২. হত্থিনাগৱগ্গো

১. মাতুপোসকচৰিযা

১. ‘‘যদা অহোসিং পৱনে, কুঞ্জৰো মাতুপোসকো;

ন তদা অত্থি মহিযা, গুণেন মম সাদিসো.

২. ‘‘পৱনে দিস্ৱা ৱনচৰো, ৰঞ্ঞো মং পটিৱেদযি;

‘তৱানুচ্ছৱো মহাৰাজ, গজো ৱসতি কাননে.

৩. ‘‘‘ন তস্স পৰিক্খাযত্থো, নপি আড়ককাসুযা;

সহ গহিতে [সমং গহিতে (সী.)] সোণ্ডায, সযমেৱ ইধেহি’তি.

৪. ‘‘তস্স তং ৱচনং সুত্ৱা, ৰাজাপি তুট্ঠমানসো;

পেসেসি হত্থিদমকং, ছেকাচৰিযং সুসিক্খিতং.

৫. ‘‘গন্ত্ৱা সো হত্থিদমকো, অদ্দস পদুমস্সৰে;

ভিসমুড়ালং [ভিসমূলং (ক.)] উদ্ধৰন্তং, যাপনত্থায মাতুযা.

৬. ‘‘ৱিঞ্ঞায মে সীলগুণং, লক্খণং উপধাৰযি;

‘এহি পুত্তা’তি পত্ৱান, মম সোণ্ডায অগ্গহি.

৭. ‘‘যং মে তদা পাকতিকং, সৰীৰানুগতং বলং;

অজ্জ নাগসহস্সানং, বলেন সমসাদিসং.

৮. ‘‘যদিহং তেসং পকুপ্পেয্যং, উপেতানং গহণায মং;

পটিবলো ভৱে তেসং, যাৱ ৰজ্জম্পি মানুসং.

৯. ‘‘অপি চাহং সীলৰক্খায, সীলপাৰমিপূৰিযা;

ন কৰোমি চিত্তে অঞ্ঞথত্তং, পক্খিপন্তং মমাড়কে.

১০. ‘‘যদি তে মং তত্থ কোট্টেয্যুং, ফৰসূহি তোমৰেহি চ;

নেৱ তেসং পকুপ্পেয্যং, সীলখণ্ডভযা মমা’’তি.

মাতুপোসকচৰিযং পঠমং.

২. ভূৰিদত্তচৰিযা

১১. ‘‘পুনাপৰং যদা হোমি, ভূৰিদত্তো মহিদ্ধিকো;

ৱিৰূপক্খেন মহাৰঞ্ঞা, দেৱলোকমগঞ্ছহং.

১২. ‘‘তত্থ পস্সিত্ৱাহং দেৱে, একন্তং সুখসমপ্পিতে;

তং সগ্গগমনত্থায, সীলব্বতং সমাদিযিং.

১৩. ‘‘সৰীৰকিচ্চং কত্ৱান, ভুত্ৱা যাপনমত্তকং;

চতুৰো অঙ্গে অধিট্ঠায, সেমি ৱম্মিকমুদ্ধনি.

১৪. ‘‘ছৱিযা চম্মেন মংসেন, নহাৰুঅট্ঠিকেহি ৱা;

যস্স এতেন কৰণীযং, দিন্নংযেৱ হৰাতু সো.

১৫. ‘‘সংসিতো অকতঞ্ঞুনা, আলম্পাযনো [আলম্বণো (সী.)] মমগ্গহি;

পেড়ায পক্খিপিত্ৱান, কীড়েতি মং তহিং তহিং.

১৬. ‘‘পেড়ায পক্খিপন্তেপি, সম্মদ্দন্তেপি পাণিনা;

আলম্পাযনে [আলম্বণে (সী.)] ন কুপ্পামি, সীলখণ্ডভযা মম.

১৭. ‘‘সকজীৱিতপৰিচ্চাগো, তিণতো লহুকো মম;

সীলৱীতিক্কমো ময্হং, পথৱীউপ্পতনং ৱিয.

