১৮. পণ্ণাসনিপাতো

৫২৬. নিড়িনিকাজাতকং (১)

১. ‘‘উদ্দয্হতে [উড্ডয্হতে (সী. পী.)] জনপদো, ৰট্ঠঞ্চাপি ৱিনস্সতি;

এহি নিড়িনিকে [নিড়িকে (সী. স্যা. পী.), এৱমুপৰিপি] গচ্ছ, তং মে ব্ৰাহ্মণমানয’’.

২. ‘‘নাহং দুক্খক্খমা ৰাজ, নাহং অদ্ধানকোৱিদা;

কথং অহং গমিস্সামি, ৱনং কুঞ্জৰসেৱিতং’’.

৩. ‘‘ফীতং জনপদং গন্ত্ৱা, হত্থিনা চ ৰথেন চ;

দাৰুসঙ্ঘাটযানেন, এৱং গচ্ছ নিড়িনিকে.

৪. ‘‘হত্থিঅস্সৰথে পত্তী, গচ্ছেৱাদায খত্তিযে;

তৱেৱ ৱণ্ণৰূপেন, ৱসং তমানযিস্সসি’’.

৫. ‘‘কদলীধজপঞ্ঞাণো, আভুজীপৰিৱাৰিতো;

এসো পদিস্সতি ৰম্মো, ইসিসিঙ্গস্স অস্সমো.

৬. ‘‘এসো অগ্গিস্স সঙ্খাতো, এসো ধূমো পদিস্সতি;

মঞ্ঞে নো অগ্গিং হাপেতি, ইসিসিঙ্গো মহিদ্ধিকো’’.

৭. ‘‘তঞ্চ দিস্ৱান আযন্তিং, আমুত্তমণিকুণ্ডলং;

ইসিসিঙ্গো পাৱিসি ভীতো, অস্সমং পণ্ণছাদনং.

৮. ‘‘অস্সমস্স চ সা দ্ৱাৰে, গেণ্ডুকেনস্স [ভেণ্ডুকেনস্স (সী. পী.)] কীড়তি;

ৱিদংসযন্তী অঙ্গানি, গুয্হং পকাসিতানি চ.

৯. ‘‘তঞ্চ দিস্ৱান কীড়ন্তিং, পণ্ণসালগতো জটী;

অস্সমা নিক্খমিত্ৱান, ইদং ৱচনমব্ৰৱি.

১০. ‘‘অম্ভো কো নাম সো ৰুক্খো, যস্স তেৱংগতং ফলং;

দূৰেপি খিত্তং পচ্চেতি, ন তং ওহায গচ্ছতি’’.

১১. ‘‘অস্সমস্স মম [মং (সী.)] ব্ৰহ্মে, সমীপে গন্ধমাদনে;

বহৱো [পব্বতে (সী.)] তাদিসা ৰুক্খা, যস্স তেৱংগতং ফলং;

দূৰেপি খিত্তং পচ্চেতি, ন মং ওহায গচ্ছতি’’.

১২. ‘‘এতূ [এতু (সী. স্যা. ক.)] ভৱং অস্সমিমং অদেতু, পজ্জঞ্চ ভক্খঞ্চ পটিচ্ছ দম্মি;

ইদমাসনং অত্ৰ ভৱং নিসীদতু, ইতো ভৱং মূলফলানি ভুঞ্জতু’’ [খাদতু (সী.)].

১৩. ‘‘কিং তে ইদং ঊৰূনমন্তৰস্মিং, সুপিচ্ছিতং কণ্হৰিৱপ্পকাসতি;

অক্খাহি মে পুচ্ছিতো এতমত্থং, কোসে নু তে উত্তমঙ্গং পৱিট্ঠং’’.

১৪. ‘‘অহং ৱনে মূলফলেসনং চৰং, আসাদযিং [অস্সাদযিং (ক.)] অচ্ছং সুঘোৰৰূপং;

সো মং পতিত্ৱা সহসাজ্ঝপত্তো, পনুজ্জ মং অব্বহি [অব্বুহি (স্যা. ক.)] উত্তমঙ্গং.

