৮. ৱত্তক্খন্ধকং
আগন্তুকৱত্তকথা
৩৫৭. ৱত্তক্খন্ধকে ইদানি আৰামং পৱিসিস্সামীতি ইমিনা উপচাৰসীমসমীপং দস্সেতি; তস্মা উপচাৰসীমং পত্ৱা উপাহনাওমুঞ্চনাদি সব্বং কাতব্বং. গহেত্ৱাতি উপাহনদণ্ডকেন গহেত্ৱা. পটিক্কমন্তীতি সন্নিপতন্তি. ৱিস্সজ্জেতব্বন্তি পত্থৰিতব্বং. গোচৰো পুচ্ছিতব্বোতি ‘‘গোচৰগামো আসন্নে উদাহু দূৰে, কালস্সেৱ পিণ্ডায চৰিতব্বং উদাহু দিৱা’’তি এৱং ভিক্খাচাৰো পুচ্ছিতব্বো. অগোচৰো নাম মিচ্ছাদিট্ঠিকানং ৱা গামো পৰিচ্ছিন্নভিক্খো ৱা গামো; যত্থ একস্স ৱা দ্ৱিন্নং ৱা ভিক্খা দিয্যতি, সোপি পুচ্ছিতব্বো. পানীযং পুচ্ছিতব্বন্তি ‘‘কিং ইমিস্সা পোক্খৰণিযা পানীযংযেৱ পিৱন্তি, নহানাদিপৰিভোগম্পি কৰোন্তী’’তি এৱং পানীযঞ্চেৱ পৰিভোজনীযঞ্চ পুচ্ছিতব্বং. কেসুচি ঠানেসু ৱাড়মিগা ৱা অমনুস্সা ৱা হোন্তি, তস্মা ‘‘কং কালং পৱিসিতব্বং, কং কালং নিক্খমিতব্ব’’ন্তি পুচ্ছিতব্বং.
বহি ঠিতেনাতি বহি নিক্খমন্তস্স অহিনো ৱা অমনুস্সস্স ৱা মগ্গং দত্ৱা ঠিতেন নিল্লোকেতব্বো. সচে উস্সহতি সোধেতব্বোতি যদি সক্কোতি, সব্বো ৱিহাৰো সোধেতব্বো. অসক্কোন্তেন অত্তনো ৱসনোকাসো জগ্গিতব্বো. সব্বং সোধেতুং সক্কোন্তস্স পন দস্সিতে ৱিহাৰসোধনৱত্তে ৱিনিচ্ছযো মহাখন্ধকে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বো.
আগন্তুকৱত্তকথা নিট্ঠিতা.
আৱাসিকৱত্তকথা
৩৫৯. আৱাসিকৱত্তে – আসনং পঞ্ঞপেতব্বন্তি এৱমাদি সব্বং ৱুড্ঢতৰে আগতে চীৱৰকম্মং ৱা নৱকম্মং ৱা ঠপেত্ৱাপি কাতব্বং. চেতিযঙ্গণং সম্মজ্জন্তেন সম্মজ্জনিং নিক্খিপিত্ৱা তস্স ৱত্তং কাতুং আৰভিতব্বং. পণ্ডিতো হি আগন্তুকো ‘‘সম্মজ্জাহি তাৱ চেতিযঙ্গণ’’ন্তি ৱক্খতি. গিলানভেসজ্জং কৰোন্তেন পন সচে নাতিআতুৰো গিলানো হোতি, ভেসজ্জং অকত্ৱা ৱত্তমেৱ কাতব্বং. মহাগিলানস্স পন ভেসজ্জমেৱ কাতব্বং. পণ্ডিতো হি আগন্তুকো ‘‘কৰোহি তাৱ ভেসজ্জ’’ন্তি ৱক্খতি. পানীযেন পুচ্ছন্তেন সচে সকিং আনীতং পানীযং সব্বং পিৱতি, ‘‘পুন আনেমী’’তি পুচ্ছিতব্বোযেৱ. অপিচ বীজনেনপি বীজিতব্বো, বীজন্তেন সকিং পাদপিট্ঠিযং বীজিত্ৱা সকিং মজ্ঝে সকিং সীসে বীজিতব্বং, ‘‘অলং হোতূ’’তি ৱুত্তেন ততো মন্দতৰং বীজিতব্বং. পুন ‘‘অল’’ন্তি ৱুত্তেন ততো মন্দতৰং বীজিতব্বং. ততিযৱাৰং ৱুত্তেন বীজনী ঠপেতব্বা. পাদাপিস্স ধোৱিতব্বা, ধোৱিত্ৱা সচে অত্তনো তেলং অত্থি, তেন মক্খেতব্বা. নো চে অত্থি, তস্স সন্তকেন মক্খেতব্বা. উপাহনাপুঞ্ছনং পন অত্তনো ৰুচিৱসেন কাতব্বং. তেনেৱ হেত্থ ‘‘সচে উস্সহতী’’তি ৱুত্তং. তস্মা উপাহনা অপুঞ্ছন্তস্সাপি অনাপত্তি. ‘‘কত্থ ময্হং সেনাসনং পাপুণাতী’’তি পুচ্ছিতেন সেনাসনং পঞ্ঞপেতব্বং, ‘‘এতং তুম্হাকং সেনাসনং পাপুণাতী’’তি এৱং আচিক্খিতব্বন্তি অত্থো. পপ্ফোটেত্ৱা হি পত্থৰিতুং পন ৱট্টতিযেৱ.
