একুত্তৰিকনযো
এককৱাৰৱণ্ণনা
৩২১. আপত্তিকৰা ধম্মা জানিতব্বাতিআদিম্হি একুত্তৰিকনযে আপত্তিকৰা ধম্মা নাম ছ আপত্তিসমুট্ঠানানি. এতেসঞ্হি ৱসেন পুগ্গলো আপত্তিং আপজ্জতি, তস্মা ‘‘আপত্তিকৰা’’তি ৱুত্তা. অনাপত্তিকৰা নাম সত্ত সমথা. আপত্তি জানিতব্বাতি তস্মিং তস্মিং সিক্খাপদে চ ৱিভঙ্গে চ ৱুত্তা আপত্তি জানিতব্বা. অনাপত্তীতি ‘‘অনাপত্তি ভিক্খু অসাদিযন্তস্সা’’তিআদিনা নযেন অনাপত্তি জানিতব্বা. লহুকাতি লহুকেন ৱিনযকম্মেন ৱিসুজ্ঝনতো পঞ্চৱিধা আপত্তি. গৰুকাতি গৰুকেন ৱিনযকম্মেন ৱিসুজ্ঝনতো সঙ্ঘাদিসেসা আপত্তি. কেনচি আকাৰেন অনাপত্তিভাৱং উপনেতুং অসক্কুণেয্যতো পাৰাজিকাপত্তি চ. সাৱসেসাতি ঠপেত্ৱা পাৰাজিকং সেসা. অনৱসেসাতি পাৰাজিকাপত্তি. দ্ৱে আপত্তিক্খন্ধা দুট্ঠুল্লা; অৱসেসা অদুট্ঠুল্লা. সপ্পটিকম্মদুকং সাৱসেসদুকসদিসং. দেসনাগামিনিদুকং লহুকদুকসঙ্গহিতং.
অন্তৰাযিকাতি সত্তপি আপত্তিযো সঞ্চিচ্চ ৱীতিক্কন্তা সগ্গন্তৰাযঞ্চেৱ মোক্খন্তৰাযঞ্চ কৰোন্তীতি অন্তৰাযিকা. অজানন্তেন ৱীতিক্কন্তা পন পণ্ণত্তিৱজ্জাপত্তি নেৱ সগ্গন্তৰাযং ন মোক্খন্তৰাযং কৰোতীতি অনন্তৰাযিকা. অন্তৰাযিকং আপন্নস্সাপি দেসনাগামিনিং দেসেত্ৱা ৱুট্ঠানগামিনিতো ৱুট্ঠায সুদ্ধিপত্তস্স সামণেৰভূমিযং ঠিতস্স চ অৱাৰিতো সগ্গমোক্খমগ্গোতি. সাৱজ্জপঞ্ঞত্তীতি লোকৱজ্জা. অনৱজ্জপঞ্ঞত্তীতি পণ্ণত্তিৱজ্জা. কিৰিযতো সমুট্ঠিতা নাম যং কৰোন্তো আপজ্জতি পাৰাজিকাপত্তি ৱিয. অকিৰিযতোতি যং অকৰোন্তো আপজ্জতি, চীৱৰঅনধিট্ঠানাপত্তি ৱিয. কিৰিযাকিৰিযতোতি যং কৰোন্তো চ অকৰোন্তো চ আপজ্জতি, কুটিকাৰাপত্তি ৱিয.
পুব্বাপত্তীতি পঠমং আপন্নাপত্তি. অপৰাপত্তীতি পাৰিৱাসিকাদীহি পচ্ছা আপন্নাপত্তি. পুব্বাপত্তীনং অন্তৰাপত্তি নাম মূলৱিসুদ্ধিযা অন্তৰাপত্তি. অপৰাপত্তীনং অন্তৰাপত্তি নাম অগ্ঘৱিসুদ্ধিযা অন্তৰাপত্তি. কুৰুন্দিযং পন ‘‘পুব্বাপত্তি নাম পঠমং আপন্না. অপৰাপত্তি নাম মানত্তাৰহকালে আপন্না. পুব্বাপত্তীনং অন্তৰাপত্তি নাম পৰিৱাসে আপন্না. অপৰাপত্তীনং অন্তৰাপত্তি নাম মানত্তচাৰে আপন্না’’তি ৱুত্তং. ইদম্পি একেন পৰিযাযেন যুজ্জতি.
দেসিতা গণনূপগা নাম যা ধুৰনিক্খেপং কত্ৱা পুন ন আপজ্জিস্সামীতি দেসিতা হোতি. অগণনূপগা নাম যা ধুৰনিক্খেপং অকত্ৱা সউস্সাহেনেৱ চিত্তেন অপৰিসুদ্ধেন দেসিতা হোতি. অযঞ্হি দেসিতাপি দেসিতগণনং ন উপেতি. অট্ঠমে ৱত্থুস্মিং ভিক্খুনিযা পাৰাজিকমেৱ হোতি. পঞ্ঞত্তি জানিতব্বাতিআদীসু নৱসু পদেসু পঠমপাৰাজিকপুচ্ছায ৱুত্তনযেনেৱ ৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বো.
থুল্লৱজ্জাতি থুল্লদোসে পঞ্ঞত্তা গৰুকাপত্তি. অথুল্লৱজ্জাতি লহুকাপত্তি. গিহিপটিসংযুত্তাতি সুধম্মত্থেৰস্স আপত্তি, যা চ ধম্মিকস্স পটিস্সৱস্স অসচ্চাপনে আপত্তি, অৱসেসা ন গিহিপটিসংযুত্তা. পঞ্চানন্তৰিযকম্মাপত্তি নিযতা, সেসা অনিযতা. আদিকৰোতি সুদিন্নত্থেৰাদি আদিকম্মিকো. অনাদিকৰোতি মক্কটিসমণাদি অনুপঞ্ঞত্তিকাৰকো. অধিচ্চাপত্তিকো নাম যো কদাচি কৰহচি আপত্তিং আপজ্জতি. অভিণ্হাপত্তিকো নাম যো নিচ্চং আপজ্জতি.
চোদকো নাম যো ৱত্থুনা ৱা আপত্তিযা ৱা পৰং চোদেতি. যো পন এৱং চোদিতো অযং চুদিতকো নাম. পঞ্চদসসু ধম্মেসু অপ্পতিট্ঠহিত্ৱা অভূতেন ৱত্থুনা চোদেন্তো অধম্মচোদকো নাম, তেন তথা চোদিতো অধম্মচুদিতকো নাম. ৱিপৰিযাযেন ধম্মচোদকচুদিতকা ৱেদিতব্বা. মিচ্ছত্তনিযতেহি ৱা সম্মত্তনিযতেহি ৱা ধম্মেহি সমন্নাগতো নিযতো, ৱিপৰীতো অনিযতো.
সাৱকা ভব্বাপত্তিকা নাম, বুদ্ধা চ পচ্চেকবুদ্ধা চ অভব্বাপত্তিকা নাম. উক্খেপনীযকম্মকতো উক্খিত্তকো নাম, অৱসেসচতুব্বিধতজ্জনীযাদিকম্মকতো অনুক্খিত্তকো নাম. অযঞ্হি উপোসথং ৱা পৱাৰণং ৱা ধম্মপৰিভোগং ৱা আমিসপৰিভোগং ৱা ন কোপেতি. ‘‘মেত্তিযং ভিক্খুনিং নাসেথ, দূসকো নাসেতব্বো, কণ্টকো সমণুদ্দেসো নাসেতব্বো’’তি এৱং লিঙ্গদণ্ডকম্ম-সংৱাসনাসনাহি নাসিতব্বো নাসিতকো নাম. সেসা সব্বে অনাসিতকা. যেন সদ্ধিং উপোসথাদিকো সংৱাসো অত্থি, অযং সমানসংৱাসকো, ইতৰো নানাসংৱাসকো. সো কম্মনানাসংৱাসকো লদ্ধিনানাসংৱাসকোতি দুৱিধো হোতি. ঠপনং জানিতব্বন্তি ‘‘একং ভিক্খৱে অধম্মিকং পাতিমোক্খট্ঠপন’’ন্তিআদিনা নযেন ৱুত্তং পাতিমোক্খট্ঠপনং জানিতব্বন্তি অত্থো.
এককৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
দুকৱাৰৱণ্ণনা
৩২২. দুকেসু সচিত্তকা আপত্তি সঞ্ঞাৱিমোক্খা, অচিত্তকা নোসঞ্ঞাৱিমোক্খা. লদ্ধসমাপত্তিকস্স আপত্তি নাম ভূতাৰোচনাপত্তি, অলদ্ধসমাপত্তিকস্স আপত্তি নাম অভূতাৰোচনাপত্তি. সদ্ধম্মপটিসঞ্ঞুত্তা নাম পদসোধম্মাদিকা, অসদ্ধম্মপটিসঞ্ঞুত্তা নাম দুট্ঠুল্লৱাচাপত্তি. সপৰিক্খাৰপটিসঞ্ঞুত্তা নাম নিস্সগ্গিযৱত্থুনো অনিস্সজ্জিত্ৱা পৰিভোগে, পত্তচীৱৰানং নিদহনে, কিলিট্ঠচীৱৰানং অধোৱনে, মলগ্গহিতপত্তস্স অপচনেতি এৱং অযুত্তপৰিভোগে আপত্তি. পৰপৰিক্খাৰপটিসঞ্ঞুত্তা নাম সঙ্ঘিকমঞ্চপীঠাদীনং অজ্ঝোকাসে সন্থৰণঅনাপুচ্ছাগমনাদীসু আপজ্জিতব্বা আপত্তি. সপুগ্গলপটিসঞ্ঞুত্তা নাম ‘‘মুদুপিট্ঠিকস্স লম্বিস্স ঊৰুনা অঙ্গজাতং পীড়েন্তস্সা’’তিআদিনা নযেন ৱুত্তাপত্তি. পৰপুগ্গলপটিসঞ্ঞুত্তা নাম মেথুনধম্মকাযসংসগ্গপহাৰদানাদীসু ৱুত্তাপত্তি, ‘‘সিখৰণীসী’’তি সচ্চং ভণন্তো গৰুকং আপজ্জতি, ‘‘সম্পজানমুসাৱাদে পাচিত্তিয’’ন্তি মুসা ভণন্তো লহুকং. অভূতাৰোচনে মুসা ভণন্তো গৰুকং. ভূতাৰোচনে সচ্চং ভণন্তো লহুকং.
‘‘সঙ্ঘকম্মং ৱগ্গং কৰিস্সামী’’তি অন্তোসীমায একমন্তে নিসীদন্তো ভূমিগতো আপজ্জতি নাম. সচে পন অঙ্গুলিমত্তম্পি আকাসে তিট্ঠেয্য, ন আপজ্জেয্য, তেন ৱুত্তং ‘‘নো ৱেহাসগতো’’তি. ৱেহাসকুটিযা আহচ্চপাদকং মঞ্চং ৱা পীঠং ৱা অভিনিসীদন্তো ৱেহাসগতো আপজ্জতি নাম. সচে পন তং ভূমিযং পঞ্ঞাপেত্ৱা নিপজ্জেয্য ন আপজ্জেয্য, তেন ৱুত্তং – ‘‘নো ভূমিগতো’’তি. গমিযো গমিযৱত্তং অপূৰেত্ৱা গচ্ছন্তো নিক্খমন্তো আপজ্জতি নাম, নো পৱিসন্তো. আগন্তুকো আগন্তুকৱত্তং অপূৰেত্ৱা সছত্তুপাহনো পৱিসন্তো পৱিসন্তো আপজ্জতি নাম, নো নিক্খমন্তো.
আদিযন্তো আপজ্জতি নাম ভিক্খুনী অতিগম্ভীৰং উদকসুদ্ধিকং আদিযমানা; দুব্বণ্ণকৰণং অনাদিযিত্ৱা চীৱৰং পৰিভুঞ্জন্তো পন অনাদিযন্তো আপজ্জতি নাম. মূগব্বতাদীনি তিত্থিযৱত্তানি সমাদিযন্তো সমাদিযন্তো আপজ্জতি নাম. পাৰিৱাসিকাদযো পন তজ্জনীযাদিকম্মকতা ৱা অত্তনো ৱত্তং অসমাদিযন্তা আপজ্জন্তি, তে সন্ধায ৱুত্তং ‘‘অত্থাপত্তি ন সমাদিযন্তো আপজ্জতী’’তি. অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা চীৱৰং সিব্বন্তো ৱেজ্জকম্মভণ্ডাগাৰিককম্মচিত্তকম্মাদীনি ৱা কৰোন্তো কৰোন্তো আপজ্জতি নাম. উপজ্ঝাযৱত্তাদীনি অকৰোন্তো অকৰোন্তো আপজ্জতি নাম. অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা চীৱৰং দদমানো দেন্তো আপজ্জতি নাম. সদ্ধিৱিহাৰিকঅন্তেৱাসিকানং চীৱৰাদীনি অদেন্তো অদেন্তো আপজ্জতি নাম. অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা চীৱৰং গণ্হন্তো পটিগ্গণ্হন্তো আপজ্জতি নাম. ‘‘ন ভিক্খৱে ওৱাদো ন গহেতব্বো’’তি ৱচনতো ওৱাদং অগণ্হন্তো ন পটিগ্গণ্হন্তো আপজ্জতি নাম.
নিস্সগ্গিযৱত্থুং অনিস্সজ্জিত্ৱা পৰিভুঞ্জন্তো পৰিভোগেন আপজ্জতি নাম. পঞ্চাহিকং সঙ্ঘাটিচাৰং অতিক্কামযমানা অপৰিভোগেন আপজ্জতি নাম. সহগাৰসেয্যং ৰত্তিং আপজ্জতি নাম, নো দিৱা, দ্ৱাৰং অসংৱৰিত্ৱা পটিসল্লীযন্তো দিৱা আপজ্জতি, নো ৰত্তিং. একৰত্তছাৰত্তসত্তাহদসাহমাসাতিক্কমেসু ৱুত্তআপত্তিং আপজ্জন্তো অৰুণুগ্গে আপজ্জতি নাম, পৱাৰেত্ৱা ভুঞ্জন্তো ন অৰুণুগ্গে আপজ্জতি নাম.
