৬. সেনাসনক্খন্ধকং

ৱিহাৰানুজাননকথা

২৯৪. সেনাসনক্খন্ধকে – অপঞ্ঞত্তং হোতীতি অননুঞ্ঞাতং হোতি. ৱিহাৰো নাম অড্ঢযোগাদিমুত্তকো অৱসেসাৱাসো. অড্ঢযোগোতি সুপণ্ণৱঙ্কগেহং. পাসাদোতি দীঘপাসাদো. হম্মিযন্তি উপৰিআকাসতলে পতিট্ঠিতকূটাগাৰো পাসাদোযেৱ. গুহাতি ইট্ঠকাগুহা সিলাগুহা দাৰুগুহা পংসুগুহা. আগতানাগতস্স চাতুদ্দিসস্স সঙ্ঘস্সাতি আগতস্স চ অনাগতস্স চ চতূসু দিসাসু অপ্পটিহতচাৰস্স চাতুদ্দিসস্স সঙ্ঘস্স.

২৯৫. অনুমোদনগাথাসু – সীতং উণ্হন্তি উতুৱিসভাগৱসেন ৱুত্তং. সিসিৰে চাপি ৱুট্ঠিযোতি এত্থ সিসিৰোতি সম্ফুসিতকৱাতো ৱুচ্চতি. ৱুট্ঠিযোতি উজুকমেঘৱুট্ঠিযো এৱ. এতানি সব্বানি পটিহন্তীতি ইমিনাৱ পদেন যোজেতব্বানি.

পটিহঞ্ঞতীতি ৱিহাৰেন পটিহঞ্ঞতি. লেণত্থন্তি নিলীযনত্থং. সুখত্থন্তি সীতাদিপৰিস্সযাভাৱেন সুখৱিহাৰত্থং. ঝাযিতুঞ্চ ৱিপস্সিতুন্তি ইদম্পি পদদ্ৱযং ‘‘সুখত্থঞ্চা’’তি ইমিনাৱ পদেন যোজেতব্বং. ইদঞ্হি ৱুত্তং হোতি – সুখত্থঞ্চ ৱিহাৰদানং, কতমং সুখত্থং? ঝাযিতুং ৱিপস্সিতুঞ্চ যং সুখং, তদত্থং. অথ ৱা পৰপদেনপি যোজেতব্বং – ঝাযিতুঞ্চ ৱিপস্সিতুঞ্চ ৱিহাৰদানং; ইধ ঝাযিস্সন্তি ৱিপস্সিস্সন্তীতি দদতো ৱিহাৰদানং সঙ্ঘস্স অগ্গং বুদ্ধেন ৱণ্ণিতং. ৱুত্তঞ্হেতং – ‘‘সো চ সব্বদদো হোতি, যো দদাতি উপস্সয’’ন্তি (সং. নি. ১.৪২).

যস্মা চ অগ্গং ৱণ্ণিতং, ‘‘তস্মা হি পণ্ডিতো পোসো’’তি গাথা. ৱাসযেত্থ বহুস্সুতেতি এত্থ ৱিহাৰে পৰিযত্তিবহুস্সুতে চ পটিৱেধবহুস্সুতে চ ৱাসেয্য. তেসং অন্নঞ্চাতি যং তেসং অনুচ্ছৱিকং অন্নঞ্চ পানঞ্চ ৱত্থানি চ মঞ্চপীঠাদিসেনাসনানি চ, তং সব্বং তেসু উজুভূতেসু অকুটিলচিত্তেসু. দদেয্যাতি নিদহেয্য. তঞ্চ খো ৱিপ্পসন্নেন চেতসা ন চিত্তপ্পসাদং ৱিৰাধেত্ৱা, এৱং ৱিপ্পসন্নচিত্তস্স হি তে তস্স ধম্মং দেসেন্তি…পে… পৰিনিব্বাতি অনাসৱোতি.

২৯৬. আৱিঞ্ছনচ্ছিদ্দং আৱিঞ্ছনৰজ্জুন্তি এত্থ ৰজ্জু নাম সচেপি দীপিনঙ্গুট্ঠেন কতা হোতি, ৱট্টতিযেৱ; ন কাচি ন ৱট্টতি. তীণি তাড়ানীতি তিস্সো কুঞ্চিকাযো. যন্তকং সূচিকন্তি এত্থ যং যং জানাতি তং তং যন্তকং, তস্স ৱিৱৰণসূচিকঞ্চ কাতুং ৱট্টতি. ৱেদিকাৱাতপানং নাম চেতিযে ৱেদিকাসদিসং. জালৱাতপানং নাম জালকবদ্ধং. সলাকৱাতপানং নাম থম্ভকৱাতপানং. চক্কলিকন্তি এত্থ চোড়কপাদপুঞ্ছনং বন্ধিতুং অনুজানামীতি অত্থো. ৱাতপানভিসীতি ৱাতপানপ্পমাণেন ভিসিং কত্ৱা বন্ধিতুং অনুজানামীতি অত্থো. মিড্ঢিন্তি মিড্ঢকং. বিদলমঞ্চকন্তি ৱেত্তমঞ্চং; ৱেড়ুৱিলীৱেহি ৱা ৱীতং.

২৯৭. আসন্দিকোতি চতুৰস্সপীঠং ৱুচ্চতি. উচ্চকম্পি আসন্দিকন্তি ৱচনতো একতোভাগেন দীঘপীঠমেৱ হি অট্ঠঙ্গুলপাদকং ৱট্টতি, চতুৰস্সআসন্দিকো পন পমাণাতিক্কন্তোপি ৱট্টতীতি ৱেদিতব্বো. সত্তঙ্গো নাম তীসু দিসাসু অপস্সযং কত্ৱা কতমঞ্চো, অযম্পি পমাণাতিক্কন্তো ৱট্টতি. ভদ্দপীঠন্তি ৱেত্তমযং পীঠং ৱুচ্চতি. পীঠিকাতি পিলোতিকাবদ্ধপীঠমেৱ. এড়কপাদপীঠং নাম দাৰুপট্টিকায উপৰি পাদে ঠপেত্ৱা ভোজনফলকং ৱিয কতপীঠং ৱুচ্চতি. আমলকৱট্টিকপীঠং নাম আমলকাকাৰেন যোজিতং বহুপাদকপীঠং. ইমানি তাৱ পাড়িযং আগতপীঠানি. দাৰুমযং পন সব্বং পীঠং ৱট্টতীতি অযমেত্থ ৱিনিচ্ছযো. কোচ্ছন্তি উসিৰমযং ৱা মুঞ্জপব্বজমযং ৱা.

