৯. আটানাটিযসুত্তং

পঠমভাণৱাৰো

২৭৫. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি গিজ্ঝকূটে পব্বতে. অথ খো চত্তাৰো মহাৰাজা [মহাৰাজানো (ক.)] মহতিযা চ যক্খসেনায মহতিযা চ গন্ধব্বসেনায মহতিযা চ কুম্ভণ্ডসেনায মহতিযা চ নাগসেনায চতুদ্দিসং ৰক্খং ঠপেত্ৱা চতুদ্দিসং গুম্বং ঠপেত্ৱা চতুদ্দিসং ওৱৰণং ঠপেত্ৱা অভিক্কন্তায ৰত্তিযা অভিক্কন্তৱণ্ণা কেৱলকপ্পং গিজ্ঝকূটং পব্বতং ওভাসেত্ৱা [গিজ্ঝকূটং ওভাসেত্ৱা (সী. স্যা. পী.)] যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. তেপি খো যক্খা অপ্পেকচ্চে ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু, অপ্পেকচ্চে ভগৱতা সদ্ধিং সম্মোদিংসু, সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু, অপ্পেকচ্চে যেন ভগৱা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু, অপ্পেকচ্চে নামগোত্তং সাৱেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু, অপ্পেকচ্চে তুণ্হীভূতা একমন্তং নিসীদিংসু.

২৭৬. একমন্তং নিসিন্নো খো ৱেস্সৱণো মহাৰাজা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সন্তি হি, ভন্তে, উড়াৰা যক্খা ভগৱতো অপ্পসন্না. সন্তি হি, ভন্তে, উড়াৰা যক্খা ভগৱতো পসন্না. সন্তি হি, ভন্তে, মজ্ঝিমা যক্খা ভগৱতো অপ্পসন্না. সন্তি হি, ভন্তে, মজ্ঝিমা যক্খা ভগৱতো পসন্না. সন্তি হি, ভন্তে, নীচা যক্খা ভগৱতো অপ্পসন্না. সন্তি হি, ভন্তে, নীচা যক্খা ভগৱতো পসন্না. যেভুয্যেন খো পন, ভন্তে, যক্খা অপ্পসন্নাযেৱ ভগৱতো. তং কিস্স হেতু? ভগৱা হি, ভন্তে, পাণাতিপাতা ৱেৰমণিযা ধম্মং দেসেতি, অদিন্নাদানা ৱেৰমণিযা ধম্মং দেসেতি, কামেসুমিচ্ছাচাৰা ৱেৰমণিযা ধম্মং দেসেতি, মুসাৱাদা ৱেৰমণিযা ধম্মং দেসেতি, সুৰামেৰযমজ্জপ্পমাদট্ঠানা ৱেৰমণিযা ধম্মং দেসেতি. যেভুয্যেন খো পন, ভন্তে, যক্খা অপ্পটিৱিৰতাযেৱ পাণাতিপাতা, অপ্পটিৱিৰতা অদিন্নাদানা, অপ্পটিৱিৰতা কামেসুমিচ্ছাচাৰা, অপ্পটিৱিৰতা মুসাৱাদা, অপ্পটিৱিৰতা সুৰামেৰযমজ্জপ্পমাদট্ঠানা. তেসং তং হোতি অপ্পিযং অমনাপং. সন্তি হি, ভন্তে, ভগৱতো সাৱকা অৰঞ্ঞৱনপত্থানি পন্তানি সেনাসনানি পটিসেৱন্তি অপ্পসদ্দানি অপ্পনিগ্ঘোসানি ৱিজনৱাতানি মনুস্সৰাহস্সেয্যকানি [মনুস্সৰাহসেয্যকানি (সী. স্যা. পী.)] পটিসল্লানসাৰুপ্পানি. তত্থ সন্তি উড়াৰা যক্খা নিৱাসিনো, যে ইমস্মিং ভগৱতো পাৱচনে অপ্পসন্না. তেসং পসাদায উগ্গণ্হাতু, ভন্তে, ভগৱা আটানাটিযং ৰক্খং ভিক্খূনং ভিক্খুনীনং উপাসকানং উপাসিকানং গুত্তিযা ৰক্খায অৱিহিংসায ফাসুৱিহাৰাযা’’তি. অধিৱাসেসি ভগৱা তুণ্হীভাৱেন.

