৫৩৭. মহাসুতসোমজাতকং (৫)

৩৭১. ‘‘কস্মা তুৱং ৰসক এদিসানি, কৰোসি কম্মানি সুদাৰুণানি;

হনাসি ইত্থী পুৰিসে চ মূড়্হো, মংসস্স হেতু অদু [আদু (সী. স্যা.)] ধনস্স কাৰণা’’.

৩৭২. ‘‘নং অত্তহেতূ ন ধনস্স কাৰণা, ন পুত্তদাৰস্স সহাযঞাতিনং;

ভত্তা চ মে ভগৱা ভূমিপালো, সো খাদতি মংসং ভদন্তেদিসং’’.

৩৭৩. ‘‘সচে তুৱং ভত্তুৰত্থে পযুত্তো, কৰোসি কম্মানি সুদাৰুণানি;

পাতোৱ অন্তেপুৰং পাপুণিত্ৱা, লপেয্যাসি মে ৰাজিনো সম্মুখে তং’’.

৩৭৪. ‘‘তথা কৰিস্সামি অহং ভদন্তে, যথা তুৱং [যমেৱ ত্ৱং (সী.)] ভাসসি কাড়হত্থি;

পাতোৱ অন্তেপুৰং পাপুণিত্ৱা, ৱক্খামি তে ৰাজিনো সম্মুখে তং’’.

৩৭৫. ততো ৰত্যা ৱিৱসানে [ৱিৱসনে (সী. স্যা. পী.)], সূৰিযুগ্গমনং পতি;

কাড়ো ৰসকমাদায, ৰাজানং উপসঙ্কমি;

উপসঙ্কম্ম [উপসঙ্কমিত্ৱা (সী. স্যা. পী.)] ৰাজানং, ইদং ৱচনমব্ৰৱি.

৩৭৬. ‘‘সচ্চং কিৰ মহাৰাজ, ৰসকো পেসিতো তযা;

হনতি ইত্থিপুৰিসে, তুৱং মংসানি খাদসি’’.

৩৭৭. ‘‘এৱমেৱ তথা কাড়, ৰসকো পেসিতো মযা;

মম অত্থং কৰোন্তস্স, কিমেতং পৰিভাসসি’’.

৩৭৮. ‘‘আনন্দো সব্বমচ্ছানং, খাদিত্ৱা ৰসগিদ্ধিমা;

পৰিক্খীণায পৰিসায, অত্তানং খাদিযা মতো.

৩৭৯. ‘‘এৱং পমত্তো ৰসগাৰৱে ৰত্তো [ৰতো (সী. স্যা. পী.)], বালো যদী আযতি নাৱবুজ্ঝতি;

ৱিধম্ম পুত্তে চজি [চজিত্ৱা (ক.)] ঞাতকে চ, পৰিৱত্তিয অত্তানঞ্ঞেৱ [অত্তানমেৱ (সী. পী.)] খাদতি.

৩৮০. ‘‘ইদং তে সুত্ৱান ৱিগেতু [ৱিহেতু (সী. পী.)] ছন্দো, মা ভক্খযী [মা ভক্খসী (সী. পী.)] ৰাজ মনুস্সমংসং;

মা ত্ৱং ইমং কেৱলং ৱাৰিজোৱ, দ্ৱিপদাধিপ [দিপদাদিপ (সী. পী.) এৱমুপৰিপি] সুঞ্ঞমকাসি ৰট্ঠং’’.

৩৮১. ‘‘সুজাতো নাম নামেন, ওৰসো তস্স অত্ৰজো [তস্স ওৰস অত্ৰজো (সী.), তস্স অত্ৰজ ওৰসো (পী.)];

জম্বুপেসিমলদ্ধান, মতো সো তস্স সঙ্খযে.

৩৮২. ‘‘এৱমেৱ অহং কাড়, ভুত্ৱা ভক্খং ৰসুত্তমং;

অলদ্ধা মানুসং মংসং, মঞ্ঞে হিস্সামি [হেস্সামি (সী. স্যা.), হস্সামি (পী.)] জীৱিতং’’.