অট্ঠঙ্গুলপৰমং মঞ্চপটিপাদকন্তি এত্থ মনুস্সানং পমাণঙ্গুলমেৱ অট্ঠঙ্গুলং. চিমিলিকা নাম পৰিকম্মকতায ভূমিযা ছৱিসংৰক্খণত্থায অত্থৰণং ৱুচ্চতি. ৰুক্খতূলন্তি সিম্বলিৰুক্খাদীনং যেসং কেসঞ্চি ৰুক্খানং তূলং. লতাতূলন্তি খীৰৱল্লিআদীনং যাসং কাসঞ্চি ৱল্লীনং তূলং. পোটকিতূলন্তি পোটকিতিণাদীনং যেসং কেসঞ্চি তিণজাতিকানং অন্তমসো উচ্ছুনড়াদীনম্পি তূলং. এতেহি তীহি সব্বভূতগামা সঙ্গহিতা হোন্তি. ৰুক্খৱল্লিতিণজাতিযো হি মুঞ্চিত্ৱা অঞ্ঞো ভূতগামো নাম নত্থি, তস্মা যস্স কস্সচি ভূতগামস্স তূলং বিম্বোহনে ৱট্টতি, ভিসিং পন পাপুণিত্ৱা সব্বম্পেতং অকপ্পিযতূলন্তি ৱুচ্চতি. ন কেৱলঞ্চ বিম্বোহনে এতং তূলমেৱ, হংসমোৰাদীনং সব্বসকুণানং সীহাদীনং সব্বচতুপ্পদানঞ্চ লোমম্পি ৱট্টতি. পিযঙ্গুপুপ্ফবকুড়পুপ্ফাদি পন যংকিঞ্চি পুপ্ফং ন ৱট্টতি. তমালপত্তং সুদ্ধমেৱ ন ৱট্টতি, মিস্সকং পন ৱট্টতি. ভিসীনং অনুঞ্ঞাতং পঞ্চৱিধং উণ্ণাদিতূলম্পি ৱট্টতি.

অদ্ধকাযিকানীতি উপড্ঢকাযপ্পমাণানি, যেসু কটিতো পট্ঠায যাৱ সীসং উপদহন্তি. সীসপ্পমাণং নাম যস্স ৱিত্থাৰতো তীসু কণ্ণেসু দ্ৱিন্নং কণ্ণানং অন্তৰং মিনীযমানং ৱিদত্থি চেৱ চতুৰঙ্গুলঞ্চ হোতি, মজ্ঝট্ঠানং মুট্ঠিৰতনং হোতি. দীঘতো পন দিযড্ঢৰতনং ৱা দ্ৱিৰতনং ৱাতি কুৰুন্দিযং ৱুত্তং. অযং সীসপ্পমাণস্স উক্কট্ঠপৰিচ্ছেদো. ইতো উদ্ধং ন ৱট্টতি, হেট্ঠা পন ৱট্টতি. অগিলানস্স সীসুপধানঞ্চ পাদুপধানঞ্চাতি দ্ৱযমেৱ ৱট্টতি. গিলানস্স বিম্বোহনানি সন্থৰিত্ৱা উপৰি পচ্চত্থৰণং কত্ৱা নিপজ্জিতুম্পি ৱট্টতি. ‘‘যানি পন ভিসীনং অনুঞ্ঞাতানি পঞ্চ কপ্পিযতূলানি, তেহি বিম্বোহনং মহন্তম্পি ৱট্টতী’’তি ফুস্সদেৱত্থেৰো আহ. ৱিনযধৰউপতিস্সত্থেৰো পন ‘‘বিম্বোহনং কৰিস্সামী’তি কপ্পিযতূলং ৱা অকপ্পিযতূলং ৱা পক্খিপিত্ৱা কৰোন্তস্স পমাণমেৱ ৱট্টতী’’তি আহ.

পঞ্চ ভিসিযোতি পঞ্চহি উণ্ণাদীহি পূৰিতভিসিযো. তূলগণনায হি এতাসং গণনা ৱুত্তা. তত্থ উণ্ণগ্গহণেন ন কেৱলং এড়কলোমমেৱ গহিতং, ঠপেত্ৱা মনুস্সলোমং যংকিঞ্চি কপ্পিযাকপ্পিযমংসজাতীনং পক্খিচতুপ্পদানং লোমং, সব্বং ইধ উণ্ণগ্গহণেনেৱ গহিতং. তস্মা ছন্নং চীৱৰানং ছন্নং অনুলোমচীৱৰানঞ্চ অঞ্ঞতৰেন ভিসিচ্ছৱিং কত্ৱা তং সব্বং পক্খিপিত্ৱা ভিসিং কাতুং ৱট্টতি. এড়কলোমানি পন অপক্খিপিত্ৱা কম্বলমেৱ চতুগ্গুণং ৱা পঞ্চগুণং ৱা পক্খিপিত্ৱা কতাপি উণ্ণভিসিসঙ্খ্যমেৱ গচ্ছতি.

চোড়ভিসিআদীসু যংকিঞ্চি নৱচোড়ং ৱা পুৰাণচোড়ং ৱা সংহৰিত্ৱা ৱা অন্তো পক্খিপিত্ৱা ৱা কতা চোড়ভিসি, যংকিঞ্চি ৱাকং পক্খিপিত্ৱা কতা ৱাকভিসি, যংকিঞ্চি তিণং পক্খিপিত্ৱা কতা তিণভিসি, অঞ্ঞত্ৰ সুদ্ধতমালপত্তং যংকিঞ্চি পণ্ণং পক্খিপিত্ৱা কতা পণ্ণভিসীতি ৱেদিতব্বা. তমালপত্তং পন অঞ্ঞেন মিস্সমেৱ ৱট্টতি, সুদ্ধং ন ৱট্টতি. ভিসিযা পমাণনিযমো নত্থি, মঞ্চভিসি পীঠভিসি ভূমত্থৰণভিসি চঙ্কমনভিসি পাদপুঞ্ছনভিসীতি এতাসং অনুৰূপতো সল্লক্খেত্ৱা অত্তনো ৰুচিৱসেন পমাণং কাতব্বং. যং পনেতং উণ্ণাদিপঞ্চৱিধতূলম্পি ভিসিযং ৱট্টতি, তং ‘‘মসূৰকেপি ৱট্টতী’’তি কুৰুন্দিযং ৱুত্তং. এতেন মসূৰকং পৰিভুঞ্জিতুং ৱট্টতীতি সিদ্ধং হোতি.