নৱকস্স ৱত্তে – পানীযং আচিক্খিতব্বন্তি ‘‘এতং পানীযং গহেত্ৱা পিৱাহী’’তি আচিক্খিতব্বং. পৰিভোজনীযেপি এসেৱ নযো. সেসং পুৰিমসদিসমেৱ. মহাআৱাসেপি অত্তনো সন্তিকং সম্পত্তস্স আগন্তুকস্স ৱত্তং অকাতুং ন লভতি.
আৱাসিকৱত্তকথা নিট্ঠিতা.
গমিকৱত্তকথা
৩৬০. গমিকৱত্তেসু দাৰুভণ্ডন্তি সেনাসনক্খন্ধকে ৱুত্তং মঞ্চপীঠাদি. মত্তিকাভণ্ডম্পি ৰজনভাজনাদি সব্বং তত্থ ৱুত্তপ্পভেদমেৱ. তং সব্বং অগ্গিসালায ৱা অঞ্ঞতৰস্মিং ৱা গুত্তট্ঠানে পটিসামেত্ৱা গন্তব্বং. অনোৱস্সকে পব্ভাৰেপি ঠপেতুং ৱট্টতি. সেনাসনং আপুচ্ছিতব্বন্তি এত্থ যং পাসাণপিট্ঠিযং ৱা পাসাণত্থম্ভেসু ৱা কতসেনাসনং, যত্থ উপচিকা নাৰোহন্তি, তং অনাপুচ্ছন্তস্সাপি অনাপত্তি. চতূসু পাসাণকেসূতিআদি উপচিকানং উপ্পত্তিট্ঠানে পণ্ণসালাদিসেনাসনে কত্তব্বাকাৰদস্সনত্থং ৱুত্তং. অপ্পেৱ নাম অঙ্গানিপি সেসেয্যুন্তি অযং অজ্ঝোকাসে ঠপিতম্হি আনিসংসো. ওৱস্সকগেহে পন তিণেসু চ মত্তিকাপিণ্ডেসু চ উপৰি পতন্তেসু মঞ্চপীঠানং অঙ্গানিপি ৱিনস্সন্তি.
গমিকৱত্তকথা নিট্ঠিতা.
অনুমোদনৱত্তকথা
৩৬২. অনুমোদনৱত্থুস্মিং ইদ্ধং অহোসীতি সম্পন্নং অহোসি. চতূহি পঞ্চহীতি সঙ্ঘত্থেৰেন অনুমোদনত্থায নিসিন্নে হেট্ঠা পটিপাটিযা চতূহি নিসীদিতব্বং. অনুথেৰে নিসিন্নে মহাথেৰেন চ হেট্ঠা চ তীহি নিসীদিতব্বং. পঞ্চমে নিসিন্নে উপৰি চতূহি নিসীদিতব্বং. সঙ্ঘত্থেৰেন হেট্ঠা দহৰভিক্খুস্মিং অজ্ঝিট্ঠেপি সঙ্ঘত্থেৰতো পট্ঠায চতূহি নিসীদিতব্বমেৱ. সচে পন অনুমোদকো ভিক্খু ‘‘গচ্ছথ ভন্তে, আগমেতব্বকিচ্চং নত্থী’’তি ৱদতি, গন্তুং ৱট্টতি. মহাথেৰেন ‘‘গচ্ছাম আৱুসো’’তি ৱুত্তে ‘‘গচ্ছথা’’তি ৱদতি, এৱম্পি ৱট্টতি. ‘‘বহিগামে আগমেস্সামা’’তি আভোগং কত্ৱাপি বহিগামং গন্ত্ৱা অত্তনো নিস্সিতকে ‘‘তুম্হে তস্স আগমনং আগমেথা’’তি ৱত্ৱাপি গন্তুং ৱট্টতিযেৱ. সচে পন মনুস্সা অত্তনো ৰুচিকেন একেন অনুমোদনং কাৰেন্তি, নেৱ তস্স অনুমোদতো আপত্তি, ন মহাথেৰস্স ভাৰো হোতি. উপনিসিন্নকথাযমেৱ হি মনুস্সেসু কথাপেন্তেসু মহাথেৰো আপুচ্ছিতব্বো, মহাথেৰেন চ অনুমোদনায অজ্ঝিট্ঠোৱ আগমেতব্বোতি ইদমেত্থ লক্খণং. ৱচ্চিতোতি সঞ্জাতৱচ্চো; ৱচ্চপীড়িতোতি অধিপ্পাযো.
