কথিনভেদং

কথিনঅত্থতাদিৱণ্ণনা

৪০৩. কথিনে – অট্ঠ মাতিকাতি খন্ধকে ৱুত্তা পক্কমনন্তিকাদিকা অট্ঠ. পলিবোধানিসংসাপি পুব্বে ৱুত্তা এৱ.

৪০৪. পযোগস্সাতি চীৱৰধোৱনাদিনো সত্তৱিধস্স পুব্বকৰণস্সত্থায যো উদকাহৰণাদিকো পযোগো কযিৰতি, তস্স পযোগস্স. কতমে ধম্মা অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযোতি অনাগতৱসেন অনন্তৰা হুত্ৱা কতমে ধম্মা পচ্চযা হোন্তীতি অত্থো. সমনন্তৰপচ্চযেনাতি সুট্ঠু অনন্তৰপচ্চযেন, অনন্তৰপচ্চযমেৱ আসন্নতৰং কত্ৱা পুচ্ছতি. নিস্সযপচ্চযেনাতি উপ্পজ্জমানস্স পযোগস্স নিস্সযং আধাৰভাৱং উপগতা ৱিয হুত্ৱা কতমে ধম্মা পচ্চযা হোন্তীতি অত্থো. উপনিস্সযপচ্চযেনাতি উপেতেন নিস্সযপচ্চযেন; নিস্সযপচ্চযমেৱ উপগততৰং কত্ৱা পুচ্ছতি. পুৰেজাতপচ্চযেনাতি ইমিনা পঠমং উপ্পন্নস্স পচ্চযভাৱং পুচ্ছতি. পচ্ছাজাতপচ্চযেনাতি ইমিনা পচ্ছা উপ্পজ্জনকস্স পচ্চযভাৱং পুচ্ছতি. সহজাতপচ্চযেনাতি ইমিনা অপুব্বং অচৰিমং উপ্পজ্জমানানং পচ্চযভাৱং পুচ্ছতি. পুব্বকৰণস্সাতি ধোৱনাদিনো পুব্বকৰণস্স. পচ্চুদ্ধাৰস্সাতি পুৰাণসঙ্ঘাটিআদীনং পচ্চুদ্ধৰণস্স. অধিট্ঠানস্সাতি কথিনচীৱৰাধিট্ঠানস্স. অত্থাৰস্সাতি কথিনত্থাৰস্স. মাতিকানঞ্চ পলিবোধানঞ্চাতি অট্ঠন্নং মাতিকানং দ্ৱিন্নঞ্চ পলিবোধানং. ৱত্থুস্সাতি সঙ্ঘাটিআদিনো কথিনৱত্থুস্স; সেসং ৱুত্তনযমেৱ.

এৱং যঞ্চ লব্ভতি যঞ্চ ন লব্ভতি, সব্বং পুচ্ছিত্ৱা ইদানি যং যস্স লব্ভতি, তদেৱ দস্সেন্তো পুব্বকৰণং পযোগস্সাতিআদিনা নযেন ৱিস্সজ্জনমাহ. তস্সত্থো – যং ৱুত্তং ‘‘পযোগস্স কতমে ধম্মা’’তিআদি, তত্থ ৱুচ্চতে, পুব্বকৰণং পযোগস্স অনন্তৰপচ্চযেন পচ্চযো, সমনন্তৰনিস্সযউপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো. পযোগস্স হি সত্তৱিধম্পি পুব্বকৰণং যস্মা তেন পযোগেন নিপ্ফাদেতব্বস্স পুব্বকৰণস্সত্থায সো পযোগো কযিৰতি, তস্মা ইমেহি চতূহি পচ্চযেহি পচ্চযো হোতি. পুৰেজাতপচ্চযে পনেস উদ্দিট্ঠধম্মেসু একধম্মম্পি ন লভতি, অঞ্ঞদত্থু পুব্বকৰণস্স সযং পুৰেজাতপচ্চযো হোতি, পযোগে সতি পুব্বকৰণস্স নিপ্ফজ্জনতো. তেন ৱুত্তং – ‘‘পযোগো পুব্বকৰণস্স পুৰেজাতপচ্চযেন পচ্চযো’’তি. পচ্ছাজাতপচ্চযং পন লভতি, তেন ৱুত্তং – ‘‘পুব্বকৰণং পযোগস্স পচ্ছাজাতপচ্চযেন পচ্চযো’’তি. পচ্ছা উপ্পজ্জনকস্স হি পুব্বকৰণস্স অত্থায সো পযোগো কযিৰতি. সহজাতপচ্চযং পন মাতিকাপলিবোধানিসংসসঙ্খাতে পন্নৰস ধম্মে ঠপেত্ৱা অঞ্ঞো পযোগাদীসু একোপি ধম্মো ন লভতি, তে এৱ হি পন্নৰস ধম্মা সহ কথিনত্থাৰেন একতো নিপ্ফজ্জন্তীতি অঞ্ঞমঞ্ঞং সহজাতপচ্চযা হোন্তি. তেন ৱুত্তং – ‘‘পন্নৰস ধম্মা সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো’’তি. এতেনুপাযেন সব্বপদৱিস্সজ্জনানি ৱেদিতব্বানি.

