নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স

খুদ্দকনিকাযে

চৰিযাপিটকপাড়ি

১. অকিত্তিৱগ্গো

১. অকিত্তিচৰিযা

১. ‘‘কপ্পে চ সতসহস্সে, চতুৰো চ অসঙ্খিযে;

এত্থন্তৰে যং চৰিতং, সব্বং তং বোধিপাচনং.

২. ‘‘অতীতকপ্পে চৰিতং, ঠপযিত্ৱা ভৱাভৱে;

ইমম্হি কপ্পে চৰিতং, পৱক্খিস্সং সুণোহি মে.

৩. ‘‘যদা অহং ব্ৰহাৰঞ্ঞে, সুঞ্ঞে ৱিপিনকাননে;

অজ্ঝোগাহেত্ৱা [অজ্ঝোগহেত্ৱা (সী. স্যা.)] ৱিহৰামি, অকিত্তি নাম তাপসো.

৪. ‘‘তদা মং তপতেজেন, সন্তত্তো তিদিৱাভিভূ;

ধাৰেন্তো ব্ৰাহ্মণৱণ্ণং, ভিক্খায মং উপাগমি.

৫. ‘‘পৱনা আভতং পণ্ণং, অতেলঞ্চ অলোণিকং;

মম দ্ৱাৰে ঠিতং দিস্ৱা, সকটাহেন আকিৰিং.

৬. ‘‘তস্স দত্ৱানহং পণ্ণং, নিক্কুজ্জিত্ৱান ভাজনং;

পুনেসনং জহিত্ৱান, পাৱিসিং পণ্ণসালকং.

৭. ‘‘দুতিযম্পি ততিযম্পি, উপগঞ্ছি মমন্তিকং;

অকম্পিতো অনোলগ্গো, এৱমেৱমদাসহং.

৮. ‘‘ন মে তপ্পচ্চযা অত্থি, সৰীৰস্মিং ৱিৱণ্ণিযং;

পীতিসুখেন ৰতিযা, ৱীতিনামেমি তং দিৱং.

৯. ‘‘যদি মাসম্পি দ্ৱেমাসং, দক্খিণেয্যং ৱৰং লভে;

অকম্পিতো অনোলীনো, দদেয্যং দানমুত্তমং.

১০. ‘‘ন তস্স দানং দদমানো, যসং লাভঞ্চ পত্থযিং;

সব্বঞ্ঞুতং পত্থযানো, তানি কম্মানি আচৰি’’ন্তি.

অকিত্তিচৰিযং পঠমং.

২. সঙ্খচৰিযা

১১. ‘‘পুনাপৰং যদা হোমি, ব্ৰাহ্মণো সঙ্খসৱ্হযো;

মহাসমুদ্দং তৰিতুকামো, উপগচ্ছামি পট্টনং.

১২. ‘‘তত্থদ্দসং পটিপথে, সযম্ভুং অপৰাজিতং;

কন্তাৰদ্ধানং পটিপন্নং [কন্তাৰদ্ধানপটিপন্নং (সী. স্যা.)], তত্তায কঠিনভূমিযা.

১৩. ‘‘তমহং পটিপথে দিস্ৱা, ইমমত্থং ৱিচিন্তযিং;

‘ইদং খেত্তং অনুপ্পত্তং, পুঞ্ঞকামস্স জন্তুনো.

১৪. ‘‘‘যথা কস্সকো পুৰিসো, খেত্তং দিস্ৱা মহাগমং;

তত্থ বীজং ন ৰোপেতি, ন সো ধঞ্ঞেন অত্থিকো.

১৫. ‘‘‘এৱমেৱাহং পুঞ্ঞকামো, দিস্ৱা খেত্তৱৰুত্তমং;

যদি তত্থ কাৰং ন কৰোমি, নাহং পুঞ্ঞেন অত্থিকো.

১৬. ‘‘‘যথা অমচ্চো মুদ্দিকামো, ৰঞ্ঞো অন্তেপুৰে জনে;

ন দেতি তেসং ধনধঞ্ঞং, মুদ্দিতো পৰিহাযতি.

