৪. চতুত্থৱগ্গো
১. ৱিতক্কসুত্তং
৮০. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘তযোমে, ভিক্খৱে, অকুসলৱিতক্কা. কতমে তযো? অনৱঞ্ঞত্তিপটিসংযুত্তো ৱিতক্কো, লাভসক্কাৰসিলোকপটিসংযুত্তো ৱিতক্কো, পৰানুদ্দযতাপটিসংযুত্তো ৱিতক্কো. ইমে খো, ভিক্খৱে, তযো অকুসলৱিতক্কা’’তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘অনৱঞ্ঞত্তিসংযুত্তো, লাভসক্কাৰগাৰৱো;
সহনন্দী অমচ্চেহি, আৰা সংযোজনক্খযা.
‘‘যো চ পুত্তপসুং হিত্ৱা, ৱিৱাহে সংহৰানি [সঙ্গহানি (ক. সী. স্যা. পী.)] চ;
ভব্বো সো তাদিসো ভিক্খু, ফুট্ঠুং সম্বোধিমুত্তম’’ন্তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. পঠমং.
২. সক্কাৰসুত্তং
৮১. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘দিট্ঠা মযা, ভিক্খৱে, সত্তা সক্কাৰেন অভিভূতা, পৰিযাদিন্নচিত্তা, কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপন্না.
‘‘দিট্ঠা মযা, ভিক্খৱে, সত্তা অসক্কাৰেন অভিভূতা, পৰিযাদিন্নচিত্তা, কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপন্না.
‘‘দিট্ঠা মযা, ভিক্খৱে, সত্তা সক্কাৰেন চ অসক্কাৰেন চ তদুভযেন অভিভূতা, পৰিযাদিন্নচিত্তা, কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপন্না.
‘‘তং খো পনাহং, ভিক্খৱে, নাঞ্ঞস্স সমণস্স ৱা ব্ৰাহ্মণস্স ৱা সুত্ৱা ৱদামি; ( ) [(দিট্ঠা মযা ভিক্খৱে সত্তা সক্কাৰেন অভিভূতা. …পে… অসক্কাৰেন অভিভূতা …পে… সক্কাৰেন চ অসক্কাৰেন চ তদুভযেন অভিভূতা পৰিযাদিন্নচিত্তা কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপন্না.) (স্যা.) পুৰিমৱগ্গে মিচ্ছাদিট্ঠিকসম্মাদিট্ঠিকসুত্তেহি পন সমেতি, অন্ৱযব্যতিৰেকৱাক্যানং পন অনন্তৰিতত্তা পাসংসতৰা.)] অপি চ, ভিক্খৱে, যদেৱ মে সামং ঞাতং সামং দিট্ঠং সামং ৱিদিতং তমেৱাহং ৱদামি.
‘‘দিট্ঠা মযা, ভিক্খৱে, সত্তা সক্কাৰেন অভিভূতা, পৰিযাদিন্নচিত্তা, কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপন্না.
‘‘দিট্ঠা মযা, ভিক্খৱে, সত্তা অসক্কাৰেন অভিভূতা, পৰিযাদিন্নচিত্তা, কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপন্না.
‘‘দিট্ঠা মযা, ভিক্খৱে, সত্তা সক্কাৰেন চ অসক্কাৰেন চ তদুভযেন অভিভূতা, পৰিযাদিন্নচিত্তা, কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপন্না’’তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘যস্স সক্কৰিযমানস্স, অসক্কাৰেন চূভযং;
সমাধি ন ৱিকম্পতি, অপ্পমাদৱিহাৰিনো [অপ্পমাণৱিহাৰিনো (সী. অট্ঠ.)].
‘‘তং ঝাযিনং সাততিকং, সুখুমং দিট্ঠিৱিপস্সকং;
উপাদানক্খযাৰামং, আহু সপ্পুৰিসো ইতী’’তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. দুতিযং.
