৫২৮. মহাবোধিজাতকং (৩)

১২৪. ‘‘কিং নু দণ্ডং কিমজিনং, কিং ছত্তং কিমুপাহনং;

কিমঙ্কুসঞ্চ পত্তঞ্চ, সঙ্ঘাটিঞ্চাপি ব্ৰাহ্মণ;

তৰমানৰূপোহাসি [গণ্হাসি (সী. স্যা. পী.)], কিং নু পত্থযসে দিসং’’.

১২৫. ‘‘দ্ৱাদসেতানি ৱস্সানি, ৱুসিতানি তৱন্তিকে;

নাভিজানামি সোণেন, পিঙ্গলেনাভিকূজিতং.

১২৬. ‘‘স্ৱাযং দিত্তোৱ নদতি, সুক্কদাঠং ৱিদংসযং;

তৱ সুত্ৱা সভৰিযস্স, ৱীতসদ্ধস্স মং পতি’’.

১২৭. ‘‘অহু এস কতো দোসো, যথা ভাসসি ব্ৰাহ্মণ;

এস ভিয্যো পসীদামি, ৱস ব্ৰাহ্মণ মাগমা’’.

১২৮. ‘‘সব্বসেতো পুৰে আসি, ততোপি সবলো অহু;

সব্বলোহিতকো দানি, কালো পক্কমিতুং মম.

১২৯. ‘‘অব্ভন্তৰং পুৰে আসি, ততো মজ্ঝে ততো বহি;

পুৰা নিদ্ধমনা হোতি, সযমেৱ ৱজামহং.

১৩০. ‘‘ৱীতসদ্ধং ন সেৱেয্য, উদপানংৱনোদকং;

সচেপি নং অনুখণে, ৱাৰি কদ্দমগন্ধিকং.

১৩১. ‘‘পসন্নমেৱ সেৱেয্য, অপ্পসন্নং ৱিৱজ্জযে;

পসন্নং পযিৰুপাসেয্য, ৰহদং ৱুদকত্থিকো.

১৩২. ‘‘ভজে ভজন্তং পুৰিসং, অভজন্তং ন ভজ্জযে [ভাজযে (পী.)];

অসপ্পুৰিসধম্মো সো, যো ভজন্তং ন ভজ্জতি [ভাজতি (পী.)].

১৩৩. ‘‘যো ভজন্তং ন ভজতি, সেৱমানং ন সেৱতি;

স ৱে মনুস্সপাপিট্ঠো, মিগো সাখস্সিতো যথা.

১৩৪. ‘‘অচ্চাভিক্খণসংসগ্গা, অসমোসৰণেন চ;

এতেন মিত্তা জীৰন্তি, অকালে যাচনায চ.

১৩৫. ‘‘তস্মা নাভিক্খণং গচ্ছে, ন চ গচ্ছে চিৰাচিৰং;

কালেন যাচং যাচেয্য, এৱং মিত্তা ন জীযৰে [জীৰৰে (স্যা. পী.)].

১৩৬. ‘‘অতিচিৰং নিৱাসেন, পিযো ভৱতি অপ্পিযো;

আমন্ত খো তং গচ্ছাম, পুৰা তে হোম অপ্পিযা’’.

১৩৭. ‘‘এৱং চে যাচমানানং, অঞ্জলিং নাৱবুজ্ঝসি;

পৰিচাৰকানং সতং [পৰিচাৰিকানং সত্তানং (সী. স্যা. পী.)], ৱচনং ন কৰোসি নো;

এৱং তং অভিযাচাম, পুন কযিৰাসি পৰিযাযং’’.

১৩৮. ‘‘এৱং চে নো ৱিহৰতং, অন্তৰাযো ন হেস্সতি;

তুয্হং ৱাপি [তুম্হঞ্চাপি (সী.), তুয্হঞ্চাপি (পী.)] মহাৰাজ, ময্হং ৱা [অম্হং ৱা (সী.), ময্হঞ্চ (পী.)] ৰট্ঠৱদ্ধন;

অপ্পেৱ নাম পস্সেম, অহোৰত্তানমচ্চযে’’.