১৭. ‘‘‘এৱমেৱাহং পুঞ্ঞকামো, ৱিপুলং দিস্ৱান দক্খিণং;

যদি তস্স দানং ন দদামি, পৰিহাযিস্সামি পুঞ্ঞতো’.

১৮. ‘‘এৱাহং চিন্তযিত্ৱান, ওৰোহিত্ৱা উপাহনা;

তস্স পাদানি ৱন্দিত্ৱা, অদাসিং ছত্তুপাহনং.

১৯. ‘‘তেনেৱাহং সতগুণতো, সুখুমালো সুখেধিতো;

অপি চ দানং পৰিপূৰেন্তো, এৱং তস্স অদাসহ’’ন্তি.

সঙ্খচৰিযং দুতিযং.

৩. কুৰুৰাজচৰিযা

২০. ‘‘পুনাপৰং যদা হোমি, ইন্দপত্থে [ইন্দপত্তে (সী. ক.)] পুৰুত্তমে;

ৰাজা ধনঞ্চযো নাম, কুসলে দসহুপাগতো.

২১. ‘‘কলিঙ্গৰট্ঠৱিসযা, ব্ৰাহ্মণা উপগঞ্ছু মং;

আযাচুং মং হত্থিনাগং, ধঞ্ঞং মঙ্গলসম্মতং.

২২. ‘‘‘অৱুট্ঠিকো জনপদো, দুব্ভিক্খো ছাতকো মহা;

দদাহি পৱৰং নাগং, নীলং অঞ্জনসৱ্হযং.

২৩. ‘‘‘ন মে যাচকমনুপ্পত্তে, পটিক্খেপো অনুচ্ছৱো;

মা মে ভিজ্জি সমাদানং, দস্সামি ৱিপুলং গজং’.

২৪. ‘‘নাগং গহেত্ৱা সোণ্ডায, ভিঙ্গাৰে [ভিঙ্কাৰে (সী.)] ৰতনামযে;

জলং হত্থে আকিৰিত্ৱা, ব্ৰাহ্মণানং অদং গজং.

২৫. ‘‘তস্স নাগে পদিন্নম্হি, অমচ্চা এতদব্ৰৱুং;

‘কিং নু তুয্হং ৱৰং নাগং, যাচকানং পদস্সসি.

২৬. ‘‘‘ধঞ্ঞং মঙ্গলসম্পন্নং, সঙ্গামৱিজযুত্তমং;

তস্মিং নাগে পদিন্নম্হি, কিং তে ৰজ্জং কৰিস্সতি.

২৭. ‘‘‘ৰজ্জম্পি মে দদে সব্বং, সৰীৰং দজ্জমত্তনো;

সব্বঞ্ঞুতং পিযং ময্হং, তস্মা নাগং অদাসহ’’’ন্তি.

কুৰুৰাজচৰিযং ততিযং.

৪. মহাসুদস্সনচৰিযা

২৮. ‘‘কুসাৱতিম্হি নগৰে, যদা আসিং মহীপতি;

মহাসুদস্সনো নাম, চক্কৱত্তী মহব্বলো.

২৯. ‘‘তত্থাহং দিৱসে তিক্খত্তুং, ঘোসাপেমি তহিং তহিং;

‘কো কিং ইচ্ছতি পত্থেতি, কস্স কিং দীযতূ ধনং.

৩০. ‘‘‘কো ছাতকো কো তসিতো, কো মালং কো ৱিলেপনং;

নানাৰত্তানি ৱত্থানি, কো নগ্গো পৰিদহিস্সতি.

৩১. ‘‘‘কো পথে ছত্তমাদেতি, কোপাহনা মুদূ সুভা’;

ইতি সাযঞ্চ পাতো চ, ঘোসাপেমি তহিং তহিং.

৩২. ‘‘ন তং দসসু ঠানেসু, নপি ঠানসতেসু ৱা;

অনেকসতঠানেসু, পটিযত্তং যাচকে ধনং.