১৮. ‘‘নিৰন্তৰং জাতিসতং, চজেয্যং মম জীৱিতং;

নেৱ সীলং পভিন্দেয্যং, চতুদ্দীপান হেতুপি.

১৯. ‘‘অপি চাহং সীলৰক্খায, সীলপাৰমিপূৰিযা;

ন কৰোমি চিত্তে অঞ্ঞথত্তং, পক্খিপন্তম্পি পেড়কে’’তি.

ভূৰিদত্তচৰিযং দুতিযং.

৩. চম্পেয্যনাগচৰিযা

২০. ‘‘পুনাপৰং যদা হোমি, চম্পেয্যকো মহিদ্ধিকো;

তদাপি ধম্মিকো আসিং, সীলব্বতসমপ্পিতো.

২১. ‘‘তদাপি মং ধম্মচাৰিং, উপৱুত্থং উপোসথং;

অহিতুণ্ডিকো গহেত্ৱান, ৰাজদ্ৱাৰম্হি কীড়তি.

২২. ‘‘যং যং সো ৱণ্ণং চিন্তযি, নীলংৱ পীতলোহিতং;

তস্স চিত্তানুৱত্তন্তো, হোমি চিন্তিতসন্নিভো.

২৩. ‘‘থলং কৰেয্যমুদকং, উদকম্পি থলং কৰে;

যদিহং তস্স পকুপ্পেয্যং, খণেন ছাৰিকং কৰে.

২৪. ‘‘যদি চিত্তৱসী হেস্সং, পৰিহাযিস্সামি সীলতো;

সীলেন পৰিহীনস্স, উত্তমত্থো ন সিজ্ঝতি.

২৫. ‘‘কামং ভিজ্জতুযং কাযো, ইধেৱ ৱিকিৰীযতু;

নেৱ সীলং পভিন্দেয্যং, ৱিকিৰন্তে ভুসং ৱিযা’’তি.

চম্পেয্যনাগচৰিযং ততিযং.

৪. চূড়বোধিচৰিযা

২৬. ‘‘পুনাপৰং যদা হোমি, চূড়বোধি সুসীলৱা;

ভৱং দিস্ৱান ভযতো, নেক্খম্মং অভিনিক্খমিং.

২৭. ‘‘যা মে দুতিযিকা আসি, ব্ৰাহ্মণী কনকসন্নিভা;

সাপি ৱট্টে অনপেক্খা, নেক্খম্মং অভিনিক্খমি.

২৮. ‘‘নিৰালযা ছিন্নবন্ধূ, অনপেক্খা কুলে গণে;

চৰন্তা গামনিগমং, বাৰাণসিমুপাগমুং.

২৯. ‘‘তত্থ ৱসাম নিপকা, অসংসট্ঠা কুলে গণে;

নিৰাকুলে অপ্পসদ্দে, ৰাজুয্যানে ৱসামুভো.

৩০. ‘‘উয্যানদস্সনং গন্ত্ৱা, ৰাজা অদ্দস ব্ৰাহ্মণিং;

উপগম্ম মমং পুচ্ছি, ‘তুয্হেসা কা কস্স ভৰিযা’.

৩১. ‘‘এৱং ৱুত্তে অহং তস্স, ইদং ৱচনমব্ৰৱিং;

‘ন ময্হং ভৰিযা এসা, সহধম্মা একসাসনী’.

৩২. ‘‘তিস্সা [তস্সা (সী.)] সাৰত্তগধিতো, গাহাপেত্ৱান চেটকে;

নিপ্পীড়যন্তো বলসা, অন্তেপুৰং পৱেসযি.

৩৩. ‘‘ওদপত্তকিযা ময্হং, সহজা একসাসনী;

আকড্ঢিত্ৱা নযন্তিযা, কোপো মে উপপজ্জথ.

৩৪. ‘‘সহ কোপে সমুপ্পন্নে, সীলব্বতমনুস্সৰিং;

তত্থেৱ কোপং নিগ্গণ্হিং, নাদাসিং ৱড্ঢিতূপৰি.

