৫৩৪. মহাহংসজাতকং (২)
৮৯. ‘‘এতে হংসা পক্কমন্তি, ৱক্কঙ্গা ভযমেৰিতা;
হৰিত্তচ হেমৱণ্ণ, কামং সুমুখ পক্কম.
৯০. ‘‘ওহায মং ঞাতিগণা, একং পাসৱসং গতং;
অনপেক্খমানা গচ্ছন্তি, কিং একো অৱহীযসি.
৯১. ‘‘পতেৱ পততং সেট্ঠ, নত্থি বদ্ধে সহাযতা;
মা অনীঘায হাপেসি, কামং সুমুখ পক্কম’’.
৯২. ‘‘নাহং দুক্খপৰেতোপি [দুক্খপৰেতো’’তি (জা. ১.১৫.১৩৬) অট্ঠকথাযো ওলোকেতব্বা], ধতৰট্ঠ তুৱং [তৱং (সী. পী.)] জহে;
জীৱিতং মৰণং ৱা মে, তযা সদ্ধিং ভৱিস্সতি.
৯৩. ‘‘নাহং দুক্খপৰেতোপি, ধতৰট্ঠ তুৱং জহে;
ন মং অনৰিযসংযুত্তে, কম্মে যোজেতুমৰহসি.
৯৪. ‘‘সকুমাৰো সখা ত্যস্মি, সচিত্তে চস্মি তে [সমিতে (পী.), ত্যস্মি তে (ক.)] ঠিতো;
ঞাতো সেনাপতি ত্যাহং, হংসানং পৱৰুত্তম.
৯৫. ‘‘কথং অহং ৱিকত্থিস্সং [ৱিকত্তিস্সং (পী.)], ঞাতিমজ্ঝে ইতো গতো;
তং হিত্ৱা পততং সেট্ঠ, কিং তে ৱক্খামিতো গতো;
ইধ পাণং চজিস্সামি, নানৰিযং [ন অনৰিযং (পী.)] কত্তুমুস্সহে’’.
৯৬. ‘‘এসো হি ধম্মো সুমুখ, যং ত্ৱং অৰিযপথে ঠিতো;
যো ভত্তাৰং সখাৰং মং, ন পৰিচ্চত্তুমুস্সহে.
৯৭. ‘‘তঞ্হি মে পেক্খমানস্স, ভযং নত্ৱেৱ জাযতি;
অধিগচ্ছসি ত্ৱং ময্হং, এৱং ভূতস্স জীৱিতং’’.
৯৮. ‘‘ইচ্চেৱং [ইচ্চেৱ (সী. পী.)] মন্তযন্তানং, অৰিযানং অৰিযৱুত্তিনং;
দণ্ডমাদায নেসাদো, আপতী [আপদী (ক.)] তুৰিতো ভুসং.
৯৯. ‘‘তমাপতন্তং দিস্ৱান, সুমুখো অতিব্ৰূহযি [অপৰিব্ৰূহযি (সী. পী.)];
অট্ঠাসি পুৰতো ৰঞ্ঞো, হংসো ৱিস্সাসযং ব্যধং [ব্যথং (সী. স্যা. পী.)].
১০০. ‘‘মা ভাযি পততং সেট্ঠ, ন হি ভাযন্তি তাদিসা;
অহং যোগং পযুঞ্জিস্সং, যুত্তং ধম্মূপসংহিতং;
তেন পৰিযাপদানেন [পৰিযাদানেন (ক.)], খিপ্পং পাসা পমোক্খসি’’.
১০১. ‘‘তস্স তং ৱচনং সুত্ৱা, সুমুখস্স সুভাসিতং;
পহট্ঠলোমো নেসাদো, অঞ্জলিস্স পণামযি.