৩. দেৱসদ্দসুত্তং
৮২. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘তযোমে, ভিক্খৱে, দেৱেসু দেৱসদ্দা নিচ্ছৰন্তি সমযা সমযং উপাদায. কতমে তযো? যস্মিং, ভিক্খৱে, সমযে অৰিযসাৱকো কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজ্জায চেতেতি, তস্মিং সমযে [তস্মিং ভিক্খৱে সমযে (পী. ক.)] দেৱেসু দেৱসদ্দো নিচ্ছৰতি – ‘এসো অৰিযসাৱকো মাৰেন সদ্ধিং সঙ্গামায চেতেতী’তি. অযং, ভিক্খৱে, পঠমো দেৱেসু দেৱসদ্দো নিচ্ছৰতি সমযা সমযং উপাদায.
‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, যস্মিং সমযে অৰিযসাৱকো সত্তন্নং বোধিপক্খিযানং ধম্মানং ভাৱনানুযোগমনুযুত্তো ৱিহৰতি, তস্মিং সমযে দেৱেসু দেৱসদ্দো নিচ্ছৰতি – ‘এসো অৰিযসাৱকো মাৰেন সদ্ধিং সঙ্গামেতী’তি. অযং, ভিক্খৱে, দুতিযো দেৱেসু দেৱসদ্দো নিচ্ছৰতি সমযা সমযং উপাদায.
‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, যস্মিং সমযে অৰিযসাৱকো আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি, তস্মিং সমযে দেৱেসু দেৱসদ্দো নিচ্ছৰতি – ‘এসো অৰিযসাৱকো ৱিজিতসঙ্গামো তমেৱ সঙ্গামসীসং অভিৱিজিয অজ্ঝাৱসতী’তি. অযং, ভিক্খৱে, ততিযো দেৱেসু দেৱসদ্দো নিচ্ছৰতি সমযা সমযং উপাদায. ইমে খো, ভিক্খৱে, তযো দেৱেসু দেৱসদ্দা নিচ্ছৰন্তি সমযা সমযং উপাদাযা’’তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘দিস্ৱা ৱিজিতসঙ্গামং, সম্মাসম্বুদ্ধসাৱকং;
দেৱতাপি নমস্সন্তি, মহন্তং ৱীতসাৰদং.
‘‘নমো তে পুৰিসাজঞ্ঞ, যো ত্ৱং দুজ্জযমজ্ঝভূ;
জেত্ৱান মচ্চুনো সেনং, ৱিমোক্খেন অনাৱৰং.
‘‘ইতি হেতং নমস্সন্তি, দেৱতা পত্তমানসং;
তঞ্হি তস্স ন পস্সন্তি, যেন মচ্চুৱসং ৱজে’’তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. ততিযং.
৪. পঞ্চপুব্বনিমিত্তসুত্তং
৮৩. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘যদা, ভিক্খৱে, দেৱো দেৱকাযা চৱনধম্মো হোতি, পঞ্চস্স পুব্বনিমিত্তানি পাতুভৱন্তি – মালা মিলাযন্তি, ৱত্থানি কিলিস্সন্তি, কচ্ছেহি সেদা মুচ্চন্তি, কাযে দুব্বণ্ণিযং ওক্কমতি, সকে দেৱো দেৱাসনে নাভিৰমতীতি. তমেনং, ভিক্খৱে, দেৱা ‘চৱনধম্মো অযং দেৱপুত্তো’তি ইতি ৱিদিত্ৱা তীহি ৱাচাহি অনুমোদেন্তি [অনুমোদন্তি (সী. স্যা. পী.)] – ‘ইতো, ভো, সুগতিং গচ্ছ, সুগতিং গন্ত্ৱা সুলদ্ধলাভং লভ, সুলদ্ধলাভং লভিত্ৱা সুপ্পতিট্ঠিতো ভৱাহী’’’তি.