অথ খো ৱেস্সৱণো মহাৰাজা ভগৱতো অধিৱাসনং ৱিদিত্ৱা তাযং ৱেলাযং ইমং আটানাটিযং ৰক্খং অভাসি –

২৭৭. ‘‘ৱিপস্সিস্স চ [ইমে চকাৰা পোৰাণপোত্থকেসু নত্থি] নমত্থু, চক্খুমন্তস্স সিৰীমতো.

সিখিস্সপি চ [ইমে চকাৰা পোৰাণপোত্থকেসু নত্থি] নমত্থু, সব্বভূতানুকম্পিনো.

‘‘ৱেস্সভুস্স চ [ইমে চকাৰা পোৰাণপোত্থকেসু নত্থি] নমত্থু, ন্হাতকস্স তপস্সিনো;

নমত্থু ককুসন্ধস্স, মাৰসেনাপমদ্দিনো.

‘‘কোণাগমনস্স নমত্থু, ব্ৰাহ্মণস্স ৱুসীমতো;

কস্সপস্স চ [ইমে চকাৰা পোৰাণপোত্থকেসু নত্থি] নমত্থু, ৱিপ্পমুত্তস্স সব্বধি.

‘‘অঙ্গীৰসস্স নমত্থু, সক্যপুত্তস্স সিৰীমতো;

যো ইমং ধম্মং দেসেসি [ধম্মমদেসেসি (সী. স্যা. পী.), ধম্মং দেসেতি (?)], সব্বদুক্খাপনূদনং.

‘‘যে চাপি নিব্বুতা লোকে, যথাভূতং ৱিপস্সিসুং;

তে জনা অপিসুণাথ [অপিসুণা (সী. স্যা. পী.)], মহন্তা ৱীতসাৰদা.

‘‘হিতং দেৱমনুস্সানং, যং নমস্সন্তি গোতমং;

ৱিজ্জাচৰণসম্পন্নং, মহন্তং ৱীতসাৰদং.

২৭৮. ‘‘যতো উগ্গচ্ছতি সূৰিযো [সুৰিযো (সী. স্যা. পী.)], আদিচ্চো মণ্ডলী মহা.

যস্স চুগ্গচ্ছমানস্স, সংৱৰীপি নিৰুজ্ঝতি;

যস্স চুগ্গতে সূৰিযে, ‘দিৱসো’তি পৱুচ্চতি.

‘‘ৰহদোপি তত্থ গম্ভীৰো, সমুদ্দো সৰিতোদকো;

এৱং তং তত্থ জানন্তি, ‘সমুদ্দো সৰিতোদকো’.

‘‘ইতো ‘সা পুৰিমা দিসা’, ইতি নং আচিক্খতী জনো;

যং দিসং অভিপালেতি, মহাৰাজা যসস্সি সো.

‘‘গন্ধব্বানং অধিপতি [আধিপতি (সী. স্যা. পী.) এৱমুপৰিপি], ‘ধতৰট্ঠো’তি নামসো;

ৰমতী নচ্চগীতেহি, গন্ধব্বেহি পুৰক্খতো.

‘‘পুত্তাপি তস্স বহৱো, একনামাতি মে সুতং;

অসীতি দস একো চ, ইন্দনামা মহব্বলা.

তে চাপি বুদ্ধং দিস্ৱান, বুদ্ধং আদিচ্চবন্ধুনং;

দূৰতোৱ নমস্সন্তি, মহন্তং ৱীতসাৰদং.

