সেদমোচনগাথা

(১) অৱিপ্পৱাসপঞ্হাৱণ্ণনা

৪৭৯. সেদমোচনগাথাসু অসংৱাসোতি উপোসথপৱাৰণাদিনা সংৱাসেন অসংৱাসো. সম্ভোগো একচ্চো তহিং ন লব্ভতীতি অকপ্পিযসম্ভোগো ন লব্ভতি, নহাপনভোজনাদিপটিজগ্গনং পন মাতৰাযেৱ কাতুং লব্ভতি. অৱিপ্পৱাসেন অনাপত্তীতি সহগাৰসেয্যায অনাপত্তি. পঞ্হা মেসা কুসলেহি চিন্তিতাতি এসা পঞ্হা কুসলেহি পণ্ডিতেহি চিন্তিতা. অস্সা ৱিস্সজ্জনং দাৰকমাতুযা ভিক্খুনিযা ৱেদিতব্বং, তস্সা হি পুত্তং সন্ধাযেতং ৱুত্তন্তি.

অৱিস্সজ্জিতগাথা গৰুভণ্ডং সন্ধায ৱুত্তা, অত্থো পনস্সা গৰুভণ্ডৱিনিচ্ছযে ৱুত্তোযেৱ.

দস পুগ্গলে ন ৱদামীতি সেনাসনক্খন্ধকে ৱুত্তে দস পুগ্গলে ন ৱদামি. একাদস ৱিৱজ্জিযাতি যে মহাখন্ধকে একাদস ৱিৱজ্জনীযপুগ্গলা ৱুত্তা, তেপি ন ৱদামি. অযং পঞ্হা নগ্গং ভিক্খুং সন্ধায ৱুত্তা.

কথং নু সিক্খায অসাধাৰণোতি পঞ্হা নহাপিতপুব্বকং ভিক্খুং সন্ধায ৱুত্তা. অযঞ্হি খুৰভণ্ডং পৰিহৰিতুং ন লভতি, অঞ্ঞে লভন্তি; তস্মা সিক্খায অসাধাৰণো.

তং পুগ্গলং কতমং ৱদন্তি বুদ্ধাতি অযং পঞ্হা নিম্মিতবুদ্ধং সন্ধায ৱুত্তা.

অধোনাভিং ৱিৱজ্জিযাতি অধোনাভিং ৱিৱজ্জেত্ৱা. অযং পঞ্হা যং তং অসীসকং কবন্ধং, যস্স উৰে অক্খীনি চেৱ মুখঞ্চ হোতি, তং সন্ধায ৱুত্তা.

ভিক্খু সঞ্ঞাচিকায কুটিন্তি অযং পঞ্হা তিণচ্ছাদনং কুটিং সন্ধায ৱুত্তা. দুতিযপঞ্হা সব্বমত্তিকামযং কুটিং সন্ধায ৱুত্তা.

আপজ্জেয্য গৰুকং ছেজ্জৱত্থুন্তি অযং পঞ্হা ৱজ্জপটিচ্ছাদিকং ভিক্খুনিং সন্ধায ৱুত্তা. দুতিযপঞ্হা পণ্ডকাদযো অভব্বপুগ্গলে সন্ধায ৱুত্তা. একাদসপি হি তে গিহিভাৱেযেৱ পাৰাজিকং পত্তা.

ৱাচাতি ৱাচায অনালপন্তো. গিৰং নো চ পৰে ভণেয্যাতি ‘‘ইতি ইমে সোস্সন্তী’’তি পৰপুগ্গলে সন্ধায সদ্দম্পি ন নিচ্ছাৰেয্য. অযং পঞ্হা ‘‘সন্তিং আপত্তিং নাৱিকৰেয্য, সম্পজানমুসাৱাদস্স হোতী’’তি ইমং মুসাৱাদং সন্ধায ৱুত্তা. তস্স হি ভিক্খুনো অধম্মিকায পটিঞ্ঞায তুণ্হীভূতস্স নিসিন্নস্স মনোদ্ৱাৰে আপত্তি নাম নত্থি. যস্মা পন আৱিকাতব্বং ন আৱিকৰোতি, তেনস্স ৱচীদ্ৱাৰে অকিৰিযতো অযং আপত্তি সমুট্ঠাতীতি ৱেদিতব্বা.

সঙ্ঘাদিসেসা চতুৰোতি অযং পঞ্হা অৰুণুগ্গে গামন্তৰপৰিযাপন্নং নদিপাৰং ওক্কন্তভিক্খুনিং সন্ধায ৱুত্তা, সা হি সকগামতো পচ্চূসসমযে নিক্খমিত্ৱা অৰুণুগ্গমনকালে ৱুত্তপ্পকাৰং নদিপাৰং ওক্কন্তমত্তাৱ ৰত্তিৱিপ্পৱাসগামন্তৰনদিপাৰগণম্হাওহীযনলক্খণেন একপ্পহাৰেনেৱ চতুৰো সঙ্ঘাদিসেসে আপজ্জতি.

