সম্মাদিট্ঠি. তেহি ৱেদেহি জাতিজৰামৰণস্স অন্তগতো অন্তপ্পত্তো, কোটিগতো কোটিপ্পত্তো, পৰিযন্তগতো পৰিযন্তপ্পত্তো, ৱোসানগতো ৱোসানপ্পত্তো, তাণগতো তাণপ্পত্তো, লেণগতো লেণপ্পত্তো, সৰণগতো সৰণপ্পত্তো, অভযগতো অভযপ্পত্তো, অচ্চুতগতো অচ্চুতপ্পত্তো, অমতগতো অমতপ্পত্তো, নিব্বানগতো নিব্বানপ্পত্তো. ৱেদানং ৱা অন্তগতোতি ৱেদগূ, ৱেদেহি ৱা অন্তগতোতি ৱেদগূ, সত্তন্নং ৱা ধম্মানং ৱিদিতত্তা ৱেদগূ. সক্কাযদিট্ঠি ৱিদিতা হোতি, ৱিচিকিচ্ছা ৱিদিতা হোতি, সীলব্বতপৰামাসো ৱিদিতো হোতি, ৰাগো ৱিদিতো হোতি, দোসো ৱিদিতো হোতি, মোহো ৱিদিতো হোতি, মানো ৱিদিতো হোতি, ৱিদিতাস্স হোন্তি পাপকা অকুসলা ধম্মা সংকিলেসিকা পোনোভৱিকা সদৰা দুক্খৱিপাকা আযতিং জাতিজৰামৰণিযা.

ৱেদানি ৱিচেয্য কেৱলানি, [সভিযাতি ভগৱা]

সমণানং যানীধত্থি [যানিপত্থি (সী. স্যা.) সু. নি. ৫৩৪] ব্ৰাহ্মণানং;

সব্বৱেদনাসু ৱীতৰাগো, সব্বং ৱেদমতিচ্চ ৱেদগূ সোতি.

ৱিদ্ৱা চ ৱেদেহি সমেচ্চ ধম্মন্তি. সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মং. সব্বে সঙ্খাৰা অনিচ্চাতি সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মং; সব্বে সঙ্খাৰা দুক্খাতি সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মং; সব্বে ধম্মা অনত্তাতি সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মং; অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰাতি সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মং; সঙ্খাৰপচ্চযা ৱিঞ্ঞাণন্তি সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মং; ৱিঞ্ঞাণপচ্চযা নামৰূপন্তি…পে… নামৰূপপচ্চযা সড়াযতনন্তি… সড়াযতনপচ্চযা ফস্সোতি… ফস্সপচ্চযা ৱেদনাতি… ৱেদনাপচ্চযা তণ্হাতি… তণ্হাপচ্চযা উপাদানন্তি… উপাদানপচ্চযা ভৱোতি… ভৱপচ্চযা জাতীতি… জাতিপচ্চযা জৰামৰণন্তি সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মং; অৱিজ্জানিৰোধা সঙ্খাৰনিৰোধোতি সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মং; সঙ্খাৰনিৰোধা ৱিঞ্ঞাণনিৰোধোতি সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মং; ৱিঞ্ঞাণনিৰোধা নামৰূপনিৰোধোতি… নামৰূপনিৰোধা সড়াযতননিৰোধোতি… সড়াযতননিৰোধা ফস্সনিৰোধোতি… ফস্সনিৰোধা ৱেদনানিৰোধোতি… ৱেদনানিৰোধা তণ্হানিৰোধোতি… তণ্হানিৰোধা উপাদাননিৰোধোতি… উপাদাননিৰোধা ভৱনিৰোধোতি… ভৱনিৰোধা জাতিনিৰোধোতি… জাতিনিৰোধা জৰামৰণনিৰোধোতি সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মং; ইদং দুক্খন্তি সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মং; অযং দুক্খসমুদযোতি… অযং দুক্খনিৰোধোতি… অযং দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদাতি সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মং; ইমে আসৱাতি সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মং; অযং আসৱসমুদযোতি… অযং আসৱনিৰোধোতি… অযং আসৱনিৰোধগামিনী পটিপদাতি সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মং; ইমে ধম্মা অভিঞ্ঞেয্যাতি সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মং; ইমে ধম্মা পৰিঞ্ঞেয্যাতি… ইমে ধম্মা পহাতব্বাতি… ইমে ধম্মা ভাৱেতব্বাতি … ইমে ধম্মা সচ্ছিকাতব্বাতি সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মং. ছন্নং ফস্সাযতনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মং. পঞ্চন্নং উপাদানক্খন্ধানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মং. চতুন্নং মহাভূতানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মং. যং কিঞ্চি সমুদযধম্মং সব্বং তং নিৰোধধম্মন্তি সমেচ্চ অভিসমেচ্চ ধম্মন্তি – ৱিদ্ৱা চ ৱেদেহি সমেচ্চ ধম্মং.