‘‘নমো তে পুৰিসাজঞ্ঞ, নমো তে পুৰিসুত্তম;

কুসলেন সমেক্খসি, অমনুস্সাপি তং ৱন্দন্তি;

সুতং নেতং অভিণ্হসো, তস্মা এৱং ৱদেমসে.

‘‘‘জিনং ৱন্দথ গোতমং, জিনং ৱন্দাম গোতমং;

ৱিজ্জাচৰণসম্পন্নং, বুদ্ধং ৱন্দাম গোতমং’.

২৭৯. ‘‘যেন পেতা পৱুচ্চন্তি, পিসুণা পিট্ঠিমংসিকা.

পাণাতিপাতিনো লুদ্দা [লুদ্ধা (পী. ক.)], চোৰা নেকতিকা জনা.

‘‘ইতো ‘সা দক্খিণা দিসা’, ইতি নং আচিক্খতী জনো;

যং দিসং অভিপালেতি, মহাৰাজা যসস্সি সো.

‘‘কুম্ভণ্ডানং অধিপতি, ‘ৱিৰূড়্হো’ ইতি নামসো;

ৰমতী নচ্চগীতেহি, কুম্ভণ্ডেহি পুৰক্খতো.

‘‘পুত্তাপি তস্স বহৱো, একনামাতি মে সুতং;

অসীতি দস একো চ, ইন্দনামা মহব্বলা.

তে চাপি বুদ্ধং দিস্ৱান, বুদ্ধং আদিচ্চবন্ধুনং;

দূৰতোৱ নমস্সন্তি, মহন্তং ৱীতসাৰদং.

‘‘নমো তে পুৰিসাজঞ্ঞ, নমো তে পুৰিসুত্তম;

কুসলেন সমেক্খসি, অমনুস্সাপি তং ৱন্দন্তি;

সুতং নেতং অভিণ্হসো, তস্মা এৱং ৱদেমসে.

‘‘‘জিনং ৱন্দথ গোতমং, জিনং ৱন্দাম গোতমং;

ৱিজ্জাচৰণসম্পন্নং, বুদ্ধং ৱন্দাম গোতমং’.

২৮০. ‘‘যত্থ চোগ্গচ্ছতি সূৰিযো, আদিচ্চো মণ্ডলী মহা.

যস্স চোগ্গচ্ছমানস্স, দিৱসোপি নিৰুজ্ঝতি;

যস্স চোগ্গতে সূৰিযে, ‘সংৱৰী’তি পৱুচ্চতি.

‘‘ৰহদোপি তত্থ গম্ভীৰো, সমুদ্দো সৰিতোদকো;

এৱং তং তত্থ জানন্তি, ‘সমুদ্দো সৰিতোদকো’.

‘‘ইতো ‘সা পচ্ছিমা দিসা’, ইতি নং আচিক্খতী জনো;

যং দিসং অভিপালেতি, মহাৰাজা যসস্সি সো.

‘‘নাগানঞ্চ অধিপতি, ‘ৱিৰূপক্খো’তি নামসো;

ৰমতী নচ্চগীতেহি, নাগেহেৱ পুৰক্খতো.

‘‘পুত্তাপি তস্স বহৱো, একনামাতি মে সুতং;

অসীতি দস একো চ, ইন্দনামা মহব্বলা.

তে চাপি বুদ্ধং দিস্ৱান, বুদ্ধং আদিচ্চবন্ধুনং;

দূৰতোৱ নমস্সন্তি, মহন্তং ৱীতসাৰদং.

‘‘নমো তে পুৰিসাজঞ্ঞ, নমো তে পুৰিসুত্তম;

কুসলেন সমেক্খসি, অমনুস্সাপি তং ৱন্দন্তি;

সুতং নেতং অভিণ্হসো, তস্মা এৱং ৱদেমসে.

‘‘‘জিনং ৱন্দথ গোতমং, জিনং ৱন্দাম গোতমং;

ৱিজ্জাচৰণসম্পন্নং, বুদ্ধং ৱন্দাম গোতমং’.