ভূতগামঞ্চেৱ অঙ্গজাতঞ্চ ছিন্দন্তো ছিন্দন্তো আপজ্জতি নাম, কেসে ৱা নখে ৱা ন ছিন্দন্তো ন ছিন্দন্তো আপজ্জতি নাম. আপত্তিং ছাদেন্তো ছাদেন্তো আপজ্জতি নাম, ‘‘তিণেন ৱা পণ্ণেন ৱা পটিচ্ছাদেত্ৱা আগন্তব্বং, নত্ৱেৱ নগ্গেন আগন্তব্বং, যো আগচ্ছেয্য আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি ইমং পন আপত্তিং ন ছাদেন্তো আপজ্জতি নাম. কুসচীৰাদীনি ধাৰেন্তো ধাৰেন্তো আপজ্জতি নাম, ‘‘অযং তে ভিক্খু পত্তো যাৱ ভেদনায ধাৰেতব্বো’’তি ইমং আপত্তিং ন ধাৰেন্তো আপজ্জতি নাম.
‘‘অত্তনা ৱা অত্তানং নানাসংৱাসকং কৰোতী’’তি একসীমাযং দ্ৱীসু সঙ্ঘেসু নিসিন্নেসু একস্মিং পক্খে নিসীদিত্ৱা পৰপক্খস্স লদ্ধিং গণ্হন্তো যস্মিং পক্খে নিসিন্নো তেসং অত্তনাৱ অত্তানং নানাসংৱাসকং কৰোতি নাম. যেসং সন্তিকে নিসিন্নো তেসং গণপূৰকো হুত্ৱা কম্মং কোপেতি, ইতৰেসং হত্থপাসং অনাগতত্তা. সমানসংৱাসকেপি এসেৱ নযো. যেসঞ্হি সো লদ্ধিং ৰোচেতি, তেসং সমানসংৱাসকো হোতি, ইতৰেসং নানাসংৱাসকো. সত্ত আপত্তিযো সত্ত আপত্তিক্খন্ধাতি আপজ্জিতব্বতো আপত্তিযো, ৰাসট্ঠেন খন্ধাতি এৱং দ্ৱেযেৱ নামানি হোন্তীতি নামৱসেন দুকং দস্সিতং. কম্মেন ৱা সলাকগ্গাহেন ৱাতি এত্থ উদ্দেসো চেৱ কম্মঞ্চ একং, ৱোহাৰো চেৱ অনুস্সাৱনা চ সলাকগ্গাহো চ একং, ৱোহাৰানুস্সাৱনসলাকগ্গাহা পুব্বভাগা, কম্মঞ্চেৱ উদ্দেসো চ পমাণং.
অদ্ধানহীনো নাম ঊনৱীসতিৱস্সো. অঙ্গহীনো নাম হত্থচ্ছিন্নাদিভেদো. ৱত্থুৱিপন্নো নাম পণ্ডকো তিৰচ্ছানগতো উভতোব্যঞ্জনকো চ. অৱসেসা থেয্যসংৱাসকাদযো অট্ঠ অভব্বপুগ্গলা কৰণদুক্কটকা নাম. দুক্কটকিৰিযা দুক্কটকম্মা, ইমস্মিংযেৱ অত্তভাৱে কতেন অত্তনো কম্মেন অভব্বট্ঠানং পত্তাতি অত্থো. অপৰিপূৰো নাম অপৰিপুণ্ণপত্তচীৱৰো. নো চ যাচতি নাম উপসম্পদং ন যাচতি. অলজ্জিস্স চ বালস্স চাতি অলজ্জী সচেপি তেপিটকো হোতি, বালো চ সচেপি সট্ঠিৱস্সো হোতি, উভোপি নিস্সায ন ৱত্থব্বং. বালস্স চ লজ্জিস্স চাতি এত্থ বালস্স ‘‘ত্ৱং নিস্সযং গণ্হা’’তি আণাযপি নিস্সযো দাতব্বো, লজ্জিস্স পন যাচন্তস্সেৱ. সাতিসাৰন্তি সদোসং; যং অজ্ঝাচৰন্তো আপত্তিং আপজ্জতি.
কাযেন পটিক্কোসনা নাম হত্থৱিকাৰাদীহি পটিক্কোসনা. কাযেন পটিজানাতীতি হত্থৱিকাৰাদীহি পটিজানাতি. উপঘাতিকা নাম উপঘাতা. সিক্খূপঘাতিকা নাম সিক্খূপঘাতো. ভোগূপঘাতিকা নাম পৰিভোগূপঘাতো, তত্থ তিস্সো সিক্খা অসিক্খতো সিক্খূপঘাতিকাতি ৱেদিতব্বা. সঙ্ঘিকং ৱা পুগ্গলিকং ৱা দুপ্পৰিভোগং ভুঞ্জতো ভোগূপঘাতিকাতি ৱেদিতব্বা. দ্ৱে ৱেনযিকাতি দ্ৱে অত্থা ৱিনযসিদ্ধা. পঞ্ঞত্তং নাম সকলে ৱিনযপিটকে কপ্পিযাকপ্পিযৱসেন পঞ্ঞত্তং. পঞ্ঞত্তানুলোমং নাম চতূসু মহাপদেসেসু দট্ঠব্বং. সেতুঘাতোতি পচ্চযঘাতো; যেন চিত্তেন অকপ্পিযং কৰেয্য, তস্স চিত্তস্সাপি অনুপ্পাদনন্তি অত্থো. মত্তকাৰিতাতি মত্তায পমাণেন কৰণং; পমাণে ঠানন্তি অত্থো. কাযেন আপজ্জতীতি কাযদ্ৱাৰিকং কাযেন আপজ্জতি; ৱচীদ্ৱাৰিকং ৱাচায. কাযেন ৱুট্ঠাতীতি তিণৱত্থাৰকসমথে ৱিনাপি দেসনায কাযেনেৱ ৱুট্ঠাতি; দেসেত্ৱা ৱুট্ঠহন্তো পন ৱাচায ৱুট্ঠাতি. অব্ভন্তৰপৰিভোগো নাম অজ্ঝোহৰণপৰিভোগো. বাহিৰপৰিভোগো নাম সীসমক্খনাদি.
অনাগতং ভাৰং ৱহতীতি অথেৰোৱ সমানো থেৰেহি ৱহিতব্বং বীজনগাহধম্মজ্ঝেসনাদিভাৰং ৱহতি; তং নিত্থৰিতুং ৱীৰিযং আৰভতি. আগতং ভাৰং ন ৱহতীতি থেৰো থেৰকিচ্চং ন কৰোতি, ‘‘অনুজানামি ভিক্খৱে থেৰেন ভিক্খুনা সামং ৱা ধম্মং ভাসিতুং, পৰং ৱা অজ্ঝেসিতুং, অনুজানামি ভিক্খৱে থেৰাধেয্যং পাতিমোক্খ’’ন্তি এৱমাদি সব্বং পৰিহাপেতীতি অত্থো. ন কুক্কুচ্চাযিতব্বং কুক্কুচ্চাযতীতি ন কুক্কুচ্চাযিতব্বং কুক্কুচ্চাযিত্ৱা কৰোতি. কুক্কুচ্চাযিতব্বং ন কুক্কুচ্চাযতীতি কুক্কুচ্চাযিতব্বং ন কুক্কুচ্চাযিত্ৱা কৰোতি. এতেসং দ্ৱিন্নং দিৱা চ ৰত্তো চ আসৱা ৱড্ঢন্তীতি অত্থো. অনন্তৰদুকেপি ৱুত্তপটিপক্খৱসেন অত্থো ৱেদিতব্বো. সেসং তত্থ তত্থ ৱুত্তনযত্তা উত্তানমেৱাতি.
দুকৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
তিকৱাৰৱণ্ণনা
৩২৩. তিকেসু অত্থাপত্তি তিট্ঠন্তে ভগৱতি আপজ্জতীতি অত্থি আপত্তি, যং তিট্ঠন্তে ভগৱতি আপজ্জতীতি অত্থো. এসেৱ নযো সব্বত্থ. তত্থ লোহিতুপ্পাদাপত্তিং তিট্ঠন্তে আপজ্জতি. ‘‘এতৰহি খো পনানন্দ, ভিক্খূ অঞ্ঞমঞ্ঞং আৱুসোৱাদেন সমুদাচৰন্তি, ন ৱো মমচ্চযেন এৱং সমুদাচৰিতব্বং, নৱকেন, আনন্দ, ভিক্খুনা থেৰো ভিক্খূ ‘ভন্তে’তি ৱা ‘আযস্মা’তি ৱা সমুদাচৰিতব্বো’’তি ৱচনতো থেৰং আৱুসোৱাদেন সমুদাচৰণপচ্চযা আপত্তিং পৰিনিব্বুতে ভগৱতি আপজ্জতি, নো তিট্ঠন্তে. ইমা দ্ৱে আপত্তিযো ঠপেত্ৱা অৱসেসা ধৰন্তেপি ভগৱতি আপজ্জতি, পৰিনিব্বুতেপি.
পৱাৰেত্ৱা অনতিৰিত্তং ভুঞ্জন্তো আপত্তিং কালে আপজ্জতি নো ৱিকালে. ৱিকালভোজনাপত্তিং পন ৱিকালে আপজ্জতি নো কালে. অৱসেসা কালে চেৱ আপজ্জতি ৱিকালে চ. সহগাৰসেয্যং ৰত্তিং আপজ্জতি, দ্ৱাৰং অসংৱৰিত্ৱা পটিসল্লীযনং দিৱা. সেসা ৰত্তিঞ্চেৱ দিৱা চ. ‘‘দসৱস্সোম্হি অতিৰেকদসৱস্সোম্হী’’তি বালো অব্যত্তো পৰিসং উপট্ঠাপেন্তো দসৱস্সো আপজ্জতি নো ঊনদসৱস্সো. ‘‘অহং পণ্ডিতো ব্যত্তো’’তি নৱো ৱা মজ্ঝিমো ৱা পৰিসং উপট্ঠাপেন্তো ঊনদসৱস্সো আপজ্জতি নো দসৱস্সো. সেসা দসৱস্সো চেৱ আপজ্জতি ঊনদসৱস্সো চ. ‘‘পঞ্চৱস্সোম্হী’’তি বালো অব্যত্তো অনিস্সায ৱসন্তো পঞ্চৱস্সো আপজ্জতি. ‘‘অহং পণ্ডিতো ব্যত্তো’’তি নৱকো অনিস্সায ৱসন্তো ঊনপঞ্চৱস্সো আপজ্জতি. সেসং পঞ্চৱস্সো চেৱ আপজ্জতি ঊনপঞ্চৱস্সো চ. অনুপসম্পন্নং পদসোধম্মং ৱাচেন্তো, মাতুগামস্স ধম্মং দেসেন্তো এৱৰূপং আপত্তিং কুসলচিত্তো আপজ্জতি, পাৰাজিক-সুক্কৱিস্সট্ঠি-কাযসংসগ্গ-দুট্ঠুল্ল-অত্তকামপাৰিচৰিয-দুট্ঠদোস-সঙ্ঘভেদপহাৰদান-তলসত্তিকাদিভেদং অকুসলচিত্তো আপজ্জতি, অসঞ্চিচ্চ সহগাৰসেয্যাদিং অব্যাকতচিত্তো আপজ্জতি, যং অৰহাৱ আপজ্জতি, সব্বং অব্যাকতচিত্তোৱ আপজ্জতি, মেথুনধম্মাদিভেদমাপত্তিং সুখৱেদনাসমঙ্গী আপজ্জতি, দুট্ঠদোসাদিভেদং দুক্খৱেদনাসমঙ্গী, যং সুখৱেদনাসমঙ্গী আপজ্জতি, তংযেৱ মজ্ঝত্তো হুত্ৱা আপজ্জন্তো অদুক্খমসুখৱেদনাসমঙ্গী আপজ্জতি.
তযো পটিক্খেপাতি বুদ্ধস্স ভগৱতো তযো পটিক্খেপা. চতূসু পচ্চযেসু মহিচ্ছতা অসন্তুট্ঠিতা কিলেসসল্লেখনপটিপত্তিযা অগোপাযনা, ইমে হি তযো ধম্মা বুদ্ধেন ভগৱতা পটিক্খিত্তা. অপ্পিচ্ছতাদযো পন তযো বুদ্ধেন ভগৱতা অনুঞ্ঞাতা, তেন ৱুত্তং ‘‘তযো অনুঞ্ঞাতা’’তি.
‘‘দসৱস্সোম্হী’’তি পৰিসং উপট্ঠাপেন্তো ‘‘পঞ্চৱস্সোম্হী’’তি নিস্সযং অগণ্হন্তো বালো আপজ্জতি নো পণ্ডিতো, ঊনদসৱস্সো ‘‘ব্যত্তোম্হী’’তি বহুস্সুতত্তা পৰিসং উপট্ঠাপেন্তো ঊনপঞ্চৱস্সো চ নিস্সযং অগণ্হন্তো পণ্ডিতো আপজ্জতি নো বালো; অৱসেসং পণ্ডিতো চেৱ আপজ্জতি বালো চ. ৱস্সং অনুপগচ্ছন্তো কাড়ে আপজ্জতি নো জুণ্হে; মহাপৱাৰণায অপ্পৱাৰেন্তো জুণ্হে আপজ্জতি নো কাড়ে; অৱসেসং কাড়ে চেৱ আপজ্জতি জুণ্হে চ. ৱস্সূপগমনং কাড়ে কপ্পতি নো জুণ্হে; মহাপৱাৰণায পৱাৰণা জুণ্হে কপ্পতি নো কাড়ে; সেসং অনুঞ্ঞাতকং কাড়ে চেৱ কপ্পতি জুণ্হে চ.