ন উচ্চাৱচং গচ্ছতি ভূৰিপঞ্ঞোতি ন সত্থাৰতো সত্থাৰং গচ্ছতি, ন ধম্মক্খানতো ধম্মক্খানং গচ্ছতি, ন গণতো গণং গচ্ছতি, ন দিট্ঠিযা দিট্ঠিং গচ্ছতি, ন পটিপদায পটিপদং গচ্ছতি, ন মগ্গতো মগ্গং গচ্ছতি. ভূৰিপঞ্ঞোতি ভূৰিপঞ্ঞো মহাপঞ্ঞো পুথুপঞ্ঞো হাসপঞ্ঞো জৱনপঞ্ঞো তিক্খপঞ্ঞো নিব্বেধিকপঞ্ঞো. ভূৰি ৱুচ্চতি পথৱী. তায পথৱিসমায পঞ্ঞায ৱিপুলায ৱিত্থতায সমন্নাগতোতি – ন উচ্চাৱচং গচ্ছতি ভূৰিপঞ্ঞো.

তেনাহ ভগৱা –

‘‘সযং সমাদায ৱতানি জন্তু, উচ্চাৱচং গচ্ছতি সঞ্ঞসত্তো;

ৱিদ্ৱা চ ৱেদেহি সমেচ্চ ধম্মং, ন উচ্চাৱচং গচ্ছতি ভূৰিপঞ্ঞো’’তি.

২৮. স সব্বধম্মেসু ৱিসেনিভূতো,যং কিঞ্চি দিট্ঠং ৱ সুতং মুতং ৱা;

তমেৱ দস্সিং ৱিৱটং চৰন্তং, কেনীধ লোকস্মি ৱিকপ্পযেয্য.

স সব্বধম্মেসু ৱিসেনিভূতো যং কিঞ্চি দিট্ঠং ৱ সুতং মুতং ৱাতি. সেনা ৱুচ্চতি মাৰসেনা. কাযদুচ্চৰিতং মাৰসেনা, ৱচীদুচ্চৰিতং মাৰসেনা, মনোদুচ্চৰিতং মাৰসেনা, ৰাগো মাৰসেনা, দোসো মাৰসেনা, মোহো মাৰসেনা, কোধো মাৰসেনা, উপনাহো…পে… সব্বাকুসলাভিসঙ্খাৰা মাৰসেনা.

ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা –

‘‘কামা তে পঠমা সেনা, দুতিযা অৰতি ৱুচ্চতি;

ততিযা খুপ্পিপাসা তে, চতুত্থী তণ্হা ৱুচ্চতি.

‘‘পঞ্চমী থিনমিদ্ধং তে, ছট্ঠা ভীৰূ পৱুচ্চতি;

সত্তমী ৱিচিকিচ্ছা তে, মক্খো থম্ভো তে অট্ঠমো.

‘‘লাভো সিলোকো সক্কাৰো, মিচ্ছালদ্ধো চ যো যসো;

যো চত্তানং সমুক্কংসে, পৰে চ অৱজানতি.

‘‘এসা নমুচি তে সেনা, কণ্হস্সাভিপ্পহাৰিনী;

ন নং অসুৰো জিনাতি, জেত্ৱাৱ লভতে সুখ’’ন্তি.

