৫২৮. মহাবোধিজাতকং (৩)
১২৪. ‘‘কিং নু দণ্ডং কিমজিনং, কিং ছত্তং কিমুপাহনং;
কিমঙ্কুসঞ্চ পত্তঞ্চ, সঙ্ঘাটিঞ্চাপি ব্ৰাহ্মণ;
তৰমানৰূপোহাসি [গণ্হাসি (সী. স্যা. পী.)], কিং নু পত্থযসে দিসং’’.
১২৫. ‘‘দ্ৱাদসেতানি ৱস্সানি, ৱুসিতানি তৱন্তিকে;
নাভিজানামি সোণেন, পিঙ্গলেনাভিকূজিতং.
১২৬. ‘‘স্ৱাযং দিত্তোৱ নদতি, সুক্কদাঠং ৱিদংসযং;
তৱ সুত্ৱা সভৰিযস্স, ৱীতসদ্ধস্স মং পতি’’.
১২৭. ‘‘অহু এস কতো দোসো, যথা ভাসসি ব্ৰাহ্মণ;
এস ভিয্যো পসীদামি, ৱস ব্ৰাহ্মণ মাগমা’’.
১২৮. ‘‘সব্বসেতো পুৰে আসি, ততোপি সবলো অহু;
সব্বলোহিতকো দানি, কালো পক্কমিতুং মম.
১২৯. ‘‘অব্ভন্তৰং পুৰে আসি, ততো মজ্ঝে ততো বহি;
পুৰা নিদ্ধমনা হোতি, সযমেৱ ৱজামহং.
১৩০. ‘‘ৱীতসদ্ধং ন সেৱেয্য, উদপানংৱনোদকং;
সচেপি নং অনুখণে, ৱাৰি কদ্দমগন্ধিকং.
১৩১. ‘‘পসন্নমেৱ সেৱেয্য, অপ্পসন্নং ৱিৱজ্জযে;
পসন্নং পযিৰুপাসেয্য, ৰহদং ৱুদকত্থিকো.
১৩২. ‘‘ভজে ভজন্তং পুৰিসং, অভজন্তং ন ভজ্জযে [ভাজযে (পী.)];
অসপ্পুৰিসধম্মো সো, যো ভজন্তং ন ভজ্জতি [ভাজতি (পী.)].
১৩৩. ‘‘যো ভজন্তং ন ভজতি, সেৱমানং ন সেৱতি;
স ৱে মনুস্সপাপিট্ঠো, মিগো সাখস্সিতো যথা.
১৩৪. ‘‘অচ্চাভিক্খণসংসগ্গা, অসমোসৰণেন চ;
এতেন মিত্তা জীৰন্তি, অকালে যাচনায চ.
১৩৫. ‘‘তস্মা নাভিক্খণং গচ্ছে, ন চ গচ্ছে চিৰাচিৰং;
কালেন যাচং যাচেয্য, এৱং মিত্তা ন জীযৰে [জীৰৰে (স্যা. পী.)].
১৩৬. ‘‘অতিচিৰং নিৱাসেন, পিযো ভৱতি অপ্পিযো;
আমন্ত খো তং গচ্ছাম, পুৰা তে হোম অপ্পিযা’’.
১৩৭. ‘‘এৱং চে যাচমানানং, অঞ্জলিং নাৱবুজ্ঝসি;
পৰিচাৰকানং সতং [পৰিচাৰিকানং সত্তানং (সী. স্যা. পী.)], ৱচনং ন কৰোসি নো;
এৱং তং অভিযাচাম, পুন কযিৰাসি পৰিযাযং’’.
১৩৮. ‘‘এৱং চে নো ৱিহৰতং, অন্তৰাযো ন হেস্সতি;
তুয্হং ৱাপি [তুম্হঞ্চাপি (সী.), তুয্হঞ্চাপি (পী.)] মহাৰাজ, ময্হং ৱা [অম্হং ৱা (সী.), ময্হঞ্চ (পী.)] ৰট্ঠৱদ্ধন;
অপ্পেৱ নাম পস্সেম, অহোৰত্তানমচ্চযে’’.