৩৮৩. ‘‘মাণৱ অভিৰূপোসি, কুলে জাতোসি সোত্থিযে;

ন ত্ৱং অৰহসি তাত, অভক্খং ভক্খযেতৱে’’.

৩৮৪. ‘‘ৰসানং অঞ্ঞতৰং এতং, কস্মা [যস্মা (সী. পী.)] মং ত্ৱং নিৱাৰযে;

সোহং তত্থ গমিস্সামি, যত্থ লচ্ছামি এদিসং.

৩৮৫. ‘‘সোৱাহং নিপ্পতিস্সামি, ন তে ৱচ্ছামি সন্তিকে;

যস্স মে দস্সনেন ত্ৱং, নাভিনন্দসি ব্ৰাহ্মণ’’.

৩৮৬. ‘‘অদ্ধা অঞ্ঞেপি দাযাদে, পুত্তে লচ্ছাম মাণৱ;

ত্ৱঞ্চ জম্ম ৱিনস্সস্সু, যত্থ পত্তং ন তং সুণে’’.

৩৮৭. ‘‘এৱমেৱ তুৱং ৰাজ, দ্ৱিপদিন্দ সুণোহি মে;

পব্বাজেস্সন্তি তং ৰট্ঠা, সোণ্ডং মাণৱকং যথা’’.

৩৮৮. ‘‘সুজাতো নাম নামেন, ভাৱিতত্তান সাৱকো;

অচ্ছৰং কামযন্তোৱ, ন সো ভুঞ্জি ন সো পিৱি.

৩৮৯. ‘‘কুসগ্গেনুদকমাদায [কুসগ্গে উদকমাদায (সী. পী.)], সমুদ্দে উদকং মিনে;

এৱং মানুসকা কামা, দিব্বকামান সন্তিকে.

৩৯০. ‘‘এৱমেৱ অহং কাড়, ভুত্ৱা ভক্খং ৰসুত্তমং;

অলদ্ধা মানুসং মংসং, মঞ্ঞে হিস্সামি জীৱিতং’’.

৩৯১. ‘‘যথাপি তে ধতৰট্ঠা, হংসা ৱেহাযসঙ্গমা;

অভুত্তপৰিভোগেন [অৱুত্তিপৰিভোগেন (সী. পী.), অযুত্তপৰিভোগেন (স্যা.)], সব্বে অব্ভত্থতং গতা.

৩৯২. ‘‘এৱমেৱ তুৱং ৰাজ, দ্ৱিপদিন্দ সুণোহি মে;

অভক্খং ৰাজ ভক্খেসি, তস্মা পব্বাজযন্তি তং’’.

৩৯৩. ‘‘তিট্ঠাহীতি মযা ৱুত্তো, সো ত্ৱং গচ্ছসি পম্মুখো [পামুখো (ক.)];

অট্ঠিতো ত্ৱং ঠিতোম্হীতি, লপসি ব্ৰহ্মচাৰিনি;

ইদং তে সমণাযুত্তং, অসিঞ্চ মে মঞ্ঞসি কঙ্কপত্তং’’ [কঙ্খপত্তং (স্যা. ক.)].

৩৯৪. ‘‘ঠিতোহমস্মী সধম্মেসু ৰাজ, ন নামগোত্তং পৰিৱত্তযামি;

চোৰঞ্চ লোকে অঠিতং ৱদন্তি, আপাযিকং নেৰযিকং ইতো চুতং.

৩৯৫. ‘‘সচে ত্ৱং সদ্দহসি [সচেপি সহসি (সী. পী.)] ৰাজ, সুতং গণ্হাহি খত্তিয [খত্তিযং (স্যা.)];

তেন যঞ্ঞং যজিত্ৱান, এৱং সগ্গং গমিস্সসি’’.