কত্তিকপুণ্ণমাসিযা পচ্ছিমে পাটিপদদিৱসে ৱিকপ্পেত্ৱা ঠপিতং ৱস্সিকসাটিকং নিৱাসেন্তো হেমন্তে আপজ্জতি. কুৰুন্দিযং পন ‘‘কত্তিকপুণ্ণমদিৱসে অপচ্চুদ্ধৰিত্ৱা হেমন্তে আপজ্জতী’’তি ৱুত্তং, তম্পি সুৱুত্তং. ‘‘চাতুমাসং অধিট্ঠাতুং ততো পৰং ৱিকপ্পেতু’’ন্তি হি ৱুত্তং. অতিৰেকমাসে সেসে গিম্হানে পৰিযেসন্তো অতিৰেকড্ঢমাসে সেসে কত্ৱা নিৱাসেন্তো চ গিম্হে আপজ্জতি নাম. সতিযা ৱস্সিকসাটিকায নগ্গো কাযং ওৱস্সাপেন্তো ৱস্সে আপজ্জতি নাম. পাৰিসুদ্ধিউপোসথং ৱা অধিট্ঠানুপোসথং ৱা কৰোন্তো সঙ্ঘো আপজ্জতি. সুত্তুদ্দেসঞ্চ অধিট্ঠানুপোসথঞ্চ কৰোন্তো গণো আপজ্জতি. এককো সুত্তুদ্দেসং পাৰিসুদ্ধিউপোসথঞ্চ কৰোন্তো পুগ্গলো আপজ্জতি. পৱাৰণাযপি এসেৱ নযো.
সঙ্ঘুপোসথো চ সঙ্ঘপৱাৰণা চ সঙ্ঘস্সেৱ কপ্পতি. গণুপোসথো চ গণপৱাৰণা চ গণস্সেৱ কপ্পতি. অধিট্ঠানুপোসথো চ অধিট্ঠানপৱাৰণা চ পুগ্গলস্সেৱ কপ্পতি. ‘‘পাৰাজিকং আপন্নোম্হী’’তিআদীনি ভণন্তো ৱত্থুং ছাদেতি ন আপত্তিং, ‘‘মেথুনং ধম্মং পটিসেৱি’’ন্তিআদীনি ভণন্তো আপত্তিং ছাদেতি নো ৱত্থুং, যো নেৱ ৱত্থুং ন আপত্তিং আৰোচেতি, অযং ৱত্থুঞ্চেৱ ছাদেতি আপত্তিঞ্চ.
পটিচ্ছাদেতীতি পটিচ্ছাদি. জন্তাঘৰমেৱ পটিচ্ছাদি জন্তাঘৰপটিচ্ছাদি. ইতৰাসুপি এসেৱ নযো. দ্ৱাৰং পিদহিত্ৱা অন্তোজন্তাঘৰে ঠিতেন পৰিকম্মং কাতুং ৱট্টতি. উদকে ওতিণ্ণেনাপি এতদেৱ ৱট্টতি. উভযত্থ খাদিতুং ভুঞ্জিতুং ৱা ন ৱট্টতি. ৱত্থপটিচ্ছাদি সব্বকপ্পিযতায পটিচ্ছন্নেন সব্বং কাতুং ৱট্টতি. ৱহন্তীতি যন্তি নিয্যন্তি; নিন্দং ৱা পটিক্কোসং ৱা ন লভন্তি. চন্দমণ্ডলং অব্ভামহিকাধূমৰজৰাহুৱিমুত্তং ৱিৱটংযেৱ ৱিৰোচতি, ন তেসু অঞ্ঞতৰেন পটিচ্ছন্নং. তথা সূৰিযমণ্ডলং, ধম্মৱিনযোপি ৱিৱৰিত্ৱা ৱিভজিত্ৱা দেসিযমানোৱ ৱিৰোচতি নো পটিচ্ছন্নো.
অঞ্ঞেন ভেসজ্জেন কৰণীযেন অঞ্ঞং ৱিঞ্ঞাপেন্তো গিলানো আপজ্জতি, ন ভেসজ্জেন কৰণীযেন ভেসজ্জং ৱিঞ্ঞাপেন্তো অগিলানো আপজ্জতি, অৱসেসং আপত্তিং গিলানো চেৱ আপজ্জতি অগিলানো চ.
অন্তো আপজ্জতি নো বহীতি অনুপখজ্জ সেয্যং কপ্পেন্তো অন্তো আপজ্জতি নো বহি, বহি আপজ্জতি নো অন্তোতি সঙ্ঘিকং মঞ্চাদিং অজ্ঝোকাসে সন্থৰিত্ৱা পক্কমন্তো বহি আপজ্জতি নো অন্তো, অৱসেসং পন অন্তো চেৱ আপজ্জতি বহি চ. অন্তোসীমাযাতি আগন্তুকো আগন্তুকৱত্তং অদস্সেত্ৱা সছত্তুপাহনো ৱিহাৰং পৱিসন্তো উপচাৰসীমং ওক্কন্তমত্তোৱ আপজ্জতি. বহিসীমাযাতি গমিকো দাৰুভণ্ডপটিসামনাদিগমিকৱত্তং অপূৰেত্ৱা পক্কমন্তো উপচাৰসীমং অতিক্কন্তমত্তোৱ আপজ্জতি. অৱসেসং অন্তোসীমায চেৱ আপজ্জতি বহিসীমায চ. সতি ৱুড্ঢতৰে অনজ্ঝিট্ঠো ধম্মং ভাসন্তো সঙ্ঘমজ্ঝে আপজ্জতি নাম. গণমজ্ঝেপি পুগ্গলসন্তিকেপি এসেৱ নযো. কাযেন ৱুট্ঠাতীতি তিণৱত্থাৰকসমথেন ৱুট্ঠাতি. কাযং অচালেত্ৱা ৱাচায দেসেন্তস্স ৱাচায ৱুট্ঠাতি. ৱচীসম্পযুত্তং কাযকিৰিযং কত্ৱা দেসেন্তস্স কাযেন ৱাচায ৱুট্ঠাতি নাম. সঙ্ঘমজ্ঝে দেসনাগামিনীপি ৱুট্ঠানগামিনীপি ৱুট্ঠাতি. গণপুগ্গলমজ্ঝে পন দেসনাগামিনীযেৱ ৱুট্ঠাতি.
আগাড়্হায চেতেয্যাতি আগাড়্হায দড়্হভাৱায চেতেয্য; তজ্জনীযকম্মাদিকতস্স ৱত্তং ন পূৰযতো ইচ্ছমানো সঙ্ঘো উক্খেপনীযকম্মং কৰেয্যাতি অত্থো. অলজ্জী চ হোতি বালো চ অপকতত্তো চাতি এত্থ বালো ‘‘অযং ধম্মাধম্মং ন জানাতি’’ অপকতত্তো ৱা ‘‘আপত্তানাপত্তিং ন জানাতী’’তি ন এত্তাৱতা কম্মং কাতব্বং; বালভাৱমূলকং পন অপকতত্তভাৱমূলকঞ্চ আপত্তিং আপন্নস্স কম্মং কাতব্বন্তি অত্থো. অধিসীলে সীলৱিপন্নো নাম দ্ৱে আপত্তিক্খন্ধে আপন্নো; আচাৰৱিপন্নো নাম পঞ্চ আপত্তিক্খন্ধে আপন্নো; দিট্ঠিৱিপন্নো নাম অন্তগ্গাহিকায দিট্ঠিযা সমন্নাগতো. তেসং আপত্তিং অপস্সন্তানং অপ্পটিকৰোন্তানং দিট্ঠিঞ্চ অনিস্সজ্জন্তানংযেৱ কম্মং কাতব্বং.
কাযিকো দৱো নাম পাসকাদীহি জূতকীড়নাদিভেদো অনাচাৰো; ৱাচসিকো দৱো নাম মুখালম্বৰকৰণাদিভেদো অনাচাৰো; কাযিকৱাচসিকো নাম নচ্চনগাযনাদিভেদো দ্ৱীহিপি দ্ৱাৰেহি অনাচাৰো. কাযিকো অনাচাৰো নাম কাযদ্ৱাৰে পঞ্ঞত্তসিক্খাপদৱীতিক্কমো; ৱাচসিকো অনাচাৰো নাম ৱচীদ্ৱাৰে পঞ্ঞত্তসিক্খাপদৱীতিক্কমো; কাযিকৱাচসিকো নাম দ্ৱাৰদ্ৱযেপি পঞ্ঞত্তসিক্খাপদৱীতিক্কমো. কাযিকেন উপঘাতিকেনাতি কাযদ্ৱাৰে পঞ্ঞত্তস্স সিক্খাপদস্স অসিক্খনেন, যো হি তং ন সিক্খতি, সো নং উপঘাতেতি, তস্মা তস্স তং অসিক্খনং ‘‘কাযিকং উপঘাতিক’’ন্তি ৱুচ্চতি. সেসপদদ্ৱযেপি এসেৱ নযো. কাযিকেন মিচ্ছাজীৱেনাতি জঙ্ঘপেসনিকাদিনা ৱা গণ্ডফালনাদিনা ৱা ৱেজ্জকম্মেন; ৱাচসিকেনাতি সাসনউগ্গহণআৰোচনাদিনা; ততিযপদং উভযসম্পযোগৱসেন ৱুত্তং.
অলং ভিক্খু মা ভণ্ডনন্তি অলং ভিক্খু মা ভণ্ডনং কৰি, মা কলহং, মা ৱিৱাদং কৰীতি অত্থো. ন ৱোহৰিতব্বন্তি ন কিঞ্চি ৱত্তব্বং; ৱদতোপি হি তাদিসস্স ৱচনং ন সোতব্বং মঞ্ঞন্তি. ন কিস্মিঞ্চি পচ্চেকট্ঠানেতি কিস্মিঞ্চি বীজনগ্গাহাদিকে একস্মিম্পি জেট্ঠকট্ঠানে ন ঠপেতব্বোতি অত্থো. ওকাসকম্মং কাৰেন্তস্সাতি ‘‘কৰোতু আযস্মা ওকাসং, অহং তং ৱত্তুকামো’’তি এৱং ওকাসং কাৰেন্তস্স. নালং ওকাসকম্মং কাতুন্তি ‘‘কিং ত্ৱং কৰিস্সসী’’তি ওকাসো ন কাতব্বো. সৱচনীযং নাদাতব্বন্তি ৱচনং ন আদাতব্বং, ৱচনম্পি ন সোতব্বং; যত্থ গহেত্ৱা গন্তুকামো হোতি, ন তত্থ গন্তব্বন্তি অত্থো.
তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো ৱিনযোতি যং সো জানাতি, সো তস্স ৱিনযো নাম হোতি; সো ন পুচ্ছিতব্বোতি অত্থো. অনুযোগো ন দাতব্বোতি ‘‘ইদং কপ্পতী’’তি পুচ্ছন্তস্স পুচ্ছায ওকাসো ন দাতব্বো, ‘‘অঞ্ঞং পুচ্ছা’’তি ৱত্তব্বো. ইতি সো নেৱ পুচ্ছিতব্বো নাস্স পুচ্ছা সোতব্বাতি অত্থো. ৱিনযো ন সাকচ্ছাতব্বোতি ৱিনযপঞ্হো ন সাকচ্ছিতব্বো, কপ্পিযাকপ্পিযকথা ন সংসন্দেতব্বা.
ইদমপ্পহাযাতি এতং ব্ৰহ্মচাৰিপটিঞ্ঞাতাদিকং লদ্ধিং অৱিজহিত্ৱা. সুদ্ধং ব্ৰহ্মচাৰিন্তি খীণাসৱং ভিক্খুং. ‘‘পাতব্যতং আপজ্জতী’’তি পাতব্যভাৱং পটিসেৱনং আপজ্জতি. ‘‘ইদমপ্পহাযা’’তি ৱচনতো পন তং ব্ৰহ্মচাৰিপটিঞ্ঞাতং পহায খীণাসৱং ‘‘মুসা মযা ভণিতং, খমথ মে’’তি খমাপেত্ৱা ‘‘নত্থি কামেসু দোসো’’তি লদ্ধিং ৱিজহিত্ৱা গতিৱিসোধনং কৰেয্য. অকুসলমূলানীতি অকুসলানি চেৱ মূলানি চ, অকুসলানং ৱা মূলানি অকুসলমূলানি. কুসলমূলেসুপি এসেৱ নযো. দুট্ঠু চৰিতানি ৱিৰূপানি ৱা চৰিতানি দুচ্চৰিতানি. সুট্ঠু চৰিতানি সুন্দৰানি ৱা চৰিতানি সুচৰিতানি. কাযেন কৰণভূতেন কতং দুচ্চৰিতং কাযদুচ্চৰিতং. এস নযো সব্বত্থ. সেসং তত্থ তত্থ ৱুত্তনযত্তা উত্তানমেৱাতি.
তিকৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
চতুক্কৱাৰৱণ্ণনা
৩২৪. চতুক্কেসু সকৱাচায আপজ্জতি পৰৱাচায ৱুট্ঠাতীতি ৱচীদ্ৱাৰিকং পদসোধম্মাদিভেদং আপত্তিং আপজ্জিত্ৱা তিণৱত্থাৰকসমথট্ঠানং গতো পৰস্স কম্মৱাচায ৱুট্ঠাতি. পৰৱাচায আপজ্জতি সকৱাচায ৱুট্ঠাতীতি পাপিকায দিট্ঠিযা অপ্পটিনিস্সগ্গে পৰস্স কম্মৱাচায আপজ্জতি, পুগ্গলস্স সন্তিকে দেসেন্তো সকৱাচায ৱুট্ঠাতি. সকৱাচায আপজ্জতি সকৱাচায ৱুট্ঠাতীতি ৱচীদ্ৱাৰিকং পদসোধম্মাদিভেদং আপত্তিং সকৱাচায আপজ্জতি, দেসেত্ৱা ৱুট্ঠহন্তোপি সকৱাচায ৱুট্ঠাতি. পৰৱাচায আপজ্জতি পৰৱাচায ৱুট্ঠাতীতি যাৱততিযকং সঙ্ঘাদিসেসং পৰস্স কম্মৱাচায আপজ্জতি, ৱুট্ঠহন্তোপি পৰস্স পৰিৱাসকম্মৱাচাদীহি ৱুট্ঠাতি. ততো পৰেসু কাযদ্ৱাৰিকং কাযেন আপজ্জতি, দেসেন্তো ৱাচায ৱুট্ঠাতি. ৱচীদ্ৱাৰিকং ৱাচায আপজ্জতি, তিণৱত্থাৰকে কাযেন ৱুট্ঠাতি. কাযদ্ৱাৰিকং কাযেনআপজ্জতি, তমেৱ তিণৱত্থাৰকে কাযেন ৱুট্ঠাতি. ৱচীদ্ৱাৰিকং ৱাচায আপজ্জতি, তমেৱ দেসেন্তো ৱাচায ৱুট্ঠাতি. সঙ্ঘিকমঞ্চস্স অত্তনো পচ্চত্থৰণেন অনত্থৰতো কাযসম্ফুসনে লোমগণনায আপজ্জিতব্বাপত্তিং সহগাৰসেয্যাপত্তিঞ্চ পসুত্তো আপজ্জতি, পবুজ্ঝিত্ৱা পন আপন্নভাৱং ঞত্ৱা দেসেন্তো পটিবুদ্ধো ৱুট্ঠাতি. জগ্গন্তো আপজ্জিত্ৱা পন তিণৱত্থাৰকসমথট্ঠানে সযন্তো পটিবুদ্ধো আপজ্জতি পসুত্তো ৱুট্ঠাতি নাম. পচ্ছিমপদদ্ৱযম্পি ৱুত্তানুসাৰেনেৱ ৱেদিতব্বং.
অচিত্তকাপত্তিং অচিত্তকো আপজ্জতি নাম. পচ্ছা দেসেন্তো সচিত্তকো ৱুট্ঠাতি. সচিত্তকাপত্তিং সচিত্তকো আপজ্জতি নাম. তিণৱত্থাৰকট্ঠানে সযন্তো অচিত্তকো ৱুট্ঠাতি. সেসপদদ্ৱযম্পি ৱুত্তানুসাৰেনেৱ ৱেদিতব্বং. যো সভাগং আপত্তিং দেসেতি, অযং দেসনাপচ্চযা দুক্কটং আপজ্জন্তো পাচিত্তিযাদীসু অঞ্ঞতৰং দেসেতি, তঞ্চ দেসেন্তো দুক্কটং আপজ্জতি. তং পন দুক্কটং আপজ্জন্তো পাচিত্তিযাদিতো ৱুট্ঠাতি. পাচিত্তিযাদিতো চ ৱুট্ঠহন্তো তং আপজ্জতি. ইতি একস্স পুগ্গলস্স একমেৱ পযোগং সন্ধায ‘‘আপত্তিং আপজ্জন্তো দেসেতী’’তি ইদং চতুক্কং ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং.
কম্মচতুক্কে পাপিকায দিট্ঠিযা অপ্পটিনিস্সগ্গাপত্তিং কম্মেন আপজ্জতি, দেসেন্তো অকম্মেন ৱুট্ঠাতি. ৱিস্সট্ঠিআদিকং অকম্মেন আপজ্জতি, পৰিৱাসাদিনা কম্মেন ৱুট্ঠাতি. সমনুভাসনং কম্মেনেৱ আপজ্জতি, কম্মেন ৱুট্ঠাতি. সেসং অকম্মেন আপজ্জতি,অকম্মেনৱুট্ঠাতি.
পৰিক্খাৰচতুক্কে পঠমো সকপৰিক্খাৰো, দুতিযো সঙ্ঘিকোৱ ততিযো চেতিযসন্তকো, চতুত্থো গিহিপৰিক্খাৰো. সচে পন সো পত্তচীৱৰনৱকম্মভেসজ্জানং অত্থায আহটো হোতি, অৱাপুৰণং দাতুং অন্তো ঠপাপেতুঞ্চ ৱট্টতি.
সম্মুখাচতুক্কে পাপিকায দিট্ঠিযা অপ্পটিনিস্সগ্গাপত্তিং সঙ্ঘস্স সম্মুখা আপজ্জতি, ৱুট্ঠানকালে পন সঙ্ঘেন কিচ্চং নত্থীতি পৰম্মুখা ৱুট্ঠাতি. ৱিস্সট্ঠিআদিকং পৰম্মুখা আপজ্জতি, সঙ্ঘস্স সম্মুখা ৱুট্ঠাতি. সমনুভাসনং সঙ্ঘস্স সম্মুখা এৱ আপজ্জতি, সম্মুখা ৱুট্ঠাতি. সেসং সম্পজানমুসাৱাদাদিভেদং পৰম্মুখাৱ আপজ্জতি, পৰম্মুখাৱ ৱুট্ঠাতি. অজানন্তচতুক্কং অচিত্তকচতুক্কসদিসং.
লিঙ্গপাতুভাৱেনাতি সযিতস্সেৱ ভিক্খুস্স ৱা ভিক্খুনিযা ৱা লিঙ্গপৰিৱত্তে জাতে সহগাৰসেয্যাপত্তি হোতি ইদমেৱ তং পটিচ্চ ৱুত্তং. উভিন্নম্পি পন অসাধাৰণাপত্তি লিঙ্গপাতুভাৱেন ৱুট্ঠাতি. সহপটিলাভচতুক্কে যস্স ভিক্খুনো লিঙ্গং পৰিৱত্ততি, সো সহ লিঙ্গপটিলাভেন পঠমং উপ্পন্নৱসেন সেট্ঠভাৱেন চ পুৰিমং পুৰিসলিঙ্গং জহতি, পচ্ছিমে ইত্থিলিঙ্গে পতিট্ঠাতি, পুৰিসকুত্তপুৰিসাকাৰাদিৱসেন পৱত্তা কাযৱচীৱিঞ্ঞত্তিযো পটিপ্পস্সম্ভন্তি, ভিক্খূতি ৱা পুৰিসোতি ৱা এৱং পৱত্তা পণ্ণত্তিযো নিৰুজ্ঝন্তি, যানি ভিক্খুনীহি অসাধাৰণানি ছচত্তালীস সিক্খাপদানি তেহি অনাপত্তিযেৱ হোতি. দুতিযচতুক্কে পন যস্সা ভিক্খুনিযা লিঙ্গং পৰিৱত্ততি, সা পচ্ছাসমুপ্পত্তিযা ৱা হীনভাৱেন ৱা পচ্ছিমন্তি সঙ্খ্যং গতং ইত্থিলিঙ্গং জহতি, ৱুত্তপ্পকাৰেন পুৰিমন্তি সঙ্খ্যং গতে পুৰিসলিঙ্গে পতিট্ঠাতি. ৱুত্তৱিপৰীতা ৱিঞ্ঞত্তিযো পটিপ্পস্সম্ভন্তি, ভিক্খুনীতি ৱা ইত্থীতি ৱা এৱং পৱত্তা পণ্ণত্তিযোপি নিৰুজ্ঝন্তি, যানি ভিক্খূহি অসাধাৰণানি সতং তিংসঞ্চ সিক্খাপদানি, তেহি অনাপত্তিযেৱ হোতি.
চত্তাৰো সামুক্কংসাতি চত্তাৰো মহাপদেসা, তে হি ভগৱতা অনুপ্পন্নে ৱত্থুম্হি সযং উক্কংসিত্ৱা উক্খিপিত্ৱা ঠপিতত্তা ‘‘সামুক্কংসা’’তি ৱুচ্চন্তি. পৰিভোগাতি অজ্ঝোহৰণীযপৰিভোগা, উদকং পন অকালিকত্তা অপ্পটিগ্গহিতকং ৱট্টতি. যাৱকালিকাদীনি অপ্পটিগ্গহিতকানি অজ্ঝোহৰিতুং ন ৱট্টন্তি. চত্তাৰি মহাৱিকটানি কালোদিস্সত্তা যথাৱুত্তে কালে ৱট্টন্তি. উপাসকো সীলৱাতি পঞ্চ ৱা দস ৱা সীলানি গোপযমানো.
আগন্তুকাদিচতুক্কে সছত্তুপাহনো সসীসং পাৰুতো ৱিহাৰং পৱিসন্তো তত্থ ৱিচৰন্তো চ আগন্তুকোৱ আপজ্জতি, নো আৱাসিকো. আৱাসিকৱত্তং অকৰোন্তো পন আৱাসিকো আপজ্জতি, নো আগন্তুকো. সেসং কাযৱচীদ্ৱাৰিকং আপত্তিং উভোপি আপজ্জন্তি, অসাধাৰণং আপত্তিং নেৱ আগন্তুকো আপজ্জতি, নো আৱাসিকো. গমিযচতুক্কেপি গমিযৱত্তং অপূৰেত্ৱা গচ্ছন্তো গমিকো আপজ্জতি, নো আৱাসিকো. আৱাসিকৱত্তং অকৰোন্তো পন আৱাসিকো আপজ্জতি, নো গমিকো. সেসং উভোপি আপজ্জন্তি, অসাধাৰণং উভোপি নাপজ্জন্তি. ৱত্থুনানত্ততাদিচতুক্কে চতুন্নং পাৰাজিকানং অঞ্ঞমঞ্ঞং ৱত্থুনানত্ততাৱ হোতি,নআপত্তিনানত্ততা. সব্বাপি হি সা পাৰাজিকাপত্তিযেৱ. সঙ্ঘাদিসেসাদীসুপি এসেৱ নযো. ভিক্খুস্স চ ভিক্খুনিযা চ অঞ্ঞমঞ্ঞং কাযসংসগ্গে ভিক্খুস্স সঙ্ঘাদিসেসো ভিক্খুনিযা পাৰাজিকন্তি এৱং আপত্তিনানত্ততাৱ হোতি, ন ৱত্থুনানত্ততা, উভিন্নম্পি হি কাযসংসগ্গোৱ ৱত্থু. তথা ‘‘লসুণক্খাদনে ভিক্খুনিযা পাচিত্তিযং, ভিক্খুস্স দুক্কট’’ন্তি এৱমাদিনাপেত্থ নযেন যোজনা ৱেদিতব্বা. চতুন্নং পাৰাজিকানং তেৰসহি সঙ্ঘাদিসেসেহি সদ্ধিং ৱত্থুনানত্ততা চেৱ আপত্তিনানত্ততা চ. এৱং সঙ্ঘাদিসেসাদীনং অনিযতাদীহি. আদিতো পট্ঠায চত্তাৰি পাৰাজিকানি একতো আপজ্জন্তানং ভিক্খুভিক্খুনীনং নেৱ ৱত্থুনানত্ততা নো আপত্তিনানত্ততা. ৱিসুং আপজ্জন্তেসুপি সেসা সাধাৰণাপত্তিযো আপজ্জন্তেসুপি এসেৱ নযো.
ৱত্থুসভাগাদিচতুক্কে ভিক্খুস্স চ ভিক্খুনিযা চ কাযসংসগ্গে ৱত্থুসভাগতা, নো আপত্তিসভাগতা, চতূসু পাৰাজিকেসু আপত্তিসভাগতা, নো ৱত্থুসভাগতা. এস নযো সঙ্ঘাদিসেসাদীসু. ভিক্খুস্স চ ভিক্খুনিযা চ চতূসু পাৰাজিকেসু ৱত্থুসভাগতা চেৱ আপত্তিসভাগতা চ. এস নযো সব্বাসু সাধাৰণাপত্তীসু. অসাধাৰণাপত্তিযং নেৱ ৱত্থুসভাগতা নো আপত্তিসভাগতা. যো হি পুৰিমচতুক্কে পঠমো পঞ্হো, সো ইধ দুতিযো; যো চ তত্থ দুতিযো, সো ইধ পঠমো. ততিযচতুত্থেসু নানাকৰণং নত্থি.
উপজ্ঝাযচতুক্কে সদ্ধিৱিহাৰিকস্স উপজ্ঝাযেন কত্তব্বৱত্তস্স অকৰণে আপত্তিং উপজ্ঝাযো আপজ্জতি, নো সদ্ধিৱিহাৰিকো উপজ্ঝাযস্স কত্তব্বৱত্তং অকৰোন্তো সদ্ধিৱিহাৰিকো আপজ্জতি, নো উপজ্ঝাযো; সেসং উভোপি আপজ্জন্তি, অসাধাৰণং উভোপি নাপজ্জন্তি. আচৰিযচতুক্কেপি এসেৱ নযো.
আদিযন্তচতুক্কে পাদং ৱা অতিৰেকপাদং ৱা সহত্থা আদিযন্তো গৰুকং আপজ্জতি, ঊনকপাদং গণ্হাহীতি আণত্তিযা অঞ্ঞং পযোজেন্তো লহুকং আপজ্জতি. এতেন নযেন সেসপদত্তযং ৱেদিতব্বং.
অভিৱাদনাৰহচতুক্কে ভিক্খুনীনং তাৱ ভত্তগ্গে নৱমভিক্খুনিতো পট্ঠায উপজ্ঝাযাপি অভিৱাদনাৰহা নো পচ্চুট্ঠানাৰহা. অৱিসেসেন চ ৱিপ্পকতভোজনস্স ভিক্খুস্স যো কোচি ৱুড্ঢতৰো. সট্ঠিৱস্সস্সাপি পাৰিৱাসিকস্স সমীপগতো তদহুপসম্পন্নোপি পচ্চুট্ঠানাৰহো নো অভিৱাদনাৰহো. অপ্পটিক্খিত্তেসু ঠানেসু ৱুড্ঢো নৱকস্স অভিৱাদনাৰহো চেৱ পচ্চুট্ঠানাৰহো চ. নৱকো পন ৱুড্ঢস্স নেৱ অভিৱাদনাৰহো ন পচ্চুট্ঠানাৰহো. আসনাৰহচতুক্কস্স পঠমপদং পুৰিমচতুক্কে দুতিযপদেন, দুতিযপদঞ্চ পঠমপদেন অত্থতো সদিসং.