১৫. ‘‘স্ৱাযং ৱণো খজ্জতি কণ্ডুৱাযতি, সব্বঞ্চ কালং ন লভামি সাতং;

পহো ভৱং কণ্ডুমিমং ৱিনেতুং, কুৰুতং ভৱং যাচিতো ব্ৰাহ্মণত্থং’’.

১৬. ‘‘গম্ভীৰৰূপো তে ৱণো সলোহিতো, অপূতিকো ৱণগন্ধো [পক্কগন্ধো (সী.), পন্নগন্ধো (স্যা. পী.)] মহা চ;

কৰোমি তে কিঞ্চি কসাযযোগং, যথা ভৱং পৰমসুখী ভৱেয্য’’.

১৭. ‘‘ন মন্তযোগা ন কসাযযোগা, ন ওসধা ব্ৰহ্মচাৰি [ব্ৰহ্মচাৰী (সী. স্যা. পী.)] কমন্তি;

ঘট্টে মুদুকেন [যং তে মুদু তেন (সী.), যং তে মুদূ তেন (পী.)] ৱিনেহি কণ্ডুং [কণ্ডুকং (পী.)], যথা অহং পৰমসুখী ভৱেয্যং’’.

১৮. ‘‘ইতো নু ভোতো কতমেন অস্সমো, কচ্চি ভৱং অভিৰমসি [অভিৰমসী (পী.)] অৰঞ্ঞে;

কচ্চি নু তে [কচ্চি তে (পী.)] মূলফলং পহূতং, কচ্চি ভৱন্তং ন ৱিহিংসন্তি ৱাড়া’’.

১৯. ‘‘ইতো উজুং উত্তৰাযং দিসাযং, খেমানদী হিমৱতা পভাৱী [পভাতি (সী. পী.)];

তস্সা তীৰে অস্সমো ময্হ ৰম্মো, অহো ভৱং অস্সমং ময্হং পস্সে.

২০. ‘‘অম্বা চ সালা তিলকা চ জম্বুযো, উদ্দালকা পাটলিযো চ ফুল্লা;

সমন্ততো কিম্পুৰিসাভিগীতং, অহো ভৱং অস্সমং ময্হং পস্সে.

২১. ‘‘তালা চ মূলা চ ফলা চ মেত্থ, ৱণ্ণেন গন্ধেন উপেতৰূপং;

তং ভূমিভাগেহি উপেতৰূপং, অহো ভৱং অস্সমং ময্হং পস্সে.

২১. ‘‘ফলা চ মূলা চ পহূতমেত্থ, ৱণ্ণেন গন্ধেন ৰসেনুপেতা;

আযন্তি চ লুদ্দকা তং পদেসং, মা মে ততো মূলফলং অহাসুং’’.

২৩. ‘‘পিতা মমং মূলফলেসনং গতো, ইদানি আগচ্ছতি সাযকালে;

উভোৱ গচ্ছামসে অস্সমং তং, যাৱ পিতা মূলফলতো এতু’’.

২৪. ‘‘অঞ্ঞে বহূ ইসযো সাধুৰূপা, ৰাজীসযো অনুমগ্গে ৱসন্তি;

তে যেৱ পুচ্ছেসি মমস্সমং তং, তে তং নযিস্সন্তি মমং সকাসে’’.

২৫. ‘‘ন তে কট্ঠানি ভিন্নানি, ন তে উদকমাভতং;

অগ্গীপি তে ন হাপিতো [হাসিতো (সী. স্যা.)], কিং নু মন্দোৱ ঝাযসি.

২৬. ‘‘ভিন্নানি কট্ঠানি হুতো চ অগ্গি, তপনীপি তে সমিতা ব্ৰহ্মচাৰী [ব্ৰহ্মচাৰি (?)];

পীঠঞ্চ ময্হং উদকঞ্চ হোতি, ৰমসি তুৱং [ত্ৱং (সী.)] ব্ৰহ্মভূতো পুৰত্থা.

২৭. ‘‘অভিন্নকট্ঠোসি অনাভতোদকো, অহাপিতগ্গীসি [অহাপিতগ্গীপি (ক.)] অসিদ্ধভোজনো [অসিট্ঠভোজনো (ক.)];

ন মে তুৱং আলপসী মমজ্জ, নট্ঠং নু কিং চেতসিকঞ্চ দুক্খং’’.