যতো চতূহি অৰিযমগ্গেহি সব্বা চ মাৰসেনা সব্বে চ পটিসেনিকৰা কিলেসা জিতা চ পৰাজিতা চ ভগ্গা ৱিপ্পলুগ্গা পৰম্মুখা, সো ৱুচ্চতি ৱিসেনিভূতো. সো দিট্ঠে ৱিসেনিভূতো, সুতে ৱিসেনিভূতো, মুতে ৱিসেনিভূতো, ৱিঞ্ঞাতে ৱিসেনিভূতোতি – স সব্বধম্মেসু ৱিসেনিভূতো যং কিঞ্চি দিট্ঠং ৱ সুতং মুতং ৱা.

তমেৱ দস্সিং ৱিৱটং চৰন্তন্তি. তমেৱ সুদ্ধদস্সিং ৱিসুদ্ধদস্সিং পৰিসুদ্ধদস্সিং ৱোদাতদস্সিং পৰিযোদাতদস্সিং. অথ ৱা, সুদ্ধদস্সনং ৱিসুদ্ধদস্সনং পৰিসুদ্ধদস্সনং ৱোদাতদস্সনং পৰিযোদাতদস্সনং. ৱিৱটন্তি তণ্হাছদনং দিট্ঠিছদনং কিলেসছদনং দুচ্চৰিতছদনং অৱিজ্জাছদনং. তানি ছদনানি ৱিৱটানি হোন্তি ৱিদ্ধংসিতানি উগ্ঘাটিতানি সমুগ্ঘাটিতানি পহীনানি সমুচ্ছিন্নানি ৱূপসন্তানি পটিপস্সদ্ধানি অভব্বুপ্পত্তিকানি ঞাণগ্গিনা দড্ঢানি. চৰন্তন্তি চৰন্তং ৱিচৰন্তং ৱিহৰন্তং ইৰিযন্তং ৱত্তেন্তং পালেন্তং যপেন্তং যাপেন্তন্তি – তমেৱ দস্সিং ৱিৱটং চৰন্তং.

কেনীধ লোকস্মি ৱিকপ্পযেয্যাতি. কপ্পাতি দ্ৱে কপ্পা – তণ্হাকপ্পো চ দিট্ঠিকপ্পো চ…পে… অযং তণ্হাকপ্পো…পে… অযং দিট্ঠিকপ্পো. তস্স তণ্হাকপ্পো পহীনো, দিট্ঠিকপ্পো পটিনিস্সট্ঠো. তণ্হাকপ্পস্স পহীনত্তা দিট্ঠিকপ্পস্স পটিনিস্সট্ঠত্তা কেন ৰাগেন কপ্পেয্য, কেন দোসেন কপ্পেয্য, কেন মোহেন কপ্পেয্য, কেন মানেন কপ্পেয্য, কায দিট্ঠিযা কপ্পেয্য, কেন উদ্ধচ্চেন কপ্পেয্য, কায ৱিচিকিচ্ছায কপ্পেয্য, কেহি অনুসযেহি কপ্পেয্য – ৰত্তোতি ৱা দুট্ঠোতি ৱা মূড়্হোতি ৱা ৱিনিবদ্ধোতি ৱা পৰামট্ঠোতি ৱা ৱিক্খেপগতোতি ৱা অনিট্ঠঙ্গতোতি ৱা থামগতোতি ৱা. তে অভিসঙ্খাৰা পহীনা. অভিসঙ্খাৰানং পহীনত্তা গতিযো কেন কপ্পেয্য – নেৰযিকোতি ৱা তিৰচ্ছানযোনিকোতি ৱা পেত্তিৱিসযিকোতি ৱা মনুস্সোতি ৱা দেৱোতি ৱা ৰূপীতি ৱা অৰূপীতি ৱা সঞ্ঞীতি ৱা অসঞ্ঞীতি ৱা নেৱসঞ্ঞীনাসঞ্ঞীতি ৱা. সো হেতু নত্থি, পচ্চযো নত্থি, কাৰণং নত্থি, যেন কপ্পেয্য ৱিকপ্পেয্য ৱিকপ্পং আপজ্জেয্য. লোকস্মিন্তি অপাযলোকে মনুস্সলোকে দেৱলোকে খন্ধলোকে ধাতুলোকে আযতনলোকেতি – কেনীধ লোকস্মিং ৱিকপ্পযেয্য.

তেনাহ ভগৱা –

‘‘স সব্বধম্মেসু ৱিসেনিভূতো, যং কিঞ্চি দিট্ঠং ৱ সুতং মুতং ৱা;

তমেৱ দস্সিং ৱিৱটং চৰন্তং, কেনীধ লোকস্মি ৱিকপ্পযেয্যা’’তি.

