১. পঠমপাৰাজিকসিক্খাপদৱণ্ণনা

৬৫৬. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি…পে… সাড়্হো মিগাৰনত্তাতি এত্থ সাড়্হোতি তস্স নামং; মিগাৰমাতুযা পন নত্তা হোতি, তেন ৱুত্তং – ‘‘মিগাৰনত্তা’’তি. নৱকম্মিকন্তি নৱকম্মাধিট্ঠাযিকং. পণ্ডিতাতি পণ্ডিচ্চেন সমন্নাগতা. ব্যত্তাতি ৱেয্যত্তিকেন সমন্নাগতা. মেধাৱিনীতি পাড়িগ্গহণে সতিপুব্বঙ্গমায পঞ্ঞায অত্থগ্গহণে পঞ্ঞাপুব্বঙ্গমায সতিযা সমন্নাগতা. দক্খাতি ছেকা; অৱিৰজ্ঝিত্ৱা সীঘং কত্তব্বকাৰিনীতি অত্থো. অনলসাতি আলসিযৱিৰহিতা. তত্ৰুপাযাযাতি তেসু তেসু কম্মেসু উপাযভূতায. ৱীমংসাযাতি কত্তব্বকম্মুপপৰিক্খায. সমন্নাগতাতি সম্পযুত্তা. অলং কাতুন্তি সমত্থা তং তং কম্মং কাতুং. অলং সংৱিধাতুন্তি এৱঞ্চ এৱঞ্চ ইদং হোতূতি এৱং সংৱিদহিতুম্পি সমত্থা. কতাকতং জানিতুন্তি কতঞ্চ অকতঞ্চ জানিতুং. তেতি তে উভো; সা চ সুন্দৰীনন্দা সো চ সাড়্হোতি অত্থো. ভত্তগ্গেতি পৰিৱেসনট্ঠানে. নিকূটেতি কোণসদিসং কত্ৱা দস্সিতে গম্ভীৰে. ৱিস্সৰো মে ভৱিস্সতীতি ৱিৰূপো মে সৰো ভৱিস্সতি; ৱিপ্পকাৰসদ্দো ভৱিস্সতীতি অত্থো. পতিমানেন্তীতি অপেক্খমানা. ক্যাহন্তি কিং অহং. জৰাদুব্বলাতি জৰায দুব্বলা. চৰণগিলানাতি পাদৰোগেন সমন্নাগতা.

৬৫৭-৮. অৱস্সুতাতি কাযসংসগ্গৰাগেন অৱস্সুতা; তিন্তা কিলিন্নাতি অত্থো. পদভাজনে পনস্স তমেৱ ৰাগং গহেত্ৱা ‘‘সাৰত্তা’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ সাৰত্তাতি ৱত্থং ৱিয ৰঙ্গজাতেন কাযসংসগ্গৰাগেন সুট্ঠু ৰত্তা. অপেক্খৱতীতি তস্সেৱ ৰাগস্স ৱসেন তস্মিং পুৰিসে পৱত্তায অপেক্খায সমন্নাগতা. পটিবদ্ধচিত্তাতি তেন ৰাগেন তস্মিং পুৰিসে বন্ধিত্ৱা ঠপিতচিত্তা ৱিয. এস নযো দুতিযপদৱিভঙ্গেপি. পুৰিসপুগ্গলস্সাতি পুৰিসসঙ্খাতস্স পুগ্গলস্স. অধক্খকন্তি অক্খকানং অধো. উব্ভজাণুমণ্ডলন্তি জাণুমণ্ডলানং উপৰি. পদভাজনে পন পদপটিপাটিযা এৱ ‘‘হেট্ঠক্খকং উপৰিজাণুমণ্ডল’’ন্তি ৱুত্তং. এত্থ চ উব্ভকপ্পৰম্পি উব্ভজাণুমণ্ডলেনেৱ সঙ্গহিতং. সেসং মহাৱিভঙ্গে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বং. পুৰিমাযো উপাদাযাতি সাধাৰণপাৰাজিকেহি পাৰাজিকাযো চতস্সো উপাদাযাতি অত্থো. উব্ভজাণুমণ্ডলিকাতি ইদং পন ইমিস্সা পাৰাজিকায নামমত্তং, তস্মা পদভাজনে ন ৱিচাৰিতং.

৬৫৯. এৱং উদ্দিট্ঠসিক্খাপদং পদানুক্কমেন ৱিভজিত্ৱা ইদানি অৱস্সুতাদিভেদেন আপত্তিভেদং দস্সেতুং ‘‘উভতোঅৱস্সুতে’’তিআদিমাহ. তত্থ উভতোঅৱস্সুতেতি উভতোঅৱস্সৱে; ভিক্খুনিযা চেৱ পুৰিসস্স চ কাযসংসগ্গৰাগেন অৱস্সুতভাৱে সতীতি অত্থো. কাযেন কাযং আমসতীতি ভিক্খুনী যথাপৰিচ্ছিন্নেন কাযেন পুৰিসস্স যংকিঞ্চি কাযং পুৰিসো ৱা যেন কেনচি কাযেন ভিক্খুনিযা যথাপৰিচ্ছিন্নং কাযং আমসতি, উভযথাপি ভিক্খুনিযা পাৰাজিকং. কাযেন কাযপটিবদ্ধন্তি ৱুত্তপ্পকাৰেনেৱ অত্তনো কাযেন পুৰিসস্স কাযপটিবদ্ধং. আমসতীতি এত্থ সযং ৱা আমসতু, তস্স ৱা আমসনং সাদিযতু, থুল্লচ্চযমেৱ. কাযপটিবদ্ধেন কাযন্তি অত্তনো ৱুত্তপ্পকাৰকাযপটিবদ্ধেন পুৰিসস্স কাযং. আমসতীতি ইধাপি সযং ৱা আমসতু, তস্স ৱা আমসনং সাদিযতু, থুল্লচ্চযমেৱ. অৱসেসপদেসুপি ইমিনাৱ নযেন ৱিনিচ্ছযো ৱেদিতব্বো.