৩৯৬. ‘‘কিস্মিং নু ৰট্ঠে তৱ জাতিভূমি [জাতভূমি (সী.)], অথ কেন অত্থেন ইধানুপত্তো;

অক্খাহি মে ব্ৰাহ্মণ এতমত্থং, কিমিচ্ছসী দেমি তযজ্জ পত্থিতং’’.

৩৯৭. ‘‘গাথা চতস্সো ধৰণীমহিস্সৰ, সুগম্ভিৰত্থা ৱৰসাগৰূপমা;

তৱেৱ অত্থায ইধাগতোস্মি, সুণোহি গাথা পৰমত্থসংহিতা’’.

৩৯৮. ‘‘ন ৱে ৰুদন্তি মতিমন্তো সপঞ্ঞা, বহুস্সুতা যে বহুট্ঠানচিন্তিনো;

দীপঞ্হি এতং পৰমং নৰানং, যং পণ্ডিতা সোকনুদা ভৱন্তি.

৩৯৯. ‘‘অত্তানং ঞাতী উদাহু [উদ (সী. পী.)] পুত্তদাৰং, ধঞ্ঞং ধনং ৰজতং জাতৰূপং;

কিমেৱ ত্ৱং [কিমো নু ত্ৱং (সী. পী.)] সুতসোমানুতপ্পে, কোৰব্যসেট্ঠ ৱচনং সুণোম তেতং’.

৪০০. ‘‘নেৱাহমত্তানমনুত্থুনামি, ন পুত্তদাৰং ন ধনং ন ৰট্ঠং;

সতঞ্চ ধম্মো চৰিতো পুৰাণো, তং সঙ্কৰং [সঙ্গৰং (সী. স্যা. পী.) এৱমুপৰিপি] ব্ৰাহ্মণস্সানুতপ্পে.

৪০১. ‘‘কতো মযা সঙ্কৰো ব্ৰাহ্মণেন, ৰট্ঠে সকে ইস্সৰিযে ঠিতেন;

তং সঙ্কৰং ব্ৰাহ্মণসপ্পদায, সচ্চানুৰক্খী পুনৰাৱজিস্সং’’.

৪০২. ‘‘নেৱাহমেতং অভিসদ্দহামি, সুখী নৰো মচ্চুমুখা পমুত্তো;

অমিত্তহত্থং পুনৰাৱজেয্য, কোৰব্যসেট্ঠ ন হি মং উপেসি.

৪০৩. ‘‘মুত্তো তুৱং পোৰিসাদস্স হত্থা, গন্ত্ৱা সকং মন্দিৰং কামকামী;

মধুৰং পিযং জীৱিতং লদ্ধ ৰাজ, কুতো তুৱং এহিসি মে সকাসং’’.

৪০৪. ‘‘মতং ৱৰেয্য পৰিসুদ্ধসীলো, ন জীৱিতং [ন হি জীৱিতং (সী.)] গৰহিতো পাপধম্মো;

ন হি তং নৰং তাযতি [তাযতে (সী. স্যা. পী. ক.)] দুগ্গতীহি, যস্সাপি হেতু অলিকং ভণেয্য.

৪০৫. ‘‘সচেপি ৱাতো গিৰিমাৱহেয্য, চন্দো চ সূৰিযো চ ছমা পতেয্যুং;

সব্বা চ নজ্জো পটিসোতং ৱজেয্যুং, ন ত্ৱেৱহং ৰাজ মুসা ভণেয্যং.

৪০৬. [অযং গাথা সী. পী. পোত্থকেসু ন দিস্সতি] ‘‘নভং ফলেয্য উদধীপি সুস্সে, সংৱট্টযে ভূতধৰা ৱসুন্ধৰা;

সিলুচ্চযো মেৰু সমূলমুপ্পতে, ন ত্ৱেৱহং ৰাজ মুসা ভণেয্যং’’ [অযং গাথা সী. পী. পোত্থকেসু ন দিস্সতি].