২৯. ন কপ্পযন্তি ন পুৰেক্খৰোন্তি, অচ্চন্তসুদ্ধীতি ন তে ৱদন্তি;

আদানগন্থং গথিতং ৱিসজ্জ, আসং ন কুব্বন্তি কুহিঞ্চি লোকে.

ন কপ্পযন্তি ন পুৰেক্খৰোন্তীতি. কপ্পাতি দ্ৱে কপ্পা – তণ্হাকপ্পো চ দিট্ঠিকপ্পো চ…পে… অযং তণ্হাকপ্পো…পে… অযং দিট্ঠিকপ্পো. তেসং তণ্হাকপ্পো পহীনো, দিট্ঠিকপ্পো পটিনিস্সট্ঠো. তণ্হাকপ্পস্স পহীনত্তা, দিট্ঠিকপ্পস্স পটিনিস্সট্ঠত্তা তণ্হাকপ্পং ৱা দিট্ঠিকপ্পং ৱা ন কপ্পেন্তি ন জনেন্তি ন সঞ্জনেন্তি ন নিব্বত্তেন্তি নাভিনিব্বত্তেন্তীতি – ন কপ্পযন্তি. ন পুৰেক্খৰোন্তীতি. পুৰেক্খাৰাতি দ্ৱে পুৰেক্খাৰা – তণ্হাপুৰেক্খাৰো চ দিট্ঠিপুৰেক্খাৰো চ…পে… অযং তণ্হাপুৰেক্খাৰো…পে… অযং দিট্ঠিপুৰেক্খাৰো. তেসং তণ্হাপুৰেক্খাৰো পহীনো, দিট্ঠিপুৰেক্খাৰো পটিনিস্সট্ঠো. তণ্হাপুৰেক্খাৰস্স পহীনত্তা, দিট্ঠিপুৰেক্খাৰস্স পটিনিস্সট্ঠত্তা ন তণ্হং ৱা ন দিট্ঠিং ৱা পুৰতো কত্ৱা চৰন্তি, ন তণ্হাধজা ন তণ্হাকেতূ ন তণ্হাধিপতেয্যা, ন দিট্ঠিধজা ন দিট্ঠিকেতূ ন দিট্ঠাধিপতেয্যা, ন তণ্হায ৱা ন দিট্ঠিযা ৱা পৰিৱাৰিতা চৰন্তীতি – ন কপ্পযন্তি ন পুৰেক্খৰোন্তি.

অচ্চন্তসুদ্ধীতি ন তে ৱদন্তীতি অচ্চন্তসুদ্ধিং সংসাৰসুদ্ধিং অকিৰিযদিট্ঠিং সস্সতৱাদং ন ৱদন্তি ন কথেন্তি ন ভণন্তি ন দীপযন্তি ন ৱোহৰন্তীতি – অচ্চন্তসুদ্ধীতি ন তে ৱদন্তি.