১৩৯. ‘‘উদীৰণা চে সংগত্যা, ভাৱায মনুৱত্ততি;

অকামা অকৰণীযং ৱা, কৰণীযং ৱাপি কুব্বতি;

আকামাকৰণীযম্হি, ক্ৱিধ পাপেন লিপ্পতি [লিম্পতি (স্যা. ক.)].

১৪০. ‘‘সো চে অত্থো চ ধম্মো চ, কল্যাণো ন চ পাপকো;

ভোতো চে ৱচনং সচ্চং, সুহতো ৱানৰো মযা.

১৪১. ‘‘অত্তনো চে হি ৱাদস্স, অপৰাধং ৱিজানিযা [ৱিজানিয (সী. স্যা. পী.)];

ন মং ত্ৱং গৰহেয্যাসি, ভোতো ৱাদো হি তাদিসো’’.

১৪২. ‘‘ইস্সৰো সব্বলোকস্স, সচে কপ্পেতি জীৱিতং;

ইদ্ধিং [ইদ্ধি (পী. ক.)] ব্যসনভাৱঞ্চ, কম্মং কল্যাণপাপকং;

নিদ্দেসকাৰী পুৰিসো, ইস্সৰো তেন লিপ্পতি.

১৪৩. ‘‘সো চে অত্থো চ ধম্মো চ, কল্যাণো ন চ পাপকো;

ভোতো চে ৱচনং সচ্চং, সুহতো ৱানৰো মযা.

১৪৪. ‘‘অত্তনো চে হি ৱাদস্স, অপৰাধং ৱিজানিযা;

ন মং ত্ৱং গৰহেয্যাসি, ভোতো ৱাদো হি তাদিসো’’.

১৪৫. ‘‘সচে পুব্বেকতহেতু, সুখদুক্খং নিগচ্ছতি;

পোৰাণকং কতং পাপং, তমেসো মুচ্চতে [মুঞ্চতে (সী. স্যা.)] ইণং;

পোৰাণকইণমোক্খো, ক্ৱিধ পাপেন লিপ্পতি.

১৪৬. ‘‘সো চে অত্থো চ ধম্মো চ, কল্যাণো ন চ পাপকো;

ভোতো চে ৱচনং সচ্চং, সুহতো ৱানৰো মযা.

১৪৭. ‘‘অত্তনো চে হি ৱাদস্স, অপৰাধং ৱিজানিযা;

ন মং ত্ৱং গৰহেয্যাসি, ভোতো ৱাদো হি তাদিসো’’.

১৪৮. ‘‘চতুন্নংযেৱুপাদায, ৰূপং সম্ভোতি পাণিনং;

যতো চ ৰূপং সম্ভোতি, তত্থেৱানুপগচ্ছতি;

ইধেৱ জীৱতি জীৱো, পেচ্চ পেচ্চ ৱিনস্সতি.

১৪৯. উচ্ছিজ্জতি অযং লোকো, যে বালা যে চ পণ্ডিতা;

উচ্ছিজ্জমানে লোকস্মিং, ক্ৱিধ পাপেন লিপ্পতি.

১৫০. ‘‘সো চে অত্থো চ ধম্মো চ, কল্যাণো ন চ পাপকো;

ভোতো চে ৱচনং সচ্চং, সুহতো ৱানৰো মযা.

১৫১. ‘‘অত্তনো চে হি ৱাদস্স, অপৰাধং ৱিজানিযা;

ন মং ত্ৱং গৰহেয্যাসি, ভোতো ৱাদো হি তাদিসো’’.

১৫২. ‘‘আহু খত্তৱিদা [খত্তৱিধা (সী. স্যা. পী.)] লোকে, বালা পণ্ডিতমানিনো.

মাতৰং পিতৰং হঞ্ঞে, অথো জেট্ঠম্পি ভাতৰং;

হনেয্য পুত্ত [পুত্তে চ (পী.)] দাৰে চ, অত্থো চে তাদিসো সিযা.

১৫৩. ‘‘যস্স ৰুক্খস্স ছাযায, নিসীদেয্য সযেয্য ৱা;

ন তস্স সাখং ভঞ্জেয্য, মিত্তদুব্ভো [মিত্তদূভী (পী.)] হি পাপকো.

