৬. কুম্মঙ্গপঞ্হো

৬. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ‘কুম্মস্স পঞ্চ অঙ্গানি গহেতব্বানী’তি যং ৱদেসি, কতমানি তানি পঞ্চ অঙ্গানি গহেতব্বানী’’তি? ‘‘যথা, মহাৰাজ, কুম্মো উদকচৰো উদকেযেৱ ৱাসং কপ্পেতি, এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন সব্বপাণভূতপুগ্গলানং হিতানুকম্পিনা মেত্তাসহগতেন চেতসা ৱিপুলেন মহগ্গতেন অপ্পমাণেন অৱেৰেন অব্যাপজ্জেন সব্বাৱন্তং লোকং ফৰিত্ৱা ৱিহৰিতব্বং. ইদং, মহাৰাজ, কুম্মস্স পঠমং অঙ্গং গহেতব্বং.

‘‘পুন চপৰং, মহাৰাজ, কুম্মো উদকে উপ্পিলৱন্তো সীসং উক্খিপিত্ৱা যদি কোচি পস্সতি, তত্থেৱ নিমুজ্জতি গাড়্হমোগাহতি ‘মা মং তে পুন পস্সেয্যু’ন্তি, এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন কিলেসেসু ওপতন্তেসু আৰম্মণসৰে নিমুজ্জিতব্বং গাড়্হমোগাহিতব্বং ‘মা মং কিলেসা পুন পস্সেয্যু’ন্তি. ইদং, মহাৰাজ, কুম্মস্স দুতিযং অঙ্গং গহেতব্বং.

‘‘পুন চপৰং, মহাৰাজ, কুম্মো উদকতো নিক্খমিত্ৱা কাযং ওতাপেতি, এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন নিসজ্জট্ঠানসযনচঙ্কমতো মানসং নীহৰিত্ৱা সম্মপ্পধানে মানসং ওতাপেতব্বং. ইদং, মহাৰাজ, কুম্মস্স ততিযং অঙ্গং গহেতব্বং.

‘‘পুন চপৰং, মহাৰাজ, কুম্মো পথৱিং খণিত্ৱা ৱিৱিত্তে ৱাসং কপ্পেতি, এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন লাভসক্কাৰসিলোকং পজহিত্ৱা সুঞ্ঞং ৱিৱিত্তং কাননং ৱনপত্থং পব্বতং কন্দৰং গিৰিগুহং অপ্পসদ্দং অপ্পনিগ্ঘোসং পৱিৱিত্তমোগাহিত্ৱা ৱিৱিত্তে যেৱ ৱাসং উপগন্তব্বং. ইদং, মহাৰাজ, কুম্মস্স চতুত্থং অঙ্গং গহেতব্বং. ভাসিতম্পেতং, মহাৰাজ, থেৰেন উপসেনেন ৱঙ্গন্তপুত্তেন –

‘‘‘ৱিৱিত্তং অপ্পনিগ্ঘোসং, ৱাড়মিগনিসেৱিতং;

সেৱে সেনাসনং ভিক্খু, পটিসল্লানকাৰণা’তি.

‘‘পুন চপৰং, মহাৰাজ, কুম্মো চাৰিকং চৰমানো যদি কঞ্চি পস্সতি ৱা, সদ্দং সুণাতি ৱা, সোণ্ডিপঞ্চমানি অঙ্গানি সকে কপালে নিদহিত্ৱা অপ্পোস্সুক্কো তুণ্হীভূতো তিট্ঠতি কাযমনুৰক্খন্তো, এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যোগিনা যোগাৱচৰেন সব্বত্থ ৰূপসদ্দগন্ধৰসফোট্ঠব্বধম্মেসু আপতন্তেসু ছসু দ্ৱাৰেসু সংৱৰকৱাটং অনুগ্ঘাটেত্ৱা মানসং সমোদহিত্ৱা সংৱৰং কত্ৱা সতেন সম্পজানেন ৱিহাতব্বং সমণধম্মং অনুৰক্খমানেন. ইদং, মহাৰাজ, কুম্মস্স পঞ্চমং অঙ্গং গহেতব্বং. ভাসিতম্পেতং, মহাৰাজ, ভগৱতা দেৱাতিদেৱেন সংযুত্তনিকাযৱৰে কুম্মূপমসুত্তন্তে –

‘‘‘কুম্মোৱ অঙ্গানি সকে কপালে, সমোদহং ভিক্খু মনোৱিতক্কে;

অনিস্সিতো অঞ্ঞমহেঠযানো, পৰিনিব্বুতোনূপৱদেয্য কঞ্চী’’’তি.

কুম্মঙ্গপঞ্হো ছট্ঠো.