৬. নামৰূপএকত্তনানত্তপঞ্হো

৬. ৰাজা আহ ‘‘ভন্তে নাগসেন, কো পটিসন্দহতী’’তি? থেৰো আহ ‘‘নামৰূপং খো, মহাৰাজ, পটিসন্দহতী’’তি. ‘‘কিং ইমং যেৱ নামৰূপং পটিসন্দহতী’’তি? ‘‘ন খো, মহাৰাজ, ইমং যেৱ নামৰূপং পটিসন্দহতি, ইমিনা পন, মহাৰাজ, নামৰূপেন কম্মং কৰোতি সোভনং ৱা পাপকং ৱা, তেন কম্মেন অঞ্ঞং নামৰূপং পটিসন্দহতী’’তি. ‘‘যদি, ভন্তে, ন ইমং যেৱ নামৰূপং পটিসন্দহতি, ননু সো মুত্তো ভৱিস্সতি পাপকেহি কম্মেহী’’তি? থেৰো আহ ‘‘যদি ন পটিসন্দহেয্য, মুত্তো ভৱেয্য পাপকেহি কম্মেহি. যস্মা চ খো, মহাৰাজ, পটিসন্দহতি, তস্মা ন মুত্তো পাপকেহি কম্মেহী’’তি.

‘‘ওপম্মং কৰোহী’’তি. ‘‘যথা, মহাৰাজ, কোচিদেৱ পুৰিসো অঞ্ঞতৰস্স পুৰিসস্স অম্বং অৱহৰেয্য, তমেনং অম্বসামিকো গহেত্ৱা ৰঞ্ঞো দস্সেয্য ‘ইমিনা দেৱ পুৰিসেন ময্হং অম্বা অৱহটা’তি, সো এৱং ৱদেয্য ‘নাহং, দেৱ, ইমস্স অম্বে অৱহৰামি, অঞ্ঞে তে অম্বা, যে ইমিনা ৰোপিতা, অঞ্ঞে তে অম্বা, যে মযা অৱহটা, নাহং দণ্ডপ্পত্তো’তি. কিং নু খো সো, মহাৰাজ, পুৰিসো দণ্ডপ্পত্তো ভৱেয্যা’’তি? ‘‘আম, ভন্তে, দণ্ডপ্পত্তো ভৱেয্যা’’তি. ‘‘কেন কাৰণেনা’’তি? ‘‘কিঞ্চাপি সো এৱং ৱদেয্য, পুৰিমং, ভন্তে, অম্বং অপ্পচ্চক্খায পচ্ছিমেন অম্বেন সো পুৰিসো দণ্ডপ্পত্তো ভৱেয্যা’’তি. ‘‘এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, ইমিনা নামৰূপেন কম্মং কৰোতি সোভনং ৱা পাপকং ৱা, তেন কম্মেন অঞ্ঞং নামৰূপং পটিসন্দহতি, তস্মা ন মুত্তো পাপকেহি কম্মেহী’’তি.

‘‘ভিয্যো ওপম্মং কৰোহী’’তি. ‘‘যথা, মহাৰাজ, কোচিদেৱ পুৰিসো অঞ্ঞতৰস্স পুৰিসস্স সালিং অৱহৰেয্য…পে… উচ্ছুং অৱহৰেয্য…পে… যথা মহাৰাজ কোচি পুৰিসো হেমন্তকালে অগ্গিং জালেত্ৱা ৱিসিব্বেত্ৱা [ৱিসীৱেত্ৱা (সী. পী.)] অৱিজ্ঝাপেত্ৱা পক্কমেয্য, অথ খো সো অগ্গি অঞ্ঞতৰস্স পুৰিসস্স খেত্তং ডহেয্য [উপডহেয্য (ক.)], তমেনং খেত্তসামিকো গহেত্ৱা ৰঞ্ঞো দস্সেয্য ‘ইমিনা, দেৱ, পুৰিসেন ময্হং খেত্তং দড্ঢ’ন্তি. সো এৱং ৱদেয্য ‘নাহং, দেৱ, ইমস্স খেত্তং ঝাপেমি, অঞ্ঞো সো অগ্গি, যো মযা অৱিজ্ঝাপিতো, অঞ্ঞো সো অগ্গি, যেনিমস্স খেত্তং দড্ঢং, নাহং দণ্ডপ্পত্তো’তি. কিং নু খো সো, মহাৰাজ, পুৰিসো দণ্ডপ্পত্তো ভৱেয্যা’’তি? ‘‘আম, ভন্তে, দণ্ডপ্পত্তো ভৱেয্যা’’তি. ‘‘কেন কাৰণেনা’’তি? ‘‘কিঞ্চাপি সো এৱং ৱদেয্য, পুৰিমং, ভন্তে, অগ্গিং অপ্পচ্চক্খায পচ্ছিমেন অগ্গিনা সো পুৰিসো দণ্ডপ্পত্তো ভৱেয্যা’’তি. ‘‘এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, ইমিনা নামৰূপেন কম্মং কৰোতি সোভনং ৱা পাপকং ৱা, তেন কম্মেন অঞ্ঞং নামৰূপং পটিসন্দহতি, তস্মা ন মুত্তো পাপকেহি কম্মেহী’’তি.