২৮১. ‘‘যেন উত্তৰকুৰুৱ্হো [উত্তৰকুৰূ ৰম্মা (সী. স্যা. পী.)], মহানেৰু সুদস্সনো.

মনুস্সা তত্থ জাযন্তি, অমমা অপৰিগ্গহা.

‘‘ন তে বীজং পৱপন্তি, নপি নীযন্তি নঙ্গলা;

অকট্ঠপাকিমং সালিং, পৰিভুঞ্জন্তি মানুসা.

‘‘অকণং অথুসং সুদ্ধং, সুগন্ধং তণ্ডুলপ্ফলং;

তুণ্ডিকীৰে পচিত্ৱান, ততো ভুঞ্জন্তি ভোজনং.

‘‘গাৱিং একখুৰং কত্ৱা, অনুযন্তি দিসোদিসং;

পসুং একখুৰং কত্ৱা, অনুযন্তি দিসোদিসং.

‘‘ইত্থিং ৱা ৱাহনং [ইত্থী-ৱাহনং (সী. পী.), ইত্থীং ৱাহনং (স্যা.)] কত্ৱা, অনুযন্তি দিসোদিসং;

পুৰিসং ৱাহনং কত্ৱা, অনুযন্তি দিসোদিসং.

‘‘কুমাৰিং ৱাহনং কত্ৱা, অনুযন্তি দিসোদিসং;

কুমাৰং ৱাহনং কত্ৱা, অনুযন্তি দিসোদিসং.

‘‘তে যানে অভিৰুহিত্ৱা,

সব্বা দিসা অনুপৰিযাযন্তি [অনুপৰিযন্তি (স্যা.)];

পচাৰা তস্স ৰাজিনো.

‘‘হত্থিযানং অস্সযানং, দিব্বং যানং উপট্ঠিতং;

পাসাদা সিৱিকা চেৱ, মহাৰাজস্স যসস্সিনো.

‘‘তস্স চ নগৰা অহু,

অন্তলিক্খে সুমাপিতা;

আটানাটা কুসিনাটা পৰকুসিনাটা,

নাটসুৰিযা [নাটপুৰিযা (সী. পী.), নাটপৰিযা (স্যা.)] পৰকুসিটনাটা.

‘‘উত্তৰেন কসিৱন্তো [কপিৱন্তো (সী. স্যা. পী)],

জনোঘমপৰেন চ;

নৱনৱুতিযো অম্বৰঅম্বৰৱতিযো,

আড়কমন্দা নাম ৰাজধানী.

‘‘কুৱেৰস্স খো পন, মাৰিস, মহাৰাজস্স ৱিসাণা নাম ৰাজধানী;

তস্মা কুৱেৰো মহাৰাজা, ‘ৱেস্সৱণো’তি পৱুচ্চতি.

‘‘পচ্চেসন্তো পকাসেন্তি, ততোলা তত্তলা ততোতলা;

ওজসি তেজসি ততোজসী, সূৰো ৰাজা অৰিট্ঠো নেমি.

‘‘ৰহদোপি তত্থ ধৰণী নাম, যতো মেঘা পৱস্সন্তি;

ৱস্সা যতো পতাযন্তি, সভাপি তত্থ সালৱতী [ভগলৱতী (সী. স্যা. পী.)] নাম.

‘‘যত্থ যক্খা পযিৰুপাসন্তি, তত্থ নিচ্চফলা ৰুক্খা;

নানা দিজগণা যুতা, মযূৰকোঞ্চাভিৰুদা;

কোকিলাদীহি ৱগ্গুহি.

‘‘জীৱঞ্জীৱকসদ্দেত্থ, অথো ওট্ঠৱচিত্তকা;

কুক্কুটকা [কুকুত্থকা (সী. পী.)] কুড়ীৰকা, ৱনে পোক্খৰসাতকা.

‘‘সুকসাড়িকসদ্দেত্থ, দণ্ডমাণৱকানি চ;

সোভতি সব্বকালং সা, কুৱেৰনড়িনী সদা.