১৩৯. ‘‘উদীৰণা চে সংগত্যা, ভাৱায মনুৱত্ততি;
অকামা অকৰণীযং ৱা, কৰণীযং ৱাপি কুব্বতি;
আকামাকৰণীযম্হি, ক্ৱিধ পাপেন লিপ্পতি [লিম্পতি (স্যা. ক.)].
১৪০. ‘‘সো চে অত্থো চ ধম্মো চ, কল্যাণো ন চ পাপকো;
ভোতো চে ৱচনং সচ্চং, সুহতো ৱানৰো মযা.
১৪১. ‘‘অত্তনো চে হি ৱাদস্স, অপৰাধং ৱিজানিযা [ৱিজানিয (সী. স্যা. পী.)];
ন মং ত্ৱং গৰহেয্যাসি, ভোতো ৱাদো হি তাদিসো’’.
১৪২. ‘‘ইস্সৰো সব্বলোকস্স, সচে কপ্পেতি জীৱিতং;
ইদ্ধিং [ইদ্ধি (পী. ক.)] ব্যসনভাৱঞ্চ, কম্মং কল্যাণপাপকং;
নিদ্দেসকাৰী পুৰিসো, ইস্সৰো তেন লিপ্পতি.
১৪৩. ‘‘সো চে অত্থো চ ধম্মো চ, কল্যাণো ন চ পাপকো;
ভোতো চে ৱচনং সচ্চং, সুহতো ৱানৰো মযা.
১৪৪. ‘‘অত্তনো চে হি ৱাদস্স, অপৰাধং ৱিজানিযা;
ন মং ত্ৱং গৰহেয্যাসি, ভোতো ৱাদো হি তাদিসো’’.
১৪৫. ‘‘সচে পুব্বেকতহেতু, সুখদুক্খং নিগচ্ছতি;
পোৰাণকং কতং পাপং, তমেসো মুচ্চতে [মুঞ্চতে (সী. স্যা.)] ইণং;
পোৰাণকইণমোক্খো, ক্ৱিধ পাপেন লিপ্পতি.
১৪৬. ‘‘সো চে অত্থো চ ধম্মো চ, কল্যাণো ন চ পাপকো;
ভোতো চে ৱচনং সচ্চং, সুহতো ৱানৰো মযা.
১৪৭. ‘‘অত্তনো চে হি ৱাদস্স, অপৰাধং ৱিজানিযা;
ন মং ত্ৱং গৰহেয্যাসি, ভোতো ৱাদো হি তাদিসো’’.
১৪৮. ‘‘চতুন্নংযেৱুপাদায, ৰূপং সম্ভোতি পাণিনং;
যতো চ ৰূপং সম্ভোতি, তত্থেৱানুপগচ্ছতি;
ইধেৱ জীৱতি জীৱো, পেচ্চ পেচ্চ ৱিনস্সতি.
১৪৯. উচ্ছিজ্জতি অযং লোকো, যে বালা যে চ পণ্ডিতা;
উচ্ছিজ্জমানে লোকস্মিং, ক্ৱিধ পাপেন লিপ্পতি.
১৫০. ‘‘সো চে অত্থো চ ধম্মো চ, কল্যাণো ন চ পাপকো;
ভোতো চে ৱচনং সচ্চং, সুহতো ৱানৰো মযা.
১৫১. ‘‘অত্তনো চে হি ৱাদস্স, অপৰাধং ৱিজানিযা;
ন মং ত্ৱং গৰহেয্যাসি, ভোতো ৱাদো হি তাদিসো’’.
১৫২. ‘‘আহু খত্তৱিদা [খত্তৱিধা (সী. স্যা. পী.)] লোকে, বালা পণ্ডিতমানিনো.
মাতৰং পিতৰং হঞ্ঞে, অথো জেট্ঠম্পি ভাতৰং;
হনেয্য পুত্ত [পুত্তে চ (পী.)] দাৰে চ, অত্থো চে তাদিসো সিযা.
১৫৩. ‘‘যস্স ৰুক্খস্স ছাযায, নিসীদেয্য সযেয্য ৱা;
ন তস্স সাখং ভঞ্জেয্য, মিত্তদুব্ভো [মিত্তদূভী (পী.)] হি পাপকো.