অনুমোদনৱত্তকথা নিট্ঠিতা.
ভত্তগ্গৱত্তকথা
৩৬৪. ভত্তগ্গৱত্তে ‘‘অন্তোগামো ৱা হোতু ৱিহাৰো ৱা, মনুস্সানং পৰিৱেসনট্ঠানং গচ্ছন্তেন চীৱৰং পাৰুপিত্ৱা কাযবন্ধনং বন্ধনমেৱ ৱট্টতী’’তি অট্ঠকথাসু ৱুত্তং. ন থেৰে ভিক্খূ অনুপখজ্জাতি থেৰে ভিক্খূ অতিঅল্লীযিত্ৱা ন নিসীদিতব্বং. সচে মহাথেৰস্স নিসিন্নাসনেন সমকং আসনং হোতি, বহূসু আসনেসু সতি একং দ্ৱে আসনানি ঠপেত্ৱা নিসীদিতব্বং. ভিক্খূ গণেত্ৱা পঞ্ঞত্তাসনেসু অনিসীদিত্ৱা মহাথেৰেন নিসীদাতি ৱুত্তেন নিসীদিতব্বং. নো চে মহাথেৰো ৱদতি, ‘‘ইদং, ভন্তে, আসনং উচ্চ’’ন্তি ৱত্তব্বং. ‘‘নিসীদা’’তি ৱুত্তে নিসীদিতব্বং. সচে পন এৱং আপুচ্ছিতেপি ন ৱদতি, নিসীদন্তস্স অনাপত্তি; মহাথেৰস্সেৱ আপত্তি. নৱকো হি এৱৰূপে আসনে অনাপুচ্ছা নিসীদন্তো আপজ্জতি, থেৰো আপুচ্ছিতে অননুজানন্তো. ন সঙ্ঘাটিং ওত্থৰিত্ৱাতি ন সঙ্ঘাটিং অৱত্থৰিত্ৱা নিসীদিতব্বং.
উভোহি হত্থেহীতি পত্তধোৱনউদকং সন্ধায ৱুত্তং. দক্খিণোদকং পন পুৰতো আধাৰকে পত্তং ঠপেত্ৱা গহেতব্বং. সাধুকন্তি উদকসদ্দং অকৰোন্তেন.
সূপস্স ওকাসোতি যথা সূপস্স ওকাসো হোতি; এৱং মত্তায ওদনো গণ্হিতব্বোতি অত্থো. সমকং সম্পাদেহীতি ইদং ন কেৱলং সপ্পিআদীসুযেৱ ওদনেপি ৱত্তব্বং. সপ্পিআদীসু পন যং অপ্পং হোতি একস্স ৱা দ্ৱিন্নং ৱা অনুৰূপকং, তং সব্বেসং সমকং সম্পাদেহীতি ৱুত্তে মনুস্সানং ৱিহসা হোতি, তস্মা তাদিসং সকিং ৱা দ্ৱিক্খত্তুং ৱা গহেত্ৱা সেসং ন গহেতব্বং.
ন তাৱ থেৰেন ভুঞ্জিতব্বন্তি ইদং যং পৰিচ্ছিন্নভিক্খুকং ভত্তগ্গং, যত্থ মনুস্সা সব্বেসং পাপেত্ৱা দাতুকামা হোন্তি, তং সন্ধায ৱুত্তং. যং পন মহাভত্তগ্গং হোতি, যত্থ একস্মিং পদেসে ভুঞ্জন্তি, একস্মিং পদেসে উদকং দিয্যতি, তত্থ যথাসুখং ভুঞ্জিতব্বং.