৩৫. ‘‘যদি নং ব্ৰাহ্মণিং কোচি, কোট্টেয্য তিণ্হসত্তিযা;

নেৱ সীলং পভিন্দেয্যং, বোধিযাযেৱ কাৰণা.

৩৬. ‘‘ন মেসা ব্ৰাহ্মণী দেস্সা, নপি মে বলং ন ৱিজ্জতি;

সব্বঞ্ঞুতং পিযং ময্হং, তস্মা সীলানুৰক্খিস’’ন্তি.

চূড়বোধিচৰিযং চতুত্থং.

৫. মহিংসৰাজচৰিযা

৩৭. ‘‘পুনাপৰং যদা হোমি, মহিংসো পৱনচাৰকো;

পৱড্ঢকাযো বলৱা, মহন্তো ভীমদস্সনো.

৩৮. ‘‘পব্ভাৰে গিৰিদুগ্গে [ৱনদুগ্গে (সী.)] চ, ৰুক্খমূলে দকাসযে;

হোতেত্থ ঠানং মহিংসানং, কোচি কোচি তহিং তহিং.

৩৯. ‘‘ৱিচৰন্তো ব্ৰহাৰঞ্ঞে, ঠানং অদ্দস ভদ্দকং;

তং ঠানং উপগন্ত্ৱান, তিট্ঠামি চ সযামি চ.

৪০. ‘‘অথেত্থ কপিমাগন্ত্ৱা, পাপো অনৰিযো লহু;

খন্ধে নলাটে ভমুকে, মুত্তেতি ওহনেতিতং.

৪১. ‘‘সকিম্পি দিৱসং দুতিযং, ততিযং চতুত্থম্পি চ;

দূসেতি মং সব্বকালং, তেন হোমি উপদ্দুতো.

৪২. ‘‘মমং উপদ্দুতং দিস্ৱা, যক্খো মং ইদমব্ৰৱি;

‘নাসেহেতং ছৱং পাপং, সিঙ্গেহি চ খুৰেহি চ’.

৪৩. ‘‘এৱং ৱুত্তে তদা যক্খে, অহং তং ইদমব্ৰৱিং;

‘কিং ত্ৱং মক্খেসি কুণপেন, পাপেন অনৰিযেন মং.

৪৪. ‘‘‘যদিহং তস্স পকুপ্পেয্যং, ততো হীনতৰো ভৱে;

সীলঞ্চ মে পভিজ্জেয্য, ৱিঞ্ঞূ চ গৰহেয্যু মং.

৪৫. ‘‘‘হীড়িতা জীৱিতা ৱাপি, পৰিসুদ্ধেন মতং ৱৰং;

ক্যাহং জীৱিতহেতূপি, কাহামিং পৰহেঠনং’.

৪৬. ‘‘মমেৱাযং মঞ্ঞমানো, অঞ্ঞেপেৱং কৰিস্সতি;

তেৱ তস্স ৱধিস্সন্তি, সা মে মুত্তি ভৱিস্সতি.

৪৭. ‘‘হীনমজ্ঝিমউক্কট্ঠে, সহন্তো অৱমানিতং;

এৱং লভতি সপ্পঞ্ঞো, মনসা যথা পত্থিত’’ন্তি.

মহিংসৰাজচৰিযং পঞ্চমং.

৬. ৰুৰুৰাজচৰিযা

৪৮. ‘‘পুনাপৰং যদা হোমি, সুতত্তকনকসন্নিভো;

মিগৰাজা ৰুৰুনাম, পৰমসীলসমাহিতো.

৪৯. ‘‘ৰম্মে পদেসে ৰমণীযে, ৱিৱিত্তে অমনুস্সকে;

তত্থ ৱাসং উপগঞ্ছিং, গঙ্গাকূলে মনোৰমে.

৫০. ‘‘অথ উপৰি গঙ্গায, ধনিকেহি পৰিপীড়িতো;

পুৰিসো গঙ্গায পপতি, ‘জীৱামি ৱা মৰামি ৱা’.