১৫৪. ‘‘অথ অত্থে সমুপ্পন্নে, সমূলমপি অব্বহে [অব্ভহে (স্যা. ক.)];
অত্থো মে সম্বলেনাপি, সুহতো ৱানৰো মযা.
১৫৫. [অযং গাথা সীহড়পোত্থকে নত্থি] ‘‘সো চে অত্থো চ ধম্মো চ, কল্যাণো ন চ পাপকো;
ভোতো চে ৱচনং সচ্চং, সুহতো ৱানৰো মযা [অযং গাথা সীহড়পোত্থকে নত্থি].
১৫৬. ‘‘অত্তনো চে হি ৱাদস্স, অপৰাধং ৱিজানিযা;
ন মং ত্ৱং গৰহেয্যাসি, ভোতো ৱাদো হি তাদিসো.
১৫৭. ‘‘অহেতুৱাদো পুৰিসো, যো চ ইস্সৰকুত্তিকো;
পুব্বেকতী চ উচ্ছেদী, যো চ খত্তৱিদো নৰো.
১৫৮. ‘‘এতে অসপ্পুৰিসা লোকে, বালা পণ্ডিতমানিনো;
কৰেয্য তাদিসো পাপং, অথো অঞ্ঞম্পি কাৰযে;
অসপ্পুৰিসসংসগ্গো, দুক্খন্তো [দুক্কটো (সী.)] কটুকুদ্ৰযো.
১৫৯. ‘‘উৰব্ভৰূপেন ৱকস্সু [বকাসু (সী. স্যা.), ৱকাসু (পী.)] পুব্বে, অসংকিতো অজযূথং উপেতি;
হন্ত্ৱা উৰণিং অজিকং [অজিযং (সী. স্যা. পী.)] অজঞ্চ, উত্ৰাসযিত্ৱা [চিত্ৰাসযিত্ৱা (সী. পী.)] যেন কামং পলেতি.
১৬০. ‘‘তথাৱিধেকে সমণব্ৰাহ্মণাসে, ছদনং কত্ৱা ৱঞ্চযন্তি মনুস্সে;
অনাসকা থণ্ডিলসেয্যকা চ, ৰজোজল্লং উক্কুটিকপ্পধানং;
পৰিযাযভত্তঞ্চ অপানকত্তা, পাপাচাৰা অৰহন্তো ৱদানা.
১৬১. ‘‘এতে অসপ্পুৰিসা লোকে, বালা পণ্ডিতমানিনো;
কৰেয্য তাদিসো পাপং, অথো অঞ্ঞম্পি কাৰযে;
অসপ্পুৰিসসংসগ্গো, দুক্খন্তো কটুকুদ্ৰযো.
১৬২. ‘‘যমাহু নত্থি ৱীৰিযন্তি, অহেতুঞ্চ পৱদন্তি [হেতুঞ্চ অপৱদন্তি (সী. স্যা. পী.)] যে;
পৰকাৰং অত্তকাৰঞ্চ, যে তুচ্ছং সমৱণ্ণযুং.
১৬৩. ‘‘এতে অসপ্পুৰিসা লোকে, বালা পণ্ডিতমানিনো;
কৰেয্য তাদিসো পাপং, অথো অঞ্ঞম্পি কাৰযে;
অসপ্পুৰিসসংসগ্গো, দুক্খন্তো কটুকুদ্ৰযো.
১৬৪. ‘‘সচে হি ৱীৰিযং নাস্স, কম্মং কল্যাণপাপকং;
ন ভৰে ৱড্ঢকিং ৰাজা, নপি যন্তানি কাৰযে.
১৬৫. ‘‘যস্মা চ ৱীৰিযং অত্থি, কম্মং কল্যাণপাপকং;
তস্মা যন্তানি কাৰেতি, ৰাজা ভৰতি ৱড্ঢকিং.
১৬৬. ‘‘যদি ৱস্সসতং দেৱো, ন ৱস্সে ন হিমং পতে;
উচ্ছিজ্জেয্য অযং লোকো, ৱিনস্সেয্য অযং পজা.
১৬৭. ‘‘যস্মা চ ৱস্সতী দেৱো, হিমঞ্চানুফুসাযতি;
তস্মা সস্সানি পচ্চন্তি, ৰট্ঠঞ্চ পালিতে [পল্লতে (সী. পী.), পোলযতে (স্যা.)] চিৰং.