এৱং ৱুত্তে, অঞ্ঞতৰো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কিন্নু খো, ভন্তে, দেৱানং সুগতিগমনসঙ্খাতং; কিঞ্চ, ভন্তে, দেৱানং সুলদ্ধলাভসঙ্খাতং; কিং পন, ভন্তে, দেৱানং সুপ্পতিট্ঠিতসঙ্খাত’’ন্তি?
‘‘মনুস্সত্তং খো, ভিক্খু [ভিক্খৱে (স্যা. পী.)], দেৱানং সুগতিগমনসঙ্খাতং; যং মনুস্সভূতো সমানো তথাগতপ্পৱেদিতে ধম্মৱিনযে সদ্ধং পটিলভতি. ইদং খো, ভিক্খু [ভিক্খৱে (স্যা. পী.)], দেৱানং সুলদ্ধলাভসঙ্খাতং; সা খো পনস্স সদ্ধা নিৱিট্ঠা হোতি মূলজাতা পতিট্ঠিতা দড়্হা অসংহাৰিযা সমণেন ৱা ব্ৰাহ্মণেন ৱা দেৱেন ৱা মাৰেন ৱা ব্ৰহ্মুনা ৱা কেনচি ৱা লোকস্মিং. ইদং খো, ভিক্খু [ভিক্খৱে (স্যা. পী.)], দেৱানং সুপ্পতিট্ঠিতসঙ্খাত’’ন্তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘যদা দেৱো দেৱকাযা, চৱতি আযুসঙ্খযা;
তযো সদ্দা নিচ্ছৰন্তি, দেৱানং অনুমোদতং.
‘‘‘ইতো ভো সুগতিং গচ্ছ, মনুস্সানং সহব্যতং;
মনুস্সভূতো সদ্ধম্মে, লভ সদ্ধং অনুত্তৰং.
‘‘‘সা তে সদ্ধা নিৱিট্ঠস্স, মূলজাতা পতিট্ঠিতা;
যাৱজীৱং অসংহীৰা, সদ্ধম্মে সুপ্পৱেদিতে.
‘‘‘কাযদুচ্চৰিতং হিত্ৱা, ৱচীদুচ্চৰিতানি চ;
মনোদুচ্চৰিতং হিত্ৱা, যঞ্চঞ্ঞং দোসসঞ্হিতং.
‘‘‘কাযেন কুসলং কত্ৱা, ৱাচায কুসলং বহুং;
মনসা কুসলং কত্ৱা, অপ্পমাণং নিৰূপধিং.
‘‘‘ততো ওপধিকং পুঞ্ঞং, কত্ৱা দানেন তং বহুং;
অঞ্ঞেপি মচ্চে সদ্ধম্মে, ব্ৰহ্মচৰিযে নিৱেসয’ [নিৱেসযে (সী. স্যা.)].
‘‘ইমায অনুকম্পায, দেৱা দেৱং যদা ৱিদূ;
চৱন্তং অনুমোদেন্তি, এহি দেৱ পুনপ্পুন’’ন্তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. চতুত্থং.
৫. বহুজনহিতসুত্তং
৮৪. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘তযোমে পুগ্গলা লোকে উপ্পজ্জমানা উপ্পজ্জন্তি বহুজনহিতায বহুজনসুখায লোকানুকম্পায অত্থায হিতায সুখায দেৱমনুস্সানং. কতমে তযো? ইধ, ভিক্খৱে, তথাগতো লোকে উপ্পজ্জতি অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো ৱিজ্জাচৰণসম্পন্নো সুগতো লোকৱিদূ অনুত্তৰো পুৰিসদম্মসাৰথি সত্থা দেৱমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৱা. সো ধম্মং দেসেতি আদিকল্যাণং মজ্ঝেকল্যাণং পৰিযোসানকল্যাণং সাত্থং সব্যঞ্জনং, কেৱলপৰিপুণ্ণং পৰিসুদ্ধং ব্ৰহ্মচৰিযং পকাসেতি. অযং, ভিক্খৱে, পঠমো পুগ্গলো লোকে উপ্পজ্জমানো উপ্পজ্জতি বহুজনহিতায বহুজনসুখায লোকানুকম্পায অত্থায হিতায সুখায দেৱমনুস্সানং.
‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, তস্সেৱ সত্থু [সত্থুনো (স্যা.)] সাৱকো অৰহং হোতি খীণাসৱো ৱুসিতৱা কতকৰণীযো ওহিতভাৰো অনুপ্পত্তসদত্থো পৰিক্খীণভৱসংযোজনো সম্মদঞ্ঞা ৱিমুত্তো. সো ধম্মং দেসেতি আদিকল্যাণং মজ্ঝেকল্যাণং পৰিযোসানকল্যাণং সাত্থং সব্যঞ্জনং, কেৱলপৰিপুণ্ণং পৰিসুদ্ধং ব্ৰহ্মচৰিযং পকাসেতি. অযং, ভিক্খৱে, দুতিযো পুগ্গলো লোকে উপ্পজ্জমানো উপ্পজ্জতি বহুজনহিতায বহুজনসুখায লোকানুকম্পায অত্থায হিতায সুখায দেৱমনুস্সানং.
‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, তস্সেৱ সত্থু সাৱকো সেখো হোতি পাটিপদো বহুস্সুতো সীলৱতূপপন্নো. সোপি [সো (?)] ধম্মং দেসেতি আদিকল্যাণং মজ্ঝেকল্যাণং পৰিযোসানকল্যাণং সাত্থং সব্যঞ্জনং, কেৱলপৰিপুণ্ণং পৰিসুদ্ধং ব্ৰহ্মচৰিযং পকাসেতি. অযং, ভিক্খৱে, ততিযো পুগ্গলো লোকে উপ্পজ্জমানো উপ্পজ্জতি বহুজনহিতায বহুজনসুখায লোকানুকম্পায অত্থায হিতায সুখায দেৱমনুস্সানং. ইমে খো, ভিক্খৱে, তযো পুগ্গলা লোকে উপ্পজ্জমানা উপ্পজ্জন্তি বহুজনহিতায বহুজনসুখায লোকানুকম্পায অত্থায হিতায সুখায দেৱমনুস্সান’’ন্তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘সত্থা হি লোকে পঠমো মহেসি, তস্সন্ৱযো সাৱকো ভাৱিতত্তো;
অথাপৰো পাটিপদোপি সেখো, বহুস্সুতো সীলৱতূপপন্নো.
‘‘এতে তযো দেৱমনুস্সসেট্ঠা, পভঙ্কৰা ধম্মমুদীৰযন্তা;
অপাপুৰন্তি [অপাপুৰেন্তি (ক.)] অমতস্স দ্ৱাৰং, যোগা পমোচেন্তি [যাগা পমুচ্চন্তি (সী.), যোগা মোচন্তি (স্যা.)] হুজ্জনং তে.
‘‘যে সত্থৱাহেন অনুত্তৰেন, সুদেসিতং মগ্গমনুক্কমন্তি [মগ্গমনুগ্গমন্তি (সী. ক.)];
ইধেৱ দুক্খস্স কৰোন্তি অন্তং, যে অপ্পমত্তা সুগতস্স সাসনে’’তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. পঞ্চমং.
৬. অসুভানুপস্সীসুত্তং
৮৫. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘অসুভানুপস্সী, ভিক্খৱে, কাযস্মিং ৱিহৰথ; আনাপানস্সতি চ ৱো অজ্ঝত্তং পৰিমুখং সূপট্ঠিতা হোতু; সব্বসঙ্খাৰেসু অনিচ্চানুপস্সিনো ৱিহৰথ. অসুভানুপস্সীনং, ভিক্খৱে, কাযস্মিং ৱিহৰতং যো সুভায ধাতুযা ৰাগানুসযো সো পহীযতি [পহিয্যতি (ক.)]. আনাপানস্সতিযা অজ্ঝত্তং পৰিমুখং সূপট্ঠিতিতায যে বাহিৰা ৱিতক্কাসযা ৱিঘাতপক্খিকা, তে ন হোন্তি. সব্বসঙ্খাৰেসু অনিচ্চানুপস্সীনং ৱিহৰতং যা অৱিজ্জা সা পহীযতি, যা ৱিজ্জা সা উপ্পজ্জতী’’তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘অসুভানুপস্সী কাযস্মিং, আনাপানে পটিস্সতো;
সব্বসঙ্খাৰসমথং, পস্সং আতাপি সব্বদা.