৪০৭. ‘‘অসিঞ্চ সত্তিঞ্চ পৰামসামি, সপথম্পি তে সম্ম অহং কৰোমি;

তযা পমুত্তো অনণো ভৱিত্ৱা, সচ্চানুৰক্খী পুনৰাৱজিস্সং’’.

৪০৮. ‘‘যো তে কতো সঙ্কৰো ব্ৰাহ্মণেন, ৰট্ঠে সকে ইস্সৰিযে ঠিতেন;

তং সঙ্কৰং ব্ৰাহ্মণসপ্পদায, সচ্চানুৰক্খী পুনৰাৱজস্সু’’.

৪০৯. ‘‘যো মে কতো সঙ্কৰো ব্ৰাহ্মণেন, ৰট্ঠে সকে ইস্সৰিযে ঠিতেন;

তং সঙ্কৰং ব্ৰাহ্মণসপ্পদায, সচ্চানুৰক্খী পুনৰাৱজিস্সং’’.

৪১০. ‘‘মুত্তো চ সো পোৰিসাদস্স হত্থা, গন্ত্ৱান তং ব্ৰাহ্মণং এতদৱোচ;

সুণোম [সুণোমি (সী. স্যা.)] গাথাযো সতাৰহাযো, যা মে সুতা অস্সু হিতায ব্ৰহ্মে’’.

৪১১. ‘‘সকিদেৱ সুতসোম, সব্ভি হোতি [হোতু (পী.)] সমাগমো;

সা নং সঙ্গতি পালেতি, নাসব্ভি বহুসঙ্গমো.

৪১২. ‘‘সব্ভিৰেৱ সমাসেথ, সব্ভি কুব্বেথ সন্থৱং;

সতং সদ্ধম্মমঞ্ঞায, সেয্যো হোতি ন পাপিযো.

৪১৩. ‘‘জীৰন্তি ৱে ৰাজৰথা সুচিত্তা, অথো সৰীৰম্পি জৰং উপেতি;

সতঞ্চ ধম্মো ন জৰং উপেতি, সন্তো হৱে সব্ভি পৱেদযন্তি.

৪১৪. ‘‘নভঞ্চং দূৰে পথৱী চ দূৰে, পাৰং সমুদ্দস্স তদাহু দূৰে;

ততো হৱে দূৰতৰং ৱদন্তি, সতঞ্চ ধম্মো [ধম্মং (সী. পী.)] অসতঞ্চ ৰাজ’’.

৪১৫. ‘‘সহস্সিযা [সহস্সিযো (সী. পী.)] ইমা গাথা, নহিমা [ন ইমা, (সী. পী.) নযিমা (স্যা.)] গাথা সতাৰহা;

চত্তাৰি ত্ৱং সহস্সানি, খিপ্পং গণ্হাহি ব্ৰাহ্মণ’’.

৪১৬. ‘‘আসীতিযা নাৱুতিযা [অসীতিযা নৱুতিযা (পী.)] চ গাথা, সতাৰহা চাপি ভৱেয্য [ভৱেয্যু (সী. স্যা. পী.)] গাথা;

পচ্চত্তমেৱ সুতসোম জানহি, সহস্সিযা নাম কা অত্থি [সহস্সিযো নাম ইধত্থি (সী.)] গাথা’’.

৪১৭. ‘‘ইচ্ছামি ৱোহং সুতৱুদ্ধিমত্তনো, সন্তোতি মং [সন্তো মমং (স্যা.), সন্তো চ মং (সী. পী. ক.)] সপ্পুৰিসা ভজেয্যুং;

অহং সৱন্তীহি মহোদধীৱ, ন হি তাত তপ্পামি সুভাসিতেন.

৪১৮. ‘‘অগ্গি যথা তিণকট্ঠং দহন্তো, ন তপ্পতী সাগৰোৱ [সাগৰো ৱা (সী. পী.)] নদীহি;

এৱম্পি তে পণ্ডিতা ৰাজসেট্ঠ, সুত্ৱা ন তপ্পন্তি সুভাসিতেন.