‘‘ইতো ‘সা উত্তৰা দিসা’, ইতি নং আচিক্খতী জনো;

যং দিসং অভিপালেতি, মহাৰাজা যসস্সি সো.

‘‘যক্খানঞ্চ অধিপতি, ‘কুৱেৰো’ ইতি নামসো;

ৰমতী নচ্চগীতেহি, যক্খেহেৱ পুৰক্খতো.

‘‘পুত্তাপি তস্স বহৱো, একনামাতি মে সুতং;

অসীতি দস একো চ, ইন্দনামা মহব্বলা.

‘‘তে চাপি বুদ্ধং দিস্ৱান, বুদ্ধং আদিচ্চবন্ধুনং;

দূৰতোৱ নমস্সন্তি, মহন্তং ৱীতসাৰদং.

‘‘নমো তে পুৰিসাজঞ্ঞ, নমো তে পুৰিসুত্তম;

কুসলেন সমেক্খসি, অমনুস্সাপি তং ৱন্দন্তি;

সুতং নেতং অভিণ্হসো, তস্মা এৱং ৱদেমসে.

‘‘‘জিনং ৱন্দথ গোতমং, জিনং ৱন্দাম গোতমং;

ৱিজ্জাচৰণসম্পন্নং, বুদ্ধং ৱন্দাম গোতম’’’ন্তি.

‘‘অযং খো সা, মাৰিস, আটানাটিযা ৰক্খা ভিক্খূনং ভিক্খুনীনং উপাসকানং উপাসিকানং গুত্তিযা ৰক্খায অৱিহিংসায ফাসুৱিহাৰায.

২৮২. ‘‘যস্স কস্সচি, মাৰিস, ভিক্খুস্স ৱা ভিক্খুনিযা ৱা উপাসকস্স ৱা উপাসিকায ৱা অযং আটানাটিযা ৰক্খা সুগ্গহিতা ভৱিস্সতি সমত্তা পৰিযাপুতা [পৰিযাপুটা (ক.)]. তং চে অমনুস্সো যক্খো ৱা যক্খিনী ৱা যক্খপোতকো ৱা যক্খপোতিকা ৱা যক্খমহামত্তো ৱা যক্খপাৰিসজ্জো ৱা যক্খপচাৰো ৱা, গন্ধব্বো ৱা গন্ধব্বী ৱা গন্ধব্বপোতকো ৱা গন্ধব্বপোতিকা ৱা গন্ধব্বমহামত্তো ৱা গন্ধব্বপাৰিসজ্জো ৱা গন্ধব্বপচাৰো ৱা, কুম্ভণ্ডো ৱা কুম্ভণ্ডী ৱা কুম্ভণ্ডপোতকো ৱা কুম্ভণ্ডপোতিকা ৱা কুম্ভণ্ডমহামত্তো ৱা কুম্ভণ্ডপাৰিসজ্জো ৱা কুম্ভণ্ডপচাৰো ৱা, নাগো ৱা নাগী ৱা নাগপোতকো ৱা নাগপোতিকা ৱা নাগমহামত্তো ৱা নাগপাৰিসজ্জো ৱা নাগপচাৰো ৱা, পদুট্ঠচিত্তো ভিক্খুং ৱা ভিক্খুনিং ৱা উপাসকং ৱা উপাসিকং ৱা গচ্ছন্তং ৱা অনুগচ্ছেয্য, ঠিতং ৱা উপতিট্ঠেয্য, নিসিন্নং ৱা উপনিসীদেয্য, নিপন্নং ৱা উপনিপজ্জেয্য. ন মে সো, মাৰিস, অমনুস্সো লভেয্য গামেসু ৱা নিগমেসু ৱা সক্কাৰং ৱা গৰুকাৰং ৱা. ন মে সো, মাৰিস, অমনুস্সো লভেয্য আড়কমন্দায নাম ৰাজধানিযা ৱত্থুং ৱা ৱাসং ৱা. ন মে সো, মাৰিস, অমনুস্সো লভেয্য যক্খানং সমিতিং গন্তুং. অপিস্সু নং, মাৰিস, অমনুস্সা অনাৱয্হম্পি নং কৰেয্যুং অৱিৱয্হং. অপিস্সু নং, মাৰিস, অমনুস্সা অত্তাহিপি পৰিপুণ্ণাহি পৰিভাসাহি পৰিভাসেয্যুং. অপিস্সু নং, মাৰিস, অমনুস্সা ৰিত্তংপিস্স পত্তং সীসে নিক্কুজ্জেয্যুং. অপিস্সু নং, মাৰিস, অমনুস্সা সত্তধাপিস্স মুদ্ধং ফালেয্যুং.