১০২. ‘‘ন মে সুতং ৱা দিট্ঠং ৱা, ভাসন্তো মানুসিং দিজো;
অৰিযং ব্ৰুৱানো [ব্ৰূহন্তো (স্যা. ক.)] ৱক্কঙ্গো, চজন্তো মানুসিং গিৰং.
১০৩. ‘‘কিন্নু তাযং দিজো হোতি, মুত্তো বদ্ধং উপাসসি;
ওহায সকুণা যন্তি, কিং একো অৱহীযসি’’.
১০৪. ‘‘ৰাজা মে সো দিজামিত্ত, সেনাপচ্চস্স কাৰযিং;
তমাপদে পৰিচ্চত্তুং, নুস্সহে ৱিহগাধিপং.
১০৫. ‘‘মহাগণায ভত্তা মে, মা একো ব্যসনং অগা;
তথা তং সম্ম নেসাদ, ভত্তাযং অভিতো ৰমে’’.
১০৬. ‘‘অৰিযৱত্তসি ৱক্কঙ্গ, যো পিণ্ডমপচাযসি;
চজামি তে তং ভত্তাৰং, গচ্ছথূভো [গচ্ছতু ভো (পী.)] যথাসুখং’’.
১০৭. ‘‘সচে অত্তপ্পযোগেন, ওহিতো হংসপক্খিনং;
পটিগণ্হাম তে সম্ম, এতং অভযদক্খিণং.
১০৮. ‘‘নো চে অত্তপ্পযোগেন, ওহিতো হংসপক্খিনং;
অনিস্সৰো মুঞ্চমম্হে, থেয্যং কযিৰাসি লুদ্দক’’.
১০৯. ‘‘যস্স ত্ৱং ভতকো [ভটকো (ক.)] ৰঞ্ঞো, কামং তস্সেৱ পাপয;
তত্থ সংযমনো [সংযমানো (পী.)] ৰাজা, যথাভিঞ্ঞং কৰিস্সতি’’.
১১০. ‘‘ইচ্চেৱং ৱুত্তো নেসাদো, হেমৱণ্ণে হৰিত্তচে;
উভো হত্থেহি সঙ্গয্হ [পগ্গয্হ (স্যা. ক.)], পঞ্জৰে অজ্ঝৱোদহি.
১১১. ‘‘তে পঞ্জৰগতে পক্খী, উভো ভস্সৰৱণ্ণিনে;
সুমুখং ধতৰট্ঠঞ্চ, লুদ্দো আদায পক্কমি’’.
১১২. ‘‘হৰীযমানো ধতৰট্ঠো, সুমুখং এতদব্ৰৱি;
বাড়্হং ভাযামি সুমুখ, সামায লক্খণূৰুযা;
অস্মাকং ৱধমঞ্ঞায, অথত্তানং ৱধিস্সতি.
১১৩. ‘‘পাকহংসা চ সুমুখ, সুহেমা হেমসুত্তচা;
কোঞ্চী সমুদ্দতীৰেৱ, কপণা নূন ৰুচ্ছতি’’.
১১৪. ‘‘এৱং মহন্তো লোকস্স, অপ্পমেয্যো মহাগণী;
একিত্থিমনুসোচেয্য, নযিদং পঞ্ঞৱতামিৱ.
১১৫. ‘‘ৱাতোৱ গন্ধমাদেতি, উভযং ছেকপাপকং;
বালো আমকপক্কংৱ, লোলো অন্ধোৱ আমিসং.
১১৬. ‘‘অৱিনিচ্ছযঞ্ঞু অত্থেসু, মন্দোৱ পটিভাসি [পটিভাতি (ক.)] মং;
কিচ্চাকিচ্চং ন জানাসি, সম্পত্তো কালপৰিযাযং.
১১৭. ‘‘অড্ঢুম্মত্তো উদীৰেসি, যো সেয্যা মঞ্ঞসিত্থিযো;
বহুসাধাৰণা হেতা, সোণ্ডানংৱ সুৰাঘৰং.