৩৩. ‘‘দিৱা ৱা যদি ৱা ৰত্তিং, যদি এতি ৱনিব্বকো;

লদ্ধা যদিচ্ছকং ভোগং, পূৰহত্থোৱ গচ্ছতি.

৩৪. ‘‘এৱৰূপং মহাদানং, অদাসিং যাৱজীৱিকং;

নপাহং দেস্সং ধনং দম্মি, নপি নত্থি নিচযো মযি.

৩৫. ‘‘যথাপি আতুৰো নাম, ৰোগতো পৰিমুত্তিযা;

ধনেন ৱেজ্জং তপ্পেত্ৱা, ৰোগতো পৰিমুচ্চতি.

৩৬. ‘‘তথেৱাহং জানমানো, পৰিপূৰেতুমসেসতো;

ঊনমনং পূৰযিতুং, দেমি দানং ৱনিব্বকে;

নিৰালযো অপচ্চাসো, সম্বোধিমনুপত্তিযা’’তি.

মহাসুদস্সনচৰিযং চতুত্থং.

৫. মহাগোৱিন্দচৰিযা

৩৭. ‘‘পুনাপৰং যদা হোমি, সত্তৰাজপুৰোহিতো;

পূজিতো নৰদেৱেহি, মহাগোৱিন্দব্ৰাহ্মণো.

৩৮. ‘‘তদাহং সত্তৰজ্জেসু, যং মে আসি উপাযনং;

তেন দেমি মহাদানং, অক্খোব্ভং [অক্খোভং (স্যা. কং.)] সাগৰূপমং.

৩৯. ‘‘ন মে দেস্সং ধনং ধঞ্ঞং, নপি নত্থি নিচযো মযি;

সব্বঞ্ঞুতং পিযং ময্হং, তস্মা দেমি ৱৰং ধন’’ন্তি.

মহাগোৱিন্দচৰিযং পঞ্চমং.

৬. নিমিৰাজচৰিযা

৪০. ‘‘পুনাপৰং যদা হোমি, মিথিলাযং পুৰুত্তমে;

নিমি নাম মহাৰাজা, পণ্ডিতো কুসলত্থিকো.

৪১. ‘‘তদাহং মাপযিত্ৱান, চতুস্সালং চতুম্মুখং;

তত্থ দানং পৱত্তেসিং, মিগপক্খিনৰাদিনং.

৪২. ‘‘অচ্ছাদনঞ্চ সযনং, অন্নং পানঞ্চ ভোজনং;

অব্বোচ্ছিন্নং কৰিত্ৱান, মহাদানং পৱত্তযিং.

৪৩. ‘‘যথাপি সেৱকো সামিং, ধনহেতুমুপাগতো;

কাযেন ৱাচা মনসা, আৰাধনীযমেসতি.

৪৪. ‘‘তথেৱাহং সব্বভৱে, পৰিযেসিস্সামি বোধিজং;

দানেন সত্তে তপ্পেত্ৱা, ইচ্ছামি বোধিমুত্তম’’ন্তি.

নিমিৰাজচৰিযং ছট্ঠং.

৭. চন্দকুমাৰচৰিযা

৪৫. ‘‘পুনাপৰং যদা হোমি, একৰাজস্স অত্ৰজো;

নগৰে পুপ্ফৱতিযা, কুমাৰো চন্দসৱ্হযো.

৪৬. ‘‘তদাহং যজনা মুত্তো, নিক্খন্তো যঞ্ঞৱাটতো;

সংৱেগং জনযিত্ৱান, মহাদানং পৱত্তযিং.

৪৭. ‘‘নাহং পিৱামি খাদামি, নপি ভুঞ্জামি ভোজনং;

দক্খিণেয্যে অদত্ৱান, অপি ছপ্পঞ্চৰত্তিযো.

৪৮. ‘‘যথাপি ৱাণিজো নাম, কত্ৱান ভণ্ডসঞ্চযং;

যত্থ লাভো মহা হোতি, তত্থ তং [তত্থ নং (সী.), তত্থ (ক.)] হৰতি ভণ্ডকং.