মঞ্চভিসিং পীঠে সন্থৰন্তীতি মঞ্চভিসিং পীঠে অত্থৰন্তি; অত্থৰণত্থায হৰন্তীতি যুজ্জতি. উল্লোকং অকৰিত্ৱাতি হেট্ঠা চিমিলিকং অদত্ৱা. ফোসিতুন্তি ৰজনেন ৱা হলিদ্দিযা ৱা উপৰি ফুসিতানি দাতুং. ভত্তিকম্মন্তি ভিসিচ্ছৱিযা উপৰি ভত্তিকম্মং. হত্থভত্তিন্তি পঞ্চঙ্গুলিভত্তিং.

২৯৮. ইক্কাসন্তি ৰুক্খনিয্যাসং ৱা সিলেসং ৱা. পিট্ঠমদ্দন্তি পিট্ঠখলিং. কুণ্ডকমত্তিকন্তি কুণ্ডকমিস্সকমত্তিকং. সাসপকুট্টন্তি সাসপপিট্ঠং. সিত্থতেলকন্তি ৱিলীনমধুসিত্থকং. অচ্চুস্সন্নং হোতীতি বিন্দু বিন্দু হুত্ৱা তিট্ঠতি. পচ্চুদ্ধৰিতুন্তি পুঞ্ছিতুং. গণ্ডুমত্তিকন্তি গণ্ডুপ্পাদগূথমত্তিকং. কসাৱন্তি আমলকহৰীতকানং কসাৱং.

২৯৯. ন ভিক্খৱে পটিভানচিত্তন্তি এত্থ ন কেৱলং ইত্থিপুৰিসৰূপমেৱ, তিৰচ্ছানৰূপম্পি অন্তমসো গণ্ডুপ্পাদৰূপম্পি ভিক্খুনো সযং কাতুং ৱা ‘‘কৰোহী’’তি ৱত্তুং ৱা ন ৱট্টতি, ‘‘উপাসক দ্ৱাৰপালং কৰোহী’’তি ৱত্তুম্পি ন লব্ভতি. জাতকপকৰণঅসদিসদানাদীনি পন পসাদনীযানি নিব্বিদাপটিসংযুত্তানি ৱা ৱত্থূনি পৰেহি কাৰাপেতুং লব্ভতি. মালাকম্মাদীনি সযম্পি কাতুং লব্ভতি.

৩০০. অড়কমন্দাতি একঙ্গণা মনুস্সাভিকিণ্ণা. তযো গব্ভেতি এত্থ সিৱিকাগব্ভোতি চতুৰস্সগব্ভো. নাড়িকাগব্ভোতি ৱিত্থাৰতো দিগুণতিগুণাযামো দীঘগব্ভো. হম্মিযগব্ভোতি আকাসতলে কূটাগাৰগব্ভো ৱা মুণ্ডচ্ছদনগব্ভো ৱা.

কলঙ্কপাদকন্তি ৰুক্খং ৱিজ্ঝিত্ৱা তত্থ খাণুকে আকোটেত্ৱা কতং, তং আহৰিমং ভিত্তিপাদং জিণ্ণকুট্টপাদস্স উপত্থম্ভনত্থং ভূমিযং পতিট্ঠাপেতুং অনুজানামীতি অত্থো. পৰিত্তাণকিটিকন্তি ৱস্সপৰিত্তাণত্থং কিটিকং. উদ্দসুধন্তি ৱচ্ছকগোমযেন চেৱ ছাৰিকায চ সদ্ধিং মদ্দিতমত্তিকং.

আড়িন্দো নাম পমুখং ৱুচ্চতি. পঘনং নাম যং নিক্খমন্তা চ পৱিসন্তা চ পাদেহি হনন্তি, তস্স ৱিহাৰদ্ৱাৰে উভতো কুট্টং নীহৰিত্ৱা কতপদেসস্সেতং অধিৱচনং, ‘‘পঘান’’ন্তিপি ৱুচ্চতি. পকুট্টন্তি মজ্ঝে গব্ভস্স সমন্তা পৰিযাগাৰো ৱুচ্চতি. ‘‘পকুট’’ন্তিপি পাঠো. ওসাৰকন্তি অনাড়িন্দকে ৱিহাৰে ৱংসং দত্ৱা ততো দণ্ডকে ওসাৰেত্ৱা কতছদনপমুখং. সংসাৰণকিটিকো নাম চক্কলযুত্তো কিটিকো.

৩০১. পানীযভাজনন্তি পিৱন্তানং পানীযদানভাজনং. উড়ুঙ্কো চ থালকঞ্চ পানীযসঙ্খস্স অনুলোমানি.

৩০৩. অপেসীতি দীঘদাৰুম্হি খাণুকে পৱেসেত্ৱা কণ্টকসাখাহি ৱিনন্ধিত্ৱা কতং দ্ৱাৰথকনকং. পলিঘোতি গামদ্ৱাৰেসু ৱিয চক্কযুত্তং দ্ৱাৰথকনকং.

৩০৫. অস্সতৰীহি যুত্তা ৰথা অস্সতৰীৰথা. আমুত্তমণিকুণ্ডলাতি আমুত্তমণিকুণ্ডলানি.

পৰিনিব্বুতোতি কিলেসপৰিনিব্বানেন পৰিনিব্বুতো. সীতিভূতোতি কিলেসাতপাভাৱেন সীতিভূতো. নিৰূপধীতি কিলেসুপধিঅভাৱেন নিৰূপধীতি ৱুচ্চতি.