আদানগন্থং গথিতং ৱিসজ্জাতি. গন্থাতি চত্তাৰো গন্থা – অভিজ্ঝা কাযগন্থো, ব্যাপাদো কাযগন্থো, সীলব্বতপৰামাসো কাযগন্থো, ইদংসচ্চাভিনিৱেসো কাযগন্থো. অত্তনো দিট্ঠিযা ৰাগো অভিজ্ঝা কাযগন্থো; পৰৱাদেসু আঘাতো অপ্পচ্চযো ব্যাপাদো কাযগন্থো; অত্তনো সীলং ৱা ৱতং ৱা সীলৱতং ৱা পৰামসন্তীতি সীলব্বতপৰামাসো কাযগন্থো, অত্তনো দিট্ঠি ইদংসচ্চাভিনিৱেসো কাযগন্থো. কিংকাৰণা ৱুচ্চতি আদানগন্থো? তেহি গন্থেহি ৰূপং আদিযন্তি উপাদিযন্তি গণ্হন্তি পৰামসন্তি অভিনিৱিসন্তি; ৱেদনং…পে… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং… গতিং … উপপত্তিং… পটিসন্ধিং… ভৱং… সংসাৰৱট্টং আদিযন্তি উপাদিযন্তি গণ্হন্তি পৰামসন্তি অভিনিৱিসন্তি. তংকাৰণা ৱুচ্চতি আদানগন্থো. ৱিসজ্জাতি গন্থে ৱোসজ্জিত্ৱা ৱা – ৱিসজ্জ. অথ ৱা গন্থে গধিতে গন্থিতে বন্ধে ৱিবন্ধে আবন্ধে লগ্গে লগ্গিতে পলিবুদ্ধে বন্ধনে পোটযিত্ৱা – [ফোটযিত্ৱা (স্যা.)] ৱিসজ্জ. যথা ৱয্হং ৱা ৰথং ৱা সকটং ৱা সন্দমানিকং ৱা সজ্জং ৱিসজ্জং কৰোন্তি ৱিকোপেন্তি; এৱমেৱ গন্থে ৱোসজ্জিত্ৱা – ৱিসজ্জ. অথ ৱা গন্থে গধিতে গন্থিতে বন্ধে ৱিবন্ধে আবন্ধে লগ্গে লগ্গিতে পলিবুদ্ধে বন্ধনে পোটযিত্ৱা ৱিসজ্জাতি – আদানগন্থং গথিতং ৱিসজ্জ.

আসং ন কুব্বন্তি কুহিঞ্চি লোকেতি. আসা ৱুচ্চতি তণ্হা যো ৰাগো সাৰাগো…পে… অভিজ্ঝা লোভো অকুসলমূলং. আসং ন কুব্বন্তীতি আসং ন কুব্বন্তি ন জনেন্তি ন সঞ্জনেন্তি ন নিব্বত্তেন্তি ন অভিনিব্বত্তেন্তি. কুহিঞ্চীতি কুহিঞ্চি কিম্হিচি কত্থচি অজ্ঝত্তং ৱা বহিদ্ধা ৱা অজ্ঝত্তবহিদ্ধা ৱা. লোকেতি অপাযলোকে…পে… আযতনলোকেতি – আসং ন কুব্বন্তি কুহিঞ্চি লোকে.

তেনাহ ভগৱা –

‘‘ন কপ্পযন্তি ন পুৰেক্খৰোন্তি, অচ্চন্তসুদ্ধীতি ন তে ৱদন্তি;

আদানগন্থং গথিতং ৱিসজ্জ, আসং ন কুব্বন্তি কুহিঞ্চি লোকে’’তি.

৩০. সীমাতিগো ব্ৰাহ্মণো তস্স নত্থি, ঞত্ৱা চ দিস্ৱা চ সমুগ্গহীতং;

ন ৰাগৰাগী ন ৱিৰাগৰত্তো, তস্সীধ নত্থি পৰমুগ্গহীতং.

সীমাতিগো ব্ৰাহ্মণো তস্স নত্থি, ঞত্ৱা চ দিস্ৱা চ সমুগ্গহীতন্তি. সীমাতি চতস্সো সীমাযো – সক্কাযদিট্ঠি, ৱিচিকিচ্ছা, সীলব্বতপৰামাসো, দিট্ঠানুসযো, ৱিচিকিচ্ছানুসযো, তদেকট্ঠা চ কিলেসা – অযং পঠমা সীমা. ওড়াৰিকং কামৰাগসঞ্ঞোজনং, পটিঘসঞ্ঞোজনং, ওড়াৰিকো কামৰাগানুসযো, পটিঘানুসযো, তদেকট্ঠা চ কিলেসা – অযং দুতিযা সীমা. অনুসহগতং কামৰাগসঞ্ঞোজনং, পটিঘসঞ্ঞোজনং, অনুসহগতো কামৰাগানুসযো, পটিঘানুসযো, তদেকট্ঠা চ কিলেসা – অযং ততিযা সীমা. ৰূপৰাগো অৰূপৰাগো মানো উদ্ধচ্চং অৱিজ্জা, মানানুসযো ভৱৰাগানুসযো অৱিজ্জানুসযো, তদেকট্ঠা চ কিলেসা – অযং চতুত্থা সীমা. যতো চ চতূহি অৰিযমগ্গেহি ইমা চতস্সো সীমাযো অতিক্কন্তো হোতি সমতিক্কন্তো ৱীতিৱত্তো, সো ৱুচ্চতি সীমাতিগো. ব্ৰাহ্মণোতি সত্তন্নং ধম্মানং বাহিতত্তা ব্ৰাহ্মণো – সক্কাযদিট্ঠি বাহিতা হোতি, ৱিচিকিচ্ছা বাহিতা হোতি, সীলব্বতপৰামাসো বাহিতো হোতি…পে… অসিতো তাদি পৱুচ্চতে স ব্ৰহ্মা. তস্সাতি অৰহতো খীণাসৱস্স.