কালচতুক্কে পৱাৰেত্ৱা ভুঞ্জন্তো কালে আপজ্জতি নো ৱিকালে, ৱিকালভোজনাপত্তিং ৱিকালে আপজ্জতি নো কালে, সেসং কালে চেৱ আপজ্জতি ৱিকালে চ, অসাধাৰণং নেৱ কালে নো ৱিকালে. পটিগ্গহিতচতুক্কে পুৰেভত্তং পটিগ্গহিতামিসং কালে কপ্পতি নো ৱিকালে. পানকং ৱিকালে কপ্পতি, পুনদিৱসম্হি নো কালে. সত্তাহকালিকং যাৱজীৱিকং কালে চেৱ কপ্পতি ৱিকালে চ. অত্তনো অত্তনো কালাতীতং যাৱকালিকাদিত্তযং অকপ্পিযমংসং উগ্গহিতকমপ্পটিগ্গহিতকঞ্চ নেৱ কালে কপ্পতি নো ৱিকালে.
পচ্চন্তিমচতুক্কে সমুদ্দে সীমং বন্ধন্তো পচ্চন্তিমেসু জনপদেসু আপজ্জতি, নো মজ্ঝিমেসু; পঞ্চৱগ্গেন গণেন উপসম্পাদেন্তো গুণঙ্গুণূপাহনং ধুৱনহানং চম্মত্থৰণানি চ মজ্ঝিমেসু জনপদেসু আপজ্জতি নো পচ্চন্তিমেসু. ইমানি চত্তাৰি ‘‘ইধ ন কপ্পন্তী’’তি ৱদন্তোপি পচ্চন্তিমেসু আপজ্জতি, ‘‘ইধ কপ্পন্তী’’তি ৱদন্তো পন মজ্ঝিমেসু আপজ্জতি. সেসাপত্তিং উভযত্থ আপজ্জতি, অসাধাৰণং ন কত্থচি আপজ্জতি. দুতিযচতুক্কে পঞ্চৱগ্গেন গণেন উপসম্পদাদি চতুব্বিধম্পি ৱত্থু পচ্চন্তিমেসু জনপদেসু কপ্পতি. ‘‘ইদং কপ্পতী’’তি দীপেতুম্পি তত্থেৱ কপ্পতি নো মজ্ঝিমেসু. ‘‘ইদং ন কপ্পতী’’তি দীপেতুং পন মজ্ঝিমেসু জনপদেসু কপ্পতি নো পচ্চন্তিমেসু. সেসং ‘‘অনুজানামি ভিক্খৱে পঞ্চ লোণানী’’তিআদি অনুঞ্ঞাতকং উভযত্থ কপ্পতি. যং পন অকপ্পিযন্তি পটিক্খিত্তং, তং উভযত্থাপি ন কপ্পতি.
অন্তোআদিচতুক্কে অনুপখজ্জ সেয্যাদিং অন্তো আপজ্জতি নো বহি, অজ্ঝোকাসে সঙ্ঘিকমঞ্চাদীনি নিক্খিপিত্ৱা পক্কমন্তো বহি আপজ্জতি নো অন্তো, সেসং অন্তো চেৱ বহি চ, অসাধাৰণং নেৱ অন্তো ন বহি. অন্তোসীমাদিচতুক্কে আগন্তুকো ৱত্তং অপূৰেন্তো অন্তোসীমায আপজ্জতি, গমিযো বহিসীমায মুসাৱাদাদিং অন্তোসীমায চ বহিসীমায চ আপজ্জতি,অসাধাৰণং ন কত্থচি. গামচতুক্কে অন্তৰঘৰপটিসংযুত্তং সেখিযপঞ্ঞত্তিং গামে আপজ্জতি নো অৰঞ্ঞে. ভিক্খুনী অৰুণং উট্ঠাপযমানা অৰঞ্ঞে আপজ্জতি নো গামে. মুসাৱাদাদিং গামে চেৱ আপজ্জতি অৰঞ্ঞে চ, অসাধাৰণং ন কত্থচি.
চত্তাৰো পুব্বকিচ্চাতি ‘‘সম্মজ্জনী পদীপো চ উদকং আসনেন চা’’তি ইদং চতুব্বিধং পুব্বকৰণন্তি ৱুচ্চতীতি ৱুত্তং. ‘‘ছন্দপাৰিসুদ্ধিউতুক্খানং ভিক্খুগণনা চ ওৱাদো’’তি ইমে পন ‘‘চত্তাৰো পুব্বকিচ্চা’’তি ৱেদিতব্বা. চত্তাৰো পত্তকল্লাতি উপোসথো যাৱতিকা চ ভিক্খূ কম্মপ্পত্তা তে আগতা হোন্তি, সভাগাপত্তিযো ন ৱিজ্জন্তি, ৱজ্জনীযা চ পুগ্গলা তস্মিং ন হোন্তি, পত্তকল্লন্তি ৱুচ্চতীতি. চত্তাৰি অনঞ্ঞপাচিত্তিযানীতি ‘‘এতদেৱ পচ্চযং কৰিত্ৱা অনঞ্ঞং পাচিত্তিয’’ন্তি এৱং ৱুত্তানি অনুপখজ্জসেয্যাকপ্পনসিক্খাপদং ‘‘এহাৱুসো গামং ৱা নিগমং ৱা’’তি সিক্খাপদং, সঞ্চিচ্চ কুক্কুচ্চউপদহনং, উপস্সুতিতিট্ঠনন্তি ইমানি চত্তাৰি. চতস্সো ভিক্খুসম্মুতিযোতি ‘‘একৰত্তম্পি চে ভিক্খু তিচীৱৰেন ৱিপ্পৱসেয্য অঞ্ঞত্ৰ ভিক্খুসম্মুতিযা, অঞ্ঞং নৱং সন্থতং কাৰাপেয্য অঞ্ঞত্ৰ ভিক্খুসম্মুতিযা, ততো চে উত্তৰি ৱিপ্পৱসেয্য অঞ্ঞত্ৰ ভিক্খুসম্মুতিযা, দুট্ঠুল্লং আপত্তিং অনুপসম্পন্নস্স আৰোচেয্য অঞ্ঞত্ৰ ভিক্খুসম্মুতিযা’’তি এৱং আগতা তেৰসহি সম্মুতীহি মুত্তা সম্মুতিযো. গিলানচতুক্কে অঞ্ঞভেসজ্জেন কৰণীযেন লোলতায অঞ্ঞং ৱিঞ্ঞাপেন্তো গিলানো আপজ্জতি, অভেসজ্জকৰণীযেন ভেসজ্জং ৱিঞ্ঞাপেন্তো অগিলানো আপজ্জতি, মুসাৱাদাদিং উভোপি আপজ্জন্তি, অসাধাৰণং উভোপি নাপজ্জন্তি. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.
চতুক্কৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
পঞ্চকৱাৰৱণ্ণনা
৩২৫. পঞ্চকেসু পঞ্চ পুগ্গলা নিযতাতি আনন্তৰিযানমেৱেতং গহণং. পঞ্চ ছেদনকা আপত্তিযো নাম পমাণাতিক্কন্তে মঞ্চপীঠে নিসীদনকণ্ডুপ্পটিচ্ছাদিৱস্সিকসাটিকাসু সুগতচীৱৰে চ ৱেদিতব্বা. পঞ্চহাকাৰেহীতি অলজ্জিতা, অঞ্ঞাণতা, কুক্কুচ্চপ্পকততা, অকপ্পিযে কপ্পিযসঞ্ঞিতা, কপ্পিযে অকপ্পিযসঞ্ঞিতাতি ইমেহি পঞ্চহি. পঞ্চ আপত্তিযো মুসাৱাদপচ্চযাতি পাৰাজিকথুল্লচ্চযদুক্কটসঙ্ঘাদিসেসপাচিত্তিযা. অনামন্তচাৰোতি ‘‘সন্তং ভিক্খুং অনাপুচ্ছা পুৰেভত্তং পচ্ছাভত্তং কুলেসু চাৰিত্তং আপজ্জেয্যা’’তি ইমস্স আপুচ্ছিত্ৱা চাৰস্স অভাৱো. অনধিট্ঠানন্তি ‘‘গণভোজনে অঞ্ঞত্ৰ সমযা’’তি ৱুত্তং সমযং অধিট্ঠহিত্ৱা ভোজনং অধিট্ঠানং নাম; তথা অকৰণং অনধিট্ঠানং. অৱিকপ্পনা নাম যা পৰম্পৰভোজনে ৱিকপ্পনা ৱুত্তা, তস্সা অকৰণং. ইমানি হি পঞ্চ পিণ্ডপাতিকস্স ধুতঙ্গেনেৱ পটিক্খিত্তানি. উস্সঙ্কিতপৰিসঙ্কিতোতি যে পস্সন্তি, যে সুণন্তি, তেহি উস্সঙ্কিতো চেৱ পৰিসঙ্কিতো চ. অপি অকুপ্পধম্মো খীণাসৱোপি সমানো, তস্মা অগোচৰা পৰিহৰিতব্বা. ন হি এতেসু সন্দিস্সমানো অযসতো ৱা গৰহতো ৱা মুচ্চতি. সোসানিকন্তি সুসানে পতিতকং. পাপণিকন্তি আপণদ্ৱাৰে পতিতকং. থূপচীৱৰন্তি ৱম্মিকং পৰিক্খিপিত্ৱা বলিকম্মকতং. আভিসেকিকন্তি নহানট্ঠানে ৱা ৰঞ্ঞো অভিসেকট্ঠানে ৱা ছড্ডিতচীৱৰং. ভতপটিযাভতন্তি সুসানং নেত্ৱা পুন আনীতকং. পঞ্চ মহাচোৰা উত্তৰিমনুস্সধম্মে ৱুত্তা.
পঞ্চাপত্তিযো কাযতো সমুট্ঠন্তীতি পঠমেন আপত্তিসমুট্ঠানেন পঞ্চ আপত্তিযো আপজ্জতি, ‘‘ভিক্খু কপ্পিযসঞ্ঞী সঞ্ঞাচিকায কুটিং কৰোতী’’তি এৱং অন্তৰপেয্যালে ৱুত্তাপত্তিযো. পঞ্চ আপত্তিযো কাযতো চ ৱাচতো চাতি ততিযেন আপত্তিসমুট্ঠানেন পঞ্চ আপত্তিযো আপজ্জতি, ‘‘ভিক্খু কপ্পিযসঞ্ঞী সংৱিদহিত্ৱা কুটিং কৰোতী’’তি এৱং তত্থেৱ ৱুত্তা আপত্তিযো. দেসনাগামিনিযোতি ঠপেত্ৱা পাৰাজিকঞ্চ সঙ্ঘাদিসেসঞ্চ অৱসেসা.
পঞ্চ কম্মানীতি তজ্জনীযনিযস্সপব্বাজনীযপটিসাৰণীযানি চত্তাৰি উক্খেপনীযঞ্চ তিৱিধম্পি একন্তি পঞ্চ. যাৱততিযকে পঞ্চাতি উক্খিত্তানুৱত্তিকায ভিক্খুনিযা যাৱততিযং সমনুভাসনায অপ্পটিনিস্সজ্জন্তিযা পাৰাজিকং থুল্লচ্চযং দুক্কটন্তি তিস্সো, ভেদকানুৱত্তকাদিসমনুভাসনাসু সঙ্ঘাদিসেসো, পাপিকায দিট্ঠিযা অপ্পটিনিস্সগ্গে পাচিত্তিযং. অদিন্নন্তি অঞ্ঞেন অদিন্নং. অৱিদিতন্তি পটিগ্গণ্হামীতি চেতনায অভাৱেন অৱিদিতং. অকপ্পিযন্তি পঞ্চহি সমণকপ্পেহি অকপ্পিযকতং; যং ৱা পনঞ্ঞম্পি অকপ্পিযমংসং অকপ্পিযভোজনং. অকতাতিৰিত্তন্তি পৱাৰেত্ৱা অতিৰিত্তং অকতং. সমজ্জদানন্তি নটসমজ্জাদিদানং. উসভদানন্তি গোগণস্স অন্তৰে উসভৱিস্সজ্জনং. চিত্তকম্মদানন্তি আৱাসং কাৰেত্ৱা তত্থ চিত্তকম্মং কাৰেতুং ৱট্টতি. ইদং পন পটিভানচিত্তকম্মদানং সন্ধায ৱুত্তং. ইমানি হি পঞ্চ কিঞ্চাপি লোকস্স পুঞ্ঞসম্মতানি, অথ খো অপুঞ্ঞানি অকুসলানিযেৱ. উপ্পন্নং পটিভানন্তি এত্থ পটিভানন্তি কথেতুকম্যতা ৱুচ্চতি. ইমে পঞ্চ দুপ্পটিৱিনোদযাতি ন সুপটিৱিনোদযা; উপাযেন পন কাৰণেন অনুৰূপাহি পচ্চৱেক্খনাঅনুসাসনাদীহি সক্কা পটিৱিনোদেতুন্তি অত্থো.