৪১৯. ‘‘সকস্স দাসস্স যদা সুণোমি, গাথং অহং অত্থৱতিং [গাথা অহং অত্থৱতী (সী. পী.)] জনিন্দ;

তমেৱ সক্কচ্চ নিসামযামি, ন হি তাত ধম্মেসু মমত্থি তিত্তি’’.

৪২০. ‘‘ইদং তে ৰট্ঠং সধনং সযোগ্গং, সকাযুৰং সব্বকামূপপন্নং;

কিং কামহেতু পৰিভাসসিমং [ভাসসে মং (সী. স্যা. পী.)], গচ্ছামহং পোৰিসাদস্স ঞত্তে’’ [পোৰিসাদস্স কন্তে (সী. পী.), পোৰিসাদস্সুপন্তে (ক.)].

৪২১. ‘‘অত্তানুৰক্খায ভৱন্তি হেতে, হত্থাৰোহা ৰথিকা পত্তিকা চ;

অস্সাৰুহা [অস্সাৰোহা (স্যা. পী.)] যে চ ধনুগ্গহাসে, সেনং পযুঞ্জাম হনাম সত্তুং’’.

৪২২. ‘‘সুদুক্কৰং পোৰিসাদো অকাসি, জীৱং গহেত্ৱান অৱস্সজী মং;

তং তাদিসং পুব্বকিচ্চং সৰন্তো, দুব্ভে অহং তস্স কথং জনিন্দ’’.

৪২৩. ‘‘ৱন্দিত্ৱা সো পিতৰং মাতৰঞ্চ, অনুসাসেত্ৱা নেগমঞ্চ বলঞ্চ;

সচ্চৱাদী সচ্চানুৰক্খমানো, অগমাসি সো যত্থ পোৰিসাদো’’.

৪২৪. ‘‘কতো মযা সঙ্কৰো ব্ৰাহ্মণেন, ৰট্ঠে সকে ইস্সৰিযে ঠিতেন;

তং সঙ্কৰং ব্ৰাহ্মণসপ্পদায, সচ্চানুৰক্খী পুনৰাগতোস্মি;

যজস্সু যঞ্ঞং খাদ মং পোৰিসাদ’’.

৪২৫. ‘‘ন হাযতে খাদিতং [খাদিতুং (সী. স্যা. পী.)] ময্হং পচ্ছা, চিতকা অযং তাৱ সধূমিকাৱ [সধূমকা চ (স্যা.)];

নিদ্ধূমকে পচিতং সাধুপক্কং, সুণোম [সুণোমি (সী.), সুণাম (পী.)] গাথাযো সতাৰহাযো’’.

৪২৬. ‘‘অধম্মিকো ত্ৱং পোৰিসাদকাসি [পোৰিসাদমকাসি (ক.)], ৰট্ঠা চ ভট্ঠো উদৰস্স হেতু;

ধম্মঞ্চিমা অভিৱদন্তি গাথা, ধম্মো চ অধম্মো চ কুহিং সমেতি.

৪২৭. ‘‘অধম্মিকস্স লুদ্দস্স, নিচ্চং লোহিতপাণিনো;

নত্থি সচ্চং কুতো ধম্মো, কিং সুতেন কৰিস্সসি’’.

৪২৮. ‘‘যো মংসহেতু মিগৱং চৰেয্য, যো ৱা হনে পুৰিসমত্তহেতু;

উভোপি তে পেচ্চ সমা ভৱন্তি, কস্মা নো [কস্মা নু (ক.)] অধম্মিকং ব্ৰূসি মং ত্ৱং’’.

৪২৯. ‘‘পঞ্চ পঞ্চনখা ভক্খা, খত্তিযেন পজানতা;

অভক্খং ৰাজ ভক্খেসি, তস্মা অধম্মিকো তুৱং’’.

৪৩০. ‘‘মুত্তো তুৱং পোৰিসাদস্স হত্থা, গন্ত্ৱা সকং মন্দিৰং কামকামী;

অমিত্তহত্থং পুনৰাগতোসি, ন খত্তধম্মে কুসলোসি ৰাজ’’.