পুব্বকৰণনিদানাদিৱিভাগৱণ্ণনা

৪০৫. পুব্বকৰণং কিংনিদানন্তিআদিপুচ্ছাৱিস্সজ্জনং উত্তানমেৱ.

৪০৬-৭. ‘‘পযোগো কিংনিদানো’’তিআদীসু পুচ্ছাদ্ৱযৱিস্সজ্জনেসু হেতুনিদানো পচ্চযনিদানোতি এত্থ ছ চীৱৰানি হেতু চেৱ পচ্চযো চাতি ৱেদিতব্বানি. পুব্বপযোগাদীনঞ্হি সব্বেসং তানিযেৱ হেতু, তানি পচ্চযো. ন হি ছব্বিধে চীৱৰে অসতি পযোগো অত্থি, ন পুব্বকৰণাদীনি, তস্মা ‘‘পযোগো হেতুনিদানো’’তিআদি ৱুত্তং.

৪০৮. সঙ্গহৱাৰে – ৱচীভেদেনাতি ‘‘ইমায সঙ্ঘাটিযা, ইমিনা উত্তৰাসঙ্গেন, ইমিনা অন্তৰৱাসকেন কথিনং অত্থৰামী’’তি এতেন ৱচীভেদেন. কতিমূলাদিপুচ্ছাৱিস্সজ্জনে – কিৰিযা মজ্ঝেতি পচ্চুদ্ধাৰো চেৱ অধিট্ঠানঞ্চ.

৪১১. ৱত্থুৱিপন্নং হোতীতি অকপ্পিযদুস্সং হোতি. কালৱিপন্নং নাম অজ্জ দাযকেহি দিন্নং স্ৱে সঙ্ঘো কথিনত্থাৰকস্স দেতি. কৰণৱিপন্নং নাম তদহেৱ ছিন্দিত্ৱা অকতং.

কথিনাদিজানিতব্বৱিভাগৱণ্ণনা

৪১২. কথিনং জানিতব্বন্তিআদিপুচ্ছায ৱিস্সজ্জনে – তেসঞ্ঞেৱ ধম্মানন্তি যেসু ৰূপাদিধম্মেসু সতি কথিনং নাম হোতি, তেসং সমোধানং মিস্সীভাৱো. নামং নামকম্মন্তিআদিনা পন ‘‘কথিন’’ন্তি ইদং বহূসু ধম্মেসু নামমত্তং, ন পৰমত্থতো একো ধম্মো অত্থীতি দস্সেতি.

চতুৱীসতিযা আকাৰেহীতি ‘‘ন উল্লিখিতমত্তেনা’’তিআদীহি পুব্বে ৱুত্তকাৰণেহি. সত্তৰসহি আকাৰেহীতি ‘‘অহতেন অত্থতং হোতি কথিন’’ন্তিআদীহি পুব্বে ৱুত্তকাৰণেহি. নিমিত্তকম্মাদীসু যং ৱত্তব্বং সব্বং কথিনক্খন্ধকৱণ্ণনাযং ৱুত্তং.

৪১৬. একুপ্পাদা একনিৰোধাতি উপ্পজ্জমানাপি একতো উপ্পজ্জন্তি, নিৰুজ্ঝমানাপি একতো নিৰুজ্ঝন্তি. একুপ্পাদা নানানিৰোধাতি উপ্পজ্জমানা একতো উপ্পজ্জন্তি, নিৰুজ্ঝমানা নানা নিৰুজ্ঝন্তি. কিং ৱুত্তং হোতি? সব্বেপি অত্থাৰেন সদ্ধিং একতো উপ্পজ্জন্তি, অত্থাৰে হি সতি উদ্ধাৰো নাম. নিৰুজ্ঝমানা পনেত্থ পুৰিমা দ্ৱে অত্থাৰেন সদ্ধিং একতো নিৰুজ্ঝন্তি, উদ্ধাৰভাৱং পাপুণন্তি. অত্থাৰস্স হি নিৰোধো এতেসঞ্চ উদ্ধাৰভাৱো একক্খণে হোতি, ইতৰে নানা নিৰুজ্ঝন্তি. তেসু উদ্ধাৰভাৱং পত্তেসুপি অত্থাৰো তিট্ঠতিযেৱ. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.

সমন্তপাসাদিকায ৱিনযসংৱণ্ণনায

কথিনভেদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

পঞ্ঞত্তিৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.