সচে পন ভিক্খু চেৱ ভিক্খুনী চ হোতি, তত্ৰ চে ভিক্খুনী আমসতি, ভিক্খু নিচ্চলো হুত্ৱা চিত্তেন সাদিযতি, ভিক্খু আপত্তিযা ন কাৰেতব্বো. সচে ভিক্খু আমসতি, ভিক্খুনী নিচ্চলা হুত্ৱা চিত্তেনেৱ অধিৱাসেতি, কাযঙ্গং অচোপযমানাপি পাৰাজিকক্খেত্তে পাৰাজিকেন, থুল্লচ্চযক্খেত্তে থুল্লচ্চযেন, দুক্কটক্খেত্তে দুক্কটেন কাৰেতব্বা. কস্মা? ‘‘কাযসংসগ্গং সাদিযেয্যা’’তি ৱুত্তত্তা. অযং অট্ঠকথাসু ৱিনিচ্ছযো. এৱং পন সতি কিৰিযাসমুট্ঠানতা ন দিস্সতি, তস্মা তব্বহুলনযেন সা ৱুত্তাতি ৱেদিতব্বা.

৬৬০. উব্ভক্খকন্তি অক্খকানং উপৰি. অধোজাণুমণ্ডলন্তি জাণুমণ্ডলানং হেট্ঠা. এত্থ চ অধোকপ্পৰম্পি অধোজাণুমণ্ডলেনেৱ সঙ্গহিতং.

৬৬২. একতোঅৱস্সুতেতি এত্থ কিঞ্চাপি একতোতি অৱিসেসেন ৱুত্তং, তথাপি ভিক্খুনিযা এৱ অৱস্সুতে সতি অযং আপত্তিভেদো ৱুত্তোতি ৱেদিতব্বো.

তত্ৰাযং আদিতো পট্ঠায ৱিনিচ্ছযো – ভিক্খুনী কাযসংসগ্গৰাগেন অৱস্সুতা, পুৰিসোপি তথেৱ. অধক্খকে উব্ভজাণুমণ্ডলে কাযপ্পদেসে কাযসংসগ্গসাদিযনে সতি ভিক্খুনিযা পাৰাজিকং. ভিক্খুনিযা কাযসংসগ্গৰাগো, পুৰিসস্স মেথুনৰাগো ৱা গেহস্সিতপেমং ৱা সুদ্ধচিত্তং ৱা হোতু, থুল্লচ্চযমেৱ. ভিক্খুনিযা মেথুনৰাগো, পুৰিসস্স কাযসংসগ্গৰাগো ৱা মেথুনৰাগো ৱা গহেস্সিতপেমং ৱা সুদ্ধচিত্তং ৱা হোতু, দুক্কটং. ভিক্খুনিযা গেহস্সিতপেমং, পুৰিসস্স ৱুত্তেসু চতূসু যং ৱা তং ৱা হোতু, দুক্কটমেৱ. ভিক্খুনিযা সুদ্ধচিত্তং, পুৰিসস্স ৱুত্তেসু চতূসু যং ৱা তং ৱা হোতু, অনাপত্তি.

সচে পন ভিক্খু চেৱ হোতি ভিক্খুনী চ উভিন্নং কাযসংসগ্গৰাগো, ভিক্খুস্স সঙ্ঘাদিসেসো, ভিক্খুনিযা পাৰাজিকং. ভিক্খুনিযা কাযসংসগ্গৰাগো, ভিক্খুস্স মেথুনৰাগো ৱা গেহস্সিতপেমং ৱা, ভিক্খুনিযা থুল্লচ্চযং, ভিক্খুস্স দুক্কটং. উভিন্নং মেথুনৰাগো ৱা গেহস্সিতপেমং ৱা, উভিন্নম্পি দুক্কটমেৱ. যস্স যত্থ সুদ্ধচিত্তং, তস্স তত্থ অনাপত্তি. উভিন্নম্পি সুদ্ধচিত্তং, উভিন্নম্পি অনাপত্তি.

৬৬৩. অনাপত্তি অসঞ্চিচ্চাতিআদীসু ৱিৰজ্ঝিত্ৱা ৱা আমসন্তিযা অঞ্ঞৱিহিতায ৱা ‘‘অযং পুৰিসো ৱা ইত্থী ৱা’’তি অজানন্তিযা ৱা তেন ফুট্ঠাযপি তং ফস্সং অসাদিযন্তিযা ৱা আমসনেপি সতি অনাপত্তি. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱ.

পঠমপাৰাজিকসমুট্ঠানং – কিৰিযং, সঞ্ঞাৱিমোক্খং, সচিত্তকং, লোকৱজ্জং, কাযকম্মং, অকুসলচিত্তং, দ্ৱিৱেদনন্তি.

পঠমপাৰাজিকং.