৩. ততিযৱগ্গো
১. মিচ্ছাদিট্ঠিকসুত্তং
৭০. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘দিট্ঠা মযা, ভিক্খৱে, সত্তা কাযদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা ৱচীদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা মনোদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা অৰিযানং উপৱাদকা মিচ্ছাদিট্ঠিকা মিচ্ছাদিট্ঠিকম্মসমাদানা. তে কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপন্না.
‘‘তং খো পনাহং, ভিক্খৱে, নাঞ্ঞস্স সমণস্স ৱা ব্ৰাহ্মণস্স ৱা সুত্ৱা ৱদামি. দিট্ঠা মযা, ভিক্খৱে, সত্তা কাযদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা ৱচীদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা মনোদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা অৰিযানং উপৱাদকা মিচ্ছাদিট্ঠিকা মিচ্ছাদিট্ঠিকম্মসমাদানা. তে কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপন্না. অপি চ, ভিক্খৱে, যদেৱ সামং ঞাতং সামং দিট্ঠং সামং ৱিদিতং তদেৱাহং ৱদামি.
‘‘দিট্ঠা মযা, ভিক্খৱে, সত্তা কাযদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা ৱচীদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা মনোদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা অৰিযানং উপৱাদকা মিচ্ছাদিট্ঠিকা মিচ্ছাদিট্ঠিকম্মসমাদানা. তে কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপন্না’’তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘মিচ্ছা মনং পণিধায, মিচ্ছা ৱাচঞ্চ ভাসিয [মিচা ৱাচং অভাসিয (সব্বত্থ)];
মিচ্ছা কম্মানি কত্ৱান, কাযেন ইধ পুগ্গলো.
‘‘অপ্পস্সুতাপুঞ্ঞকৰো [অপ্পস্সুতোপুঞ্ঞকৰো (সী.), অপ্পস্সুতো অপুঞ্ঞকৰো (স্যা. পী.)], অপ্পস্মিং ইধ জীৱিতে;
কাযস্স ভেদা দুপ্পঞ্ঞো, নিৰযং সোপপজ্জতী’’তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. পঠমং.
২. সম্মাদিট্ঠিকসুত্তং
৭১. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘দিট্ঠা মযা, ভিক্খৱে, সত্তা কাযসুচৰিতেন সমন্নাগতা ৱচীসুচৰিতেন সমন্নাগতা মনোসুচৰিতেন সমন্নাগতা অৰিযানং অনুপৱাদকা সম্মাদিট্ঠিকা সম্মাদিট্ঠিকম্মসমাদানা. তে কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপন্না.
‘‘তং খো পনাহং, ভিক্খৱে, নাঞ্ঞস্স সমণস্স ৱা ব্ৰাহ্মণস্স ৱা সুত্ৱা ৱদামি. দিট্ঠা মযা, ভিক্খৱে, সত্তা কাযসুচৰিতেন সমন্নাগতা ৱচীসুচৰিতেন সমন্নাগতা মনোসুচৰিতেন সমন্নাগতা অৰিযানং অনুপৱাদকা সম্মাদিট্ঠিকা সম্মাদিট্ঠিকম্মসমাদানা. তে কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপন্না. অপি চ, ভিক্খৱে, যদেৱ সামং ঞাতং সামং দিট্ঠং সামং ৱিদিতং তদেৱাহং ৱদামি.
‘‘দিট্ঠা মযা, ভিক্খৱে, সত্তা কাযসুচৰিতেন সমন্নাগতা ৱচীসুচৰিতেন সমন্নাগতা মনোসুচৰিতেন সমন্নাগতা অৰিযানং অনুপৱাদকা সম্মাদিট্ঠিকা সম্মাদিট্ঠিকম্মসমাদানা. তে কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপন্না’’তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘সম্মা মনং পণিধায, সম্মা ৱাচঞ্চ ভাসিয [সম্মা ৱাচং অভাসিয (সব্বত্থ)];
সম্মা কম্মানি কত্ৱান, কাযেন ইধ পুগ্গলো.
‘‘বহুস্সুতো পুঞ্ঞকৰো, অপ্পস্মিং ইধ জীৱিতে;
কাযস্স ভেদা সপ্পঞ্ঞো, সগ্গং সো উপপজ্জতী’’তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. দুতিযং.