১৫৪. ‘‘অথ অত্থে সমুপ্পন্নে, সমূলমপি অব্বহে [অব্ভহে (স্যা. ক.)];

অত্থো মে সম্বলেনাপি, সুহতো ৱানৰো মযা.

১৫৫. [অযং গাথা সীহড়পোত্থকে নত্থি] ‘‘সো চে অত্থো চ ধম্মো চ, কল্যাণো ন চ পাপকো;

ভোতো চে ৱচনং সচ্চং, সুহতো ৱানৰো মযা [অযং গাথা সীহড়পোত্থকে নত্থি].

১৫৬. ‘‘অত্তনো চে হি ৱাদস্স, অপৰাধং ৱিজানিযা;

ন মং ত্ৱং গৰহেয্যাসি, ভোতো ৱাদো হি তাদিসো.

১৫৭. ‘‘অহেতুৱাদো পুৰিসো, যো চ ইস্সৰকুত্তিকো;

পুব্বেকতী চ উচ্ছেদী, যো চ খত্তৱিদো নৰো.

১৫৮. ‘‘এতে অসপ্পুৰিসা লোকে, বালা পণ্ডিতমানিনো;

কৰেয্য তাদিসো পাপং, অথো অঞ্ঞম্পি কাৰযে;

অসপ্পুৰিসসংসগ্গো, দুক্খন্তো [দুক্কটো (সী.)] কটুকুদ্ৰযো.

১৫৯. ‘‘উৰব্ভৰূপেন ৱকস্সু [বকাসু (সী. স্যা.), ৱকাসু (পী.)] পুব্বে, অসংকিতো অজযূথং উপেতি;

হন্ত্ৱা উৰণিং অজিকং [অজিযং (সী. স্যা. পী.)] অজঞ্চ, উত্ৰাসযিত্ৱা [চিত্ৰাসযিত্ৱা (সী. পী.)] যেন কামং পলেতি.

১৬০. ‘‘তথাৱিধেকে সমণব্ৰাহ্মণাসে, ছদনং কত্ৱা ৱঞ্চযন্তি মনুস্সে;

অনাসকা থণ্ডিলসেয্যকা চ, ৰজোজল্লং উক্কুটিকপ্পধানং;

পৰিযাযভত্তঞ্চ অপানকত্তা, পাপাচাৰা অৰহন্তো ৱদানা.

১৬১. ‘‘এতে অসপ্পুৰিসা লোকে, বালা পণ্ডিতমানিনো;

কৰেয্য তাদিসো পাপং, অথো অঞ্ঞম্পি কাৰযে;

অসপ্পুৰিসসংসগ্গো, দুক্খন্তো কটুকুদ্ৰযো.

১৬২. ‘‘যমাহু নত্থি ৱীৰিযন্তি, অহেতুঞ্চ পৱদন্তি [হেতুঞ্চ অপৱদন্তি (সী. স্যা. পী.)] যে;

পৰকাৰং অত্তকাৰঞ্চ, যে তুচ্ছং সমৱণ্ণযুং.

১৬৩. ‘‘এতে অসপ্পুৰিসা লোকে, বালা পণ্ডিতমানিনো;

কৰেয্য তাদিসো পাপং, অথো অঞ্ঞম্পি কাৰযে;

অসপ্পুৰিসসংসগ্গো, দুক্খন্তো কটুকুদ্ৰযো.

১৬৪. ‘‘সচে হি ৱীৰিযং নাস্স, কম্মং কল্যাণপাপকং;

ন ভৰে ৱড্ঢকিং ৰাজা, নপি যন্তানি কাৰযে.

১৬৫. ‘‘যস্মা চ ৱীৰিযং অত্থি, কম্মং কল্যাণপাপকং;

তস্মা যন্তানি কাৰেতি, ৰাজা ভৰতি ৱড্ঢকিং.

১৬৬. ‘‘যদি ৱস্সসতং দেৱো, ন ৱস্সে ন হিমং পতে;

উচ্ছিজ্জেয্য অযং লোকো, ৱিনস্সেয্য অযং পজা.

১৬৭. ‘‘যস্মা চ ৱস্সতী দেৱো, হিমঞ্চানুফুসাযতি;

তস্মা সস্সানি পচ্চন্তি, ৰট্ঠঞ্চ পালিতে [পল্লতে (সী. পী.), পোলযতে (স্যা.)] চিৰং.

