৬. গব্ভাৱক্কন্তিপঞ্হো

৬. ‘‘ভন্তে নাগসেন, ভাসিতম্পেতং ভগৱতা ‘তিণ্ণং খো পন, ভিক্খৱে, সন্নিপাতা গব্ভস্স অৱক্কন্তি [গব্ভস্সাৱক্কন্তি (ম. নি. ১.৪০৮)] হোতি, ইধ মাতাপিতৰো চ সন্নিপতিতা হোন্তি, মাতা চ উতুনী হোতি, গন্ধব্বো চ পচ্চুপট্ঠিতো হোতি, ইমেসং খো, ভিক্খৱে, তিণ্ণং সন্নিপাতা গব্ভস্স অৱক্কন্তি হোতী’তি, অসেসৱচনমেতং, নিস্সেসৱচনমেতং, নিপ্পৰিযাযৱচনমেতং, অৰহস্সৱচনমেতং, সদেৱমনুস্সানং মজ্ঝে নিসীদিত্ৱা ভণিতং, অযঞ্চ দ্ৱিন্নং সন্নিপাতা গব্ভস্স অৱক্কন্তি দিস্সতি, দুকূলেন তাপসেন পাৰিকায তাপসিযা উতুনিকালে দক্খিণেন হত্থঙ্গুট্ঠেন নাভি পৰামট্ঠা, তস্স তেন নাভিপৰামসনেন সামকুমাৰো নিব্বত্তো. মাতঙ্গেনাপি ইসিনা ব্ৰাহ্মণকঞ্ঞায উতুনিকালে দক্খিণেন হত্থঙ্গুট্ঠেন নাভি পৰামট্ঠা, তস্স তেন নাভিপৰামসনেন মণ্ডব্যো নাম মাণৱকো নিব্বত্তোতি. যদি, ভন্তে নাগসেন, ভগৱতা ভণিতং ‘তিণ্ণং খো পন, ভিক্খৱে, সন্নিপাতা গব্ভস্স অৱক্কন্তি হোতী’তি. তেন হি সামো চ কুমাৰো মণ্ডব্যো চ মাণৱকো উভোপি তে নাভিপৰামসনেন নিব্বত্তাতি যং ৱচনং, তং মিচ্ছা. যদি, ভন্তে, তথাগতেন ভণিতং ‘সামো চ কুমাৰো মণ্ডব্যো চ মাণৱকো নাভিপৰামসনেন নিব্বত্তা’’তি, তেন হি ‘তিণ্ণং খো পন, ভিক্খৱে, সন্নিপাতা গব্ভস্স অৱক্কন্তি হোতী’তি যং ৱচনং, তম্পি মিচ্ছা. অযম্পি উভতো কোটিকো পঞ্হো সুগম্ভীৰো সুনিপুণো ৱিসযো বুদ্ধিমন্তানং, সো তৱানুপ্পত্তো, ছিন্দ ৱিমতিপথং, ধাৰেহি ঞাণৱৰপ্পজ্জোত’’ন্তি.

‘‘ভাসিতম্পেতং, মহাৰাজ, ভগৱতা ‘তিণ্ণং খো পন, ভিক্খৱে, সন্নিপাতা গব্ভস্স অৱক্কন্তি হোতি, ইধ মাতাপিতৰো চ সন্নিপতিতা হোন্তি, মাতা চ উতুনী হোতি, গন্ধব্বো চ পচ্চুপট্ঠিতো হোতি, এৱং তিণ্ণং সন্নিপাতা গব্ভস্স অৱক্কন্তি হোতী’তি. ভণিতঞ্চ ‘সামো চ কুমাৰো মণ্ডব্যো চ মাণৱকো নাভিপৰামসনেন নিব্বত্তা’’তি. ‘‘তেন হি, ভন্তে নাগসেন, যেন কাৰণেন পঞ্হো সুৱিনিচ্ছিতো হোতি, তেন কাৰণেন মং সঞ্ঞাপেহী’’তি.