২৮. ‘‘ইধাগমা জটিলো ব্ৰহ্মচাৰী, সুদস্সনেয্যো সুতনূ ৱিনেতি;

নেৱাতিদীঘো ন পনাতিৰস্সো, সুকণ্হকণ্হচ্ছদনেহি ভোতো.

২৯. ‘‘অমস্সুজাতো অপুৰাণৱণ্ণী, আধাৰৰূপঞ্চ পনস্স কণ্ঠে;

দ্ৱে যমা [দ্ৱে পস্স (সী.), দ্ৱাস্স (পী.)] গণ্ডা উৰেসু জাতা, সুৱণ্ণতিন্দুকনিভা [সুৱণ্ণপিন্দূপনিভা (সী.), সুৱণ্ণতিণ্ডুসন্নিভা (স্যা.), সোৱন্নপিণ্ডূপনিভা (পী.)] পভস্সৰা.

৩০. ‘‘মুখঞ্চ তস্স ভুসদস্সনেয্যং, কণ্ণেসু লম্বন্তি চ কুঞ্চিতগ্গা;

তে জোতৰে চৰতো মাণৱস্স, সুত্তঞ্চ যং সংযমনং জটানং.

৩১. ‘‘অঞ্ঞা চ তস্স সংযমানি [সংযমনী (সী. পী.)] চতস্সো, নীলা পীতা [নীলাপি তা (পী.)] লোহিতিকা [লোহিতকা (স্যা. পী. ক.)] চ সেতা;

তা পিংসৰে [সংসৰে (সী. স্যা.)] চৰতো মাণৱস্স, তিৰিটি [চিৰীটি (সী. পী.)] সঙ্ঘাৰিৱ পাৱুসম্হি.

৩২. ‘‘ন মিখলং মুঞ্জমযং ধাৰেতি, ন সন্থৰে [সন্তচে (সী.), সন্তচং (পী.), সন্তৰে (ক.)] নো পন পব্বজস্স;

তা জোতৰে জঘনন্তৰে [জঘনৱৰে (সী. পী.)] ৱিলগ্গা, সতেৰতা ৱিজ্জুৰিৱন্তলিক্খে.

৩৩. ‘‘অখীলকানি চ অৱণ্টকানি, হেট্ঠা নভ্যা কটিসমোহিতানি;

অঘট্টিতা নিচ্চকীড়ং কৰোন্তি, হং তাত কিংৰুক্খফলানি তানি.

৩৪. ‘‘জটা চ তস্স ভুসদস্সনেয্যা, পৰোসতং ৱেল্লিতগ্গা সুগন্ধা;

দ্ৱেধা সিৰো সাধু ৱিভত্তৰূপো, অহো নু খো ময্হ তথা জটাস্সু.

৩৫. ‘‘যদা চ সো পকিৰতি তা জটাযো, ৱণ্ণেন গন্ধেন উপেতৰূপা;

নীলুপ্পলং ৱাতসমেৰিতংৱ, তথেৱ সংৱাতি পনস্সমো অযং.

৩৬. ‘‘পঙ্কো চ তস্স ভুসদস্সনেয্যো, নেতাদিসো যাদিসো ময্হং কাযে [কাযো (সী. স্যা. পী.)];

সো ৱাযতী এৰিতো মালুতেন, ৱনং যথা অগ্গগিম্হে সুফুল্লং.

৩৭. ‘‘নিহন্তি সো ৰুক্খফলং পথব্যা, সুচিত্তৰূপং ৰুচিৰং দস্সনেয্যং;

খিত্তঞ্চ তস্স পুনৰেতি হত্থং, হং তাত কিংৰুক্খফলং নু খো তং.

৩৮. ‘‘দন্তা চ তস্স ভুসদস্সনেয্যা, সুদ্ধা সমা সঙ্খৱৰূপপন্না;

মনো পসাদেন্তি ৱিৱৰিযমানা, ন হি [ন হ (সী. পী.)] নূন সো সাকমখাদি তেহি.