সব্বা আসত্তিযো ছেত্ৱাতি ৰূপাদীসু ৱা ৱিসযেসু সব্বভৱেসু ৱা পত্থনাযো ছিন্দিত্ৱা. হদযে দৰন্তি চিত্তে কিলেসদৰথং ৱিনেত্ৱা. ৱেয্যাযিকন্তি ৱযকৰণং ৱুচ্চতি.

৩০৭. আদেয্যৱাচোতি তস্স ৱচনং বহূ জনা আদিযিতব্বং সোতব্বং মঞ্ঞন্তীতি অত্থো. আৰামে অকংসূতি যে সধনা, তে অত্তনো ধনেন অকংসু. যে মন্দধনা চেৱ অধনা চ, তেসং ধনং অদাসি. ইতি সো সতসহস্সকহাপণে সতসহস্সগ্ঘনকঞ্চ ভণ্ডং দত্ৱা পঞ্চচত্তালীসযোজনিকে অদ্ধানে যোজনে যোজনে ৱিহাৰপতিট্ঠানং কত্ৱা সাৱত্থিং অগমাসি.

কোটিসন্থৰং সন্থৰাপেসীতি কহাপণকোটিযা কহাপণকোটিং পটিপাদেত্ৱা সন্থৰি. যে তত্থ ৰুক্খা ৱা পোক্খৰণিযো ৱা তেসং পৰিক্খেপপ্পমাণং গহেত্ৱা অঞ্ঞস্মিং ঠানে সন্থৰিত্ৱা অদাসি. এৱমস্স অট্ঠাৰসকোটিকং নিধানং পৰিক্খযং অগমাসি.

কুমাৰস্স এতদহোসীতি গহপতিনো এৱং বহুধনং চজন্তস্সাপি মুখস্স ৱিপ্পসন্নাকাৰং দিস্ৱা এতং অহোসি. কোট্ঠকং মাপেসীতি সত্তভূমিকং দ্ৱাৰকোট্ঠকপাসাদং মাপেসি.

অথ খো অনাথপিণ্ডিকো গহপতি জেতৱনে ৱিহাৰে কাৰাপেসি…পে… মণ্ডপে কাৰাপেসীতি অপৰাহিপি অট্ঠাৰসহি কোটীহি এতে ৱিহাৰাদযো কাৰাপেসি অট্ঠকৰীসপ্পমাণায ভূমিযা. ৱিপস্সিস্স হি ভগৱতো পুনব্বসুমিত্তো গহপতি যোজনপ্পমাণং ভূমিং সুৱণ্ণিট্ঠকাসন্থৰেন কিণিত্ৱা ৱিহাৰং কাৰাপেসি. সিখিস্স পন সিৰিৱড্ঢো গহপতি তিগাৱুতপ্পমাণং সুৱণ্ণযট্ঠিসন্থৰেন, ৱেস্সভুস্স সোত্থিজো গহপতি অড্ঢযোজনপ্পমাণং সুৱণ্ণফালসন্থৰেন, ককুসন্ধস্স পন অচ্চুতো গহপতি গাৱুতপ্পমাণং সুৱণ্ণহত্থিপদসন্থৰেন, কোণাগমনস্স উগ্গো গহপতি অড্ঢগাৱুতপ্পমাণং সুৱণ্ণিট্ঠকাসন্থৰেন, কস্সপস্স সুমঙ্গলো গহপতি ৱীসতিউসভপ্পমাণং সুৱণ্ণকচ্ছপসন্থৰেন, অম্হাকং ভগৱতো সুদত্তো গহপতি অট্ঠকৰীসপ্পমাণং ভূমিং কহাপণসন্থৰেন কিণিত্ৱা ৱিহাৰং কাৰাপেসীতি; এৱং অনুপুব্বেন পৰিহাযন্তি সম্পত্তিযোতি অলমেৱ সব্বসম্পত্তীসু ৱিৰজ্জিতুং অলং ৱিমুচ্চিতুন্তি.

৩০৮. খণ্ডন্তি ভিন্নোকাসো. ফুল্লন্তি ফলিতোকাসো. পটিসঙ্খৰিস্সতীতি পাকতিকং কৰিস্সতি. লদ্ধনৱকম্মেন পন ভিক্খুনা ৱাসিফৰসুনিখাদনাদীনি গহেত্ৱা সযং ন কাতব্বং, কতাকতং জানিতব্বং.

৩১০. পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো গন্ত্ৱাতি থেৰো কিৰ গিলানে পটিজগ্গন্তো জিণ্ণে ৱুড্ঢে সঙ্গণ্হন্তো সব্বপচ্ছতো আগচ্ছতি. ইদমস্স চাৰিত্তং. তেন ৱুত্তং – ‘‘পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো গন্ত্ৱা’’তি. অগ্গাসনন্তি থেৰাসনং. অগ্গোদকন্তি দক্খিণোদকং. অগ্গপিণ্ডন্তি সঙ্ঘত্থেৰপিণ্ডং. অন্তৰা সত্থীনং কৰিত্ৱাতি চতুন্নং পাদানং অন্তৰে কৰিত্ৱা.

৩১৫. পতিট্ঠাপেসীতি অট্ঠাৰসকোটিপৰিচ্চাগং কত্ৱা পতিট্ঠাপেসি. এৱং সব্বাপি চতুপণ্ণাসকোটিযো পৰিচ্চজি.

ৱিহাৰানুজাননকথা নিট্ঠিতা.

আসনপ্পটিবাহনাদিকথা

৩১৬. ৱিপ্পকতভোজনোতি অন্তৰঘৰে ৱা ৱিহাৰে ৱা অৰঞ্ঞে ৱা যত্থ কত্থচি ভুঞ্জমানো ভিক্খু অনিট্ঠিতে ভোজনে ন ৱুট্ঠাপেতব্বো. অন্তৰঘৰে পচ্ছা আগতেন ভিক্খং গহেত্ৱা গন্তব্বং. সচে মনুস্সা ৱা ভিক্খূ ৱা ‘‘পৱিসথা’’তি ৱদন্তি, ‘‘মযি পৱিসন্তে ভিক্খূ উট্ঠহিস্সন্তী’’তি ৱত্তব্বং. ‘‘এথ, ভন্তে, আসনং অত্থী’’তি ৱুত্তেন পন পৱিসিতব্বং. সচে কোচি কিঞ্চি ন ৱদতি, আসনসালং গন্ত্ৱা অতিসমীপং অগন্ত্ৱা সভাগট্ঠানে ঠাতব্বং. ওকাসে কতে ‘‘পৱিসথা’’তি ৱুত্তেন পন পৱিসিতব্বং. সচে পন যং আসনং তস্স পাপুণাতি, তত্থ অভুঞ্জন্তো ভিক্খু নিসিন্নো হোতি, তং উট্ঠাপেতুং ৱট্টতি. যাগুখজ্জকাদীসু পন যংকিঞ্চি পিৱিত্ৱা ৱা খাদিত্ৱা ৱা যাৱ অঞ্ঞো আগচ্ছতি, তাৱ নিসিন্নং ৰিত্তহত্থম্পি ৱুট্ঠাপেতুং ন ৱট্টতি. ৱিপ্পকতভোজনোযেৱ হি সো হোতি.