৪৯. ‘‘তথেৱ সকভুত্তাপি, পৰে দিন্নং মহপ্ফলং;

তস্মা পৰস্স দাতব্বং, সতভাগো ভৱিস্সতি.

৫০. ‘‘এতমত্থৱসং ঞত্ৱা, দেমি দানং ভৱাভৱে;

ন পটিক্কমামি দানতো, সম্বোধিমনুপত্তিযা’’তি.

চন্দকুমাৰচৰিযং সত্তমং.

৮. সিৱিৰাজচৰিযা

৫১. ‘‘অৰিট্ঠসৱ্হযে নগৰে, সিৱিনামাসি খত্তিযো;

নিসজ্জ পাসাদৱৰে, এৱং চিন্তেসহং তদা.

৫২. ‘‘‘যং কিঞ্চি মানুসং দানং, অদিন্নং মে ন ৱিজ্জতি;

যোপি যাচেয্য মং চক্খুং, দদেয্যং অৱিকম্পিতো’.

৫৩. ‘‘মম সঙ্কপ্পমঞ্ঞায, সক্কো দেৱানমিস্সৰো;

নিসিন্নো দেৱপৰিসায, ইদং ৱচনমব্ৰৱি.

৫৪. ‘‘‘নিসজ্জ পাসাদৱৰে, সিৱিৰাজা মহিদ্ধিকো;

চিন্তেন্তো ৱিৱিধং দানং, অদেয্যং সো ন পস্সতি.

৫৫. ‘‘‘তথং নু ৱিতথং নেতং, হন্দ ৱীমংসযামি তং;

মুহুত্তং আগমেয্যাথ, যাৱ জানামি তং মনং’.

৫৬. ‘‘পৱেধমানো পলিতসিৰো, ৱলিগত্তো [ৱলিতগত্তো (সী.)] জৰাতুৰো;

অন্ধৱণ্ণোৱ হুত্ৱান, ৰাজানং উপসঙ্কমি.

৫৭. ‘‘সো তদা পগ্গহেত্ৱান, ৱামং দক্খিণবাহু চ;

সিৰস্মিং অঞ্জলিং কত্ৱা, ইদং ৱচনমব্ৰৱি.

৫৮. ‘‘‘যাচামি তং মহাৰাজ, ধম্মিক ৰট্ঠৱড্ঢন;

তৱ দানৰতা কিত্তি, উগ্গতা দেৱমানুসে.

৫৯. ‘‘‘উভোপি নেত্তা নযনা, অন্ধা উপহতা মম;

একং মে নযনং দেহি, ত্ৱম্পি একেন যাপয’.

৬০. ‘‘তস্সাহং ৱচনং সুত্ৱা, হট্ঠো সংৱিগ্গমানসো;

কতঞ্জলী ৱেদজাতো, ইদং ৱচনমব্ৰৱিং.

৬১. ‘‘‘ইদানাহং চিন্তযিত্ৱান, পাসাদতো ইধাগতো;

ত্ৱং মম চিত্তমঞ্ঞায, নেত্তং যাচিতুমাগতো.

৬২. ‘‘‘অহো মে মানসং সিদ্ধং, সঙ্কপ্পো পৰিপূৰিতো;

অদিন্নপুব্বং দানৱৰং, অজ্জ দস্সামি যাচকে.

৬৩. ‘‘‘এহি সিৱক উট্ঠেহি, মা দন্ধযি মা পৱেধযি;

উভোপি নযনং দেহি, উপ্পাটেত্ৱা ৱণিব্বকে’.

৬৪. ‘‘ততো সো চোদিতো ময্হং, সিৱকো ৱচনং কৰো;

উদ্ধৰিত্ৱান পাদাসি, তালমিঞ্জংৱ যাচকে.

৬৫. ‘‘দদমানস্স দেন্তস্স, দিন্নদানস্স মে সতো;

চিত্তস্স অঞ্ঞথা নত্থি, বোধিযাযেৱ কাৰণা.