সকচিত্তং পসীদতীতি এত্থ ইমানি ৱত্থূনি – কটঅন্ধকাৰৱাসী ফুস্সদেৱত্থেৰো কিৰ চেতিযঙ্গণং সম্মজ্জিত্ৱা একংসং উত্তৰাসঙ্গং কৰিত্ৱা সিন্দুৱাৰকুসুমসন্থতমিৱ সমৱিপ্পকিণ্ণৱালিকং চেতিযঙ্গণং ওলোকেন্তো বুদ্ধাৰম্মণং পীতিপামোজ্জং উপ্পাদেত্ৱা অট্ঠাসি. তস্মিং খণে মাৰো পব্বতপাদে নিব্বত্তকাড়মক্কটো ৱিয হুত্ৱা চেতিযঙ্গণে গোমযং ৱিপ্পকিৰন্তো গতো. থেৰো নাসক্খি অৰহত্তং পাপুণিতুং, সম্মজ্জিত্ৱা অগমাসি. দুতিযদিৱসেপি জৰগ্গৱো হুত্ৱা তাদিসমেৱ ৱিপ্পকাৰং অকাসি. ততিযদিৱসে ৱঙ্কপাদং মনুস্সত্তভাৱং নিম্মিনিত্ৱা পাদেন পৰিকসন্তো অগমাসি. থেৰো ‘‘এৱৰূপো বীভচ্ছপুৰিসো সমন্তা যোজনপ্পমাণেসু গোচৰগামেসু নত্থি, সিযা নু খো মাৰো’’তি চিন্তেত্ৱা ‘‘মাৰোসি ত্ৱ’’ন্তি আহ. ‘‘আম, ভন্তে, মাৰোম্হি, ন দানি তে ৱঞ্চেতুং অসক্খি’’ন্তি. ‘‘দিট্ঠপুব্বো তযা তথাগতো’’তি? ‘‘আম, দিট্ঠপুব্বো’’তি. ‘‘মাৰো নাম মহানুভাৱো হোতি, ইঙ্ঘ তাৱ বুদ্ধস্স ভগৱতো অত্তভাৱসদিসং অত্তভাৱং নিম্মিনাহী’’তি? ‘‘ন সক্কা, ভন্তে, তাদিসং ৰূপং নিম্মিনিতুং; অপিচ খো পন তংসৰিক্খকং পতিৰূপকং নিম্মিনিস্সামী’’তি সকভাৱং ৱিজহিত্ৱা বুদ্ধৰূপসদিসেন অত্তভাৱেন অট্ঠাসি. থেৰো মাৰং ওলোকেত্ৱা ‘‘অযং তাৱ সৰাগদোসমোহো এৱং সোভতি, কথং নু খো ভগৱা ন সোভতি সব্বসো ৱীতৰাগদোসমোহো’’তি বুদ্ধাৰম্মণং পীতিং পটিলভিত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. মাৰো ‘‘ৱঞ্চিতোম্হি তযা, ভন্তে’’তি আহ. থেৰোপি ‘‘কিং অত্থি জৰমাৰ, তাদিসং ৱঞ্চেতু’’ন্তি আহ. লোকন্তৰৱিহাৰেপি দত্তো নাম দহৰভিক্খু চেতিযঙ্গণং সম্মজ্জিত্ৱা ওলোকেন্তো ওদাতকসিণং পটিলভি. অট্ঠ সমাপত্তিযো নিব্বত্তেসি. ততো ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা ফলত্তযং সচ্ছাকাসি.
পৰচিত্তং পসীদতীতি এত্থ ইমানি ৱত্থূনি – তিস্সো নাম দহৰভিক্খু জম্বুকোলচেতিযঙ্গণং সম্মজ্জিত্ৱা সঙ্কাৰছড্ডনিং হত্থেন গহেত্ৱাৱ অট্ঠাসি. তস্মিং খণে তিস্সদত্তত্থেৰো নাম নাৱাতো ওৰুয্হ চেতিযঙ্গণং ওলোকেন্তো ভাৱিতচিত্তেন সম্মট্ঠট্ঠানন্তি ঞত্ৱা পঞ্হাসহস্সং পুচ্ছি, ইতৰো সব্বং ৱিস্সজ্জেসি. অঞ্ঞতৰস্মিম্পি ৱিহাৰে থেৰো চেতিযঙ্গণং সম্মজ্জিত্ৱা ৱত্তং পৰিচ্ছিন্দি. যোনকৱিসযতো চেতিযৱন্দকা চত্তাৰো থেৰা আগন্ত্ৱা চেতিযঙ্গণং দিস্ৱা অন্তো অপ্পৱিসিত্ৱা দ্ৱাৰেযেৱ ঠত্ৱা একো থেৰো অট্ঠ কপ্পে অনুস্সৰি, একো সোড়স, একো ৱীসতি, একো তিংস কপ্পে অনুস্সৰি.
দেৱতা অত্তমনা হোন্তীতি এত্থ ইদং ৱত্থু – একস্মিং কিৰ ৱিহাৰে একো ভিক্খু চেতিযঙ্গণঞ্চ বোধিযঙ্গণঞ্চ সম্মজ্জিত্ৱা নহাযিতুং গতো. দেৱতা ‘‘ইমস্স ৱিহাৰস্স কতকালতো পট্ঠায এৱং ৱত্তং পূৰেত্ৱা সম্মট্ঠপুব্বো ভিক্খু নত্থী’’তি পসন্নচিত্তা পুপ্ফহত্থা অট্ঠংসু. থেৰো আগন্ত্ৱা ‘‘কতৰগামৱাসিকাত্থা’’তি আহ. ‘‘ভন্তে, ইধেৱ ৱসাম, ইমস্স ৱিহাৰস্স কতকালতো পট্ঠায এৱং ৱত্তং পূৰেত্ৱা সম্মট্ঠপুব্বো ভিক্খু নত্থীতি তুম্হাকং, ভন্তে, ৱত্তে পসীদিত্ৱা পুপ্ফহত্থা ঠিতাম্হা’’তি দেৱতা আহংসু.
পাসাদিকসংৱত্তনিকন্তি এত্থ ইদং ৱত্থু – একং কিৰ অমচ্চপুত্তং অভযত্থেৰঞ্চ আৰব্ভ অযং কথা উদপাদি ‘‘কিং নু খো অমচ্চপুত্তো পাসাদিকো, অভযত্থেৰোতি উভোপি নে একস্মিং ঠানে ওলোকেস্সামা’’তি. ঞাতকা অমচ্চপুত্তং অলঙ্কৰিত্ৱা মহাচেতিযং ৱন্দাপেস্সামাতি অগমংসু. থেৰমাতাপি পাসাদিকং চীৱৰং কাৰেত্ৱা পুত্তস্স পহিণি, ‘‘পুত্তো মে কেসে ছিন্দাপেত্ৱা ইমং চীৱৰং পাৰুপিত্ৱা ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱুতো মহাচেতিযং ৱন্দতূ’’তি. অমচ্চপুত্তো ঞাতিপৰিৱুতো পাচীনদ্ৱাৰেন চেতিযঙ্গণং আৰুড়্হো, অভযত্থেৰো ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱুতো দক্খিণদ্ৱাৰেন চেতিযঙ্গণং আৰুহিত্ৱা চেতিযঙ্গণে তেন সদ্ধিং সমাগন্ত্ৱা আহ – ‘‘কিং ত্ৱং, আৱুসো, মহল্লকত্থেৰস্স সম্মট্ঠট্ঠানে কচৱৰং ছড্ডেত্ৱা মযা সদ্ধিং যুগগ্গাহং গণ্হাসী’’তি. অতীতত্তভাৱে কিৰ অভযত্থেৰো মহল্লকত্থেৰো নাম হুত্ৱা গোচৰগামে চেতিযঙ্গণং সম্মজ্জি, অমচ্চপুত্তো মহাউপাসকো হুত্ৱা সম্মট্ঠট্ঠানে কচৱৰং গহেত্ৱা ছড্ডেসি.
সত্থুসাসনং কতং হোতীতি ইদং সম্মজ্জনৱত্তং নাম বুদ্ধেহি ৱণ্ণিতং, তস্মা তং কৰোন্তেন সত্থুসাসনং কতং হোতি. তত্ৰিদং ৱত্থু – আযস্মা কিৰ সাৰিপুত্তো হিমৱন্তং গন্ত্ৱা একস্মিং পব্ভাৰে অসম্মজ্জিত্ৱাৱ নিৰোধং সমাপজ্জিত্ৱা নিসীদি. ভগৱা আৱজ্জন্তো থেৰস্স অসম্মজ্জিত্ৱা নিসিন্নভাৱং ঞত্ৱা আকাসেন গন্ত্ৱা থেৰস্স পুৰতো অসম্মট্ঠট্ঠানে পাদানি দস্সেত্ৱা পচ্চাগঞ্ছি. থেৰো সমাপত্তিতো ৱুট্ঠিতো ভগৱতো পাদানি দিস্ৱা বলৱহিৰোত্তপ্পং পচ্চুপট্ঠাপেত্ৱা জণ্ণুকেহি পতিট্ঠায ‘‘অসম্মজ্জিত্ৱা নিসিন্নভাৱং ৱত মে সত্থা অঞ্ঞাসি, সঙ্ঘমজ্ঝে দানি চোদনং কাৰেস্সামী’’তি দসবলস্স সন্তিকং গন্ত্ৱা ৱন্দিত্ৱা নিসীদি. ভগৱা ‘‘কুহিং গতোসি, সাৰিপুত্তা’’তি ৱত্ৱা ‘‘ন পতিৰূপং দানি তে ময্হং অনন্তৰে ঠানে ঠত্ৱা ৱিচৰন্তস্স অসম্মজ্জিত্ৱা নিসীদিতু’’ন্তি আহ. ততো পট্ঠায থেৰো গণ্ঠিকপটিমুঞ্চনট্ঠানেপি তিট্ঠন্তো পাদেন কচৱৰং ৱিযূহিত্ৱাৱ তিট্ঠতি.
অত্তনো ভাসপৰিযন্তং ন উগ্গণ্হাতীতি ‘‘ইমস্মিং ৱত্থুস্মিং এত্তকং সুত্তং উপলব্ভতি, এত্তকো ৱিনিচ্ছযো, এত্তকং সুত্তঞ্চ ৱিনিচ্ছযঞ্চ ৱক্খামী’’তি এৱং অত্তনো ভাসপৰিযন্তং ন উগ্গণ্হাতি. ‘‘অযং চোদকস্স পুৰিমকথা, অযং পচ্ছিমকথা, অযং চুদিতকস্স পুৰিমকথা, অযং পচ্ছিমকথা, এত্তকং গয্হূপগং, এত্তকং ন গয্হূপগ’’ন্তি এৱং অনুগ্গণ্হন্তো পন পৰস্স ভাসপৰিযন্তং ন উগ্গণ্হাতি নাম. আপত্তিং ন জানাতীতি পাৰাজিকং ৱা সঙ্ঘাদিসেসং ৱাতি সত্তন্নং আপত্তিক্খন্ধানং নানাকৰণং ন জানাতি. মূলন্তি দ্ৱে আপত্তিযা মূলানি কাযো চ ৱাচা চ, তানি ন জানাতি. সমুদযন্তি ছ আপত্তিসমুট্ঠানানি আপত্তিসমুদযো নাম, তানি ন জানাতি. পাৰাজিকাদীনং ৱত্থুং ন জানাতীতিপি ৱুত্তং হোতি. নিৰোধন্তি অযং আপত্তি দেসনায নিৰুজ্ঝতি, ৱূপসম্মতি, অযং ৱুট্ঠানেনাতি এৱং আপত্তিনিৰোধং ন জানাতি. সত্ত সমথে অজানন্তো পন আপত্তিনিৰোধগামিনিপটিপদং ন জানাতি.
অধিকৰণপঞ্চকে অধিকৰণং নাম চত্তাৰি অধিকৰণানি. অধিকৰণস্স মূলং নাম তেত্তিংস মূলানি – ৱিৱাদাধিকৰণস্স দ্ৱাদস মূলানি, অনুৱাদাধিকৰণস্স চুদ্দস, আপত্তাধিকৰণস্স ছ, কিচ্চাধিকৰণস্স একং; তানি পৰতো আৱি ভৱিস্সন্তি. অধিকৰণসমুদযো নাম অধিকৰণসমুট্ঠানং. ৱিৱাদাধিকৰণং অট্ঠাৰস ভেদকৰৱত্থূনি নিস্সায উপ্পজ্জতি; অনুৱাদাধিকৰণং চতস্সো ৱিপত্তিযো; আপত্তাধিকৰণং সত্তাপত্তিক্খন্ধে; কিচ্চাধিকৰণং চত্তাৰি সঙ্ঘকিচ্চানীতি ইমং ৱিভাগং ন জানাতীতি অত্থো. অধিকৰণনিৰোধং ন জানাতীতি ধম্মেন ৱিনযেন সত্থুসাসনেন মূলামূলং গন্ত্ৱা ৱিনিচ্ছযসমথং পাপেতুং ন সক্কোতি; ‘‘ইদং অধিকৰণং দ্ৱীহি, ইদং চতূহি, ইদং তীহি ইদং একেন সমথেন সম্মতী’’তি এৱং সত্ত সমথে অজানন্তো পন অধিকৰণনিৰোধগামিনিপটিপদং ন জানাতি নাম. ৱত্থুং ন জানাতীতি ‘‘ইদং পাৰাজিকস্স ৱত্থু, ইদং সঙ্ঘাদিসেসস্সা’’তি এৱং সত্তন্নং আপত্তিক্খন্ধানং ৱত্থুং ন জানাতি. নিদানন্তি ‘‘সত্তন্নং নিদানানং ইদং সিক্খাপদং এত্থ পঞ্ঞত্তং, ইদং এত্থা’’তি ন জানাতি. পঞ্ঞত্তিং ন জানাতীতি তস্মিং তস্মিং সিক্খাপদে পঠমপঞ্ঞত্তিং ন জানাতি. অনুপঞ্ঞত্তিন্তি পুনপ্পুনং পঞ্ঞত্তিং ন জানাতি. অনুসন্ধিৱচনপথন্তি কথানুসন্ধি-ৱিনিচ্ছযানুসন্ধিৱসেন ৱত্থুং ন জানাতি. ঞত্তিং ন জানাতীতি সব্বেন সব্বং ঞত্তিং ন জানাতি. ঞত্তিযা কৰণং ন জানাতীতি ঞত্তিকিচ্চং ন জানাতি, ওসাৰণাদীসু নৱসু ঠানেসু ঞত্তিকম্মং নাম হোতি, ঞত্তিদুতিযঞত্তিচতুত্থকম্মেসু ঞত্তিযা কম্মপ্পত্তো হুত্ৱা তিট্ঠতীতি ন জানাতি. ন পুব্বকুসলো হোতি ন অপৰকুসলোতি পুব্বে কথেতব্বঞ্চ পচ্ছা কথেতব্বঞ্চ ন জানাতি, ঞত্তি নাম পুব্বে ঠপেতব্বা, পচ্ছা ন ঠপেতব্বাতিপি ন জানাতি. অকালঞ্ঞূ চ হোতীতি কালং ন জানাতি, অনজ্ঝিট্ঠো অযাচিতো ভাসতি, ঞত্তিকালম্পি ঞত্তিখেত্তম্পি ঞত্তিওকাসম্পি ন জানাতি.