‘‘সন্তি হি, মাৰিস, অমনুস্সা চণ্ডা ৰুদ্ধা [ৰুদ্দা (সী. পী.)] ৰভসা, তে নেৱ মহাৰাজানং আদিযন্তি, ন মহাৰাজানং পুৰিসকানং আদিযন্তি, ন মহাৰাজানং পুৰিসকানং পুৰিসকানং আদিযন্তি. তে খো তে, মাৰিস, অমনুস্সা মহাৰাজানং অৱৰুদ্ধা নাম ৱুচ্চন্তি. সেয্যথাপি, মাৰিস, ৰঞ্ঞো মাগধস্স ৱিজিতে মহাচোৰা. তে নেৱ ৰঞ্ঞো মাগধস্স আদিযন্তি, ন ৰঞ্ঞো মাগধস্স পুৰিসকানং আদিযন্তি, ন ৰঞ্ঞো মাগধস্স পুৰিসকানং পুৰিসকানং আদিযন্তি. তে খো তে, মাৰিস, মহাচোৰা ৰঞ্ঞো মাগধস্স অৱৰুদ্ধা নাম ৱুচ্চন্তি. এৱমেৱ খো, মাৰিস, সন্তি অমনুস্সা চণ্ডা ৰুদ্ধা ৰভসা, তে নেৱ মহাৰাজানং আদিযন্তি, ন মহাৰাজানং পুৰিসকানং আদিযন্তি, ন মহাৰাজানং পুৰিসকানং পুৰিসকানং আদিযন্তি. তে খো তে, মাৰিস, অমনুস্সা মহাৰাজানং অৱৰুদ্ধা নাম ৱুচ্চন্তি. যো হি কোচি, মাৰিস, অমনুস্সো যক্খো ৱা যক্খিনী ৱা…পে… গন্ধব্বো ৱা গন্ধব্বী ৱা … কুম্ভণ্ডো ৱা কুম্ভণ্ডী ৱা… নাগো ৱা নাগী ৱা নাগপোতকো ৱা নাগপোতিকা ৱা নাগমহামত্তো ৱা নাগপাৰিসজ্জো ৱা নাগপচাৰো ৱা পদুট্ঠচিত্তো ভিক্খুং ৱা ভিক্খুনিং ৱা উপাসকং ৱা উপাসিকং ৱা গচ্ছন্তং ৱা অনুগচ্ছেয্য, ঠিতং ৱা উপতিট্ঠেয্য, নিসিন্নং ৱা উপনিসীদেয্য, নিপন্নং ৱা উপনিপজ্জেয্য. ইমেসং যক্খানং মহাযক্খানং সেনাপতীনং মহাসেনাপতীনং উজ্ঝাপেতব্বং ৱিক্কন্দিতব্বং ৱিৰৱিতব্বং – ‘অযং যক্খো গণ্হাতি, অযং যক্খো আৱিসতি, অযং যক্খো হেঠেতি, অযং যক্খো ৱিহেঠেতি, অযং যক্খো হিংসতি, অযং যক্খো ৱিহিংসতি, অযং যক্খো ন মুঞ্চতী’তি.

২৮৩. ‘‘কতমেসং যক্খানং মহাযক্খানং সেনাপতীনং মহাসেনাপতীনং?

