১. সতিউপ্পজ্জনপঞ্হো

১. ৰাজা আহ ‘‘ভন্তে নাগসেন, কতিহাকাৰেহি সতি উপ্পজ্জতী’’তি? ‘‘সত্তৰসহাকাৰেহি, মহাৰাজ, সতি উপ্পজ্জতী’’তি. ‘‘কতমেহি সত্তৰসহাকাৰেহী’’তি? ‘‘অভিজানতোপি, মহাৰাজ, সতি উপ্পজ্জতি, কটুমিকাযপি সতি উপ্পজ্জতি, ওড়াৰিকৱিঞ্ঞাণতোপি সতি উপ্পজ্জতি, হিতৱিঞ্ঞাণতোপি সতি উপ্পজ্জতি, অহিতৱিঞ্ঞাণতোপি সতি উপ্পজ্জতি, সভাগনিমিত্ততোপি সতি উপ্পজ্জতি, ৱিসভাগনিমিত্ততোপি সতি উপ্পজ্জতি, কথাভিঞ্ঞাণতোপি সতি উপ্পজ্জতি, লক্খণতোপি সতি উপ্পজ্জতি, সাৰণতোপি সতি উপ্পজ্জতি, মুদ্দাতোপি সতি উপ্পজ্জতি, গণনাতোপি সতি উপ্পজ্জতি, ধাৰণতোপি সতি উপ্পজ্জতি, ভাৱনতোপি সতি উপ্পজ্জতি, পোত্থকনিবন্ধনতোপি সতি উপ্পজ্জতি, উপনিক্খেপতোপি সতি উপ্পজ্জতি, অনুভূততোপি সতি উপ্পজ্জতীতি.

‘‘কথং অভিজানতো সতি উপ্পজ্জতি? যথা, মহাৰাজ, আযস্মা চ আনন্দো খুজ্জুত্তৰা চ উপাসিকা, যে ৱা পন অঞ্ঞেপি কেচি জাতিস্সৰা জাতিং সৰন্তি, এৱং অভিজানতো সতি উপ্পজ্জতি.

‘‘কথং কটুমিকায সতি উপ্পজ্জতি? যো পকতিযা মুট্ঠস্সতিকো, পৰে চ তং সৰাপনত্থং নিবন্ধন্তি, এৱং কটুমিকায সতি উপ্পজ্জতি.

‘‘কথং ওড়াৰিকৱিঞ্ঞাণতো সতি উপ্পজ্জতি? যদা ৰজ্জে ৱা অভিসিত্তো হোতি, সোতাপত্তিফলং ৱা পত্তো হোতি, এৱং ওড়াৰিকৱিঞ্ঞাণতো সতি উপ্পজ্জতি.

‘‘কথং হিতৱিঞ্ঞাণতো সতি উপ্পজ্জতি? যম্হি সুখাপিতো, ‘অমুকস্মিং এৱং সুখাপিতো’তি সৰতি, এৱং হিতৱিঞ্ঞাণতো সতি উপ্পজ্জতি.

‘‘কথং অহিতৱিঞ্ঞাণতো সতি উপ্পজ্জতি? যম্হি দুক্খাপিতো, ‘অমুকস্মিং এৱং দুক্খাপিতো’তি সৰতি, এৱং অহিতৱিঞ্ঞাণতো সতি উপ্পজ্জতি.

‘‘কথং সভাগনিমিত্ততো সতি উপ্পজ্জতি? সদিসং পুগ্গলং দিস্ৱা মাতৰং ৱা পিতৰং ৱা ভাতৰং ৱা ভগিনিং ৱা সৰতি, ওট্ঠং ৱা গোণং ৱা গদ্ৰভং ৱা দিস্ৱা অঞ্ঞং তাদিসং ওট্ঠং ৱা গোণং ৱা গদ্ৰভং ৱা সৰতি, এৱং সভাগনিমিত্ততো সতি উপ্পজ্জতি.