মন্দত্তা মোমূহত্তাতি কেৱলং অঞ্ঞাণেন মোমূহভাৱেন ধুতঙ্গে আনিসংসং অজানিত্ৱা. পাপিচ্ছোতি তেন অৰঞ্ঞৱাসেন পচ্চযলাভং পত্থযমানো. পৱিৱেকন্তি কাযচিত্তউপধিৱিৱেকং. ইদমত্থিতন্তি ইমায কল্যাণায পটিপত্তিযা অত্থো এতস্সাতি ইদমত্থি, ইদমত্থিনো ভাৱো ইদমত্থিতা; তং ইদমত্থিতংযেৱ নিস্সায ন অঞ্ঞং কিঞ্চি লোকামিসন্তি অত্থো.
উপোসথং ন জানাতীতি নৱৱিধং উপোসথং ন জানাতি. উপোসথকম্মন্তি অধম্মেনৱগ্গাদিভেদং চতুব্বিধং উপোসথকম্মং ন জানাতি. পাতিমোক্খন্তি দ্ৱে মাতিকা ন জানাতি. পাতিমোক্খুদ্দেসন্তি সব্বম্পি নৱৱিধং পাতিমোক্খুদ্দেসং ন জানাতি. পৱাৰণন্তি নৱৱিধং পৱাৰণং ন জানাতি. পৱাৰণাকম্মং উপোসথকম্মসদিসমেৱ.
অপাসাদিকপঞ্চকে – অপাসাদিকন্তি কাযদুচ্চৰিতাদি অকুসলকম্মং ৱুচ্চতি. পাসাদিকন্তি কাযসুচৰিতাদি কুসলকম্মং ৱুচ্চতি. অতিৱেলন্তি ৱেলং অতিক্কম্ম বহুতৰং কালং কুলেসু অপ্পং ৱিহাৰেতি অত্থো. ওতাৰোতি কিলেসানং অন্তো ওতৰণং. সংকিলিট্ঠন্তি দুট্ঠুল্লাপত্তিকাযসংসগ্গাদিভেদং. ৱিসুদ্ধিপঞ্চকেপৱাৰণাগ্গহণেন নৱৱিধাপি পৱাৰণা ৱেদিতব্বা. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.
পঞ্চকৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
ছক্কৱাৰৱণ্ণনা
৩২৬. ছক্কেসু – ছ সামীচিযোতি ‘‘সো চ ভিক্খু অনব্ভিতো, তে চ ভিক্খূ গাৰয্হা, অযং তত্থ সামীচি’’, ‘‘যুঞ্জন্তাযস্মন্তো সকং, মা ৱো সকং ৱিনস্সাতি অযং তত্থ সামীচি’’, ‘‘অযং তে ভিক্খু পত্তো যাৱ ভেদনায ধাৰেতব্বোতি অযং তত্থ সামীচি’’, ‘‘ততো নীহৰিত্ৱা ভিক্খূহি সদ্ধিং সংৱিভজিতব্বং, অযং তত্থ সামীচি’’, ‘‘অঞ্ঞাতব্বং পৰিপুচ্ছিতব্বং পৰিপঞ্হিতব্বং, অযং তত্থ সামীচি’’, ‘‘যস্স ভৱিস্সতি সো হৰিস্সতীতি অযং তত্থ সামীচী’’তি ইমা ভিক্খুপাতিমোক্খেযেৱ ছ সামীচিযো. ছ ছেদনকাতি পঞ্চকে ৱুত্তা পঞ্চ ভিক্খুনীনং উদকসাটিকায সদ্ধিং ছ. ছহাকাৰেহীতি অলজ্জিতা অঞ্ঞাণতা কুক্কুচ্চপকততা অকপ্পিযে কপ্পিযসঞ্ঞিতা কপ্পিযে অকপ্পিযসঞ্ঞিতা সতিসম্মোসাতি. তত্থ একৰত্তছাৰত্তসত্তাহাতিক্কমাদীসু আপত্তিং সতিসম্মোসেন আপজ্জতি. সেসং ৱুত্তনযমেৱ. ছ আনিসংসা ৱিনযধৰেতি পঞ্চকে ৱুত্তা পঞ্চ তস্সাধেয্যো উপোসথোতি ইমিনা সদ্ধিং ছ.
ছ পৰমানীতি ‘‘দসাহপৰমং অতিৰেকচীৱৰং ধাৰেতব্বং, মাসপৰমং তেন ভিক্খুনা তং চীৱৰং নিক্খিপিতব্বং, সন্তৰুত্তৰপৰমং তেন ভিক্খুনা ততো চীৱৰং সাদিতব্বং, ছক্খত্তুপৰমং তুণ্হীভূতেন উদ্দিস্স ঠাতব্বং, নৱং পন ভিক্খুনা সন্থতং কাৰাপেত্ৱা ছব্বস্সানি ধাৰেতব্বং ছব্বস্সপৰমতা ধাৰেতব্বং, তিযোজনপৰমং সহত্থা ধাৰেতব্বানি, দসাহপৰমং অতিৰেকপত্তো ধাৰেতব্বো, সত্তাহপৰমং সন্নিধিকাৰকং পৰিভুঞ্জিতব্বানি, ছাৰত্তপৰমং তেন ভিক্খুনা তেন চীৱৰেন ৱিপ্পৱসিতব্বং, চতুক্কংসপৰমং, অড্ঢতেয্যকংসপৰমং, দ্ৱঙ্গুলপব্বপৰমং আদাতব্বং, অট্ঠঙ্গুলপৰমং মঞ্চপটিপাদকং, অট্ঠঙ্গুলপৰমং দন্তকট্ঠ’’ন্তি ইমানি চুদ্দস পৰমানি. তত্থ পঠমানি ছ একং ছক্কং, ততো একং অপনেত্ৱা সেসেসু একেকং পক্খিপিত্ৱাতিআদিনা নযেন অঞ্ঞানিপি ছক্কানি কাতব্বানি.
ছ আপত্তিযোতি তীণি ছক্কানি অন্তৰপেয্যালে ৱুত্তানি. ছ কম্মানীতি তজ্জনীয-নিযস্স-পব্বাজনীয-পটিসাৰণীযানি চত্তাৰি, আপত্তিযা অদস্সনে চ অপ্পটিকম্মে চ ৱুত্তদ্ৱযম্পি একং, পাপিকায দিট্ঠিযা অপ্পটিনিস্সগ্গে একন্তি ছ. নহানেতি ওৰেনড্ঢমাসং নহানে; ৱিপ্পকতচীৱৰাদিছক্কদ্ৱযং কথিনক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠং. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.
ছক্কৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সত্তকৱাৰৱণ্ণনা
৩২৭. সত্তকেসু – সত্ত সামীচিযোতি পুব্বে ৱুত্তেসু ছসু ‘‘সা চ ভিক্খুনী অনব্ভিতা, তা চ ভিক্খুনিযো গাৰয্হা, অযং তত্থ সামীচী’’তি ইমং পক্খিপিত্ৱা সত্ত ৱেদিতব্বা. সত্ত অধম্মিকা পটিঞ্ঞাতকৰণাতি ‘‘ভিক্খু পাৰাজিকং অজ্ঝাপন্নো হোতি, পাৰাজিকেন চোদিযমানো ‘সঙ্ঘাদিসেসং অজ্ঝাপন্নোম্হী’তি পটিজানাতি, তং সঙ্ঘো সঙ্ঘাদিসেসেন কাৰেতি, অধম্মিকং পটিঞ্ঞাতকৰণ’’ন্তি এৱং সমথক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠা. ধম্মিকাপি তত্থেৱ নিদ্দিট্ঠা. সত্তন্নং অনাপত্তি সত্তাহকৰণীযেন গন্তুন্তি ৱস্সূপনাযিকক্খন্ধকে ৱুত্তং. সত্তানিসংসা ৱিনযধৰেতি ‘‘তস্সাধেয্যো উপোসথো পৱাৰণা’’তি ইমেহি সদ্ধিং পঞ্চকে ৱুত্তা পঞ্চ সত্ত হোন্তি. সত্ত পৰমানীতি ছক্কে ৱুত্তানিযেৱ সত্তকৱসেন যোজেতব্বানি. কতচীৱৰন্তিআদীনি দ্ৱে সত্তকানি কথিনক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠানি.
ভিক্খুস্স ন হোতি আপত্তি দট্ঠব্বা, ভিক্খুস্স হোতি আপত্তি দট্ঠব্বা, ভিক্খুস্স হোতি আপত্তি পটিকাতব্বাতি ইমানি তীণি সত্তকানি, দ্ৱে অধম্মিকানি, একং ধম্মিকং; তানি তীণিপি চম্পেয্যকে নিদ্দিট্ঠানি. অসদ্ধম্মাতি অসতং ধম্মা, অসন্তো ৱা ধম্মা; অসোভনা হীনা লামকাতি অত্থো. সদ্ধম্মাতি সতং বুদ্ধাদীনং ধম্মা; সন্তো ৱা ধম্মা সুন্দৰা উত্তমাতি অত্থো. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.
সত্তকৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
অট্ঠকৱাৰৱণ্ণনা
৩২৮. অট্ঠকেসু – অট্ঠানিসংসেতি ‘‘ন মযং ইমিনা ভিক্খুনা সদ্ধিং উপোসথং কৰিস্সাম, ৱিনা ইমিনা ভিক্খুনা উপোসথং কৰিস্সাম, ন মযং ইমিনা ভিক্খুনা সদ্ধিং পৱাৰেস্সাম, সঙ্ঘকম্মং কৰিস্সাম, আসনে নিসীদিস্সাম, যাগুপানে নিসীদিস্সাম, ভত্তগ্গে নিসীদিস্সাম, একচ্ছন্নে ৱসিস্সাম, যথাৱুড্ঢং অভিৱাদনং পচ্চুট্ঠানং অঞ্জলিকম্মং সামীচিকম্মং কৰিস্সাম, ৱিনা ইমিনা ভিক্খুনা কৰিস্সামা’’তি এৱং কোসম্বকক্খন্ধকে ৱুত্তে আনিসংসে. দুতিযঅট্ঠকেপি এসেৱ নযো, তম্পি হি এৱমেৱ কোসম্বকক্খন্ধকে ৱুত্তং.
অট্ঠ যাৱততিযকাতি ভিক্খূনং তেৰসকে চত্তাৰো, ভিক্খুনীনং সত্তৰসকে ভিক্খূহি অসাধাৰণা চত্তাৰোতি অট্ঠ. অট্ঠহাকাৰেহি কুলানি দূসেতীতি কুলানি দূসেতি পুপ্ফেন ৱা ফলেন ৱা চুণ্ণেন ৱা মত্তিকায ৱা দন্তকট্ঠেন ৱা ৱেড়ুযা ৱা ৱেজ্জিকায ৱা জঙ্ঘপেসনিকেন ৱাতি ইমেহি অট্ঠহি. অট্ঠ মাতিকা চীৱৰক্খন্ধকে, অপৰা অট্ঠ কথিনক্খন্ধকে ৱুত্তা. অট্ঠহি অসদ্ধম্মেহীতি লাভেন অলাভেন যসেন অযসেন সক্কাৰেন অসক্কাৰেন পাপিচ্ছতায পাপমিত্ততায. অট্ঠ লোকধম্মা নাম লাভে সাৰাগো, অলাভে পটিৱিৰোধো; এৱং যসে অযসে, পসংসায নিন্দায, সুখে সাৰাগো, দুক্খে পটিৱিৰোধোতি. অট্ঠঙ্গিকো মুসাৱাদোতি ‘‘ৱিনিধায সঞ্ঞ’’ন্তি ইমিনা সদ্ধিং পাড়িযং আগতেহি সত্তহীতি অট্ঠহি অঙ্গেহি অট্ঠঙ্গিকো.
অট্ঠ উপোসথঙ্গানীতি –
‘‘পাণং ন হনে ন চাদিন্নমাদিযে,
মুসা ন ভাসে ন চ মজ্জপো সিযা;
অব্ৰহ্মচৰিযা ৱিৰমেয্য মেথুনা,
ৰত্তিং ন ভুঞ্জেয্য ৱিকালভোজনং.
‘‘মালং ন ধাৰে ন চ গন্ধমাচৰে,
মঞ্চে ছমাযংৱ সযেথ সন্থতে;
এতঞ্হি অট্ঠঙ্গিকমাহুপোসথং,
বুদ্ধেন দুক্খন্তগুনা পকাসিত’’ন্তি. (অ. নি. ৩.৭১);
এৱং ৱুত্তানি অট্ঠ. অট্ঠ দূতেয্যঙ্গানীতি ‘‘ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু সোতা চ হোতি সাৱেতা চা’’তিআদিনা নযেন সঙ্ঘভেদকে ৱুত্তানি. তিত্থিযৱত্তানি মহাখন্ধকে নিদ্দিট্ঠানি. অনতিৰিত্তা চ অতিৰিত্তা চ পৱাৰণাসিক্খাপদে নিদ্দিট্ঠা. অট্ঠন্নং পচ্চুট্ঠাতব্বন্তি ভত্তগ্গে ৱুড্ঢভিক্খুনীনং, আসনম্পি তাসংযেৱ দাতব্বং. উপাসিকাতি ৱিসাখা. অট্ঠানিসংসা ৱিনযধৰেতি পঞ্চকে ৱুত্তেসু পঞ্চসু ‘‘তস্সাধেয্যো উপোসথো, পৱাৰণা, সঙ্ঘকম্ম’’ন্তি ইমে তযো পক্খিপিত্ৱা অট্ঠ ৱেদিতব্বা. অট্ঠ পৰমানীতি পুব্বে ৱুত্তপৰমানেৱ অট্ঠকৱসেন যোজেত্ৱা ৱেদিতব্বানি. অট্ঠসু ধম্মেসু সম্মা ৱত্তিতব্বন্তি ‘‘ন পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথো ঠপেতব্বো, ন পৱাৰণা ঠপেতব্বা’’তিআদিনা নযেন সমথক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠেসু অট্ঠসু. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.