৩৯. ‘‘অকক্কসং অগ্গড়িতং মুহুং মুদুং, উজুং অনুদ্ধতং অচপলমস্স ভাসিতং;

ৰুদং মনুঞ্ঞং কৰৱীকসুস্সৰং, হদযঙ্গমং ৰঞ্জযতেৱ মে মনো.

৪০. ‘‘বিন্দুস্সৰো নাতিৱিসট্ঠৱাক্যো [নাতিৱিস্সট্ঠৱাক্যো (সী. স্যা. পী.)], ন নূন সজ্ঝাযমতিপ্পযুত্তো;

ইচ্ছামি ভো [খো (সী. স্যা. পী.)] তং পুনদেৱ দট্ঠুং, মিত্তো হি [মিত্তং হি (সী. স্যা. পী.)] মে মাণৱোহু [মাণৱাহু (সী. স্যা.), মাণৱাহূ (পী.)] পুৰত্থা.

৪১. ‘‘সুসন্ধি সব্বত্থ ৱিমট্ঠিমং ৱণং, পুথূ [পুথুং (পী.), পুথু (ক.)] সুজাতং খৰপত্তসন্নিভং;

তেনেৱ মং উত্তৰিযান মাণৱো, ৱিৱৰিতং ঊৰুং জঘনেন পীড়যি.

৪২. ‘‘তপন্তি আভন্তি ৱিৰোচৰে চ, সতেৰতা ৱিজ্জুৰিৱন্তলিক্খে;

বাহা মুদূ অঞ্জনলোমসাদিসা, ৱিচিত্ৰৱট্টঙ্গুলিকাস্স সোভৰে.

৪৩. ‘‘অকক্কসঙ্গো ন চ দীঘলোমো, নখাস্স দীঘা অপি লোহিতগ্গা;

মুদূহি বাহাহি পলিস্সজন্তো, কল্যাণৰূপো ৰমযং [ৰময্হং (ক.)] উপট্ঠহি.

৪৪. ‘‘দুমস্স তূলূপনিভা পভস্সৰা, সুৱণ্ণকম্বুতলৱট্টসুচ্ছৱী;

হত্থা মুদূ তেহি মং সংফুসিত্ৱা, ইতো গতো তেন মং দহন্তি তাত.

৪৫. ‘‘ন নূন [ন হ নূন (সী. পী.)] সো খাৰিৱিধং অহাসি, ন নূন সো কট্ঠানি সযং অভঞ্জি;

ন নূন সো হন্তি দুমে কুঠাৰিযা [কুধাৰিযা (ক.)], ন হিস্স [ন পিস্স (সী. স্যা. পী.)] হত্থেসু খিলানি অত্থি.

৪৬. ‘‘অচ্ছো চ খো তস্স ৱণং অকাসি, সো মংব্ৰৱি সুখিতং মং কৰোহি;

তাহং কৰিং তেন মমাসি সোখ্যং, সো চব্ৰৱি সুখিতোস্মীতি ব্ৰহ্মে.

৪৭. ‘‘অযঞ্চ তে মালুৱপণ্ণসন্থতা, ৱিকিণ্ণৰূপাৱ মযা চ তেন চ;

কিলন্তৰূপা উদকে ৰমিত্ৱা, পুনপ্পুনং পণ্ণকুটিং ৱজাম.

৪৮. ‘‘ন মজ্জ মন্তা পটিভন্তি তাত, ন অগ্গিহুত্তং নপি যঞ্ঞতন্তং [যঞ্ঞতন্ত্ৰং (সী.), যঞ্ঞং তত্ৰ (পী. ক.), যঞ্ঞতত্ৰ (স্যা.)];

ন চাপি তে মূলফলানি ভুঞ্জে, যাৱ ন পস্সামি তং ব্ৰহ্মচাৰিং.

৪৯. ‘‘অদ্ধা পজানাসি তুৱম্পি তাত, যস্সং দিসং [দিসাযং (স্যা. পী. ক.)] ৱসতে ব্ৰহ্মচাৰী;

তং মং দিসং পাপয তাত খিপ্পং, মা তে অহং অমৰিমস্সমম্হি.