‘‘স ৱে সম্মদ্দসো ভিক্খু, যতো তত্থ ৱিমুচ্চতি;
অভিঞ্ঞাৱোসিতো সন্তো, স ৱে যোগাতিগো মুনী’’তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. ছট্ঠং.
৭. ধম্মানুধম্মপটিপন্নসুত্তং
৮৬. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘ধম্মানুধম্মপটিপন্নস্স ভিক্খুনো অযমনুধম্মো হোতি ৱেয্যাকৰণায – ধম্মানুধম্মপটিপন্নোযন্তি ভাসমানো ধম্মঞ্ঞেৱ ভাসতি নো অধম্মং, ৱিতক্কযমানো ৱা ধম্মৱিতক্কঞ্ঞেৱ ৱিতক্কেতি নো অধম্মৱিতক্কং, তদুভযং ৱা পন অভিনিৱেজ্জেত্ৱা উপেক্খকো ৱিহৰতি সতো সম্পজানো’’তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘ধম্মাৰামো ধম্মৰতো, ধম্মং অনুৱিচিন্তযং;
ধম্মং অনুস্সৰং ভিক্খু, সদ্ধম্মা ন পৰিহাযতি.
‘‘চৰং ৱা যদি ৱা তিট্ঠং, নিসিন্নো উদ ৱা সযং;
অজ্ঝত্তং সমযং চিত্তং, সন্তিমেৱাধিগচ্ছতী’’তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. সত্তমং.
৮. অন্ধকৰণসুত্তং
৮৭. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘তযোমে, ভিক্খৱে, অকুসলৱিতক্কা অন্ধকৰণা অচক্খুকৰণা অঞ্ঞাণকৰণা পঞ্ঞানিৰোধিকা ৱিঘাতপক্খিকা অনিব্বানসংৱত্তনিকা. কতমে তযো? কামৱিতক্কো, ভিক্খৱে, অন্ধকৰণো অচক্খুকৰণো অঞ্ঞাণকৰণো পঞ্ঞানিৰোধিকো ৱিঘাতপক্খিকো অনিব্বানসংৱত্তনিকো. ব্যাপাদৱিতক্কো, ভিক্খৱে, অন্ধকৰণো অচক্খুকৰণো অঞ্ঞাণকৰণো পঞ্ঞানিৰোধিকো ৱিঘাতপক্খিকো অনিব্বানসংৱত্তনিকো. ৱিহিংসাৱিতক্কো, ভিক্খৱে, অন্ধকৰণো অচক্খুকৰণো অঞ্ঞাণকৰণো পঞ্ঞানিৰোধিকো ৱিঘাতপক্খিকো অনিব্বানসংৱত্তনিকো. ইমে খো, ভিক্খৱে, তযো অকুসলৱিতক্কা অন্ধকৰণা অচক্খুকৰণা অঞ্ঞাণকৰণা পঞ্ঞানিৰোধিকা ৱিঘাতপক্খিকা অনিব্বানসংৱত্তনিকা.