৫১. ‘‘ৰত্তিন্দিৱং সো গঙ্গায, ৱুয্হমানো মহোদকে;

ৰৱন্তো কৰুণং ৰৱং, মজ্ঝে গঙ্গায গচ্ছতি.

৫২. ‘‘তস্সাহং সদ্দং সুত্ৱান, কৰুণং পৰিদেৱতো;

গঙ্গায তীৰে ঠত্ৱান, অপুচ্ছিং ‘কোসি ত্ৱং নৰো’.

৫৩. ‘‘সো মে পুট্ঠো চ ব্যাকাসি, অত্তনো কৰণং তদা;

‘ধনিকেহি ভীতো তসিতো, পক্খন্দোহং মহানদিং’.

৫৪. ‘‘তস্স কত্ৱান কাৰুঞ্ঞং, চজিত্ৱা মম জীৱিতং;

পৱিসিত্ৱা নীহৰিং তস্স, অন্ধকাৰম্হি ৰত্তিযা.

৫৫. ‘‘অস্সত্থকালমঞ্ঞায, তস্সাহং ইদমব্ৰৱিং;

‘একং তং ৱৰং যাচামি, মা মং কস্সচি পাৱদ’.

৫৬. ‘‘নগৰং গন্ত্ৱান আচিক্খি, পুচ্ছিতো ধনহেতুকো;

ৰাজানং সো গহেত্ৱান, উপগঞ্ছি মমন্তিকং.

৫৭. ‘‘যাৱতা কৰণং সব্বং, ৰঞ্ঞো আৰোচিতং মযা;

ৰাজা সুত্ৱান ৱচনং, উসুং তস্স পকপ্পযি;

‘ইধেৱ ঘাতযিস্সামি, মিত্তদুব্ভিং [মিত্তদূভিং (সী.)] অনাৰিযং’.

৫৮. ‘‘তমহং অনুৰক্খন্তো, নিম্মিনিং মম অত্তনা;

‘তিট্ঠতেসো মহাৰাজ, কামকাৰো ভৱামি তে’.

৫৯. ‘‘অনুৰক্খিং মম সীলং, নাৰক্খিং মম জীৱিতং;

সীলৱা হি তদা আসিং, বোধিযাযেৱ কাৰণা’’তি.

ৰুৰুৰাজচৰিযং ছট্ঠং.

৭. মাতঙ্গচৰিযা

৬০. ‘‘পুনাপৰং যদা হোমি, জটিলো উগ্গতাপনো;

মাতঙ্গো নাম নামেন, সীলৱা সুসমাহিতো.

৬১. ‘‘অহঞ্চ ব্ৰাহ্মণো একো, গঙ্গাকূলে ৱসামুভো;

অহং ৱসামি উপৰি, হেট্ঠা ৱসতি ব্ৰাহ্মণো.

৬২. ‘‘ৱিচৰন্তো অনুকূলম্হি, উদ্ধং মে অস্সমদ্দস;

তত্থ মং পৰিভাসেত্ৱা, অভিসপি মুদ্ধফালনং.

৬৩. ‘‘যদিহং তস্স পকুপ্পেয্যং, যদি সীলং ন গোপযে;

ওলোকেত্ৱানহং তস্স, কৰেয্যং ছাৰিকং ৱিয.

৬৪. ‘‘যং সো তদা মং অভিসপি, কুপিতো দুট্ঠমানসো;

তস্সেৱ মত্থকে নিপতি, যোগেন তং পমোচযিং.

৬৫. ‘‘অনুৰক্খিং মম সীলং, নাৰক্খিং মম জীৱিতং;

সীলৱা হি তদা আসিং, বোধিযাযেৱ কাৰণা’’তি.

মাতঙ্গচৰিযং সত্তমং.

৮. ধম্মদেৱপুত্তচৰিযা

৬৬. ‘‘পুনাপৰং যদা হোমি, মহাপক্খো মহিদ্ধিকো;

ধম্মো নাম মহাযক্খো, সব্বলোকানুকম্পকো.

৬৭. ‘‘দসকুসলকম্মপথে, সমাদপেন্তো মহাজনং;