১১৮. ‘‘মাযা চেসা মৰীচী চ, সোকো ৰোগো চুপদ্দৱো;
খৰা চ বন্ধনা চেতা, মচ্চুপাসা গুহাসযা [পচ্চুপাসো গুহাসযো (সী. পী.)];
তাসু যো ৱিস্সসে পোসো, সো নৰেসু নৰাধমো’’.
১১৯. ‘‘যং ৱুদ্ধেহি উপঞ্ঞাতং, কো তং নিন্দিতুমৰহতি;
মহাভূতিত্থিযো নাম, লোকস্মিং উদপজ্জিসুং.
১২০. ‘‘খিড্ডা পণিহিতা ত্যাসু, ৰতি ত্যাসু পতিট্ঠিতা;
বীজানি ত্যাসু ৰূহন্তি, যদিদং সত্তা পজাযৰে;
তাসু কো নিব্বিদে [নিব্বিজে (ক.)] পোসো, পাণমাসজ্জ পাণিভি [পাণহি (সী.)].
১২১. ‘‘ত্ৱমেৱ নঞ্ঞো সুমুখ, থীনং অত্থেসু যুঞ্জসি;
তস্স ত্যজ্জ ভযে জাতে, ভীতেন জাযতে মতি.
১২২. ‘‘সব্বো হি সংসযং পত্তো, ভযং ভীৰু তিতিক্খতি;
পণ্ডিতা চ মহন্তানো [মহত্তানো (সী.)], অত্থে যুঞ্জন্তি দুয্যুজে.
১২৩. ‘‘এতদত্থায ৰাজানো, সূৰমিচ্ছন্তি মন্তিনং;
পটিবাহতি যং সূৰো, আপদং অত্তপৰিযাযং.
১২৪. ‘‘মা নো অজ্জ ৱিকন্তিংসু, ৰঞ্ঞো সূদা মহানসে;
তথা হি ৱণ্ণো পত্তানং, ফলং ৱেড়ুংৱ তং ৱধি.
১২৫. ‘‘মুত্তোপি ন ইচ্ছি [নিচ্ছসি (ক.)] উড্ডেতুং [ওড্ডেতুং (সী.)], সযং বন্ধং উপাগমি;
সোপজ্জ সংসযং পত্তো, অত্থং গণ্হাহি মা মুখং’’.
১২৬. ‘‘সো তং [ত্ৱং (স্যা. পী.)] যোগং পযুঞ্জস্সু, যুত্তং ধম্মূপসংহিতং [ধম্মোপসঞ্হিতং (ক.)];
তৱ পৰিযাপদানেন, মম পাণেসনং চৰ’’.
১২৭. ‘‘মা ভাযি পততং সেট্ঠ, ন হি ভাযন্তি তাদিসা;
অহং যোগং পযুঞ্জিস্সং, যুত্তং ধম্মূপসংহিতং [ধম্মোপসঞ্হিতং (ক.)];
মম পৰিযাপদানেন, খিপ্পং পাসা পমোক্খসি’’.
১২৮. ‘‘সো [স (সী.)] লুদ্দো হংসকাজেন [হংসকাচেন (পী.)], ৰাজদ্ৱাৰং উপাগমি;
পটিৱেদেথ মং ৰঞ্ঞো, ধতৰট্ঠাযমাগতো’’.
১২৯. ‘‘তে দিস্ৱা পুঞ্ঞসংকাসে, উভো লক্খণসম্মতে [লক্খঞ্ঞাসম্মতে (সী. পী.)];
খলু সংযমনো ৰাজা, অমচ্চে অজ্ঝভাসথ.
১৩০. ‘‘দেথ লুদ্দস্স ৱত্থানি, অন্নং পানঞ্চ ভোজনং;
কামং কৰো হিৰঞ্ঞস্স, যাৱন্তো এস ইচ্ছতি’’.