‘‘তযোমে, ভিক্খৱে, কুসলৱিতক্কা অনন্ধকৰণা চক্খুকৰণা ঞাণকৰণা পঞ্ঞাৱুদ্ধিকা অৱিঘাতপক্খিকা নিব্বানসংৱত্তনিকা. কতমে তযো? নেক্খম্মৱিতক্কো, ভিক্খৱে, অনন্ধকৰণো চক্খুকৰণো ঞাণকৰণো পঞ্ঞাৱুদ্ধিকো অৱিঘাতপক্খিকো নিব্বানসংৱত্তনিকো. অব্যাপাদৱিতক্কো, ভিক্খৱে, অনন্ধকৰণো চক্খুকৰণো ঞাণকৰণো পঞ্ঞাৱুদ্ধিকো অৱিঘাতপক্খিকো নিব্বানসংৱত্তনিকো. অৱিহিংসাৱিতক্কো, ভিক্খৱে, অনন্ধকৰণো চক্খুকৰণো ঞাণকৰণো পঞ্ঞাৱুদ্ধিকো অৱিঘাতপক্খিকো নিব্বানসংৱত্তনিকো. ইমে খো, ভিক্খৱে, তযো কুসলৱিতক্কা অনন্ধকৰণা চক্খুকৰণা ঞাণকৰণা পঞ্ঞাৱুদ্ধিকা অৱিঘাতপক্খিকা নিব্বানসংৱত্তনিকা’’তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘তযো ৱিতক্কে কুসলে ৱিতক্কযে, তযো পন অকুসলে নিৰাকৰে;
স ৱে ৱিতক্কানি ৱিচাৰিতানি, সমেতি ৱুট্ঠীৱ ৰজং সমূহতং;
স ৱে ৱিতক্কূপসমেন চেতসা, ইধেৱ সো সন্তিপদং সমজ্ঝগা’’তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. অট্ঠমং.
৯. অন্তৰামলসুত্তং
৮৮. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘তযোমে, ভিক্খৱে, অন্তৰামলা অন্তৰাঅমিত্তা অন্তৰাসপত্তা অন্তৰাৱধকা অন্তৰাপচ্চত্থিকা. কতমে তযো? লোভো, ভিক্খৱে, অন্তৰামলো অন্তৰাঅমিত্তো অন্তৰাসপত্তো অন্তৰাৱধকো অন্তৰাপচ্চত্থিকো. দোসো, ভিক্খৱে, অন্তৰামলো অন্তৰাঅমিত্তো অন্তৰাসপত্তো অন্তৰাৱধকো অন্তৰাপচ্চত্থিকো. মোহো, ভিক্খৱে, অন্তৰামলো অন্তৰাঅমিত্তো অন্তৰাসপত্তো অন্তৰাৱধকো অন্তৰাপচ্চত্থিকো. ইমে খো, ভিক্খৱে, তযো অন্তৰামলা অন্তৰাঅমিত্তা অন্তৰাসপত্তা অন্তৰাৱধকা অন্তৰাপচ্চত্থিকা’’তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘অনত্থজননো লোভো, লোভো চিত্তপ্পকোপনো;
ভযমন্তৰতো জাতং, তং জনো নাৱবুজ্ঝতি.
‘‘লুদ্ধো অত্থং ন জানাতি, লুদ্ধো ধম্মং ন পস্সতি;
অন্ধতমং [অন্ধং তমং (সী.)] তদা হোতি, যং লোভো সহতে নৰং.
‘‘যো চ লোভং পহন্ত্ৱান, লোভনেয্যে ন লুব্ভতি;
লোভো পহীযতে তম্হা, উদবিন্দূৱ পোক্খৰা.
‘‘অনত্থজননো দোসো, দোসো চিত্তপ্পকোপনো;
ভযমন্তৰতো জাতং, তং জনো নাৱবুজ্ঝতি.
‘‘দুট্ঠো অত্থং ন জানাতি, দুট্ঠো ধম্মং ন পস্সতি;
অন্ধতমং তদা হোতি, যং দোসো সহতে নৰং.
‘‘যো চ দোসং পহন্ত্ৱান, দোসনেয্যে ন দুস্সতি;
দোসো পহীযতে তম্হা, তালপক্কংৱ বন্ধনা.