ন তাৱ উদকন্তি ইদং হত্থধোৱনউদকং সন্ধায ৱুত্তং. অন্তৰা পিপাসিতেন পন গলে ৱিলগ্গামিসেন ৱা পানীযং পিৱিত্ৱা হত্থা ন ধোৱিতব্বা. সচে মনুস্সা ‘‘ধোৱথ ভন্তে পত্তঞ্চ হত্থে চা’’তি ৱদন্তি, ভিক্খূ ৱা ‘‘তুম্হে উদকং গণ্হথা’’তি ৱদন্তি, ৱট্টতি.
নিৱত্তন্তেনাতি ভত্তগ্গতো উট্ঠায নিৱত্তন্তেন সঙ্ঘেন এৱং নিৱত্তিতব্বন্তি দস্সেতি. কথং? ‘‘নৱকেহী’’তি সব্বং দট্ঠব্বং. সম্বাধেসু হি ঘৰেসু মহাথেৰানং নিক্খমনোকাসো ন হোতি, তস্মা এৱং ৱুত্তং. এৱং নিৱত্তন্তেহি পন নৱকেহি গেহদ্ৱাৰে ঠত্ৱা থেৰেসু নিক্খন্তেসু পটিপাটিযা গন্তব্বং. সচে পন মহাথেৰা ধুৰে নিসিন্না হোন্তি, নৱকা অন্তোগেহে, থেৰাসনতো পট্ঠায পটিপাটিযা এৱ নিক্খমিতব্বং. কাযেন কাযং অঘট্টেন্তেন যথা অন্তৰেন মনুস্সা গন্তুং সক্কোন্তি, এৱং ৱিৰড়ায পটিপাটিযা গন্তব্বং.
ভত্তগ্গৱত্তকথা নিট্ঠিতা.
পিণ্ডচাৰিকৱত্তকথা
৩৬৬. পিণ্ডচাৰিকৱত্তে – কম্মং ৱা নিক্খিপতীতি কপ্পাসং ৱা সুপ্পং ৱা মুসলং ৱা যং গহেত্ৱা কম্মং কৰোন্তি, ঠিতা ৱা নিসিন্না ৱা হোন্তি, তং নিক্খিপতি. ন চ ভিক্খাদাযিকাযাতি ইত্থী ৱা হোতু পুৰিসো ৱা, ভিক্খাদানসমযে মুখং ন উল্লোকেতব্বং.
পিণ্ডচাৰিকৱত্তকথা নিট্ঠিতা.
আৰঞ্ঞিকৱত্তকথা
৩৬৮. আৰঞ্ঞিকৱত্তে – সেনাসনা ওতৰিতব্বন্তি ৱসনট্ঠানতো নিক্খমিতব্বং.
পত্তং থৱিকায পক্খিপিত্ৱাতি এত্থ সচে বহিগামে উদকং নত্থি, অন্তোগামেযেৱ ভত্তকিচ্চং কত্ৱা অথ বহিগামে অত্থি, বহিগামে ভত্তকিচ্চং কত্ৱা পত্তো ধোৱিত্ৱা ৱোদকো কত্ৱা থৱিকায পক্খিপিতব্বো.
পৰিভোজনীযং উপট্ঠাপেতব্বন্তি সচে ভাজনানি নপ্পহোন্তি, পানীযমেৱ পৰিভোজনীযম্পি কত্ৱা উপট্ঠাপেতব্বং. ভাজনং অলভন্তেন ৱেড়ুনাড়িকাযপি উপট্ঠাপেতব্বং. তম্পি অলভন্তস্স যথা সমীপে উদকআৱাটো হোতি, এৱং কাতব্বং. অৰণিসহিতে সতি অগ্গিং অকাতুম্পি ৱট্টতি. যথা চ আৰঞ্ঞিকস্স, এৱং কন্তাৰপ্পটিপন্নস্সাপি অৰণিসহিতং ইচ্ছিতব্বং. গণৱাসিনো পন তেন ৱিনাপি ৱট্টতি. নক্খত্তানেৱ নক্খত্তপদানি.
আৰঞ্ঞিকৱত্তকথা নিট্ঠিতা.