৩. নিস্সৰণিযসুত্তং
৭২. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘তিস্সো ইমা, ভিক্খৱে, নিস্সৰণিযা [নিস্সাৰণীযা (অ. নি. ৫.২০০)] ধাতুযো. কতমা তিস্সো? কামানমেতং নিস্সৰণং যদিদং নেক্খম্মং, ৰূপানমেতং নিস্সৰণং যদিদং আৰুপ্পং, যং খো পন কিঞ্চি ভূতং সঙ্খতং পটিচ্চসমুপ্পন্নং নিৰোধো তস্স নিস্সৰণং – ইমা খো, ভিক্খৱে, তিস্সো নিস্সৰণিযা ধাতুযো’’তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘কামনিস্সৰণং ঞত্ৱা, ৰূপানঞ্চ অতিক্কমং;
সব্বসঙ্খাৰসমথং, ফুসং আতাপি সব্বদা.
‘‘স ৱে সম্মদ্দসো ভিক্খু, যতো তত্থ ৱিমুচ্চতি;
অভিঞ্ঞাৱোসিতো সন্তো, স ৱে যোগাতিগো মুনী’’তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. ততিযং.
৪. সন্ততৰসুত্তং
৭৩. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘ৰূপেহি, ভিক্খৱে, অৰূপা [আৰুপ্পা (সী.)] সন্ততৰা, অৰূপেহি নিৰোধো সন্ততৰো’’তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘যে চ ৰূপূপগা সত্তা, যে চ অৰূপট্ঠাযিনো [আৰুপ্পট্ঠাযিনো (সী.)];
নিৰোধং অপ্পজানন্তা, আগন্তাৰো পুনব্ভৱং.
‘‘যে চ ৰূপে পৰিঞ্ঞায, অৰূপেসু অসণ্ঠিতা;
নিৰোধে যে ৱিমুচ্চন্তি, তে জনা মচ্চুহাযিনো.
‘‘কাযেন অমতং ধাতুং, ফুসযিত্ৱা নিৰূপধিং;
উপধিপ্পটিনিস্সগ্গং, সচ্ছিকত্ৱা অনাসৱো;
দেসেতি সম্মাসম্বুদ্ধো, অসোকং ৱিৰজং পদ’’ন্তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. চতুত্থং.
৫. পুত্তসুত্তং
৭৪. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘তযোমে, ভিক্খৱে, পুত্তা সন্তো সংৱিজ্জমানা লোকস্মিং. কতমে তযো? অতিজাতো, অনুজাতো, অৱজাতোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পুত্তো অতিজাতো হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, পুত্তস্স মাতাপিতৰো হোন্তি ন বুদ্ধং সৰণং গতা, ন ধম্মং সৰণং গতা, ন সঙ্ঘং সৰণং গতা; পাণাতিপাতা অপ্পটিৱিৰতা, অদিন্নাদানা অপ্পটিৱিৰতা, কামেসুমিচ্ছাচাৰা অপ্পটিৱিৰতা, মুসাৱাদা অপ্পটিৱিৰতা, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা অপ্পটিৱিৰতা, দুস্সীলা পাপধম্মা. পুত্তো চ নেসং হোতি বুদ্ধং সৰণং গতো, ধম্মং সৰণং গতো, সঙ্ঘং সৰণং গতো; পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো, অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো, কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতো, মুসাৱাদা পটিৱিৰতো, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতো, সীলৱা কল্যাণধম্মো. এৱং খো, ভিক্খৱে, পুত্তো অতিজাতো হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পুত্তো অনুজাতো হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, পুত্তস্স মাতাপিতৰো হোন্তি বুদ্ধং সৰণং গতা, ধম্মং সৰণং গতা, সঙ্ঘং সৰণং গতা; পাণাতিপাতা পটিৱিৰতা, অদিন্নাদানা পটিৱিৰতা, কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতা, মুসাৱাদা পটিৱিৰতা, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতা, সীলৱন্তো কল্যাণধম্মা. পুত্তোপি নেসং হোতি বুদ্ধং সৰণং গতো, ধম্মং সৰণং গতো, সঙ্ঘং সৰণং গতো; পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো, অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো, কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতো, মুসাৱাদা পটিৱিৰতো, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতো, সীলৱা কল্যাণধম্মো. এৱং খো, ভিক্খৱে, পুত্তো অনুজাতো হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পুত্তো অৱজাতো হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, পুত্তস্স মাতাপিতৰো হোন্তি বুদ্ধং সৰণং গতা, ধম্মং সৰণং গতা, সঙ্ঘং সৰণং গতা; পাণাতিপাতা পটিৱিৰতা, অদিন্নাদানা পটিৱিৰতা, কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতা, মুসাৱাদা পটিৱিৰতা, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা পটিৱিৰতা, সীলৱন্তো কল্যাণধম্মা. পুত্তো চ নেসং হোতি ন বুদ্ধং সৰণং গতো, ন ধম্মং সৰণং গতো, ন সঙ্ঘং সৰণং গতো; পাণাতিপাতা অপ্পটিৱিৰতো, অদিন্নাদানা অপ্পটিৱিৰতো, কামেসুমিচ্ছাচাৰা অপ্পটিৱিৰতো, মুসাৱাদা অপ্পটিৱিৰতো, সুৰামেৰযমজ্জপমাদট্ঠানা অপ্পটিৱিৰতো, দুস্সীলো পাপধম্মো. এৱং খো, ভিক্খৱে, পুত্তো অৱজাতো হোতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, তযো পুত্তা সন্তো সংৱিজ্জমানা লোকস্মি’’ন্তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘অতিজাতং অনুজাতং, পুত্তমিচ্ছন্তি পণ্ডিতা;
অৱজাতং ন ইচ্ছন্তি, যো হোতি কুলগন্ধনো.
