৯. পাতিমোক্খট্ঠপনক্খন্ধকং
পাতিমোক্খুদ্দেসযাচনকথা
৩৮৩. পাতিমোক্খট্ঠপনক্খন্ধকে – (নন্দিমুখিযা ৰত্তিযাতি অৰুণুট্ঠিতকালেপি হি নন্দিমুখা ৱিয ৰত্তি খাযতি. তেনাহ ‘‘নন্দিমুখিযা ৰত্তিযা’’তি. অন্তোপূতিন্তি অত্তচিত্তসন্তানে কিলেসপূতিভাৱেন অন্তোপূতিং. অৱস্সুতন্তি কিলেসৱস্সনৱসেন অৱস্সুতং. কসম্বুকজাতন্তি আকিণ্ণদোসতায সংকিলিট্ঠজাতং.) যাৱ বাহাগহণাপি নামাতি ‘‘অপৰিসুদ্ধা আনন্দ পৰিসা’’তি ৱচনং সুত্ৱাযেৱ হি তেন পক্কমিতব্বং সিযা, এৱং অপক্কমিত্ৱা যাৱ বাহাগহণাপি নাম সো মোঘপুৰিসো আগমেস্সতি, অচ্ছৰিযমিদন্তি দস্সেতি.
৩৮৪. ন আযতকেনেৱ পপাতোতি ন পঠমমেৱ গম্ভীৰো; অনুপুব্বেন গম্ভীৰোতি অত্থো. ঠিতধম্মো ৱেলং নাতিৱত্ততীতি ৱীচীনং ওসক্কনকন্দৰং মৰিযাদৱেলং নাতিক্কমতি. তীৰং ৱাহেতীতি তীৰতো অপ্পেতি; উস্সাৰেতীতি অত্থো. অঞ্ঞাপটিৱেধোতি অৰহত্তপ্পত্তি.
৩৮৫. ছন্নমতিৱস্সতীতি আপত্তিং আপজ্জিত্ৱা পটিচ্ছাদেন্তো অঞ্ঞং নৱং আপত্তিং আপজ্জতি ইদমেতং সন্ধায ৱুত্তং. ৱিৱটং নাতিৱস্সতীতি আপত্তিং আপজ্জিত্ৱা ৱিৱৰন্তো অঞ্ঞং নাপজ্জতি ইদমেতং সন্ধায ৱুত্তং.
পাতিমোক্খুদ্দেসযাচনকথা নিট্ঠিতা.
পাতিমোক্খসৱনাৰহকথা
৩৮৬. ঠপিতং হোতি পাতিমোক্খন্তি এত্থ পুৰে ৱা পচ্ছা ৱা ঠপিতম্পি অট্ঠপিতং হোতি, খেত্তে ঠপিতমেৱ পন ঠপিতং নাম হোতি. তস্মা ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে সঙ্ঘো, অজ্জুপোসথো পন্নৰসো, যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো উপোসথং কৰেয্যা’’তি এত্থ যাৱ ৰে-কাৰং ভণতি, তাৱ ঠপেতব্বং, ইদঞ্হি খেত্তং. য্য-কাৰে পন ৱুত্তে ঠপেন্তেন পচ্ছা ঠপিতং নাম হোতি. ‘‘সুণাতু মে’’তি অনাৰদ্ধেযেৱ ঠপেন্তেন পুৰে ঠপিতং হোতি.
পাতিমোক্খসৱনাৰহকথা নিট্ঠিতা.
ধম্মিকাধম্মিকপাতিমোক্খট্ঠপনকথা
৩৮৭. অমূলিকায সীলৱিপত্তিযা পাতিমোক্খং ঠপেতি অকতাযাতি তেন পুগ্গলেন সা ৱিপত্তি কতা ৱা হোতু অকতা ৱা, পাতিমোক্খট্ঠপনকস্স সঞ্ঞাঅমূলিকৱসেন অমূলিকা হোতি. কতাকতাযাতি কতঞ্চ অকতঞ্চ উভযং গহেত্ৱা ৱুত্তং.
ধম্মিকং সামগ্গিং ন উপেতীতি কম্মং কোপেতুকামতায সঙ্ঘস্স কম্মে কৰীযমানে নেৱ আগচ্ছতি, ন ছন্দং দেতি, সম্মুখীভূতোৱ পটিক্কোসতি, তেন দুক্কটং আপজ্জতি. ইচ্চস্সাপি সাপত্তিকস্সেৱ পাতিমোক্খং ঠপিতং হোতি. পচ্চাদিযতীতি ‘‘পুন কাতব্বং কম্ম’’ন্তি পচ্চাদিযতি, তেন উক্কোটনকেন পাচিত্তিযং আপজ্জতি. ইচ্চস্সাপি সাপত্তিকস্সেৱ পাতিমোক্খং ঠপিতং হোতি.