‘‘সুতপুব্বং পন তযা, মহাৰাজ, সংকিচ্চো চ কুমাৰো ইসিসিঙ্গো চ তাপসো থেৰো চ কুমাৰকস্সপো ‘ইমিনা নাম তে নিব্বত্তা’’তি? ‘‘আম, ভন্তে, সুয্যতি, অব্ভুগ্গতা তেসং জাতি, দ্ৱে মিগধেনুযো তাৱ উতুনিকালে দ্ৱিন্নং তাপসানং পস্সাৱট্ঠানং আগন্ত্ৱা সসম্ভৱং পস্সাৱং পিৱিংসু, তেন পস্সাৱসম্ভৱেন সংকিচ্চো চ কুমাৰো ইসিসিঙ্গো চ তাপসো নিব্বত্তা. থেৰস্স উদাযিস্স ভিক্খুনুপস্সযং উপগতস্স ৰত্তচিত্তেন ভিক্খুনিযা অঙ্গজাতং উপনিজ্ঝাযন্তস্স সম্ভৱং কাসাৱে মুচ্চি. অথ খো আযস্মা উদাযি তং ভিক্খুনিং এতদৱোচ ‘গচ্ছ ভগিনি, উদকং আহৰ অন্তৰৱাসকং ধোৱিস্সামী’তি. ‘আহৰয্য অহমেৱ ধোৱিস্সামী’তি. ততো সা ভিক্খুনী উতুনিসমযে তং সম্ভৱং একদেসং মুখেন অগ্গহেসি, একদেসং অঙ্গজাতে পক্খিপি, তেন থেৰো কুমাৰকস্সপো নিব্বত্তোতি এতং জনো আহা’’তি.

‘‘অপি নু খো ত্ৱং, মহাৰাজ, সদ্দহসি তং ৱচন’’ন্তি? ‘‘আম ভন্তে, বলৱং তত্থ মযং কাৰণং উপলভাম, যেন মযং কাৰণেন সদ্দহাম ‘ইমিনা কাৰণেন নিব্বত্তা’’তি. ‘‘কিং পনেত্থ, মহাৰাজ, কাৰণ’’ন্তি? ‘‘সুপৰিকম্মকতে, ভন্তে, কললে বীজং নিপতিত্ৱা খিপ্পং সংৱিৰুহতী’’তি. ‘‘আম মহাৰাজা’’তি. ‘‘এৱমেৱ খো, ভন্তে, সা ভিক্খুনী উতুনী সমানা সণ্ঠিতে কললে ৰুহিৰে পচ্ছিন্নৱেগে ঠিতায ধাতুযা তং সম্ভৱং গহেত্ৱা তস্মিং কললে পক্খিপি, তেন তস্সা গব্ভো সণ্ঠাসি, এৱং তত্থ কাৰণং পচ্চেম তেসং নিব্বত্তিযা’’তি. ‘‘এৱমেতং, মহাৰাজ, তথা সম্পটিচ্ছামি, যোনিপ্পৱেসেন গব্ভো সম্ভৱতীতি. সম্পটিচ্ছসি পন, ত্ৱং মহাৰাজ, থেৰস্স কুমাৰকস্সপস্স গব্ভাৱক্কমন’’ন্তি? ‘‘আম ভন্তে’’তি. ‘‘সাধু, মহাৰাজ, পচ্চাগতোসি মম ৱিসযং, একৱিধেনপি গব্ভাৱক্কন্তিং কথযন্তো মমানুবলং ভৱিস্সসি, অথ যা পন তা দ্ৱে মিগধেনুযো পস্সাৱং পিৱিত্ৱা গব্ভং পটিলভিংসু, তাসং ত্ৱং সদ্দহসি গব্ভস্সাৱক্কমন’’ন্তি? ‘‘আম, ভন্তে, যং কিঞ্চি ভুত্তং পীতং খাযিতং লেহিতং, সব্বং তং কললং ওসৰতি, ঠানগতং ৱুড্ঢিমাপজ্জতি. যথা, ভন্তে নাগসেন, যা কাচি সৰিতা নাম, সব্বা তা মহাসমুদ্দং ওসৰন্তি, ঠানগতা ৱুড্ঢিমাপজ্জন্তি. এৱমেৱ খো, ভন্তে নাগসেন, যং কিঞ্চি ভুত্তং পীতং খাযিতং লেহিতং, সব্বং তং কললং ওসৰতি, ঠানগতং ৱুড্ঢিমাপজ্জতি, তেনাহং কাৰণেন সদ্দহামি মুখগতেনপি গব্ভস্স অৱক্কন্তি হোতী’’তি. ‘‘সাধু, মহাৰাজ, গাড়্হতৰং উপগতোসি মম ৱিসযং, মুখপানেনপি দ্ৱযসন্নিপাতো ভৱতি. সংকিচ্চস্স চ, মহাৰাজ, কুমাৰস্স ইসিসিঙ্গস্স চ তাপসস্স থেৰস্স চ কুমাৰকস্সপস্স গব্ভাৱক্কমনং সম্পটিচ্ছসী’’তি? ‘‘আম, ভন্তে, সন্নিপাতো ওসৰতী’’তি.