‘‘এতে খো পুত্তা লোকস্মিং, যে ভৱন্তি উপাসকা;
সদ্ধা সীলেন সম্পন্না, ৱদঞ্ঞূ ৱীতমচ্ছৰা;
চন্দো অব্ভঘনা মুত্তো, পৰিসাসু ৱিৰোচৰে’’তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. পঞ্চমং.
৬. অৱুট্ঠিকসুত্তং
৭৫. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘তযোমে, ভিক্খৱে, পুগ্গলা সন্তো সংৱিজ্জমানা লোকস্মিং. কতমে তযো? অৱুট্ঠিকসমো, পদেসৱস্সী, সব্বত্থাভিৱস্সী.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পুগ্গলো অৱুট্ঠিকসমো হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো সব্বেসঞ্ঞেৱ ন দাতা হোতি, সমণব্ৰাহ্মণকপণদ্ধিকৱনিব্বকযাচকানং [… ৱণিব্বকযাচকানং (সী.)] অন্নং পানং ৱত্থং যানং মালাগন্ধৱিলেপনং সেয্যাৱসথপদীপেয্যং. এৱং খো, ভিক্খৱে, পুগ্গলো অৱুট্ঠিকসমো হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পুগ্গলো পদেসৱস্সী হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো একচ্চানং দাতা (হোতি) [( ) নত্থি স্যামপোত্থকে], একচ্চানং ন দাতা হোতি সমণব্ৰাহ্মণকপণদ্ধিকৱনিব্বকযাচকানং অন্নং পানং ৱত্থং যানং মালাগন্ধৱিলেপনং সেয্যাৱসথপদীপেয্যং. এৱং খো, ভিক্খৱে, পুগ্গলো পদেসৱস্সী হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পুগ্গলো সব্বত্থাভিৱস্সী হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো পুগ্গলো সব্বেসংৱ দেতি, সমণব্ৰাহ্মণকপণদ্ধিকৱনিব্বকযাচকানং অন্নং পানং ৱত্থং যানং মালাগন্ধৱিলেপনং সেয্যাৱসথপদীপেয্যং. এৱং খো, ভিক্খৱে, পুগ্গলো সব্বত্থাভিৱস্সী হোতি. ইমে খো, ভিক্খৱে, তযো পুগ্গলা সন্তো সংৱিজ্জমানা লোকস্মি’’ন্তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘ন সমণে ন ব্ৰাহ্মণে, ন কপণদ্ধিকৱনিব্বকে;
লদ্ধান সংৱিভাজেতি, অন্নং পানঞ্চ ভোজনং;
তং ৱে অৱুট্ঠিকসমোতি, আহু নং পুৰিসাধমং.
‘‘একচ্চানং ন দদাতি, একচ্চানং পৱেচ্ছতি;
তং ৱে পদেসৱস্সীতি, আহু মেধাৱিনো জনা.
‘‘সুভিক্খৱাচো পুৰিসো, সব্বভূতানুকম্পকো;
আমোদমানো পকিৰেতি, দেথ দেথাতি ভাসতি.
‘‘যথাপি মেঘো থনযিত্ৱা, গজ্জযিত্ৱা পৱস্সতি;
থলং নিন্নঞ্চ পূৰেতি, অভিসন্দন্তোৱ [অভিসন্দেন্তোৱ (?)] ৱাৰিনা.