সচে ৱুট্ঠাপেতীতি সচে আপত্তিং অতিক্কমিত্ৱাপি ৱুট্ঠাপেতিযেৱ. পৱাৰিতো চ হোতীতি যং সো ৱুট্ঠাপেতি, অযঞ্চ ভিক্খু পৱাৰিতো চ হোতি, তেন ৱত্তব্বো – ‘‘গচ্ছ উদকং আহৰাহী’’তি. ৱুড্ঢতৰঞ্হি ভিক্খুং আণাপেতুং ইদমেৱ একং ঠানন্তি. সচে সো উদকম্পি ন আহৰতি, ততো যঞ্চ নৱকতৰেন কত্তব্বং, তং দস্সেন্তো ‘‘সাধুকং সিত্থানী’’তিআদিমাহ.

গিলানস্স পতিৰূপং সেয্যন্তি এত্থ যো কাসভগন্দৰাতিসাৰাদীহি গিলানো হোতি, খেড়মল্লকৱচ্চকপালাদীনি ঠপেতব্বানি হোন্তি. কুট্ঠি ৱা হোতি, সেনাসনং দূসেতি; এৱৰূপস্স হেট্ঠাপাসাদপণ্ণসালাদীসু অঞ্ঞতৰং একমন্তং সেনাসনং দাতব্বং. যস্মিং ৱসন্তে সেনাসনং ন দুস্সতি, তস্স ৱৰসেয্যাপি দাতব্বাৱ. যোপি সিনেহপানৱিৰেচননত্থুকম্মাদীসু যংকিঞ্চি ভেসজ্জং কৰোতি, সব্বো সো গিলানোযেৱ, তস্সাপি সল্লক্খেত্ৱা পতিৰূপং সেনাসনং দাতব্বং. লেসকপ্পেনাতি অপ্পকেন সীসাবাধাদিমত্তেন. ভিক্খূ গণেত্ৱাতি ‘‘এত্তকা নাম ভিক্খূ’’তি ৱিহাৰে ভিক্খূনং পৰিচ্ছেদং ঞত্ৱা.

আসনপ্পটিবাহনাদিকথা নিট্ঠিতা.

সেনাসনগ্গাহকথা

৩১৮. সেয্যাতি মঞ্চট্ঠানানি ৱুচ্চন্তি. সেয্যগ্গেনাতি সেয্যাপৰিচ্ছেদেন, ৱস্সূপনাযিকদিৱসে কালং ঘোসেত্ৱা একমঞ্চট্ঠানং একস্স ভিক্খুনো গাহেতুং অনুজানামীতি অত্থো. সেয্যগ্গেন গাহেন্তাতি সেয্যাপৰিচ্ছেদেন গাহিযমানা. সেয্যা উস্সাৰযিংসূতি মঞ্চট্ঠানানি অতিৰেকানি অহেসুং. ৱিহাৰগ্গাদীসুপি এসেৱ নযো. অনুভাগন্তি পুন অপৰম্পি ভাগং দাতুং. অতিমন্দেসু হি ভিক্খূসু একেকস্স ভিক্খুনো দ্ৱে তীণি পৰিৱেণানি দাতব্বানি. ন অকামা দাতব্বোতি অনিচ্ছায ন দাতব্বো. তত্থ ৱস্সূপনাযিকদিৱসে গহিতে অনুভাগে পচ্ছা আগতানং ন অত্তনো অৰুচিযা সো অনুভাগো দাতব্বো. সচে পন যেন গহিতো, সো চ অত্তনো ৰুচিযা তং অনুভাগং ৱা পঠমভাগং ৱা দেতি, ৱট্টতি.

নিস্সীমে ঠিতস্সাতি উপচাৰসীমতো বহি ঠিতস্স. অন্তো উপচাৰসীমায পন দূৰে ঠিতস্সাপি লব্ভতিযেৱ. সেনাসনং গহেত্ৱাতি ৱস্সূপনাযিকদিৱসে গহেত্ৱা. সব্বকালং পটিবাহন্তীতি চতুমাসচ্চযেন উতুকালেপি পটিবাহন্তি. তীসু সেনাসনগ্গাহেসু পুৰিমকো চ পচ্ছিমকো চাতি ইমে দ্ৱে গাহা থাৱৰা.

অন্তৰামুত্তকে অযং ৱিনিচ্ছযো – একস্মিং ৱিহাৰে মহালাভসেনাসনং হোতি. সেনাসনসামিকা ৱস্সূপগতং ভিক্খুং সব্বপচ্চযেহি সক্কচ্চং উপট্ঠহিত্ৱা পৱাৰেত্ৱা গমনকালে বহুং সমণপৰিক্খাৰং দেন্তি. মহাথেৰা দূৰতোপি আগন্ত্ৱা ৱস্সূপনাযিকদিৱসে তং গহেত্ৱা ফাসুং ৱসিত্ৱা ৱুত্থৱস্সা লাভং গণ্হিত্ৱা পক্কমন্তি. আৱাসিকা ‘‘মযং এত্থুপ্পন্নং লাভং ন লভাম, নিচ্চং আগন্তুকমহাথেৰাৱ লভন্তি, তেযেৱ নং আগন্ত্ৱা পটিজগ্গিস্সন্তী’’তি পলুজ্জন্তম্পি ন ওলোকেন্তি. ভগৱা তস্স পটিজগ্গনত্থং ‘‘অপৰজ্জুগতায পৱাৰণায আযতিং ৱস্সাৱাসত্থায অন্তৰামুত্তকো গাহেতব্বো’’তি আহ.