‘‘সামোপি, মহাৰাজ, কুমাৰো মণ্ডব্যোপি মাণৱকো তীসু সন্নিপাতেসু অন্তোগধা, একৰসা যেৱ পুৰিমেন, তত্থ কাৰণং ৱক্খামি. দুকূলো চ, মহাৰাজ, তাপসো পাৰিকা চ তাপসী উভোপি তে অৰঞ্ঞৱাসা অহেসুং পৱিৱেকাধিমুত্তা উত্তমত্থগৱেসকা, তপতেজেন যাৱ ব্ৰহ্মলোকং সন্তাপেসুং. তেসং তদা সক্কো দেৱানমিন্দো সাযং পাতং উপট্ঠানং আগচ্ছতি. সো তেসং গৰুকতমেত্ততায উপধাৰেন্তো অদ্দস অনাগতমদ্ধানে দ্ৱিন্নম্পি তেসং চক্খূনং অন্তৰধানং, দিস্ৱা তে এৱমাহ ‘একং মে, ভোন্তো, ৱচনং কৰোথ, সাধু একং পুত্তং জনেয্যাথ, সো তুম্হাকং উপট্ঠাকো ভৱিস্সতি আলম্বনো চা’তি. ‘অলং, কোসিয, মা এৱং ভণী’তি. তে তস্স তং ৱচনং ন সম্পটিচ্ছিংসু. অনুকম্পকো অত্থকামো সক্কো দেৱানমিন্দো দুতিযম্পি…পে… ততিযম্পি তে এৱমাহ ‘একং মে, ভোন্তো, ৱচনং কৰোথ, সাধু একং পুত্তং জনেয্যাথ, সো তুম্হাকং উপট্ঠাকো ভৱিস্সতি আলম্বনো চা’তি. ততিযম্পি তে আহংসু ‘অলং, কোসিয, মা ত্ৱং খো অম্হে অনত্থে নিযোজেহি, কদাযং কাযো ন ভিজ্জিস্সতি, ভিজ্জতু অযং কাযো ভেদনধম্মো, ভিজ্জন্তিযাপি ধৰণিযা পতন্তেপি সেলসিখৰে ফলন্তেপি আকাসে পতন্তেপি চন্দিমসূৰিযে নেৱ মযং লোকধম্মেহি মিস্সযিস্সাম, মা ত্ৱং অম্হাকং সম্মুখভাৱং উপগচ্ছ, উপগতস্স তে এসো ৱিস্সাসো, অনত্থচৰো ত্ৱং মঞ্ঞে’তি.

ততো সক্কো দেৱানমিন্দো তেসং মনং অলভমানো গৰুকতো পঞ্জলিকো পুন যাচি ‘যদি মে ৱচনং ন উস্সহথ কাতুং, যদা তাপসী উতুনী হোতি পুপ্ফৱতী, তদা ত্ৱং, ভন্তে, দক্খিণেন হত্থঙ্গুট্ঠেন নাভিং পৰামসেয্যাসি, তেন সা গব্ভং লচ্ছতি, সন্নিপাতো যেৱেস গব্ভাৱক্কন্তিযা’তি. ‘সক্কোমহং, কোসিয, তং ৱচনং কাতুং, ন তাৱতকেন অম্হাকং তপো ভিজ্জতি, হোতূ’তি সম্পটিচ্ছিংসু. তায চ পন ৱেলায দেৱভৱনে অত্থি দেৱপুত্তো উস্সন্নকুসলমূলো খীণাযুকো আযুক্খযপ্পত্তো যদিচ্ছকং সমত্থো ওক্কমিতুং অপি চক্কৱত্তিকুলেপি. অথ সক্কো দেৱানমিন্দো তং দেৱপুত্তং উপসঙ্কমিত্ৱা এৱমাহ ‘এহি খো, মাৰিস, সুপভাতো তে দিৱসো, অত্থসিদ্ধি উপগতা, যমহং তে উপট্ঠানমাগমিং, ৰমণীযে তে ওকাসে ৱাসো ভৱিস্সতি, পতিৰূপে কুলে পটিসন্ধি ভৱিস্সতি, সুন্দৰেহি মাতাপিতূহি ৱড্ঢেতব্বো, এহি মে ৱচনং কৰোহী’তি যাচি. দুতিযম্পি…পে… ততিযম্পি যাচি সিৰসি পঞ্জলিকতো.