ধম্মিকাধম্মিকপাতিমোক্খট্ঠপনকথা নিট্ঠিতা.
ধম্মিকপাতিমোক্খট্ঠপনকথা
৩৮৮. যেহি আকাৰেহি যেহি লিঙ্গেহি যেহি নিমিত্তেহীতি এত্থ মগ্গেনমগ্গপটিপাদনাদীসু আকাৰাদিসঞ্ঞা ৱেদিতব্বা. তেন দিট্ঠেন তেন সুতেন তায পৰিসঙ্কাযাতি এত্থ দিট্ঠঞ্চ সুতঞ্চ পাড়িযং আগতমেৱ. সচে পন তেহি দিট্ঠসুতেহি পৰিসঙ্কং উপ্পাদেয্য, তং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘তায পৰিসঙ্কাযা’’তি.
ধম্মিকপাতিমোক্খট্ঠপনকথা নিট্ঠিতা.
অত্তাদানঅঙ্গকথা
৩৯৮. অত্তাদানং আদাতুকামেনাতি এত্থ সাসনং সোধেতুকামো ভিক্খু যং অধিকৰণং অত্তনা আদিযতি, তং অত্তাদানন্তি ৱুচ্চতি. অকালো ইমং অত্তাদানং আদাতুন্তি এত্থ ৰাজভযং চোৰভযং দুব্ভিক্খভযং ৱস্সাৰত্তোতি অযং অকালো, ৱিপৰীতো কালো.
অভূতং ইদং অত্তাদানন্তি অসন্তমিদং, মযা অধম্মো ৱা ধম্মোতি, ধম্মো ৱা অধম্মোতি, অৱিনযো ৱা ৱিনযোতি, ৱিনযো ৱা অৱিনযোতি, দুস্সীলো ৱা পুগ্গলো সীলৱাতি, সীলৱা ৱা দুস্সীলোতি গহিতোতি অত্থো; ৱিপৰিযাযেন ভূতং ৱেদিতব্বং. অনত্থসংহিতং ইদং অত্তাদানন্তি এত্থ যং জীৱিতন্তৰাযায ৱা ব্ৰহ্মচৰিযন্তৰাযায ৱা সংৱত্ততি, ইদং অনত্থসংহিতং, ৱিপৰীতং অত্থসংহিতং নাম.
ন লভিস্সামি সন্দিট্ঠে সম্ভত্তে ভিক্খূতি অপ্পেকদা হি ৰাজভযাদীসু এৱৰূপা অত্তনো পক্খস্স উপত্থম্ভকা ভিক্খূ লদ্ধুং ন সক্কা হোন্তি, তং সন্ধায ৱুত্তং ‘‘ন লভিস্সামী’’তি. অপ্পেকদা পন খেমসুভিক্খাদীসু লদ্ধুং সক্কা হোন্তি, তং সন্ধায ‘‘লভিস্সামী’’তি ৱুত্তং.
ভৱিস্সতি সঙ্ঘস্স ততোনিদানং ভণ্ডনন্তি কোসম্বকানং ৱিয ভণ্ডনং কলহো ৱিগ্গহো ৱিৱাদো সঙ্ঘভেদো চ ভৱিস্সতীতি. পচ্ছাপি অৱিপ্পটিসাৰকৰং ভৱিস্সতীতি সুভদ্দং ৱুড্ঢপব্বজিতং নিগ্গহেত্ৱা পঞ্চসতিকসঙ্গীতিং কৰোন্তস্স মহাকস্সপত্থেৰস্সেৱ, দসৱত্থুকে অধিকৰণে দসভিক্খুসহস্সানি নিগ্গহেত্ৱা সত্তসতিকসঙ্গীতিং কৰোন্তস্স আযস্মতো যসস্সেৱ, সট্ঠিভিক্খুসহস্সানি নিগ্গহেত্ৱা সহস্সিকসঙ্গীতিং কৰোন্তস্স মোগ্গলিপুত্ততিস্সত্থেৰস্সেৱ চ পচ্ছা সমনুস্সৰণকৰণং হোতি, সাসনস্স চ ৱিগতুপক্কিলেসচন্দিমসূৰিযসস্সিৰিকতায সংৱত্ততি.
অত্তাদানঅঙ্গকথা নিট্ঠিতা.