সিযা আপত্তিযো নানাতি অযং পঞ্হা একতোউপসম্পন্না দ্ৱে ভিক্খুনিযো সন্ধায ৱুত্তা. তাসু হি ভিক্খূনং সন্তিকে একতোউপসম্পন্নায হত্থতো গণ্হন্তস্স পাচিত্তিযং, ভিক্খুনীনং সন্তিকে একতোউপসম্পন্নায হত্থতো গণ্হন্তস্স দুক্কটং.

চতুৰো জনা সংৱিধাযাতি আচৰিযো চ তযো চ অন্তেৱাসিকা ছমাসকং ভণ্ডং অৱহৰিংসু, আচৰিযস্স সাহত্থিকা তযো মাসকা, আণত্তিযাপি তযোৱ তস্মা থুল্লচ্চযং আপজ্জতি, ইতৰেসং সাহত্থিকো একেকো, আণত্তিকা পঞ্চাতি তস্মা পাৰাজিকং আপজ্জিংসু. অযমেত্থ সঙ্খেপো. ৱিত্থাৰো পন অদিন্নাদানপাৰাজিকে সংৱিদাৱহাৰৱণ্ণনাযং ৱুত্তো.

(২) পাৰাজিকাদিপঞ্হাৱণ্ণনা

৪৮০. ছিদ্দং তস্মিং ঘৰে নত্থীতি অযং পঞ্হা দুস্সকুটিআদীনি সন্থতপেয্যালঞ্চ সন্ধায ৱুত্তা.

তেলং মধুং ফাণিতন্তি গাথা লিঙ্গপৰিৱত্তং সন্ধায ৱুত্তা.

নিস্সগ্গিযেনাতি গাথা পৰিণামনং সন্ধায ৱুত্তা. যো হি সঙ্ঘস্স পৰিণতলাভতো একং চীৱৰং অত্তনো, একং অঞ্ঞস্সাতি দ্ৱে চীৱৰানি ‘‘একং ময্হং, একং তস্স দেহী’’তি একপযওগেন পৰিণামেতি, সো নিস্সগ্গিযপাচিত্তিযঞ্চেৱ সুদ্ধিকপাচিত্তিযঞ্চ একতো আপজ্জতি.

কম্মঞ্চ তং কুপ্পেয্য ৱগ্গপচ্চযাতি অযং পঞ্হা দ্ৱাদসযোজনপমাণেসু বাৰাণসিআদীসু নগৰেসু গামসীমং সন্ধায ৱুত্তা.

পদৱীতিহাৰমত্তেনাতি গাথা সঞ্চৰিত্তং সন্ধায ৱুত্তা, অত্থোপি চস্সা সঞ্চৰিত্তৱণ্ণনাযমেৱ ৱুত্তো.

সব্বানি তানি নিস্সগ্গিযানীতি অযং পঞ্হা অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা ধোৱাপনং সন্ধায ৱুত্তা. সচে হি তিণ্ণম্পি চীৱৰানং কাকঊহদনং ৱা কদ্দমমক্খিতং ৱা কণ্ণং গহেত্ৱা ভিক্খুনী উদকেন ধোৱতি, ভিক্খুস্স কাযগতানেৱ নিস্সগ্গিযানি হোন্তি.

সৰণগমনম্পি ন তস্স অত্থীতি সৰণগমনউপসম্পদাপি নত্থি. অযং পন পঞ্হা মহাপজাপতিযা উপসম্পদং সন্ধায ৱুত্তা.

হনেয্য অনৰিযং মন্দোতি তঞ্হি ইত্থিং ৱা পুৰিসং ৱা অনৰিযং হনেয্য. অযং পঞ্হা লিঙ্গপৰিৱত্তেন ইত্থিভূতং পিতৰং পুৰিসভূতঞ্চ মাতৰং সন্ধায ৱুত্তা.

ন তেনানন্তৰং ফুসেতি অযং পঞ্হা মিগসিঙ্গতাপসসীহকুমাৰাদীনং ৱিয তিৰচ্ছানমাতাপিতৰো সন্ধায ৱুত্তা.

অচোদযিত্ৱাতি গাথা দূতেনুপসম্পদং সন্ধায ৱুত্তা. চোদযিত্ৱাতি গাথা পণ্ডকাদীনং উপসম্পদং সন্ধায ৱুত্তা. কুৰুন্দিযং পন ‘‘পঠমগাথা অট্ঠ অসম্মুখাকম্মানি, দুতিযা অনাপত্তিকস্স কম্মং সন্ধায ৱুত্তা’’তি আগতং.

