৪. কাণমাতাসিক্খাপদৱণ্ণনা
২৩০. চতুত্থসিক্খাপদে – কাণমাতাতি কাণায মাতা. সা কিৰস্সা ধীতা অভিৰূপা অহোসি, যে যে তং পস্সন্তি, তে তে ৰাগেন কাণা হোন্তি, ৰাগন্ধা হোন্তীতি অত্থো. তস্মা পৰেসং কাণভাৱকৰণতো ‘‘কাণা’’তি ৱিস্সুতা অহোসি. তস্সা ৱসেন মাতাপিস্সা ‘‘কাণমাতা’’তি পাকটা জাতা. আগতন্তি আগমনং. কিস্মিং ৱিযাতি কীদিসং ৱিয; লজ্জনকং ৱিয হোতীতি অধিপ্পাযো. ৰিত্তহত্থং গন্তুন্তি ৰিত্তা হত্থা অস্মিং গমনে তদিদং ৰিত্তহত্থং, তং ৰিত্তহত্থং গমনং গন্তুং লজ্জনকং ৱিয হোতীতি ৱুত্তং হোতি. পৰিক্খযং অগমাসীতি উপাসিকা অৰিযসাৱিকা ভিক্খূ দিস্ৱা সন্তং অদাতুং ন সক্কোতি, তস্মা তাৱ দাপেসি, যাৱ সব্বং পৰিক্খযং অগমাসি. ধম্মিযা কথাযাতি এত্থ কাণাপি মাতু অত্থায দেসিযমানং ধম্মং সুণন্তী দেসনাপৰিযোসানে সোতাপন্না অহোসি. উট্ঠাযাসনা পক্কামীতি আসনতো উট্ঠহিত্ৱা গতো. সোপি পুৰিসো ‘‘সত্থা কিৰ কাণমাতায নিৱেসনং অগমাসী’’তি সুত্ৱা কাণং আনেত্ৱা পকতিট্ঠানেযেৱ ঠপেসি.
২৩১. ইমস্মিং পন ৱত্থুস্মিং উপ্পন্নমত্তে অপ্পঞ্ঞত্তেযেৱ সিক্খাপদে পাথেয্যৱত্থু উদপাদি, তস্মা অনন্তৰমেৱ চেতং দস্সেতুং ‘‘তেন খো পন সমযেনা’’তিআদি ৱুত্তং. সোপি চ উপাসকো অৰিযসাৱকত্তা সব্বমেৱ দাপেসি. তেন ৱুত্তং – ‘‘পৰিক্খযং অগমাসী’’তি.
২৩৩. যংকিঞ্চি পহেণকত্থাযাতি পণ্ণাকাৰত্থায পটিযত্তং যংকিঞ্চি অতিৰসকমোদকসক্খলিকাদি সব্বং ইধ পূৱোত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি. যংকিঞ্চি পাথেয্যত্থাযাতি মগ্গং গচ্ছন্তানং অন্তৰামগ্গত্থায পটিযত্তং যংকিঞ্চি বদ্ধসত্তুঅবদ্ধসত্তুতিলতণ্ডুলাদি সব্বং ইধ মন্থোত্ৱেৱ সঙ্খ্যং গচ্ছতি. ততো চে উত্তৰিন্তি সচেপি ততিযং পত্তং থূপীকতং গণ্হাতি, পূৱগণনায পাচিত্তিযং.
দ্ৱত্তিপত্তপূৰে পটিগ্গহেত্ৱাতি মুখৱট্টিযা হেট্ঠিমলেখায সমপূৰে পত্তে গহেত্ৱা. অমুত্ৰ মযা দ্ৱত্তিপত্তপূৰাতি এত্থ সচে দ্ৱে গহিতা, ‘‘অত্ৰ মযা দ্ৱে পত্তপূৰা পটিগ্গহিতা, ত্ৱং একং গণ্হেয্যাসী’’তি ৱত্তব্বং. তেনাপি অঞ্ঞং পস্সিত্ৱা ‘‘পঠমং আগতেন দ্ৱে পত্তপূৰা গহিতা, মযা একো, মা ত্ৱং গণ্হী’’তি ৱত্তব্বং. যেন পঠমং একো গহিতো, তস্সাপি পৰম্পৰাৰোচনে এসেৱ নযো. যেন পন সযমেৱ তযো গহিতা, তেন অঞ্ঞং দিস্ৱা ‘‘মা খো এত্থ পটিগ্গণ্হি’’ চ্চেৱ ৱত্তব্বং. পটিক্কমনং নীহৰিত্ৱাতি আসনসালং হৰিত্ৱা, আসনসালং গচ্ছন্তেন চ ছড্ডিতসালা ন গন্তব্বা. যত্থ মহা ভিক্খুসঙ্ঘো নিসীদতি, তত্থ গন্তব্বং. মহাপচ্চৰিযং পন ৱুত্তং ‘‘যা লদ্ধট্ঠানতো আসন্না আসনসালা, তত্থ গন্তব্বং. অত্তনো ‘সন্দিট্ঠানং ৱা সম্ভত্তানং ৱা একনিকাযিকানং ৱা দস্সামী’তি অঞ্ঞত্থ গন্তুং ন লব্ভতি. সচে পনস্স নিবদ্ধনিসীদনট্ঠানং হোতি, দূৰম্পি গন্তুং ৱট্টতী’’তি.
সংৱিভজিতব্বন্তি সচে তযো পত্তপূৰা গহিতা, একং অত্তনো ঠপেত্ৱা দ্ৱে ভিক্খুসঙ্ঘস্স দাতব্বা. সচ্চে দ্ৱে গহিতা, একং অত্তনো ঠপেত্ৱা একো সঙ্ঘস্স দাতব্বো, যথামিত্তং পন দাতুং ন লব্ভতি. যেন একো গহিতো, ন তেন কিঞ্চি অকামা দাতব্বং, যথাৰুচি কাতব্বং.
২৩৫. গমনে পটিপ্পস্সদ্ধেতি অন্তৰামগ্গে উপদ্দৱং ৱা দিস্ৱা অনত্থিকতায ৱা ‘‘মযং ইদানি ন পেসিস্সাম, ন গমিস্সামা’’তি এৱং গমনে পটিপ্পস্সদ্ধে উপচ্ছিন্নে. ঞাতকানং পৱাৰিতানন্তি এতেসং বহুম্পি দেন্তানং পটিগ্গণ্হন্তস্স অনাপত্তি. অট্ঠকথাসু পন ‘‘তেসম্পি পাথেয্যপহেণকত্থায পটিযত্ততো পমাণমেৱ ৱট্টতী’’তি ৱুত্তং. সেসং উত্তানমেৱ.
ছসমুট্ঠানং – কিৰিযং, নোসঞ্ঞাৱিমোক্খং, অচিত্তকং, পণ্ণত্তিৱজ্জং, কাযকম্মং, ৱচীকম্মং, তিচিত্তং, তিৱেদনন্তি.
কাণমাতাসিক্খাপদং চতুত্থং.