তং গাহেন্তেন সঙ্ঘত্থেৰো ৱত্তব্বো – ‘‘ভন্তে অন্তৰামুত্তকসেনাসনং গণ্হথা’’তি. সচে গণ্হাতি, দাতব্বং; নো চে এতেনেৱ উপাযেন অনুথেৰং আদিং কত্ৱা যো গণ্হাতি, তস্স অন্তমসো সামণেৰস্সাপি দাতব্বং. তেন তং সেনাসনং অট্ঠমাসে পটিজগ্গিতব্বং. ছদনভিত্তিভূমীসু যং কিঞ্চি খণ্ডং ৱা ফুল্লং ৱা হোতি, তং সব্বং পটিসঙ্খৰিতব্বং. উদ্দেসপৰিপুচ্ছাদীহি দিৱসং খেপেত্ৱা ৰত্তিং তত্থ ৱসিতুম্পি ৱট্টতি. ৰত্তিং পৰিৱেণে ৱসিত্ৱা তত্থ দিৱসং খেপেতুম্পি ৱট্টতি. ৰত্তিন্দিৱং তত্থেৱ ৱসিতুম্পি ৱট্টতি. উতুকালে আগতানং ৱুড্ঢানং ন পটিবাহিতব্বং. ৱস্সূপনাযিকদিৱসে পন সম্পত্তে সচে সঙ্ঘত্থেৰো ‘‘ময্হং ইদং সেনাসনং দেথা’’তি ৱদতি, ন লভতি. ‘‘ভন্তে, ইদং অন্তৰামুত্তকং গহেত্ৱা অট্ঠমাসে একেন ভিক্খুনা পটিজগ্গিত’’ন্তি ৱত্ৱা ন দাতব্বং. অট্ঠমাসে পটিজগ্গকভিক্খুস্সেৱ গহিতং হোতি.

যস্মিং পন সেনাসনে একসংৱচ্ছৰে দ্ৱিক্খত্তুং পচ্চযে দেন্তি ছমাসচ্চযেন ছমাসচ্চযেন, তং অন্তৰামুত্তকং ন গাহেতব্বং. যস্মিং ৱা তিক্খত্তুং দেন্তি চতুমাসচ্চযেন চতুমাসচ্চযেন, যস্মিং ৱা চতুক্খত্তুং দেন্তি তেমাসচ্চযেন তেমাসচ্চযেন, তং অন্তৰামুত্তকং ন গাহেতব্বং. পচ্চযেনেৱ হি তং পটিজগ্গনং লভিস্সতি. যস্মিং পন একসংৱচ্ছৰে সকিদেৱ বহুপচ্চযে দেন্তি, এতং অন্তৰামুত্তকং গাহেতব্বন্তি. অযং তাৱ অন্তোৱস্সে ৱস্সূপনাযিকদিৱসেন পাড়িযং আগতসেনাসনগ্গাহকথা.

অযং পন সেনাসনগ্গাহো নাম দুৱিধো হোতি – উতুকালে চ ৱস্সাৱাসে চ. তত্থ উতুকালে তাৱ কেচি আগন্তুকা ভিক্খূ পুৰেভত্তং আগচ্ছন্তি, কেচি পচ্ছাভত্তং পঠমযামং ৱা মজ্ঝিমযামং ৱা পচ্ছিমযামং ৱা যে যদা আগচ্ছন্তি, তেসং তদাৱ ভিক্খূ উট্ঠাপেত্ৱা সেনাসনং দাতব্বং. অকালো নাম নত্থি. সেনাসনপঞ্ঞাপকেন পন পণ্ডিতেন ভৱিতব্বং, একং ৱা দ্ৱে ৱা মঞ্চট্ঠানানি ঠপেতব্বানি. সচে ৱিকালে একো ৱা দ্ৱে ৱা থেৰা আগচ্ছন্তি, তে ৱত্তব্বা – ‘‘ভন্তে, আদিতো পট্ঠায ৱুট্ঠাপিযমানে সব্বেপি ভিক্খূ উব্ভণ্ডিকা ভৱিস্সন্তি, তুম্হে অম্হাকং ৱসনট্ঠানেযেৱ ৱসথা’’তি.

বহূসু পন আগতেসু ৱুট্ঠাপেত্ৱা পটিপাটিযা দাতব্বং. সচে একেকং পৰিৱেণং পহোতি, একেকং পৰিৱেণং দাতব্বং. তত্থ অগ্গিসালদীঘসালমণ্ডলমালাদযো সব্বেপি তস্সেৱ পাপুণন্তি. এৱং অপ্পহোন্তে পাসাদগ্গেন দাতব্বং. পাসাদেসু অপ্পহোন্তেসু ওৱৰকগ্গেন দাতব্বং. ওৱৰকেসু অপ্পহোন্তেসু সেয্যগ্গেন দাতব্বং. সেয্যগ্গেসু অপ্পহোন্তেসু মঞ্চট্ঠানেন দাতব্বং. মঞ্চট্ঠানে অপ্পহোন্তে একপীঠকট্ঠানৱসেন দাতব্বং. ভিক্খুনো পন ঠিতোকাসমত্তং ন গাহেতব্বং. এতঞ্হি সেনাসনং নাম ন হোতি. পীঠকট্ঠানে পন অপ্পহোন্তে একং মঞ্চট্ঠানং ৱা পীঠকট্ঠানং ৱা ৱাৰেন ৱাৰেন গহেত্ৱা ‘‘ভন্তে, ৱিস্সমথা’’তি তিণ্ণং জনানং দাতব্বং, ন হি সক্কা সীতসমযে সব্বৰত্তিং অজ্ঝোকাসে ৱসিতুং. মহাথেৰেন পঠমযামং ৱিস্সমিত্ৱা নিক্খমিত্ৱা দুতিযত্থেৰস্স ৱত্তব্বং – ‘‘আৱুসো, ইধ পৱিসাহী’’তি. সচে মহাথেৰো নিদ্দাগৰুকো হোতি, কালং ন জানাতি, উক্কাসিত্ৱা দ্ৱাৰং আকোটেত্ৱা ‘‘ভন্তে, কালো জাতো, সীতং অনুদহতী’’তি ৱত্তব্বং. তেন নিক্খমিত্ৱা ওকাসো দাতব্বো, অদাতুং ন লভতি. দুতিযত্থেৰেনপি মজ্ঝিমযামং ৱিস্সমিত্ৱা পুৰিমনযেনেৱ ইতৰস্স দাতব্বং. নিদ্দাগৰুকো ৱুত্তনযেনেৱ ৱুট্ঠাপেতব্বো. এৱং একৰত্তিং একমঞ্চট্ঠানং তিণ্ণং দাতব্বং. জম্বুদীপে পন একচ্চে ভিক্খূ ‘‘সেনাসনং নাম মঞ্চট্ঠানং ৱা পীঠট্ঠানং ৱা কিঞ্চিদেৱ কস্সচি সপ্পাযং হোতি, কস্সচি অসপ্পায’’ন্তি আগন্তুকা হোন্তু ৱা মা ৱা, দেৱসিকং সেনাসনং গাহেন্তি. অযং উতুকালে সেনাসনগ্গাহো নাম.