অট্ঠকৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
নৱকৱাৰৱণ্ণনা
৩২৯. নৱকেসু – নৱ আঘাতৱত্থূনীতি ‘‘অনত্থং মে অচৰী’’তিআদীনি নৱ. নৱ আঘাতপটিৱিনযাতি ‘‘অনত্থং মে অচৰি, তং কুতেত্থ লব্ভাতি আঘাতং পটিৱিনেতী’’তিআদীনি নৱ. নৱ ৱিনীতৱত্থূনীতি নৱহি আঘাতৱত্থূহি আৰতি ৱিৰতি পটিৱিৰতি সেতুঘাতো. নৱহি সঙ্ঘো ভিজ্জতীতি ‘‘নৱন্নং ৱা, উপালি, অতিৰেকনৱন্নং ৱা সঙ্ঘৰাজি চেৱ হোতি সঙ্ঘভেদো চা’’তি. নৱ পৰমানীতি পুব্বে ৱুত্তপৰমানেৱ নৱকৱসেন যোজেত্ৱা ৱেদিতব্বানি. নৱ তণ্হামূলকা নাম তণ্হং পটিচ্চ পৰিযেসনা, পৰিযেসনং পটিচ্চ লাভো, লাভং পটিচ্চ ৱিনিচ্ছযো, ৱিনিচ্ছযং পটিচ্চ ছন্দৰাগো, ছন্দৰাগং পটিচ্চ অজ্ঝোসানং, অজ্ঝোসানং পটিচ্চ পৰিগ্গহো, পৰিগ্গহং পটিচ্চ মচ্ছৰিযং, মচ্ছৰিযং পটিচ্চ আৰক্খা, আৰক্খাধিকৰণং দণ্ডাদানসত্থাদানকলহৱিগ্গহৱিৱাদতুৱংতুৱংপেসুঞ্ঞমুসাৱাদা. নৱ ৱিধমানাতি ‘‘সেয্যস্স সেয্যোহমস্মী’’তিমানাদযো. নৱ চীৱৰানীতি তিচীৱৰন্তি ৱা ৱস্সিকসাটিকাতি ৱাতিআদিনা নযেন ৱুত্তানি. ন ৱিকপ্পেতব্বানীতি অধিট্ঠিতকালতো পট্ঠায ন ৱিকপ্পেতব্বানি. নৱ অধম্মিকানি দানানীতি সঙ্ঘস্স পৰিণতং অঞ্ঞসঙ্ঘস্স ৱা চেতিযস্স ৱা পুগ্গলস্স ৱা পৰিণামেতি, চেতিযস্স পৰিণতং অঞ্ঞচেতিযস্স ৱা সঙ্ঘস্স ৱা পুগ্গলস্স ৱা পৰিণামেতি, পুগ্গলস্স পৰিণতং অঞ্ঞপুগ্গলস্স ৱা সঙ্ঘস্স ৱা চেতিযস্স ৱা পৰিণামেতীতি এৱং ৱুত্তানি.
নৱ পটিগ্গহপৰিভোগাতি এতেসংযেৱ দানানং পটিগ্গহা চ পৰিভোগা চ. তীণি ধম্মিকানি দানানীতি সঙ্ঘস্স নিন্নং সঙ্ঘস্সেৱ দেতি, চেতিযস্স নিন্নং চেতিযস্সেৱ, পুগ্গলস্স নিন্নং পুগ্গলস্সেৱ দেতীতি ইমানি তীণি. পটিগ্গহপটিভোগাপি তেসংযেৱ পটিগ্গহা চ পৰিভোগা চ. নৱ অধম্মিকা সঞ্ঞত্তিযোতি অধম্মৱাদিপুগ্গলো, অধম্মৱাদিসম্বহুলা, অধম্মৱাদিসঙ্ঘোতি এৱং তীণি তিকানি সমথক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠানি. ধম্মিকা সঞ্ঞত্তিযোপি ধম্মৱাদী পুগ্গলোতিআদিনা নযেন তত্থেৱ নিদ্দিট্ঠা. অধম্মকম্মে দ্ৱে নৱকানি ওৱাদৱগ্গস্স পঠমসিক্খাপদনিদ্দেসে পাচিত্তিযৱসেন ৱুত্তানি. ধম্মকম্মে দ্ৱে নৱকানি তত্থেৱ দুক্কটৱসেন ৱুত্তানি. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.
নৱকৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
দসকৱাৰৱণ্ণনা
৩৩০. দসকেসু – দস আঘাতৱত্থূনীতি নৱকেসু ৱুত্তানি নৱ ‘‘অট্ঠানে ৱা পন আঘাতো জাযতী’’তি ইমিনা সদ্ধিং দস হোন্তি. আঘাতপটিৱিনযাপি তত্থ ৱুত্তা নৱ ‘‘অট্ঠানে ৱা পন আঘাতো জাযতি, তং কুতেত্থ লব্ভাতি আঘাতং পটিৱিনেতী’’তি ইমিনা সদ্ধিং দস ৱেদিতব্বা. দস ৱিনীতৱত্থূনীতি দসহি আঘাতৱত্থূহি ৱিৰতিসঙ্খাতানি দস. দসৱত্থুকা মিচ্ছাদিট্ঠীতি ‘‘নত্থি দিন্ন’’ন্তিআদিৱসেন ৱেদিতব্বা, ‘‘অত্থি দিন্ন’’ন্তিআদিৱসেন সম্মাদিট্ঠি, ‘‘সস্সতো লোকো’’তিআদিনা ৱসেন পন অন্তগ্গাহিকা দিট্ঠি ৱেদিতব্বা. দস মিচ্ছত্তাতি মিচ্ছাদিট্ঠিআদযো মিচ্ছাৱিমুত্তিপৰিযোসানা, ৱিপৰীতা সম্মত্তা. সলাকগ্গাহা সমথক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠা.
দসহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভিক্খু উব্বাহিকায সম্মন্নিতব্বোতি ‘‘সীলৱা হোতী’’তিআদিনা নযেন সমথক্খন্ধকে ৱুত্তেহি দসহি. দস আদীনৱা ৰাজন্তেপুৰপ্পৱেসনে ৰাজসিক্খাপদে নিদ্দিট্ঠা. দস দানৱত্থূনীতি অন্নং পানং ৱত্থং যানং মালা গন্ধং ৱিলেপনং সেয্যাৱসথং পদীপেয্যং. দস ৰতনানীতি মুত্তামণিৱেড়ুৰিযাদীনি. দস পংসুকূলানীতি সোসানিকং, পাপণিকং, উন্দূৰক্খাযিতং, উপচিকক্খাযিতং, অগ্গিদড্ঢং, গোখাযিতং, অজিকক্খাযিতং, থূপচীৱৰং, আভিসেকিযং, ভতপটিযাভতন্তি এতেসু উপসম্পন্নেন উস্সুক্কং কাতব্বং. দস চীৱৰধাৰণাতি ‘‘সব্বনীলকানি চীৱৰানি ধাৰেন্তী’’তি ৱুত্তৱসেন দসাতি কুৰুন্দিযং ৱুত্তং. মহাঅট্ঠকথাযং পন ‘‘নৱসু কপ্পিযচীৱৰেসু উদকসাটিকং ৱা সঙ্কচ্চিকং ৱা পক্খিপিত্ৱা দসা’’তি ৱুত্তং.
অৱন্দনীযপুগ্গলা সেনাসনক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠা. দস অক্কোসৱত্থূনি ওমসৱাদে নিদ্দিট্ঠানি. দস আকাৰা পেসুঞ্ঞসিক্খাপদে নিদ্দিট্ঠা. দস সেনাসনানীতি মঞ্চো, পীঠং, ভিসি, বিম্বোহনং, চিমিলিকা, উত্তৰত্থৰণং, তট্টিকা, চম্মখণ্ডো, নিসীদনং, তিণসন্থাৰো, পণ্ণসন্থাৰোতি. দস ৱৰানি যাচিংসূতি ৱিসাখা অট্ঠ, সুদ্ধোদনমহাৰাজা একং, জীৱকো একং. যাগুআনিসংসা চ অকপ্পিযমংসানি চ ভেসজ্জক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠানি. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.
দসকৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
একাদসকৱাৰৱণ্ণনা
৩৩১. একাদসকেসু – একাদসাতি পণ্ডকাদযো একাদস. একাদস পাদুকাতি দস ৰতনমযা, একা কট্ঠপাদুকা. তিণপাদুকমুঞ্জপাদুকপব্বজপাদুকাদযো পন কট্ঠপাদুকসঙ্গহমেৱ গচ্ছন্তি. একাদস পত্তাতি তম্বলোহমযেন ৱা দাৰুমযেন ৱা সদ্ধিং দস ৰতনমযা. একাদস চীৱৰানীতি সব্বনীলকাদীনি একাদস. যাৱততিযকাতি উক্খিত্তানুৱত্তিকা ভিক্খুনী, সঙ্ঘাদিসেসা অট্ঠ, অৰিট্ঠো, চণ্ডকাড়ীতি. একাদস অন্তৰাযিকা নাম ‘‘নসি অনিমিত্তা’’তি আদযো. একাদস চীৱৰানি অধিট্ঠাতব্বানীতি তিচীৱৰং, ৱস্সিকসাটিকা, নিসীদনং, পচ্চত্থৰণং, কণ্ডুপ্পটিচ্ছাদি, মুখপুঞ্ছনচোড়ং, পৰিক্খাৰচোড়ং, উদকসাটিকা, সঙ্কচ্চিকাতি. ন ৱিকপ্পেতব্বানীতি এতানেৱ অধিট্ঠিতকালতো পট্ঠায ন ৱিকপ্পেতব্বানি. গণ্ঠিকা চ ৱিধা চ সুত্তমযেন সদ্ধিং একাদস হোন্তি, তে সব্বে খুদ্দকক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠা. পথৱিযো পথৱিসিক্খাপদে নিদ্দিট্ঠা. নিস্সযপটিপস্সদ্ধিযো উপজ্ঝাযম্হা পঞ্চ, আচৰিযম্হা ছ; এৱং একাদস. অৱন্দিযপুগ্গলা নগ্গেন সদ্ধিং একাদস, তে সব্বে সেনাসনক্খন্ধকে নিদ্দিট্ঠা. একাদস পৰমানি পুব্বে ৱুত্তেসু চুদ্দসসু একাদসকৱসেন যোজেত্ৱা ৱেদিতব্বানি. একাদস ৱৰানীতি মহাপজাপতিযা যাচিতৱৰেন সদ্ধিং পুব্বে ৱুত্তানি দস. একাদস সীমাদোসাতি ‘‘অতিখুদ্দকং সীমং সম্মন্নন্তী’’তিআদিনা নযেন কম্মৱগ্গে আগমিস্সন্তি.
অক্কোসকপৰিভাসকে পুগ্গলে একাদসাদীনৱা নাম ‘‘যো সো, ভিক্খৱে, ভিক্খু অক্কোসকো পৰিভাসকো অৰিযূপৱাদী, সব্ৰহ্মচাৰীনং অট্ঠানমেতং অনৱকাসো যং সো একাদসন্নং ব্যসনানং অঞ্ঞতৰং ব্যসনং ন নিগচ্ছেয্য. কতমেসং একাদসন্নং? অনধিগতং নাধিগচ্ছতি, অধিগতা পৰিহাযতি, সদ্ধম্মস্স ন ৱোদাযন্তি, সদ্ধম্মেসু ৱা অধিমানিকো হোতি, অনভিৰতো ৱা ব্ৰহ্মচৰিযং চৰতি, অঞ্ঞতৰং ৱা সংকিলিট্ঠং আপত্তিং আপজ্জতি, সিক্খং ৱা পচ্চক্খায হীনাযাৱত্ততি, গাড়্হং ৱা ৰোগাতঙ্কং ফুসতি, উম্মাদং ৱা পাপুণাতি চিত্তক্খেপং ৱা, সম্মূড়্হো কালং কৰোতি, কাযস্স ভেদা পৰম্মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতী’’তি (অ. নি. ১১.৬). এত্থ চ সদ্ধম্মোতি বুদ্ধৱচনং অধিপ্পেতং.
আসেৱিতাযাতি আদিতো পট্ঠায সেৱিতায. ভাৱিতাযাতি নিপ্ফাদিতায ৱড্ঢিতায
ৱা. বহুলীকতাযাতি পুনপ্পুনং কতায. যানীকতাযাতি সুযুত্তযানসদিসায কতায. ৱত্থুকতাযাতি যথা পতিট্ঠা হোতি; এৱং কতায. অনুট্ঠিতাযাতি অনু অনু পৱত্তিতায; নিচ্চাধিট্ঠিতাযাতি অত্থো. পৰিচিতাযাতি সমন্ততো চিতায; সব্বদিসাসু চিতায আচিতায ভাৱিতায অভিৱড্ঢিতাযাতি অত্থো. সুসমাৰদ্ধাযাতি সুট্ঠু সমাৰদ্ধায; ৱসীভাৱং উপনীতাযাতি অত্থো. ন পাপকং সুপিনন্তি পাপকমেৱ ন পস্সতি, ভদ্ৰকং পন ৱুড্ঢিকাৰণভূতং পস্সতি. দেৱতা ৰক্খন্তীতি আৰক্খদেৱতা ধম্মিকং ৰক্খং পচ্চুপট্ঠাপেন্তি. তুৱটং চিত্তং সমাধিযতীতি খিপ্পং চিত্তং সমাধিযতি. উত্তৰি অপ্পটিৱিজ্ঝন্তোতি মেত্তাঝানতো উত্তৰিং অৰহত্তং অসচ্ছিকৰোন্তো সেখো ৱা পুথুজ্জনো ৱা হুত্ৱা কালং কৰোন্তো ব্ৰহ্মলোকূপগো হোতি. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.
একাদসকৱাৰৱণ্ণনা পৰিযোসানা
একুত্তৰিকৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.