সেনাসনৱত্তকথা
৩৬৯. সেনাসনৱত্তে – দ্ৱাৰং নাম যস্মা মহাৱড়ঞ্জং, তস্মা তত্থ আপুচ্ছনকিচ্চং নত্থি, সেসানি পন উদ্দেসদানাদীনি আপুচ্ছিত্ৱাৱ কাতব্বানি. দেৱসিকম্পি আপুচ্ছিতুং ৱট্টতি. অথাপি ‘‘ভন্তে আপুচ্ছিতমেৱ হোতূ’’তি ৱুত্তে ৱুড্ঢতৰো ‘‘সাধূ’’তি সম্পটিচ্ছতি, সযমেৱ ৱা ‘‘ত্ৱং যথাসুখং ৱিহৰাহী’’তি ৱদতি; এৱম্পি ৱট্টতি. সভাগস্স ৱিস্সাসেনাপি ৱট্টতিযেৱ. যেন ৱুড্ঢো তেন পৰিৱত্তিতব্বন্তি ৱুড্ঢাভিমুখেন পৰিৱত্তিতব্বং. ভোজনসালাদীসুপি এৱমেৱ পটিপজ্জিতব্বং.
সেনাসনৱত্তকথা নিট্ঠিতা.
জন্তাঘৰৱত্তাদিকথা
৩৭১. জন্তাঘৰৱত্তে – পৰিভণ্ডন্তি বহিজগতি.
৩৭৩. আচমনৱত্থুস্মিং – সতি উদকেতি এত্থ সচে উদকং অত্থি, পটিচ্ছন্নট্ঠানং পন নত্থি, ভাজনেন নীহৰিত্ৱা আচমিতব্বং. ভাজনে অসতি পত্তেন নীহৰিতব্বং. পত্তেপি অসতি অসন্তং নাম হোতি. ‘‘ইদং অতিৱিৱটং পুৰতো অঞ্ঞং উদকং ভৱিস্সতী’’তি গতস্স উদকং অলভন্তস্সেৱ ভিক্খাচাৰৱেলা হোতি, কট্ঠেন ৱা কেনচি ৱা পুঞ্ছিত্ৱা গন্তব্বং, ভুঞ্জিতুম্পি অনুমোদনম্পি কাতুং ৱট্টতি. আগতপটিপাটিযাতি ৱচ্চকুটিযং পস্সাৱট্ঠানে ন্হানতিত্থেতি তীসুপি আগতপটিপাটিযেৱ পমাণং.
৩৭৪. ৱচ্চকুটিৱত্তে – ন দন্তকট্ঠং খাদন্তেনাতি অযং ৱচ্চকুটিযাপি অৱচ্চকুটিযাপি সব্বত্থেৱ পটিক্খেপো. ন ফৰুসেন কট্ঠেনাতি ফালিতকট্ঠেন ৱা খৰেন ৱা গণ্ঠিকেন ৱা কণ্টকেন ৱা সুসিৰেন ৱা পূতিনা ৱা ন অৱলেখিতব্বং. অৱলেখনকট্ঠং পন অগ্গহেত্ৱা পৱিট্ঠস্স আপত্তি নত্থি.
ন আচমনসৰাৱকেতি সব্বসাধাৰণট্ঠানং সন্ধাযেতং ৱুত্তং. তত্ৰ হি অঞ্ঞে অঞ্ঞে আগচ্ছন্তি, তস্মা উদকং ন সেসেতব্বং. যং পন সঙ্ঘিকেপি ৱিহাৰে একদেসে নিবদ্ধগমনত্থায কতং ঠানং হোতি পুগ্গলিকট্ঠানং ৱা, তস্মিং ৱট্টতি. ৱিৰেচনং পিৱিত্ৱা পুনপ্পুনং পৱিসন্তস্সাপি ৱট্টতিযেৱ.
ঊহতাতি ঊহদিতা; বহি ৱচ্চমক্খিতাতি অত্থো. ধোৱিতব্বাতি উদকং আহৰিত্ৱা ধোৱিতব্বা. উদকং অত্থি, ভাজনং নত্থি, অসন্তং নাম হোতি. ভাজনং অত্থি, উদকং নত্থি, এতম্পি অসন্তং. উভযে পন অসতি অসন্তমেৱ, কট্ঠেন ৱা কেনচি ৱা পুঞ্ছিত্ৱা গন্তব্বং. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.
জন্তাঘৰৱত্তাদিকথা নিট্ঠিতা.
ৱত্তক্খন্ধকৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.