১৩১. ‘‘দিস্ৱা লুদ্দং পসন্নত্তং, কাসিৰাজা তদব্ৰৱি;
যদ্যাযং [যদাযং (সী. স্যা. পী.)] সম্ম খেমক, পুণ্ণা হংসেহি তিট্ঠতি.
১৩২. ‘‘কথং ৰুচিমজ্ঝগতং, পাসহত্থো উপাগমি;
ওকিণ্ণং ঞাতিসঙ্ঘেহি, নিম্মজ্ঝিমং [নিমজ্ঝিমং (সী. পী. ক.)] কথং গহি’’.
১৩৩. ‘‘অজ্জ মে সত্তমা ৰত্তি, অদনানি [আদানানি (স্যা. পী. ক.)] উপাসতো [উপাগতো (ক.)];
পদমেতস্স অন্ৱেসং, অপ্পমত্তো ঘটস্সিতো.
১৩৪. ‘‘অথস্স পদমদ্দক্খিং, চৰতো অদনেসনং;
তত্থাহং ওদহিং পাসং, এৱং তং [এৱেতং (সী. পী.)] দিজমগ্গহিং’’.
১৩৫. ‘‘লুদ্দ দ্ৱে ইমে সকুণা, অথ একোতি ভাসসি;
চিত্তং নু তে ৱিপৰিযত্তং [ৱিপৰিযত্থং (পী.)], অদু কিন্নু জিগীসসি’’ [জিগিংসসি (সী. পী.)].
১৩৬. ‘‘যস্স লোহিতকা তালা, তপনীযনিভা সুভা;
উৰং সংহচ্চ তিট্ঠন্তি, সো মে বন্ধং উপাগমি.
১৩৭. ‘‘অথাযং ভস্সৰো পক্খী, অবদ্ধো বদ্ধমাতুৰং;
অৰিযং ব্ৰুৱানো অট্ঠাসি, চজন্তো মানুসিং গিৰং’’.
১৩৮. ‘‘অথ কিং [অথ কিন্নু (সী. পী.), কথং নু (স্যা.)] দানি সুমুখ, হনুং সংহচ্চ তিট্ঠসি;
অদু মে পৰিসং পত্তো, ভযা ভীতো ন ভাসসি’’.
১৩৯. ‘‘নাহং কাসিপতি ভীতো, ওগয্হ পৰিসং তৱ;
নাহং ভযা ন ভাসিস্সং, ৱাক্যং অত্থম্হি তাদিসে’’.
১৪০. ‘‘ন তে অভিসৰং পস্সে, ন ৰথে নপি পত্তিকে;
নাস্স চম্মং ৱ কীটং ৱা, ৱম্মিতে চ ধনুগ্গহে.
১৪১. ‘‘ন হিৰঞ্ঞং সুৱণ্ণং ৱা, নগৰং ৱা সুমাপিতং;
ওকিণ্ণপৰিখং দুগ্গং, দড়্হমট্টালকোট্ঠকং;
যত্থ পৱিট্ঠো সুমুখ, ভাযিতব্বং ন ভাযসি’’.
১৪২. ‘‘ন মে অভিসৰেনত্থো, নগৰেন ধনেন ৱা;
অপথেন পথং যাম, অন্তলিক্খেচৰা মযং.
১৪৩. ‘‘সুতা চ পণ্ডিতা ত্যম্হা, নিপুণা অত্থচিন্তকা [চত্থচিন্তকা (ক.)];
ভাসেমত্থৱতিং ৱাচং, সচ্চে চস্স পতিট্ঠিতো.
১৪৪. ‘‘কিঞ্চ তুয্হং অসচ্চস্স, অনৰিযস্স কৰিস্সতি;
মুসাৱাদিস্স লুদ্দস্স, ভণিতম্পি সুভাসিতং’’.