১৬৮. ‘‘গৱং চে তৰমানানং, জিম্হং গচ্ছতি পুঙ্গৱো;
সব্বা তা জিম্হং গচ্ছন্তি, নেত্তে জিম্হং [জিম্হ (পী.)] গতে সতি.
১৬৯. ‘‘এৱমেৱ [এৱমেৱং (পী.)] মনুস্সেসু, যো হোতি সেট্ঠসম্মতো;
সো চে অধম্মং চৰতি, পগেৱ ইতৰা পজা;
সব্বং ৰট্ঠং দুখং সেতি, ৰাজা চে হোতি অধম্মিকো.
১৭০. ‘‘গৱং চে তৰমানানং, উজুং গচ্ছতি পুঙ্গৱো;
সব্বা গাৱী উজুং যন্তি, নেত্তে উজুং [উজূ (পী.)] গতে সতি.
১৭১. ‘‘এৱমেৱ মনুস্সেসু, যো হোতি সেট্ঠসম্মতো;
সো সচে [চেৱ (সী.), চেপি (ক.)] ধম্মং চৰতি, পগেৱ ইতৰা পজা;
সব্বং ৰট্ঠং সুখং সেতি, ৰাজা চে হোতি ধম্মিকো.
১৭২. ‘‘মহাৰুক্খস্স ফলিনো, আমং ছিন্দতি যো ফলং;
ৰসঞ্চস্স ন জানাতি, বীজঞ্চস্স ৱিনস্সতি.
১৭৩. ‘‘মহাৰুক্খূপমং ৰট্ঠং, অধম্মেন পসাসতি;
ৰসঞ্চস্স ন জানাতি, ৰট্ঠঞ্চস্স ৱিনস্সতি.
১৭৪. ‘‘মহাৰুক্খস্স ফলিনো, পক্কং ছিন্দতি যো ফলং;
ৰসঞ্চস্স ৱিজানাতি, বীজঞ্চস্স ন নস্সতি.
১৭৫. ‘‘মহাৰুক্খূপমং ৰট্ঠং, ধম্মেন যো পসাসতি;
ৰসঞ্চস্স ৱিজানাতি, ৰট্ঠঞ্চস্স ন নস্সতি.
১৭৬. ‘‘যো চ ৰাজা জনপদং, অধম্মেন পসাসতি;
সব্বোসধীহি সো ৰাজা, ৱিৰুদ্ধো হোতি খত্তিযো.
১৭৭. ‘‘তথেৱ নেগমে হিংসং, যে যুত্তা কযৱিক্কযে;
ওজদানবলীকাৰে, স কোসেন ৱিৰুজ্ঝতি.
১৭৮. ‘‘পহাৰৱৰখেত্তঞ্ঞূ, সঙ্গামে কতনিস্সমে [কতনিযমে (ক.)];
উস্সিতে হিংসযং ৰাজা, স বলেন ৱিৰুজ্ঝতি.
১৭৯. ‘‘তথেৱ ইসযো হিংসং, সঞ্ঞতে [সংযমে (স্যা. ক.)] ব্ৰহ্মচাৰিযো [ব্ৰহ্মচাৰিনো (সী.)];
অধম্মচাৰী খত্তিযো, সো সগ্গেন ৱিৰুজ্ঝতি.
১৮০. ‘‘যো চ ৰাজা অধম্মট্ঠো, ভৰিযং হন্তি অদূসিকং;
লুদ্দং পসৱতে ঠানং [পাপং (সী.)], পুত্তেহি চ ৱিৰুজ্ঝতি.
১৮১. ‘‘ধম্মং চৰে জানপদে, নেগমেসু [নিগমেসু (সী.)] বলেসু চ;
ইসযো চ ন হিংসেয্য, পুত্তদাৰে সমং চৰে.
১৮২. ‘‘স তাদিসো ভূমিপতি, ৰট্ঠপালো অকোধনো;
সপত্তে [সামন্তে (সী. স্যা. পী.)] সম্পকম্পেতি, ইন্দোৱ অসুৰাধিপো’’তি.
মহাবোধিজাতকং ততিযং.
পণ্ণাসনিপাতং নিট্ঠিতং.