ৱস্সাৱাসে পন অত্থি আগন্তুকৱত্তং, অত্থি আৱাসিকৱত্তং, আগন্তুকেন তাৱ সকট্ঠানং মুঞ্চিত্ৱা অঞ্ঞত্থ গন্ত্ৱা ৱসিতুকামেন ৱস্সূপনাযিকদিৱসমেৱ তত্থ ন গন্তব্বং. ৱসনট্ঠানং ৱা হি তত্ৰ সম্বাধং ভৱেয্য, ভিক্খাচাৰো ৱা ন সম্পজ্জেয্য, তেন ন ফাসুং ৱিহৰেয্য. তস্মা ‘‘ইদানি মাসমত্তেন ৱস্সূপনাযিকা ভৱিস্সতী’’তি তং ৱিহাৰং পৱিসিতব্বং. তত্থ মাসমত্তং ৱসন্তো সচে উদ্দেসত্থিকো উদ্দেসসম্পত্তিং সল্লক্খেত্ৱা, সচে কম্মট্ঠানিকো কম্মট্ঠানসপ্পাযতং সল্লক্খেত্ৱা, সচে পচ্চযত্থিকো পচ্চযলাভং সল্লক্খেত্ৱা অন্তোৱস্সে সুখং ৱসিস্সতি.

সকট্ঠানতো চ তত্থ গচ্ছন্তেন ন গোচৰগামো ঘট্টেতব্বো, ন তত্থ মনুস্সা ৱত্তব্বা – ‘‘তুম্হে নিস্সায সলাকভত্তাদীনি ৱা যাগুখজ্জকাদীনি ৱা ৱস্সাৱাসিকং ৱা নত্থি, অযং চেতিযস্স পৰিক্খাৰো, অযং উপোসথাগাৰস্স, ইদং তাড়ঞ্চেৱ সূচি চ সম্পটিচ্ছথ তুম্হাকং ৱিহাৰ’’ন্তি. সেনাসনং পন জগ্গিত্ৱা দাৰুভণ্ডমত্তিকাভণ্ডানি পটিসামেত্ৱা গমিযৱত্তং পূৰেত্ৱা গন্তব্বং. এৱং গচ্ছন্তেনাপি দহৰেহি পত্তচীৱৰভণ্ডিকাযো উক্খিপাপেত্ৱা তেলনাড়িকত্তৰদণ্ডাদীনি গাহাপেত্ৱা ছত্তং পগ্গয্হ অত্তানং দস্সেন্তেন গামদ্ৱাৰেনেৱ ন গন্তব্বং, পটিচ্ছন্নেন অটৱিমগ্গেন গন্তব্বং. অটৱিমগ্গে অসতি গুম্বাদীনি মদ্দন্তেন ন গন্তব্বং, গমিযৱত্তং পন পূৰেত্ৱা ৱিতক্কং ছিন্দিত্ৱা সুদ্ধচিত্তেন গমনৱত্তেনেৱ গন্তব্বং. সচে পন গামদ্ৱাৰেন মগ্গো হোতি, গচ্ছন্তঞ্চ নং সপৰিৱাৰং দিস্ৱা মনুস্সা ‘‘অম্হাকং থেৰো ৱিযা’’তি উপধাৱিত্ৱা ‘‘কুহিং, ভন্তে, সব্বপৰিক্খাৰে গহেত্ৱা গচ্ছথা’’তি ৱদন্তি, তেসু চে একো এৱং ৱদতি – ‘‘ৱস্সূপনাযিককালো নামাযং, যত্থ অন্তোৱস্সে নিবদ্ধভিক্খাচাৰো ভণ্ডপটিচ্ছাদনঞ্চ লব্ভতি, তত্থ ভিক্খূ গচ্ছন্তী’’তি. তস্স চে সুত্ৱা তে মনুস্সা ‘‘ভন্তে, ইমস্মিম্পি গামে জনো ভুঞ্জতি চেৱ নিৱাসেতি চ, মা অঞ্ঞত্থ গচ্ছথা’’তি ৱত্ৱা মিত্তামচ্চে পক্কোসাপেত্ৱা সব্বে সম্মন্তযিত্ৱা ৱিহাৰে নিবদ্ধৱত্তঞ্চ সলাকভত্তাদীনি চ ৱস্সাৱাসিকঞ্চ পট্ঠপেত্ৱা ‘‘ইধেৱ ভন্তে ৱসথা’’তি যাচন্তি, সব্বং সাদিতুং ৱট্টতি. সব্বঞ্হেতং কপ্পিযঞ্চেৱ অনৱজ্জঞ্চ. কুৰুন্দিযং পন ‘‘‘কুহিং গচ্ছথা’তি ৱুত্তে ‘অসুকট্ঠান’ন্তি ৱত্ৱা, ‘কস্মা তত্থ গচ্ছথা’তি ৱুত্তে ‘কাৰণং আচিক্খিতব্ব’’’ন্তি ৱুত্তং. উভযম্পি পনেত্থ সুদ্ধচিত্তত্তাৱ অনৱজ্জং. ইদং আগন্তুকৱত্তং নাম.