‘‘অনত্থজননো মোহো, মোহো চিত্তপ্পকোপনো;
ভযমন্তৰতো জাতং, তং জনো নাৱবুজ্ঝতি.
‘‘মূড়্হো অত্থং ন জানাতি, মূড়্হো ধম্মং ন পস্সতি;
অন্ধতমং তদা হোতি, যং মোহো সহতে নৰং.
‘‘যো চ মোহং পহন্ত্ৱান, মোহনেয্যে ন মুয্হতি;
মোহং ৱিহন্তি সো সব্বং, আদিচ্চোৱুদযং তম’’ন্তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. নৱমং.
১০. দেৱদত্তসুত্তং
৮৯. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘তীহি, ভিক্খৱে, অসদ্ধম্মেহি অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো দেৱদত্তো আপাযিকো নেৰযিকো কপ্পট্ঠো অতেকিচ্ছো. কতমেহি তীহি? পাপিচ্ছতায, ভিক্খৱে, অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো দেৱদত্তো আপাযিকো নেৰযিকো কপ্পট্ঠো অতেকিচ্ছো. পাপমিত্ততায, ভিক্খৱে, অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো দেৱদত্তো আপাযিকো নেৰযিকো কপ্পট্ঠো অতেকিচ্ছো. সতি খো পন উত্তৰিকৰণীযে [উত্তৰিং কৰণীযে (স্যা.)] ওৰমত্তকেন ৱিসেসাধিগমেন [ৱিসেসাধিগমেন চ (স্যা. পী.)] অন্তৰা ৱোসানং আপাদি. ইমেহি খো, ভিক্খৱে, তীহি অসদ্ধম্মেহি অভিভূতো পৰিযাদিন্নচিত্তো দেৱদত্তো আপাযিকো নেৰযিকো কপ্পট্ঠো অতেকিচ্ছো’’তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘মা জাতু কোচি লোকস্মিং, পাপিচ্ছো উদপজ্জথ;
তদমিনাপি জানাথ, পাপিচ্ছানং যথা গতি.
‘‘পণ্ডিতোতি সমঞ্ঞাতো, ভাৱিতত্তোতি সম্মতো;
জলংৱ যসসা অট্ঠা, দেৱদত্তোতি ৱিস্সুতো [মে সুতং (পাড়িযং)].
‘‘সো পমাণমনুচিণ্ণো [পমাদমনুচিণ্ণো (ক. সী. স্যা. পী.), সমানমনুচিণ্ণো (অট্ঠ.)], আসজ্জ নং তথাগতং;
অৱীচিনিৰযং পত্তো, চতুদ্ৱাৰং ভযানকং.
‘‘অদুট্ঠস্স হি যো দুব্ভে, পাপকম্মং অকুব্বতো;
তমেৱ পাপং ফুসতি [ফুস্সেতি (স্যা.)], দুট্ঠচিত্তং অনাদৰং.
‘‘সমুদ্দং ৱিসকুম্ভেন, যো মঞ্ঞেয্য পদূসিতুং;
ন সো তেন পদূসেয্য, ভেস্মা হি উদধি মহা.
‘‘এৱমেৱ [এৱমেতং (স্যা.)] তথাগতং, যো ৱাদেন ৱিহিংসতি;
সম্মগ্গতং [সমগ্গতং (সী. ক.)] সন্তচিত্তং, ৱাদো তম্হি ন ৰূহতি.
‘‘তাদিসং মিত্তং কুব্বেথ, তঞ্চ সেৱেয্য পণ্ডিতো;
যস্স মগ্গানুগো ভিক্খু, খযং দুক্খস্স পাপুণে’’তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. দসমং.
চতুত্থো ৱগ্গো নিট্ঠিতো.
তস্সুদ্দানং –
ৱিতক্কাসক্কাৰসদ্দ, চৱনলোকে অসুভং;
ধম্মঅন্ধকাৰমলং, দেৱদত্তেন তে দসাতি.