‘‘ইন্দো সোমো ৱৰুণো চ, ভাৰদ্ৱাজো পজাপতি;

চন্দনো কামসেট্ঠো চ, কিন্নুঘণ্ডু নিঘণ্ডু চ.

‘‘পনাদো ওপমঞ্ঞো চ, দেৱসূতো চ মাতলি;

চিত্তসেনো চ গন্ধব্বো, নড়ো ৰাজা জনেসভো [জনোসভো (স্যা.)].

‘‘সাতাগিৰো হেমৱতো, পুণ্ণকো কৰতিযো গুড়ো;

সিৱকো মুচলিন্দো চ, ৱেস্সামিত্তো যুগন্ধৰো.

‘‘গোপালো সুপ্পৰোধো চ [সুপ্পগেধো চ (সী. স্যা. পী.)], হিৰি নেত্তি [হিৰী নেত্তী (সী. পী.)] চ মন্দিযো;

পঞ্চালচণ্ডো আড়ৱকো, পজ্জুন্নো সুমনো সুমুখো;

দধিমুখো মণি মাণিৱৰো [মণি মানিচৰো (স্যা. পী.)] দীঘো, অথো সেৰীসকো সহ.

‘‘ইমেসং যক্খানং মহাযক্খানং সেনাপতীনং মহাসেনাপতীনং উজ্ঝাপেতব্বং ৱিক্কন্দিতব্বং ৱিৰৱিতব্বং – ‘অযং যক্খো গণ্হাতি, অযং যক্খো আৱিসতি, অযং যক্খো হেঠেতি, অযং যক্খো ৱিহেঠেতি, অযং যক্খো হিংসতি, অযং যক্খো ৱিহিংসতি, অযং যক্খো ন মুঞ্চতী’তি.

‘‘অযং খো সা, মাৰিস, আটানাটিযা ৰক্খা ভিক্খূনং ভিক্খুনীনং উপাসকানং উপাসিকানং গুত্তিযা ৰক্খায অৱিহিংসায ফাসুৱিহাৰায. হন্দ চ দানি মযং, মাৰিস, গচ্ছাম বহুকিচ্চা মযং বহুকৰণীযা’’তি. ‘‘যস্সদানি তুম্হে মহাৰাজানো কালং মঞ্ঞথা’’তি.

২৮৪. অথ খো চত্তাৰো মহাৰাজা উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা তত্থেৱন্তৰধাযিংসু. তেপি খো যক্খা উট্ঠাযাসনা অপ্পেকচ্চে ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা তত্থেৱন্তৰধাযিংসু. অপ্পেকচ্চে ভগৱতা সদ্ধিং সম্মোদিংসু, সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা তত্থেৱন্তৰধাযিংসু. অপ্পেকচ্চে যেন ভগৱা তেনঞ্জলিং পণামেত্ৱা তত্থেৱন্তৰধাযিংসু. অপ্পেকচ্চে নামগোত্তং সাৱেত্ৱা তত্থেৱন্তৰধাযিংসু. অপ্পেকচ্চে তুণ্হীভূতা তত্থেৱন্তৰধাযিংসূতি.

পঠমভাণৱাৰো নিট্ঠিতো.

দুতিযভাণৱাৰো

২৮৫. অথ খো ভগৱা তস্সা ৰত্তিযা অচ্চযেন ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ইমং, ভিক্খৱে, ৰত্তিং চত্তাৰো মহাৰাজা মহতিযা চ যক্খসেনায মহতিযা চ গন্ধব্বসেনায মহতিযা চ কুম্ভণ্ডসেনায মহতিযা চ নাগসেনায চতুদ্দিসং ৰক্খং ঠপেত্ৱা চতুদ্দিসং গুম্বং ঠপেত্ৱা চতুদ্দিসং ওৱৰণং ঠপেত্ৱা অভিক্কন্তায ৰত্তিযা অভিক্কন্তৱণ্ণা কেৱলকপ্পং গিজ্ঝকূটং পব্বতং ওভাসেত্ৱা যেনাহং তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা মং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. তেপি খো, ভিক্খৱে, যক্খা অপ্পেকচ্চে মং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. অপ্পেকচ্চে মযা সদ্ধিং সম্মোদিংসু, সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. অপ্পেকচ্চে যেনাহং তেনঞ্জলিং পণামেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. অপ্পেকচ্চে নামগোত্তং সাৱেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. অপ্পেকচ্চে তুণ্হীভূতা একমন্তং নিসীদিংসু.