‘‘এৱমেৱ ইধেকচ্চো, পুগ্গলো হোতি তাদিসো;
ধম্মেন সংহৰিত্ৱান, উট্ঠানাধিগতং ধনং;
তপ্পেতি অন্নপানেন, সম্মা পত্তে ৱনিব্বকে’’তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. ছট্ঠং.
৭. সুখপত্থনাসুত্তং
৭৬. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘তীণিমানি, ভিক্খৱে, সুখানি পত্থযমানো সীলং ৰক্খেয্য পণ্ডিতো. কতমানি তীণি? পসংসা মে আগচ্ছতূতি [আগচ্ছন্তূতি (স্যা.)] সীলং ৰক্খেয্য পণ্ডিতো, ভোগা মে উপ্পজ্জন্তূতি সীলং ৰক্খেয্য পণ্ডিতো, কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জিস্সামীতি সীলং ৰক্খেয্য পণ্ডিতো. ইমানি খো, ভিক্খৱে, তীণি সুখানি পত্থযমানো সীলং ৰক্খেয্য পণ্ডিতো’’তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘সীলং ৰক্খেয্য মেধাৱী, পত্থযানো তযো সুখে;
পসংসং ৱিত্তলাভঞ্চ, পেচ্চ সগ্গে পমোদনং.
‘‘অকৰোন্তোপি চে পাপং, কৰোন্তমুপসেৱতি;
সঙ্কিযো হোতি পাপস্মিং, অৱণ্ণো চস্স ৰূহতি.
‘‘যাদিসং কুৰুতে মিত্তং, যাদিসং চূপসেৱতি;
স ৱে তাদিসকো হোতি, সহৱাসো হি [সহৱাসোপি (সী. ক.)] তাদিসো.
‘‘সেৱমানো সেৱমানং, সম্ফুট্ঠো সম্ফুসং পৰং;
সৰো দিদ্ধো কলাপংৱ, অলিত্তমুপলিম্পতি;
উপলেপভযা [উপলিম্পভযা (ক.)] ধীৰো, নেৱ পাপসখা সিযা.
‘‘পূতিমচ্ছং কুসগ্গেন, যো নৰো উপনয্হতি;
কুসাপি পূতি ৱাযন্তি, এৱং বালূপসেৱনা.
‘‘তগৰঞ্চ পলাসেন, যো নৰো উপনয্হতি;
পত্তাপি সুৰভি ৱাযন্তি, এৱং ধীৰূপসেৱনা.
‘‘তস্মা পত্তপুটস্সেৱ [পলাসপুটস্সেৱ (পী. ক.)], ঞত্ৱা সম্পাকমত্তনো;
অসন্তে নুপসেৱেয্য, সন্তে সেৱেয্য পণ্ডিতো;
অসন্তো নিৰযং নেন্তি, সন্তো পাপেন্তি সুগ্গতি’’ন্তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. সত্তমং.
৮. ভিদুৰসুত্তং
৭৭. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘ভিদুৰাযং [ভিন্দন্তাযং (স্যা. পী. ক.)], ভিক্খৱে, কাযো, ৱিঞ্ঞাণং ৱিৰাগধম্মং, সব্বে উপধী অনিচ্চা দুক্খা ৱিপৰিণামধম্মা’’তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘কাযঞ্চ ভিদুৰং [ভিন্দন্তং (স্যা. পী. ক.)] ঞত্ৱা, ৱিঞ্ঞাণঞ্চ ৱিৰাগুনং [ৱিৰাগিকং (ক. সী.), পভঙ্গুণং (স্যা.)];
উপধীসু ভযং দিস্ৱা, জাতিমৰণমচ্চগা;
সম্পত্ৱা পৰমং সন্তিং, কালং কঙ্খতি ভাৱিতত্তো’’তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. অট্ঠমং.
৯. ধাতুসোসংসন্দনসুত্তং
৭৮. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘ধাতুসো, ভিক্খৱে, সত্তা সত্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি. হীনাধিমুত্তিকা সত্তা হীনাধিমুত্তিকেহি সত্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি, কল্যাণাধিমুত্তিকা সত্তা কল্যাণাধিমুত্তিকেহি সত্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি.
‘‘অতীতম্পি, ভিক্খৱে, অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সত্তেহি সদ্ধিং সংসন্দিংসু সমিংসু. হীনাধিমুত্তিকা সত্তা হীনাধিমুত্তিকেহি সত্তেহি সদ্ধিং সংসন্দিংসু সমিংসু, কল্যাণাধিমুত্তিকা সত্তা কল্যাণাধিমুত্তিকেহি সত্তেহি সদ্ধিং সংসন্দিংসু সমিংসু.