ছিন্দন্তস্স আপত্তীতি ৱনপ্পতিং ছিন্দন্তস্স পাৰাজিকং, তিণলতাদিং ছিন্দন্তস্স পাচিত্তিযং, অঙ্গজাতং ছিন্দন্তস্স থুল্লচ্চযং. ছিন্দন্তস্স অনাপত্তীতি কেসে চ নখে চ ছিন্দন্তস্স অনাপত্তি. ছাদেন্তস্স আপত্তীতি অত্তনো আপত্তিং ছাদেন্তস্স অঞ্ঞেসং ৱা আপত্তিং. ছাদেন্তস্স অনাপত্তীতি গেহাদীনি ছাদেন্তস্স অনাপত্তি.

সচ্চং ভণন্তোতি গাথায ‘‘সিখৰণীসি উভতোব্যঞ্জনাসী’’তি সচ্চং ভণন্তো গৰুকং আপজ্জতি, সম্পজানমুসাৱাদে পন মুসা ভাসতো লহুকাপত্তি হোতি, অভূতাৰোচনে মুসা ভণন্তো গৰুকং আপজ্জতি, ভূতাৰোচনে সচ্চং ভাসতো লহুকাপত্তি হোতীতি.

(৩) পাচিত্তিযাদিপঞ্হাৱণ্ণনা

৪৮১. অধিট্ঠিতন্তি গাথা নিস্সগ্গিযচীৱৰং অনিস্সজ্জিত্ৱা পৰিভুঞ্জন্তং সন্ধায ৱুত্তা.

অত্থঙ্গতে সূৰিযেতি গাথা ৰোমন্থকং সন্ধায ৱুত্তা.

ন ৰত্তচিত্তোতি গাথায অযমত্থো – ৰত্তচিত্তো মেথুনধম্মপাৰাজিকং আপজ্জতি. থেয্যচিত্তো অদিন্নাদানপাৰাজিকং, পৰং মৰণায চেতেন্তো মনুস্সৱিগ্গহপাৰাজিকং, সঙ্ঘভেদকো পন ন ৰত্তচিত্তো ন চ পন থেয্যচিত্তো ন চাপি সো পৰং মৰণায চেতযি, সলাকং পনস্স দেন্তস্স হোতি ছেজ্জং, পাৰাজিকং হোতি, সলাকং পটিগ্গণ্হন্তস্স ভেদকানুৱত্তকস্স থুল্লচ্চযং.

গচ্ছেয্য অড্ঢযোজনন্তি অযং পঞ্হা সুপ্পতিট্ঠিতনিগ্ৰোধসদিসং এককুলস্স ৰুক্খমূলং সন্ধায ৱুত্তা.

কাযিকানীতি অযং গাথা সম্বহুলানং ইত্থীনং কেসে ৱা অঙ্গুলিযো ৱা একতো গণ্হন্তং সন্ধায ৱুত্তা.

ৱাচসিকানীতি অযং গাথা ‘‘সব্বা তুম্হে সিখৰণিযো’’তিআদিনা নযেন দুট্ঠুল্লভাণিং সন্ধায ৱুত্তা.

তিস্সিত্থিযো মেথুনং তং ন সেৱেতি তিস্সো ইত্থিযো ৱুত্তা, তাসুপি যং তং মেথুনং নাম, তং ন সেৱতি. তযো পুৰিসেতি তযো পুৰিসেপি উপগন্ত্ৱা মেথুনং ন সেৱতি. তযো অনৰিযপণ্ডকেতি উভতোব্যঞ্জনসঙ্খাতে তযো অনৰিযে তযো চ পণ্ডকেতি ইমেপি ছ জনে উপগন্ত্ৱা মেথুনং ন সেৱতি. ন চাচৰে মেথুনং ব্যঞ্জনস্মিন্তি অনুলোমপাৰাজিকৱসেনপি মেথুনং নাচৰতি. ছেজ্জং সিযা মেথুনধম্মপচ্চযাতি সিযা মেথুনধম্মপচ্চযা পাৰাজিকন্তি. অযং পঞ্হা অট্ঠৱত্থুকং সন্ধায ৱুত্তা, তস্সা হি মেথুনধম্মস্স পুব্বভাগং কাযসংসগ্গং আপজ্জিতুং ৱাযমন্তিযা মেথুনধম্মপচ্চযা ছেজ্জং হোতি.