৪৩১. ‘‘যে খত্তধম্মে কুসলা ভৱন্তি, পাযেন তে নেৰযিকা ভৱন্তি;

তস্মা অহং খত্তধম্মং পহায, সচ্চানুৰক্খী পুনৰাগতোস্মি;

যজস্সু যঞ্ঞং খাদ মং পোৰিসাদ’’.

৪৩২. ‘‘পাসাদৱাসা পথৱীগৱস্সা, কামিত্থিযো কাসিকচন্দনঞ্চ;

সব্বং তহিং লভসি [লব্ভতি (পী.)] সামিতায, সচ্চেন কিং পস্সসি আনিসংসং’’.

৪৩৩. ‘‘যে কেচিমে অত্থি ৰসা পথব্যা, সচ্চং তেসং সাধুতৰং ৰসানং;

সচ্চে ঠিতা সমণব্ৰাহ্মণা চ, তৰন্তি জাতিমৰণস্স পাৰং’’.

৪৩৪. ‘‘মুত্তো তুৱং পোৰিসাদস্স হত্থা, গন্ত্ৱা সকং মন্দিৰং কামকামী;

অমিত্তহত্থং পুনৰাগতোসি, ন হি নূন তে মৰণভযং জনিন্দ;

অলীনচিত্তো অসি [চ’সি (সী. স্যা. পী.)] সচ্চৱাদী’’.

৪৩৫. ‘‘কতা মে কল্যাণা অনেকৰূপা, যঞ্ঞা যিট্ঠা যে ৱিপুলা পসত্থা;

ৱিসোধিতো পৰলোকস্স মগ্গো, ধম্মে ঠিতো কো মৰণস্স ভাযে.

৪৩৬. ‘‘কতা মে কল্যাণা অনেকৰূপা, যঞ্ঞা যিট্ঠা যে ৱিপুলা পসত্থা;

অনানুতপ্পং পৰলোকং গমিস্সং, যজস্সু যঞ্ঞং অদ [খাদ (সী. স্যা. পী.)] মং পোৰিসাদ.

৪৩৭. ‘‘পিতা চ মাতা চ উপট্ঠিতা মে, ধম্মেন মে ইস্সৰিযং পসত্থং;

ৱিসোধিতো পৰলোকস্স মগ্গো, ধম্মে ঠিতো কো মৰণস্স ভাযে.

৪৩৮. ‘‘পিতা চ মাতা চ উপট্ঠিতা মে, ধম্মেন মে ইস্সৰিযং পসত্থং;

অনানুতপ্পং পৰলোকং গমিস্সং, যজস্সু যঞ্ঞং অদ মং পোৰিসাদ.

৪৩৯. ‘‘ঞাতীসু মিত্তেসু কতা মে কাৰা [কতূপকাৰো (স্যা. ক.)], ধম্মেন মে ইস্সৰিযং পসত্থং;

ৱিসোধিতো পৰলোকস্স মগ্গো, ধম্মে ঠিতো কো মৰণস্স ভাযে.

৪৪০. ‘‘ঞাতীসুং মিত্তেসু কতা মে কাৰা, ধম্মেন মে ইস্সৰিযং পসত্থং;

অনানুতপ্পং পৰলোকং গমিস্সং, যজস্সু যঞ্ঞং অদ মং পোৰিসাদ.

৪৪১. ‘‘দিন্নং মে দানং বহুধা বহূনং, সন্তপ্পিতা সমণব্ৰাহ্মণা চ;

ৱিসোধিতো পৰলোকস্স মগ্গো, ধম্মে ঠিতো কো মৰণস্স ভাযে.

৪৪২. ‘‘দিন্নং মে দানং বহুধা বহূনং, সন্তপ্পিতা সমণব্ৰাহ্মণা চ;

অনানুতপ্পং পৰলোকং গমিস্সং, যজস্সু যঞ্ঞং অদ মং পোৰিসাদ’’.