চোদকেনপচ্চৱেক্খিতব্বধম্মকথা
৩৯৯. অচ্ছিদ্দেন অপ্পটিমংসেনাতিআদীসু যেন গহট্ঠপব্বজিতেসু যো কোচি পহটো ৱা হোতি, গিহীনং গণ্ডফালনাদীনি ৱেজ্জকম্মানি ৱা কতানি, তস্স কাযসমাচাৰো উপচিকাহি খাযিততালপণ্ণমিৱ ছিদ্দো চ পটিমাসিতুং যত্থ কত্থচি গহেত্ৱা আকড্ঢিতুং সক্কুণেয্যতায সপ্পটিমংসো চ হোতি, ৱিপৰীতো অচ্ছিদ্দো অপ্পটিমংসোতি ৱেদিতব্বোতি. ৱচীসমাচাৰো পন মুসাৱাদওমসৱাদপেসুঞ্ঞঅমূলকানুদ্ধংসনাদীহি ছিদ্দো চ সপ্পটিমংসো চ হোতি, ৱিপৰীতো অচ্ছিদ্দো অপ্পটিমংসো.
মেত্তং নু খো মে চিত্তন্তি পলিবোধে ছিন্দিত্ৱা কম্মট্ঠানভাৱনানুযোগেন অধিগতং মেত্তচিত্তং. অনাঘাতন্তি আঘাতৱিৰহিতং, ৱিক্খম্ভনৱসেন ৱিহতাঘাতন্তি অত্থো. ইদং পনাৱুসো কত্থ ৱুত্তং ভগৱতাতি ইদং সিক্খাপদং কতৰস্মিং নগৰে ৱুত্তন্তি অত্থো.
চোদকেনপচ্চৱেক্খিতব্বধম্মকথা নিট্ঠিতা.
চোদকেনউপট্ঠাপেতব্বকথা
৪০০. কালেন ৱক্খামীতিআদীসু একো একং ওকাসং কাৰেত্ৱা চোদেন্তো কালেন ৱদতি নাম. সঙ্ঘমজ্ঝগণমজ্ঝসলাকগ্গযাগুঅগ্গৱিতক্কমাড়কভিক্খাচাৰমগ্গআসনসালাদীসু উপট্ঠাকেহি পৰিৱাৰিতক্খণে ৱা চোদেন্তো অকালেন ৱদতি নাম. তচ্ছেন ৱদন্তো ভূতেন ৱদতি নাম. ‘‘অম্ভো মহল্লক, পৰিসাৱচৰ, পংসুকূলিক, ধম্মকথিক, পতিৰূপং তৱ ইদ’’ন্তি ৱদন্তো ফৰুসেন ৱদতি নাম. কাৰণনিস্সিতং পন কত্ৱা ‘‘ভন্তে মহল্লকত্থ, পৰিসাৱচৰা, পংসুকূলিকা, ধম্মকথিকত্থ, পতিৰূপং তুম্হাকং ইদ’’ন্তি ৱদন্তো সণ্হেন ৱদতি নাম. কাৰণনিস্সিতং কত্ৱা ৱদন্তো অত্থসংহিতেন ৱদতি নাম. মেত্তচিত্তো ৱক্খামি নো দোসন্তৰোতি মেত্তচিত্তং উপট্ঠপেত্ৱা ৱক্খামি, ন দুট্ঠচিত্তো হুত্ৱা.
চোদকেনউপট্ঠাপেতব্বকথা নিট্ঠিতা.
চোদকচুদিতকপটিসংযুত্তকথা
৪০১. অজ্ঝত্তং মনসিকৰিত্ৱাতি অত্তনো চিত্তে উপ্পাদেত্ৱা. কাৰুঞ্ঞতাতি কৰুণাভাৱো. ইমিনা কৰুণঞ্চ কৰুণাপুব্বভাগঞ্চ দস্সেতি. হিতেসিতাতি হিতগৱেসনতা. অনুকম্পিতাতি তেন হিতেন সংযোজনতা. দ্ৱীহিপি মেত্তঞ্চ মেত্তাপুব্বভাগঞ্চ দস্সেতি. আপত্তিৱুট্ঠানতাতি আপত্তিতো ৱুট্ঠাপেত্ৱা সুদ্ধন্তে পতিট্ঠাপনা. ৱত্থুং চোদেত্ৱা সাৰেত্ৱা পটিঞ্ঞং আৰোপেত্ৱা যথাপটিঞ্ঞায কম্মকৰণং ৱিনযপুৰেক্খাৰতা নাম. ইমে পঞ্চ ধম্মেতি যে এতে কাৰুঞ্ঞতাতিআদিনা নযেন ৱুত্তা, ইমে পঞ্চ ধম্মে অজ্ঝত্তং মনসি কৰিত্ৱা পৰো চোদেতব্বোতি.
সচ্চে চ অকুপ্পে চাতি ৱচীসচ্চে চ অকুপ্পনতায চ. চুদিতকেন হি সচ্চঞ্চ ৱত্তব্বং, কোপো চ ন কাতব্বো. নেৱ অত্তনা কুজ্ঝিতব্বো, ন পৰো ঘট্টেতব্বোতি অত্থো. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি.
চোদকচুদিতকপটিসংযুত্তকথা নিট্ঠিতা.
পাতিমোক্খট্ঠপনক্খন্ধকৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.