‘‘অনাগতম্পি, ভিক্খৱে, অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সত্তেহি সদ্ধিং সংসন্দিস্সন্তি সমেস্সন্তি. হীনাধিমুত্তিকা সত্তা হীনাধিমুত্তিকেহি সত্তেহি সদ্ধিং সংসন্দিস্সন্তি সমেস্সন্তি, কল্যাণাধিমুত্তিকা সত্তা কল্যাণাধিমুত্তিকেহি সত্তেহি সদ্ধিং সংসন্দিস্সন্তি সমেস্সন্তি.
‘‘এতৰহিপি, ভিক্খৱে, পচ্চুপ্পনং অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সত্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি. হীনাধিমুত্তিকা সত্তা হীনাধিমুত্তিকেহি সত্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি, কল্যাণাধিমুত্তিকা সত্তা কল্যাণাধিমুত্তিকেহি সত্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তী’’তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘সংসগ্গা ৱনথো জাতো, অসংসগ্গেন ছিজ্জতি;
পৰিত্তং দাৰুমাৰুয্হ, যথা সীদে মহণ্ণৱে.
‘‘এৱং কুসীতমাগম্ম, সাধুজীৱীপি সীদতি;
তস্মা তং পৰিৱজ্জেয্য, কুসীতং হীনৱীৰিযং.
‘‘পৱিৱিত্তেহি অৰিযেহি, পহিতত্তেহি ঝাযিভি;
নিচ্চং আৰদ্ধৱীৰিযেহি, পণ্ডিতেহি সহাৱসে’’তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. নৱমং.
১০. পৰিহানসুত্তং
৭৯. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা, ৱুত্তমৰহতাতি মে সুতং –
‘‘তযোমে, ভিক্খৱে, ধম্মা সেখস্স ভিক্খুনো পৰিহানায সংৱত্তন্তি. কতমে তযো? ইধ, ভিক্খৱে, সেখো ভিক্খু কম্মাৰামো হোতি, কম্মৰতো, কম্মাৰামতমনুযুত্তো; ভস্সাৰামো হোতি, ভস্সৰতো, ভস্সাৰামতমনুযুত্তো; নিদ্দাৰামো হোতি, নিদ্দাৰতো, নিদ্দাৰামতমনুযুত্তো. ইমে খো, ভিক্খৱে, তযো ধম্মা সেখস্স ভিক্খুনো পৰিহানায সংৱত্তন্তি.
‘‘তযোমে, ভিক্খৱে, ধম্মা সেখস্স ভিক্খুনো অপৰিহানায সংৱত্তন্তি. কতমে তযো? ইধ, ভিক্খৱে, সেখো ভিক্খু ন কম্মাৰামো হোতি, ন কম্মৰতো, ন কম্মাৰামতমনুযুত্তো; ন ভস্সাৰামো হোতি, ন ভস্সৰতো, ন ভস্সাৰামতমনুযুত্তো; ন নিদ্দাৰামো হোতি, ন নিদ্দাৰতো, ন নিদ্দাৰামতমনুযুত্তো. ইমে খো, ভিক্খৱে, তযো ধম্মা সেখস্স ভিক্খুনো অপৰিহানায সংৱত্তন্তী’’তি. এতমত্থং ভগৱা অৱোচ. তত্থেতং ইতি ৱুচ্চতি –
‘‘কম্মাৰামো ভস্সাৰামো [ভস্সৰতো (সব্বথ)], নিদ্দাৰামো চ উদ্ধতো;
অভব্বো তাদিসো ভিক্খু, ফুট্ঠুং সম্বোধিমুত্তমং.
‘‘তস্মা হি অপ্পকিচ্চস্স, অপ্পমিদ্ধো অনুদ্ধতো;
ভব্বো সো তাদিসো ভিক্খু, ফুট্ঠুং সম্বোধিমুত্তম’’ন্তি.
অযম্পি অত্থো ৱুত্তো ভগৱতা, ইতি মে সুতন্তি. দসমং.
ততিযো ৱগ্গো নিট্ঠিতো.
তস্সুদ্দানং –
দ্ৱে দিট্ঠী নিস্সৰণং ৰূপং, পুত্তো অৱুট্ঠিকেন চ;
সুখা চ ভিদুৰো [ভিন্দনা (সব্বত্থ)] ধাতু, পৰিহানেন তে দসাতি.