ততো সো দেৱপুত্তো এৱমাহ ‘কতমং তং, মাৰিস, কুলং, যং ত্ৱং অভিক্খণং কিত্তযসি পুনপ্পুন’ন্তি. ‘দুকূলো চ তাপসো পাৰিকা চ তাপসী’তি. সো তস্স ৱচনং সুত্ৱা তুট্ঠো সম্পটিচ্ছি ‘সাধু, মাৰিস, যো তৱ ছন্দো, সো হোতু, আকঙ্খমানো অহং, মাৰিস, পত্থিতে কুলে উপ্পজ্জেয্যং, কিম্হি কুলে উপ্পজ্জামি অণ্ডজে ৱা জলাবুজে ৱা সংসেদজে ৱা ওপপাতিকে ৱা’তি? ‘জলাবুজায, মাৰিস, যোনিযা উপ্পজ্জাহী’তি. অথ সক্কো দেৱানমিন্দো উপ্পত্তিদিৱসং ৱিগণেত্ৱা দুকূলস্স তাপসস্স আৰোচেসি ‘অসুকস্মিং নাম দিৱসে তাপসী উতুনী ভৱিস্সতি পুপ্ফৱতী, তদা ত্ৱং, ভন্তে, দক্খিণেন হত্থঙ্গুট্ঠেন নাভিং পৰামসেয্যাসী’তি. তস্মিং, মহাৰাজ, দিৱসে তাপসী চ উতুনী পুপ্ফৱতী অহোসি, দেৱপুত্তো চ তত্থূপগো পচ্চুপট্ঠিতো অহোসি, তাপসো চ দক্খিণেন হত্থঙ্গুট্ঠেন তাপসিযা নাভিং পৰামসি, ইতি তে তযো সন্নিপাতা অহেসুং, নাভিপৰামসনেন তাপসিযা ৰাগো উদপাদি, সো পনস্সা ৰাগো নাভিপৰামসনং পটিচ্চ মা ত্ৱং সন্নিপাতং অজ্ঝাচাৰমেৱ মঞ্ঞি, ঊহসনম্পি [হসনম্পি (ক.)] সন্নিপাতো, উল্লপনম্পি সন্নিপাতো, উপনিজ্ঝাযনম্পি সন্নিপাতো, পুব্বভাগভাৱতো ৰাগস্স উপ্পাদায আমসনেন সন্নিপাতো জাযতি, সন্নিপাতা ওক্কমনং হোতীতি.

‘‘অনজ্ঝাচাৰেপি, মহাৰাজ, পৰামসনেন গব্ভাৱক্কন্তি হোতি. যথা, মহাৰাজ, অগ্গি জলমানো অপৰামসনোপি উপগতস্স সীতং ব্যপহন্তি, এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, অনজ্ঝাচাৰেপি পৰামসনেন গব্ভাৱক্কন্তি হোতি.

‘‘চতুন্নং, মহাৰাজ, ৱসেন সত্তানং গব্ভাৱক্কন্তি হোতি কম্মৱসেন যোনিৱসেন কুলৱসেন আযাচনৱসেন, অপি চ সব্বেপেতে সত্তা কম্মসম্ভৱা কম্মসমুট্ঠানা.

‘‘কথং, মহাৰাজ, কম্মৱসেন সত্তানং গব্ভাৱক্কন্তি হোতি? উস্সন্নকুসলমূলা, মহাৰাজ, সত্তা যদিচ্ছকং উপ্পজ্জন্তি খত্তিযমহাসালকুলে ৱা ব্ৰাহ্মণমহাসালকুলে ৱা গহপতিমহাসালকুলে ৱা দেৱেসু ৱা অণ্ডজায ৱা যোনিযা জলাবুজায ৱা যোনিযা সংসেদজায ৱা যোনিযা ওপপাতিকায ৱা যোনিযা. যথা, মহাৰাজ, পুৰিসো অড্ঢো মহদ্ধনো মহাভোগো পহূতজাতৰূপৰজতো পহূতৱিত্তূপকৰণো পহূতধনধঞ্ঞো পহূতঞাতিপক্খো দাসিং ৱা দাসং ৱা খেত্তং ৱা ৱত্থুং ৱা গামং ৱা নিগমং ৱা জনপদং ৱা যং কিঞ্চি মনসা অভিপত্থিতং, যদিচ্ছকং দ্ৱিগুণতিগুণম্পি ধনং দত্ৱা কিণাতি, এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, উস্সন্নকুসলমূলা সত্তা যদিচ্ছকং উপ্পজ্জন্তি খত্তিযমহাসালকুলে ৱা ব্ৰাহ্মণমহাসালকুলে ৱা গহপতিমহাসালকুলে ৱা দেৱেসু ৱা অণ্ডজায ৱা যোনিযা জলাবুজায ৱা যোনিযা সংসেদজয ৱা যোনিযা ওপপাতিকায ৱা যোনিযা. এৱং কম্মৱসেন সত্তানং গব্ভাৱক্কন্তি হোতি.