‘‘কথং ৱিসভাগনিমত্ততো সতি উপ্পজ্জতি? অসুকস্স নাম ৱণ্ণো এদিসো, সদ্দো এদিসো, গন্ধো এদিসো, ৰসো এদিসো, ফোট্ঠব্বো এদিসোতি সৰতি, এৱম্পি ৱিসভাগনিমিত্ততোপি সতি উপ্পজ্জতি.

‘‘কথং কথাভিঞ্ঞাণতো সতি উপ্পজ্জতি? যো পকতিযা মুট্ঠস্সতিকো হোতি, তং পৰে সৰাপেন্তি, তেন সো সৰতি, এৱং কথাভিঞ্ঞাণতো সতি উপ্পজ্জতি.

‘‘কথং লক্খণতো সতি উপ্পজ্জতি? যো পকতিযা বলীবদ্দানং অঙ্গেন জানাতি, লক্খণেন জানাতি, এৱং লক্খণতো সতি উপ্পজ্জতি.

‘‘কথং সাৰণতো সতি উপ্পজ্জতি? যো পকতিযা মুট্ঠস্সতিকো হোতি, যো তং ‘সৰাহি ভো, সৰাহি ভো’তি পুনপ্পুনং সৰাপেতি, এৱং সাৰণতো সতি উপ্পজ্জতি.

‘‘কথং মুদ্দাতো সতি উপ্পজ্জতি? লিপিযা সিক্খিতত্তা জানাতি ‘ইমস্স অক্খৰস্স অনন্তৰং ইমং অক্খৰং কাতব্ব’ন্তি এৱং মুদ্দাতো সতি উপ্পজ্জতি.

‘‘কথং গণনাতো সতি উপ্পজ্জতি? গণনায সিক্খিতত্তা গণকা বহুম্পি গণেন্তি, এৱং গণনাতো সতি উপ্পজ্জতি.

‘‘কথং ধাৰণতো সতি উপ্পজ্জতি? ধাৰণায সিক্খিতত্তা ধাৰণকা বহুম্পি ধাৰেন্তি, এৱং ধাৰণতো সতি উপ্পজ্জতি.

‘‘কথং ভাৱনাতো সতি উপ্পজ্জতি? ইধ ভিক্খু অনেকৱিহিতং পুব্বেনিৱাসং অনুস্সৰতি, সেয্যথীদং, একম্পি জাতিং দ্ৱেপি জাতিযো…পে… ইতি সাকাৰং সউদ্দেসং পুব্বেনিৱাসং অনুস্সৰতি, এৱং ভাৱনাতো সতি উপ্পজ্জতি.

‘‘কথং পোত্থকনিবন্ধনতো সতি উপ্পজ্জতি? ৰাজানো অনুসাসনিযং অস্সৰন্তা [অনুস্সৰন্তা (সব্বত্থ)] এতং পোত্থকং আহৰথাতি, তেন পোত্থকেন অনুস্সৰন্তি, এৱং পোত্থকনিবন্ধনতো সতি উপ্পজ্জতি.

‘‘কথং উপনিক্খেপতো সতি উপ্পজ্জতি? উপনিক্খিত্তং ভণ্ডং দিস্ৱা সৰতি, এৱং উপনিক্খেপতো সতি উপ্পজ্জতি.

‘‘কথং অনুভূততো সতি উপ্পজ্জতি? দিট্ঠত্তা ৰূপং সৰতি, সুতত্তা সদ্দং সৰতি, ঘাযিতত্তা গন্ধং সৰতি, সাযিতত্তা ৰসং সৰতি, ফুট্ঠত্তা ফোট্ঠব্বং সৰতি, ৱিঞ্ঞাতত্তা ধম্মং সৰতি, এৱং অনুভূততো সতি উপ্পজ্জতি. ইমেহি খো, মহাৰাজ, সত্তৰসহাকাৰেহি সতি উপ্পজ্জতী’’তি.

‘‘কল্লোসি, ভন্তে নাগসেনা’’তি.

সতিউপ্পজ্জনপঞ্হো পঠমো.