মাতৰং চীৱৰন্তি অযং গাথা পিট্ঠিসমযে ৱস্সিকসাটিকত্থং সতুপ্পাদকৰণং সন্ধায ৱুত্তা. ৱিনিচ্ছযো পনস্সা ৱস্সিকসাটিকসিক্খাপদৱণ্ণনাযমেৱ ৱুত্তো.

কুদ্ধো আৰাধকো হোতীতি গাথা তিত্থিযৱত্তং সন্ধায ৱুত্তা. তিত্থিযো হি ৱত্তং পূৰযমানো তিত্থিযানং ৱণ্ণে ভঞ্ঞমানে কুদ্ধো আৰাধকো হোতি, ৱত্থুত্তযস্স ৱণ্ণে ভঞ্ঞমানে কুদ্ধো গাৰয্হো হোতীতি তত্থেৱস্সা ৱিত্থাৰো ৱুত্তো. দুতিযগাথাপি তমেৱ সন্ধায ৱুত্তা.

সঙ্ঘাদিসেসন্তিআদি গাথা যা ভিক্খুনী অৱস্সুতাৱ অৱস্সুতস্স পুৰিসস্স হত্থতো পিণ্ডপাতং গহেত্ৱা মনুস্সমংসলসুণপণীতভোজনসেসঅকপ্পিযমংসেহি সদ্ধিং ওমদ্দিত্ৱা অজ্ঝোহৰতি, তং সন্ধায ৱুত্তা.

একো উপসম্পন্নো একো অনুপসম্পন্নোতি গাথা আকাসগতং সন্ধায ৱুত্তা. সচে হি দ্ৱীসু সামণেৰেসু একো ইদ্ধিযা কেসগ্গমত্তম্পি পথৱিং মুঞ্চিত্ৱা নিসিন্নো হোতি, সো অনুপসম্পন্নো নাম হোতি. সঙ্ঘেনাপি আকাসে নিসীদিত্ৱা ভূমিগতস্স কম্মং ন কাতব্বং. সচে কৰোতি, কুপ্পতি.

অকপ্পকতন্তি গাথা অচ্ছিন্নচীৱৰকং ভিক্খুং সন্ধায ৱুত্তা. তস্মিংযেৱ চস্সা সিক্খাপদে ৱিত্থাৰেন ৱিনিচ্ছযোপি ৱুত্তো.

ন দেতি ন পটিগ্গণ্হাতীতি নাপি উয্যোজিকা দেতি, ন উয্যোজিতা তস্সা হত্থতো গণ্হাতি. পটিগ্গহো তেন ন ৱিজ্জতীতি তেনেৱ কাৰণেন উয্যোজিকায হত্থতো উয্যোজিতায পটিগ্গহো ন ৱিজ্জতি. আপজ্জতি গৰুকন্তি এৱং সন্তেপি অৱস্সুতস্স হত্থতো পিণ্ডপাতগ্গহণে উয্যোজেন্তী সঙ্ঘাদিসেসাপত্তিং আপজ্জতি. তঞ্চ পৰিভোগপচ্চযাতি তঞ্চ পন আপত্তিং আপজ্জমানা তস্সা উয্যোজিতায পৰিভোগপচ্চযা আপজ্জতি. তস্সা হি ভোজনপৰিযোসানে উয্যোজিকায সঙ্ঘাদিসেসো হোতীতি. দুতিযগাথা তস্সাযেৱ উদকদন্তপোনগ্গহণে উয্যোজনং সন্ধায ৱুত্তা.

ন ভিক্খুনী নো চ ফুসেয্য ৱজ্জন্তি সত্তৰসকেসু হি অঞ্ঞতৰং আপত্তিং আপজ্জিত্ৱা অনাদৰিযেন ছাদযমানাপি ভিক্খুনী ছাদনপচ্চযা ৱজ্জং ন ফুসতি, অঞ্ঞং নৱং আপত্তিং নাপজ্জতি, পটিচ্ছন্নায ৱা অপ্পটিচ্ছন্নায ৱা আপত্তিযা পক্খমানত্তমেৱ লভতি. অযং পন ভিক্খুনীপি ন হোতি, সাৱসেসঞ্চ গৰুকং আপজ্জিত্ৱা ছাদেত্ৱা ৱজ্জং ন ফুসতি. পঞ্হা মেসা কুসলেহি চিন্তিতাতি অযং কিৰ পঞ্হা উক্খিত্তকভিক্খুং সন্ধায ৱুত্তা. তেন হি সদ্ধিং ৱিনযকম্মং নত্থি, তস্মা সো সঙ্ঘাদিসেসং আপজ্জিত্ৱা ছাদেন্তো ৱজ্জং ন ফুসতীতি.

সেদমোচনগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.