‘‘কথং যোনিৱসেন সত্তানং গব্ভাৱক্কন্তি হোতি? কুক্কুটানং, মহাৰাজ, ৱাতেন গব্ভাৱক্কন্তি হোতি. বলাকানং মেঘসদ্দেন গব্ভাৱক্কন্তি হোতি. সব্বেপি দেৱা অগব্ভসেয্যকা সত্তা যেৱ, তেসং নানাৱণ্ণেন গব্ভাৱক্কন্তি হোতি. যথা, মহাৰাজ, মনুস্সা নানাৱণ্ণেন মহিযা চৰন্তি, কেচি পুৰতো পটিচ্ছাদেন্তি, কেচি পচ্ছতো পটিচ্ছাদেন্তি, কেচি নগ্গা হোন্তি, কেচি ভণ্ডূ হোন্তি সেতপটধৰা, কেচি মোড়িবদ্ধা হোন্তি, কেচি ভণ্ডূ কাসাৱৱসনা হোন্তি, কেচি কাসাৱৱসনা মোড়িবদ্ধা হোন্তি, কেচি জটিনো ৱাকচীৰধৰা [ৱাকচীৰা (ক.)] হোন্তি, কেচি চম্মৱসনা হোন্তি, কেচি ৰস্মিযো নিৱাসেন্তি, সব্বেপেতে মনুস্সা নানাৱণ্ণেন মহিযা চৰন্তি, এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, সত্তা যেৱ তে সব্বে, তেসং নানাৱণ্ণেন গব্ভাৱক্কন্তি হোতি. এৱং যোনিৱসেন সত্তানং গব্ভাৱক্কন্তি হোতি.

‘‘কথং কুলৱসেন সত্তানং গব্ভাৱক্কন্তি হোতি? কুলং নাম, মহাৰাজ, চত্তাৰি কুলানি অণ্ডজং জলাবুজং সংসেদজং ওপপাতিকং. যদি তত্থ গন্ধব্বো যতো কুতোচি আগন্ত্ৱা অণ্ডজে কুলে উপ্পজ্জতি, সো তত্থ অণ্ডজো হোতি…পে… জলাবুজে কুলে…পে… সংসেদজে কুলে…পে… ওপপাতিকে কুলে উপ্পজ্জতি, সো তত্থ ওপপাতিকো হোতি. তেসু তেসু কুলেসু তাদিসা যেৱ সত্তা সম্ভৱন্তি. যথা, মহাৰাজ, হিমৱতি নেৰুপব্বতং যে কেচি মিগপক্খিনো উপেন্তি, সব্বে তে সকৱণ্ণং ৱিজহিত্ৱা সুৱণ্ণৱণ্ণা হোন্তি, এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, যো কোচি গন্ধব্বো যতো কুতোচি আগন্ত্ৱা অণ্ডজং যোনিং উপগন্ত্ৱা সভাৱৱণ্ণং ৱিজহিত্ৱা অণ্ডজো হোতি…পে… জলাবুজং…পে… সংসেদজং…পে… ওপপাতিকং যোনিং উপগন্ত্ৱা সভাৱৱণ্ণং ৱিজহিত্ৱা ওপপাতিকো হোতি, এৱং কুলৱসেন সত্তানং গব্ভাৱক্কন্তি হোতি.