৫০. ‘‘ৱিচিত্ৰফুল্লং [ৱিচিত্ৰপুপ্ফং (সী. পী.)] হি ৱনং সুতং মযা, দিজাভিঘুট্ঠং দিজসঙ্ঘসেৱিতং;

তং মং ৱনং পাপয তাত খিপ্পং, পুৰা তে পাণং ৱিজহামি অস্সমে’’.

৫১. ‘‘ইমস্মাহং জোতিৰসে ৱনম্হি, গন্ধব্বদেৱচ্ছৰসঙ্ঘসেৱিতে;

ইসীনমাৱাসে সনন্তনম্হি, নেতাদিসং অৰতিং পাপুণেথ.

৫২. ‘‘ভৱন্তি মিত্তানি অথো ন হোন্তি, ঞাতীসু মিত্তেসু কৰোন্তি পেমং;

অযঞ্চ জম্মো কিস্স ৱা নিৱিট্ঠো, যো নেৱ জানাতি কুতোম্হি আগতো.

৫৩. ‘‘সংৱাসেন হি মিত্তানি, সন্ধিযন্তি [সন্ধীযন্তি (সী. পী.)] পুনপ্পুনং;

স্ৱেৱ মিত্তো [সা চ মেত্তি (পী.)] অসংগন্তু, অসংৱাসেন জীৰতি.

৫৪. ‘‘সচে তুৱং দক্খসি ব্ৰহ্মচাৰিং, সচে তুৱং সল্লপে [সল্লপি (সী.)] ব্ৰহ্মচাৰিনা;

সম্পন্নসস্সংৱ মহোদকেন, তপোগুণং খিপ্পমিমং পহিস্সসি [পহস্সসি (সী. স্যা. পী.)].

৫৫. ‘‘পুনপি [পুনপ্পি (পী.)] চে দক্খসি ব্ৰহ্মচাৰিং, পুনপি [পুনপ্পি (পী.)] চে সল্লপে ব্ৰহ্মচাৰিনা;

সম্পন্নসস্সংৱ মহোদকেন, উস্মাগতং খিপ্পমিমং পহিস্সসি.

৫৬. ‘‘ভূতানি হেতানি [এতানি (পী.)] চৰন্তি তাত, ৱিৰূপৰূপেন মনুস্সলোকে;

ন তানি সেৱেথ নৰো সপঞ্ঞো, আসজ্জ নং নস্সতি ব্ৰহ্মচাৰী’’তি.

নিড়িনিকাজাতকং [নড়িনীজাতকং (সী.), নড়িনিজাতকং (পী.)] পঠমং.

৫২৭. উম্মাদন্তীজাতকং (২)

৫৭. ‘‘নিৱেসনং কস্স নুদং সুনন্দ, পাকাৰেন পণ্ডুমযেন গুত্তং;

কা দিস্সতি অগ্গিসিখাৱ দূৰে, ৱেহাযসং [ৱেহাসযং (সী. পী.)] পব্বতগ্গেৱ অচ্চি.

৫৮. ‘‘ধীতা ন্ৱযং [নযং (সী. পী.), ন্ৱাযং (স্যা.)] কস্স সুনন্দ হোতি, সুণিসা ন্ৱযং [নযং (সী. পী.), ন্ৱাযং (স্যা.)] কস্স অথোপি ভৰিযা;

অক্খাহি মে খিপ্পমিধেৱ পুট্ঠো, অৱাৱটা যদি ৱা অত্থি ভত্তা’’.

৫৯. ‘‘অহঞ্হি জানামি জনিন্দ এতং, মত্যা চ পেত্যা চ অথোপি অস্সা;

তৱেৱ সো পুৰিসো ভূমিপাল, ৰত্তিন্দিৱং অপ্পমত্তো তৱত্থে.

৬০. ‘‘ইদ্ধো চ ফীতো চ সুৱড্ঢিতো [সুবাড়্হিকো (পী.)] চ, অমচ্চো চ তে অঞ্ঞতৰো জনিন্দ;

তস্সেসা ভৰিযাভিপাৰকস্স [অহিপাৰকস্স (সী. পী.), অভিপাদকস্স (ক.)], উম্মাদন্তী [উম্মাদন্তীতি (ক.)] নামধেয্যেন ৰাজ’’.