১৪৫. ‘‘তং ব্ৰাহ্মণানং ৱচনা, ইমং খেমমকাৰযি [খেমিকাৰযি (সী. পী.)];
অভযঞ্চ তযা ঘুট্ঠং, ইমাযো দসধা দিসা.
১৪৬. ‘‘ওগয্হ তে পোক্খৰণিং, ৱিপ্পসন্নোদকং সুচিং;
পহূতং চাদনং তত্থ, অহিংসা চেত্থ পক্খিনং.
১৪৭. ‘‘ইদং সুত্ৱান নিগ্ঘোসং, আগতম্হ তৱন্তিকে;
তে তে বন্ধস্ম পাসেন, এতং তে ভাসিতং মুসা.
১৪৮. ‘‘মুসাৱাদং পুৰক্খত্ৱা, ইচ্ছালোভঞ্চ পাপকং;
উভো সন্ধিমতিক্কম্ম, অসাতং উপপজ্জতি’’.
১৪৯. ‘‘নাপৰজ্ঝাম সুমুখ, নপি লোভাৱ মগ্গহিং;
সুতা চ পণ্ডিতাত্যত্থ, নিপুণা অত্থচিন্তকা.
১৫০. ‘‘অপ্পেৱত্থৱতিং ৱাচং, ব্যাহৰেয্যুং [ব্যাকৰেয্যুং (সী. পী.)] ইধাগতা;
তথা তং সম্ম নেসাদো, ৱুত্তো সুমুখ মগ্গহি’’.
১৫১. ‘‘নেৱ ভীতা [ভূতা (স্যা. ক.)] কাসিপতি, উপনীতস্মি জীৱিতে;
ভাসেমত্থৱতিং ৱাচং, সম্পত্তা কালপৰিযাযং.
১৫২. ‘‘যো মিগেন মিগং হন্তি, পক্খিং ৱা পন পক্খিনা;
সুতেন ৱা সুতং কিণ্যা [কিণে (সী. পী.)], কিং অনৰিযতৰং ততো.
১৫৩. ‘‘যো চাৰিযৰুদং [চ অৰিযৰুদং (সী. পী.)] ভাসে, অনৰিযধম্মৱস্সিতো [অনৰিযধম্মমৱস্সিতো (সী.)];
উভো সো ধংসতে লোকা, ইধ চেৱ পৰত্থ চ.
১৫৪. ‘‘ন মজ্জেথ যসং পত্তো, ন ব্যাধে [ব্যথে (সী. পী.)] পত্তসংসযং;
ৱাযমেথেৱ কিচ্চেসু, সংৱৰে ৱিৱৰানি চ.
১৫৫. ‘‘যে ৱুদ্ধা অব্ভতিক্কন্তা [নাব্ভচিক্খন্তা (ক.)], সম্পত্তা কালপৰিযাযং;
ইধ ধম্মং চৰিত্ৱান, এৱংতে [এৱেতে (সী. পী.)] তিদিৱং গতা.
১৫৬. ‘‘ইদং সুত্ৱা কাসিপতি, ধম্মমত্তনি পালয;
ধতৰট্ঠঞ্চ মুঞ্চাহি, হংসানং পৱৰুত্তমং’’.
১৫৭. ‘‘আহৰন্তুদকং পজ্জং, আসনঞ্চ মহাৰহং;
পঞ্জৰতো পমোক্খামি, ধতৰট্ঠং যসস্সিনং.
১৫৮. ‘‘তঞ্চ সেনাপতিং ধীৰং, নিপুণং অত্থচিন্তকং;
যো সুখে সুখিতো ৰঞ্ঞে [ৰঞ্ঞো (সী. স্যা. পী. ক.)], দুক্খিতে হোতি দুক্খিতো.
১৫৯. ‘‘এদিসো খো অৰহতি, পিণ্ডমস্নাতু ভত্তুনো;
যথাযং সুমুখো ৰঞ্ঞো, পাণসাধাৰণো সখা’’.