২৮৬. ‘‘একমন্তং নিসিন্নো খো, ভিক্খৱে, ৱেস্সৱণো মহাৰাজা মং এতদৱোচ – ‘সন্তি হি, ভন্তে, উড়াৰা যক্খা ভগৱতো অপ্পসন্না…পে… সন্তি হি, ভন্তে নীচা যক্খা ভগৱতো পসন্না. যেভুয্যেন খো পন, ভন্তে, যক্খা অপ্পসন্নাযেৱ ভগৱতো. তং কিস্স হেতু? ভগৱা হি, ভন্তে, পাণাতিপাতা ৱেৰমণিযা ধম্মং দেসেতি… সুৰামেৰযমজ্জপ্পমাদট্ঠানা ৱেৰমণিযা ধম্মং দেসেতি. যেভুয্যেন খো পন, ভন্তে, যক্খা অপ্পটিৱিৰতাযেৱ পাণাতিপাতা… অপ্পটিৱিৰতা সুৰামেৰযমজ্জপ্পমাদট্ঠানা. তেসং তং হোতি অপ্পিযং অমনাপং. সন্তি হি, ভন্তে, ভগৱতো সাৱকা অৰঞ্ঞৱনপত্থানি পন্তানি সেনাসনানি পটিসেৱন্তি অপ্পসদ্দানি অপ্পনিগ্ঘোসানি ৱিজনৱাতানি মনুস্সৰাহস্সেয্যকানি পটিসল্লানসাৰুপ্পানি. তত্থ সন্তি উড়াৰা যক্খা নিৱাসিনো, যে ইমস্মিং ভগৱতো পাৱচনে অপ্পসন্না, তেসং পসাদায উগ্গণ্হাতু, ভন্তে, ভগৱা আটানাটিযং ৰক্খং ভিক্খূনং ভিক্খুনীনং উপাসকানং উপাসিকানং গুত্তিযা ৰক্খায অৱিহিংসায ফাসুৱিহাৰাযা’তি. অধিৱাসেসিং খো অহং, ভিক্খৱে, তুণ্হীভাৱেন. অথ খো, ভিক্খৱে, ৱেস্সৱণো মহাৰাজা মে অধিৱাসনং ৱিদিত্ৱা তাযং ৱেলাযং ইমং আটানাটিযং ৰক্খং অভাসি –

২৮৭. ‘ৱিপস্সিস্স চ নমত্থু, চক্খুমন্তস্স সিৰীমতো.

সিখিস্সপি চ নমত্থু, সব্বভূতানুকম্পিনো.

‘ৱেস্সভুস্স চ নমত্থু, ন্হাতকস্স তপস্সিনো;

নমত্থু ককুসন্ধস্স, মাৰসেনাপমদ্দিনো.

‘কোণাগমনস্স নমত্থু, ব্ৰাহ্মণস্স ৱুসীমতো;

কস্সপস্স চ নমত্থু, ৱিপ্পমুত্তস্স সব্বধি.

‘অঙ্গীৰসস্স নমত্থু, সক্যপুত্তস্স সিৰীমতো;

যো ইমং ধম্মং দেসেসি, সব্বদুক্খাপনূদনং.

‘যে চাপি নিব্বুতা লোকে, যথাভূতং ৱিপস্সিসুং;

তে জনা অপিসুণাথ, মহন্তা ৱীতসাৰদা.

‘হিতং দেৱমনুস্সানং, যং নমস্সন্তি গোতমং;