‘‘ভিয্যো ওপম্মং কৰোহী’’তি. ‘‘যথা, মহাৰাজ, কোচিদেৱ পুৰিসো পদীপং আদায পাসাদং অভিৰূহিত্ৱা ভুঞ্জেয্য, পদীপো ঝাযমানো তিণং ঝাপেয্য, তিণং ঝাযমানং ঘৰং ঝাপেয্য, ঘৰং ঝাযমানং গামং ঝাপেয্য, গামজনো তং পুৰিসং গহেত্ৱা এৱং ৱদেয্য ‘কিস্স ত্ৱং, ভো পুৰিস, গামং ঝাপেসী’তি, সো এৱং ৱদেয্য ‘নাহং, ভো, গামং ঝাপেমি, অঞ্ঞো সো পদীপগ্গি, যস্সাহং আলোকেন ভুঞ্জিং, অঞ্ঞো সো অগ্গি, যেন গামো ঝাপিতো’তি, তে ৱিৱদমানা তৱ সন্তিকে আগচ্ছেয্যুং, কস্স ত্ৱং, মহাৰাজ, অট্টং [অত্থং (সী. পী.)] ধাৰেয্যাসী’’তি? ‘‘গামজনস্স ভন্তে’’তি. ‘‘কিং কাৰণা’’তি? ‘‘কিঞ্চাপি সো এৱং ৱদেয্য, অপি চ ততো এৱ সো অগ্গি নিব্বত্তো’’তি. ‘‘এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, কিঞ্চাপি অঞ্ঞং মাৰণন্তিকং নামৰূপং, অঞ্ঞং পটিসন্ধিস্মিং নামৰূপং, অপি চ ততো যেৱ তং নিব্বত্তং, তস্মা ন মুত্তো পাপকেহি কম্মেহী’’তি.

‘‘ভিয্যো ওপম্মং কৰোহী’’তি. ‘‘যথা, মহাৰাজ, কোচিদেৱ পুৰিসো দহৰিং দাৰিকং ৱাৰেত্ৱা সুঙ্কং দত্ৱা পক্কমেয্য. সা অপৰেন সমযেন মহতী অস্স ৱযপ্পত্তা, ততো অঞ্ঞো পুৰিসো সুঙ্কং দত্ৱা ৱিৱাহং কৰেয্য, ইতৰো আগন্ত্ৱা এৱং ৱদেয্য ‘কিস্স পন মে ত্ৱং, অম্ভো পুৰিস, ভৰিযং নেসী’তি? সো এৱং ৱদেয্য ‘নাহং তৱ ভৰিযং নেমি, অঞ্ঞা সা দাৰিকা দহৰী তৰুণী, যা তযা ৱাৰিতা চ দিন্নসুঙ্কা চ, অঞ্ঞাযং দাৰিকা মহতী ৱযপ্পত্তা মযা ৱাৰিতা চ দিন্নসুঙ্কা চা’তি, তে ৱিৱদমানা তৱ সন্তিকে আগচ্ছেয্যুং. কস্স ত্ৱং, মহাৰাজ, অট্টং ধাৰেয্যাসী’’তি? ‘‘পুৰিমস্স ভন্তে’’তি. ‘‘কিং কাৰণা’’তি? ‘‘কিঞ্চাপি সো এৱং ৱদেয্য, অপি চ ততো যেৱ সা মহতী নিব্বত্তা’’তি. ‘‘এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, কিঞ্চাপি অঞ্ঞং মাৰণন্তিকং নামৰূপং, অঞ্ঞং পটিসন্ধিস্মিং নামৰূপং, অপি চ ততো যেৱ তং নিব্বত্তং, তস্মা নপৰিমুত্তো পাপকেহি কম্মেহী’’তি.

‘‘ভিয্যো ওপম্মং কৰোহী’’তি. ‘‘যথা, মহাৰাজ, কোচিদেৱ পুৰিসো গোপালকস্স হত্থতো খীৰঘটং কিণিত্ৱা তস্সেৱ হত্থে নিক্খিপিত্ৱা পক্কমেয্য ‘স্ৱে গহেত্ৱা গমিস্সামী’তি, তং অপৰজ্জু দধি সম্পজ্জেয্য. সো আগন্ত্ৱা এৱং ৱদেয্য ‘দেহি মে খীৰঘট’ন্তি. সো দধিং দস্সেয্য. ইতৰো এৱং ৱদেয্য ‘নাহং তৱ হত্থতো দধিং কিণামি, দেহি মে খীৰঘট’ন্তি. সো এৱং ৱদেয্য ‘অজানতো তে খীৰং দধিভূত’ন্তি তে ৱিৱদমানা তৱ সন্তিকে আগচ্ছেয্যুং, কস্স ত্ৱং মহাৰাজ, অট্টং ধাৰেয্যাসী’’তি? ‘‘গোপালকস্স ভন্তে’’তি. ‘‘কিং কাৰণা’’তি? ‘‘কিঞ্চাপি সো এৱং ৱদেয্য, অপি চ ততো যেৱ তং নিব্বত্ত’’ন্তি. ‘‘এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, কিঞ্চাপি অঞ্ঞং মাৰণন্তিকং নামৰূপং, অঞ্ঞং পটিসন্ধিস্মিং নামৰূপং, অপি চ ততো যেৱ তং নিব্বত্তং, তস্মা ন পৰিমুত্তো পাপকেহি কম্মেহী’’তি.

‘‘কল্লোসি, ভন্তে নাগসেনা’’তি.

নামৰূপএকত্তনানত্তপঞ্হো ছট্ঠো.