৬১. ‘‘অম্ভো অম্ভো নামমিদং ইমিস্সা, মত্যা চ পেত্যা চ কতং সুসাধু;

তদা [তথা (সী. স্যা. পী.)] হি ময্হং অৱলোকযন্তী, উম্মত্তকং উম্মদন্তী অকাসি’’.

৬২. ‘‘যা পুণ্ণমাসে [পুণ্ণমাযে (ক.)] মিগমন্দলোচনা, উপাৱিসি পুণ্ডৰীকত্তচঙ্গী;

দ্ৱে পুণ্ণমাযো তদহূ অমঞ্ঞহং, দিস্ৱান পাৰাৱতৰত্তৱাসিনিং.

৬৩. ‘‘অড়াৰপম্হেহি সুভেহি ৱগ্গুভি, পলোভযন্তী মং যদা উদিক্খতি;

ৱিজম্ভমানা হৰতেৱ মে মনো, জাতা ৱনে কিম্পুৰিসীৱ পব্বতে.

৬৪. ‘‘তদা হি ব্ৰহতী সামা, আমুত্তমণিকুণ্ডলা;

একচ্চৱসনা নাৰী, মিগী ভন্তাৱুদিক্খতি.

৬৫. ‘‘কদাস্সু মং তম্বনখা সুলোমা, বাহামুদূ চন্দনসাৰলিত্তা;

ৱট্টঙ্গুলী সন্নতধীৰকুত্তিযা, নাৰী উপঞ্ঞিস্সতি সীসতো সুভা.

৬৬. ‘‘কদাস্সু মং কঞ্চনজালুৰচ্ছদা, ধীতা তিৰীটিস্স ৱিলগ্গমজ্ঝা;

মুদূহি বাহাহি পলিস্সজিস্সতি, ব্ৰহাৱনে জাতদুমংৱ মালুৱা.

৬৭. ‘‘কদাস্সু [কদাস্সু মং (স্যা. ক.)] লাখাৰসৰত্তসুচ্ছৱী, বিন্দুত্থনী পুণ্ডৰীকত্তচঙ্গী;

মুখং মুখেন উপনামযিস্সতি, সোণ্ডোৱ সোণ্ডস্স সুৰায থালং.

৬৮. ‘‘যদাদ্দসং [যথাদ্দসং (পী.)] তং তিট্ঠন্তিং, সব্বভদ্দং [সব্বগত্তং (সী. স্যা. পী.)] মনোৰমং;

ততো সকস্স চিত্তস্স, নাৱবোধামি কঞ্চিনং [কিঞ্চিনং (ক.), কিঞ্চনং (পী.)].

৬৯. ‘‘উম্মাদন্তিমহং দট্ঠা [দিট্ঠা (সী. স্যা. পী. ক.)], আমুত্তমণিকুণ্ডলং;

ন সুপামি দিৱাৰত্তিং, সহস্সংৱ পৰাজিতো.

৭০. ‘‘সক্কো চে [চ (সী. পী.)] মে ৱৰং দজ্জা, সো চ লব্ভেথ মে ৱৰো;

একৰত্তং দ্ৱিৰত্তং [দিৰত্তং (পী.)] ৱা, ভৱেয্যং অভিপাৰকো;

উম্মাদন্ত্যা ৰমিত্ৱান, সিৱিৰাজা ততো সিযং’’ [সিযা (স্যা. পী.)].

৭১. ‘‘ভূতানি মে ভূতপতী নমস্সতো, আগম্ম যক্খো ইদমেতদব্ৰৱি;

ৰঞ্ঞো মনো উম্মদন্ত্যা নিৱিট্ঠো, দদামি তে তং পৰিচাৰযস্সু’’.

৭২. ‘‘পুঞ্ঞা ৱিধংসে অমৰো ন চম্হি, জনো চ মে পাপমিদঞ্চ [পাপমিদন্তি (সী. পী.)] জঞ্ঞা;

ভুসো চ ত্যস্স মনসো ৱিঘাতো, দত্ৱা পিযং উম্মদন্তিং অদট্ঠা’’.