‘‘কথং আযাচনৱসেন সত্তানং গব্ভাৱক্কন্তি হোতি? ইধ, মহাৰাজ, কুলং হোতি অপুত্তকং বহুসাপতেয্যং সদ্ধং পসন্নং সীলৱন্তং কল্যাণধম্মং তপনিস্সিতং, দেৱপুত্তো চ উস্সন্নকুসলমূলো চৱনধম্মো হোতি. অথ সক্কো দেৱানমিন্দো তস্স কুলস্স অনুকম্পায তং দেৱপুত্তং আযাচতি ‘পণিধেহি, মাৰিস, অসুকস্স কুলস্স মহেসিযা কুচ্ছি’ন্তি. সো তস্স আযাচনহেতু তং কুলং পণিধেতি. যথা, মহাৰাজ, মনুস্সা পুঞ্ঞকামা সমণং মনোভাৱনীযং আযাচিত্ৱা গেহং উপনেন্তি, অযং উপগন্ত্ৱা সব্বস্স কুলস্স সুখাৱহো ভৱিস্সতীতি. এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, সক্কো দেৱানমিন্দো তং দেৱপুত্তং আযাচিত্ৱা তং কুলং উপনেতি. এৱং আযাচনৱসেন সত্তানং গব্ভাৱক্কন্তি হোতি.

‘‘সামো, মহাৰাজ, কুমাৰো সক্কেন দেৱানমিন্দেন আযাচিতো পাৰিকায তাপসিযা কুচ্ছিং ওক্কন্তো. সামো, মহাৰাজ, কুমাৰো কতপুঞ্ঞো, মাতাপিতৰো সীলৱন্তো কল্যাণধম্মা, আযাচকো সক্কো, তিণ্ণং চেতোপণিধিযা সামো কুমাৰো নিব্বত্তো. ইধ, মহাৰাজ, নযকুসলো পুৰিসো সুকট্ঠে অনূপখেত্তে বীজং ৰোপেয্য, অপি নু তস্স বীজস্স অন্তৰাযং ৱিৱজ্জেন্তস্স ৱুড্ঢিযা কোচি অন্তৰাযো ভৱেয্যা’’তি? ‘‘ন হি, ভন্তে, নিৰুপঘাতং বীজং খিপ্পং সংৱিৰুহেয্যা’’তি. ‘‘এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, সামো কুমাৰো মুত্তো উপ্পন্নন্তৰাযেহি তিণ্ণং চেতোপণিধিযা নিব্বত্তো.

‘‘অপি নু খো, মহাৰাজ, সুতপুব্বং তযা ইসীনং মনোপদোসেন ইদ্ধো ফীতো মহাজনপদো সজনো সমুচ্ছিন্নো’’তি? ‘‘আম, ভন্তে, সুয্যতি. মহিযা দণ্ডকাৰঞ্ঞং [দণ্ডকীৰঞ্ঞং (ম. নি. ২.৬৫)] মজ্ঝাৰঞ্ঞং কালিঙ্গাৰঞ্ঞং মাতঙ্গাৰঞ্ঞং, সব্বং তং অৰঞ্ঞং অৰঞ্ঞভূতং, সব্বেপেতে জনপদা ইসীনং মনোপদোসেন খযং গতা’’তি. ‘‘যদি, মহাৰাজ, তেসং মনোপদোসেন সুসমিদ্ধা জনপদা উচ্ছিজ্জন্তি, অপি নু খো তেসং মনোপসাদেন কিঞ্চি নিব্বত্তেয্যা’’তি? ‘‘আম ভন্তে’’তি. ‘‘তেন হি, মহাৰাজ, সামো কুমাৰো তিণ্ণং বলৱন্তানং চেতোপসাদেন নিব্বত্তো ইসিনিম্মিতো দেৱনিম্মিতো পুঞ্ঞনিম্মিতোতি. এৱমেতং, মহাৰাজ, ধাৰেহি.

‘‘তযোমে, মহাৰাজ, দেৱপুত্তা সক্কেন দেৱানমিন্দেন আযাচিতা কুলং উপ্পন্না. কতমে তযো? সামো কুমাৰো মহাপনাদো কুসৰাজা, তযোপেতে বোধিসত্তা’’তি. ‘‘সুনিদ্দিট্ঠা, ভন্তে নাগসেন, গব্ভাৱক্কন্তি, সুকথিতং কাৰণং, অন্ধকাৰো আলোকো কতো, জটা ৱিজটিতা, নিচ্ছুদ্ধা পৰৱাদা, এৱমেতং তথা সম্পটিচ্ছামী’’তি.

গব্ভাৱক্কন্তিপঞ্হো ছট্ঠো.