১৬৮. ‘‘গৱং চে তৰমানানং, জিম্হং গচ্ছতি পুঙ্গৱো;

সব্বা তা জিম্হং গচ্ছন্তি, নেত্তে জিম্হং [জিম্হ (পী.)] গতে সতি.

১৬৯. ‘‘এৱমেৱ [এৱমেৱং (পী.)] মনুস্সেসু, যো হোতি সেট্ঠসম্মতো;

সো চে অধম্মং চৰতি, পগেৱ ইতৰা পজা;

সব্বং ৰট্ঠং দুখং সেতি, ৰাজা চে হোতি অধম্মিকো.

১৭০. ‘‘গৱং চে তৰমানানং, উজুং গচ্ছতি পুঙ্গৱো;

সব্বা গাৱী উজুং যন্তি, নেত্তে উজুং [উজূ (পী.)] গতে সতি.

১৭১. ‘‘এৱমেৱ মনুস্সেসু, যো হোতি সেট্ঠসম্মতো;

সো সচে [চেৱ (সী.), চেপি (ক.)] ধম্মং চৰতি, পগেৱ ইতৰা পজা;

সব্বং ৰট্ঠং সুখং সেতি, ৰাজা চে হোতি ধম্মিকো.

১৭২. ‘‘মহাৰুক্খস্স ফলিনো, আমং ছিন্দতি যো ফলং;

ৰসঞ্চস্স ন জানাতি, বীজঞ্চস্স ৱিনস্সতি.

১৭৩. ‘‘মহাৰুক্খূপমং ৰট্ঠং, অধম্মেন পসাসতি;

ৰসঞ্চস্স ন জানাতি, ৰট্ঠঞ্চস্স ৱিনস্সতি.

১৭৪. ‘‘মহাৰুক্খস্স ফলিনো, পক্কং ছিন্দতি যো ফলং;

ৰসঞ্চস্স ৱিজানাতি, বীজঞ্চস্স ন নস্সতি.

১৭৫. ‘‘মহাৰুক্খূপমং ৰট্ঠং, ধম্মেন যো পসাসতি;

ৰসঞ্চস্স ৱিজানাতি, ৰট্ঠঞ্চস্স ন নস্সতি.

১৭৬. ‘‘যো চ ৰাজা জনপদং, অধম্মেন পসাসতি;

সব্বোসধীহি সো ৰাজা, ৱিৰুদ্ধো হোতি খত্তিযো.

১৭৭. ‘‘তথেৱ নেগমে হিংসং, যে যুত্তা কযৱিক্কযে;

ওজদানবলীকাৰে, স কোসেন ৱিৰুজ্ঝতি.

১৭৮. ‘‘পহাৰৱৰখেত্তঞ্ঞূ, সঙ্গামে কতনিস্সমে [কতনিযমে (ক.)];

উস্সিতে হিংসযং ৰাজা, স বলেন ৱিৰুজ্ঝতি.

১৭৯. ‘‘তথেৱ ইসযো হিংসং, সঞ্ঞতে [সংযমে (স্যা. ক.)] ব্ৰহ্মচাৰিযো [ব্ৰহ্মচাৰিনো (সী.)];

অধম্মচাৰী খত্তিযো, সো সগ্গেন ৱিৰুজ্ঝতি.

১৮০. ‘‘যো চ ৰাজা অধম্মট্ঠো, ভৰিযং হন্তি অদূসিকং;

লুদ্দং পসৱতে ঠানং [পাপং (সী.)], পুত্তেহি চ ৱিৰুজ্ঝতি.

১৮১. ‘‘ধম্মং চৰে জানপদে, নেগমেসু [নিগমেসু (সী.)] বলেসু চ;

ইসযো চ ন হিংসেয্য, পুত্তদাৰে সমং চৰে.

১৮২. ‘‘স তাদিসো ভূমিপতি, ৰট্ঠপালো অকোধনো;

সপত্তে [সামন্তে (সী. স্যা. পী.)] সম্পকম্পেতি, ইন্দোৱ অসুৰাধিপো’’তি.

মহাবোধিজাতকং ততিযং.

পণ্ণাসনিপাতং নিট্ঠিতং.