ঞত্ৱাতি পৰচিত্তঞাণেন ৱা ঞত্ৱা পুব্বেনিৱাসানুস্সতিঞাণেন ৱা ঞত্ৱা. দিস্ৱাতি মংসচক্খুনা ৱা দিস্ৱা দিব্বচক্খুনা ৱা দিস্ৱা. সীমাতিগো ব্ৰাহ্মণো তস্স নত্থি, ঞত্ৱা চ দিস্ৱা চ সমুগ্গহীতন্তি. তস্স ইদং পৰমং অগ্গং সেট্ঠং ৱিসিট্ঠং [ৱিসেট্ঠং (সী. স্যা.)] পামোক্খং উত্তমং পৱৰন্তি গহিতং পৰামট্ঠং অভিনিৱিট্ঠং অজ্ঝোসিতং অধিমুত্তং নত্থি ন সন্তি ন সংৱিজ্জতি নুপলব্ভতি, পহীনং সমুচ্ছিন্নং ৱূপসন্তং পটিপস্সদ্ধং অভব্বুপ্পত্তিকং ঞাণগ্গিনা দড্ঢন্তি – সীমাতিগো ব্ৰাহ্মণো তস্স নত্থি ঞত্ৱা চ দিস্ৱা চ সমুগ্গহীতং.

ন ৰাগৰাগী ন ৱিৰাগৰত্তোতি. ৰাগৰত্তা ৱুচ্চন্তি যে পঞ্চসু কামগুণেসু ৰত্তা গিদ্ধা গধিতা মুচ্ছিতা অজ্ঝোসন্না লগ্গা লগ্গিতা পলিবুদ্ধা. ৱিৰাগৰত্তা ৱুচ্চন্তি যে ৰূপাৱচৰঅৰূপাৱচৰসমাপত্তীসু ৰত্তা গিদ্ধা গধিতা মুচ্ছিতা অজ্ঝোসন্না লগ্গা লগ্গিতা পলিবুদ্ধা. ন ৰাগৰাগী ন ৱিৰাগৰত্তোতি যতো কামৰাগো চ ৰূপৰাগো চ অৰূপৰাগো চ পহীনা হোন্তি উচ্ছিন্নমূলা তালাৱত্থুকতা অনভাৱংকতা [অনভাৱকতা (সী.), অনভাৱংগতা (স্যা.)] আযতিং অনুপ্পাদধম্মা. এত্তাৱতা ন ৰাগৰাগী ন ৱিৰাগৰত্তো.

তস্সীধ নত্থি পৰমুগ্গহীতন্তি. তস্সাতি অৰহতো খীণাসৱস্স. তস্স ইদং পৰমং অগ্গং সেট্ঠং ৱিসিট্ঠং পামোক্খং উত্তমং পৱৰন্তি গহিতং পৰামট্ঠং অভিনিৱিট্ঠং অজ্ঝোসিতং অধিমুত্তং নত্থি ন সন্তি ন সংৱিজ্জতি নুপলব্ভতি, পহীনং সমুচ্ছিন্নং ৱূপসন্তং পটিপস্সদ্ধং অভব্বুপ্পত্তিকং ঞাণগ্গিনা দড্ঢন্তি – তস্সীধ নত্থি পৰমুগ্গহীতং.

তেনাহ ভগৱা –

‘‘সীমাতিগো ব্ৰাহ্মণো তস্স নত্থি, ঞত্ৱা চ দিস্ৱা চ সমুগ্গহীতং;

ন ৰাগৰাগী ন ৱিৰাগৰত্তো, তস্সীধ নত্থি পৰমুগ্গহীত’’ন্তি.

সুদ্ধট্ঠকসুত্তনিদ্দেসো চতুত্থো.