ইদং পন আৱাসিকৱত্তং – পটিকচ্চেৱ হি আৱাসিকেহি ৱিহাৰো জগ্গিতব্বো. খণ্ডফুল্লপটিসঙ্খৰণপৰিভণ্ডানি কাতব্বানি. ৰত্তিট্ঠানদিৱাট্ঠানৱচ্চকুটিপস্সাৱট্ঠানানি পধানঘৰৱিহাৰমগ্গোতি ইমানি সব্বানি পটিজগ্গিতব্বানি, চেতিযে সুধাকম্মং মুদ্দৱেদিকায তেলমক্খনং মঞ্চপীঠপটিজগ্গনন্তি ইদম্পি সব্বং কাতব্বং – ‘‘ৱস্সং ৱসিতুকামা আগন্ত্ৱা উদ্দেসপৰিপুচ্ছাকম্মট্ঠানানুযোগাদীনি কৰোন্তা সুখং ৱসিস্সন্তী’’তি. কতপৰিকম্মেহি আসাড়্হীজুণ্হপঞ্চমিতো পট্ঠায ৱস্সাৱাসিকং পুচ্ছিতব্বং. কত্থ পুচ্ছিতব্বং? যতো পকতিযা লব্ভতি. যেহি পন ন দিন্নপুব্বং, তে পুচ্ছিতুং ন ৱট্টতি. কস্মা পুচ্ছিতব্বং? কদাচি হি মনুস্সা দেন্তি, কদাচি দুব্ভিক্খাদীহি উপদ্দুতা ন দেন্তি. তত্থ যে ন দস্সন্তি, তে অপুচ্ছিত্ৱা ৱস্সাৱাসিকে গাহিতে গাহিতভিক্খূনং লাভন্তৰাযো হোতি, তস্মা পুচ্ছিত্ৱাৱ গাহেতব্বং, পুচ্ছন্তেন ‘‘তুম্হাকং ৱস্সাৱাসিকগ্গাহককালো উপকট্ঠো’’তি ৱত্তব্বং. সচে ৱদন্তি ‘‘ভন্তে, ইমং সংৱচ্ছৰং ছাতকাদীহি উপদ্দুতম্হ, ন সক্কোম দাতু’’ন্তি ৱা ‘‘যং মযং পুব্বে দেম, ততো ঊনতৰং দস্সামা’’তি ৱা ‘‘ইদানি কপ্পাসো সুলভো, যং পুব্বে দেম, ততো বহুতৰং দস্সামা’’তি ৱা ৱদন্তি, তং সল্লক্খেত্ৱা তদনুৰূপেন নযেন তেসং তেসং সেনাসনে ভিক্খূনং ৱস্সাৱাসিকং গাহেতব্বং.

সচে মনুস্সা ৱদন্তি – ‘‘যস্স অম্হাকং ৱস্সাৱাসিকং পাপুণাতি, সো তেমাসং পানীযং উপট্ঠাপেতু, ৱিহাৰমগ্গং জগ্গতু, চেতিযঙ্গণবোধিযঙ্গণানি জগ্গতু, বোধিৰুক্খে উদকং আসিঞ্চতূ’’তি, যস্স তং পাপুণাতি, তস্স আচিক্খিতব্বং. যো পন গামো পটিক্কম্ম যোজনদ্ৱিযোজনন্তৰে হোতি, তত্ৰ চে কুলানি উপনিক্খেপং ঠপেত্ৱা ৱিহাৰে ৱস্সাৱাসিকং দেন্তিযেৱ, তানি কুলানি অপুচ্ছিত্ৱাপি তেসং সেনাসনে ৱত্তং কত্ৱা ৱসন্তস্স ৱস্সাৱাসিকং গাহেতব্বং. সচে পন তেসং সেনাসনে পংসুকূলিকো ৱসতি, আগতঞ্চ তং দিস্ৱা ‘‘তুম্হাকং ৱস্সাৱাসিকং দেমা’’তি ৱদন্তি, তেন সঙ্ঘস্স আচিক্খিতব্বং. সচে তানি কুলানি সঙ্ঘস্স দাতুং ন ইচ্ছন্তি, ‘‘তুম্হাকংযেৱ দেমা’’তি ৱদন্তি, সভাগো ভিক্খু ‘‘ৱত্তং কত্ৱা গণ্হাহী’’তি ৱত্তব্বো. পংসুকূলিকস্স পনেতং ন ৱট্টতি, ইতি সদ্ধাদেয্যে দাযকমনুস্সা পুচ্ছিতব্বা.

তত্ৰুপ্পাদে পন কপ্পিযকাৰকা পুচ্ছিতব্বা. কথং পুচ্ছিতব্বা? ‘‘কিং, আৱুসো, সঙ্ঘস্স ভণ্ডপটিচ্ছাদনং ভৱিস্সতী’’তি. সচে ৱদন্তি – ‘‘ভৱিস্সতি, ভন্তে, একেকস্স নৱহত্থং সাটকং দস্সাম, ৱস্সাৱাসিকং গাহেথা’’তি, গাহেতব্বং. সচেপি ৱদন্তি – ‘‘সাটকং নত্থি; ৱত্থু পন অত্থি, গাহেথ, ভন্তে’’তি, ৱত্থুম্হি সন্তেপি গাহেতুং ৱট্টতিযেৱ. কপ্পিযকাৰকানঞ্হি হত্থে ‘‘কপ্পিযভণ্ডং পৰিভুঞ্জথা’’তি দিন্নৱত্থুতো যং যং কপ্পং, তং তং সব্বং পৰিভুঞ্জিতুং অনুঞ্ঞাতং.

যং পনেত্থ পিণ্ডপাতত্থায গিলানপচ্চযত্থায ৱা উদ্দিস্স দিন্নং, তং চীৱৰে উপনামেন্তেহি সঙ্ঘসুট্ঠুতায অপলোকেত্ৱা উপনামেতব্বং. সেনাসনত্থায উদ্দিস্স দিন্নং গৰুভণ্ডং হোতি, চীৱৰৱসেনেৱ চতুপচ্চযৱসেন ৱা দিন্নং চীৱৰে উপনামেন্তানং অপলোকনকম্মকিচ্চং নত্থি, অপলোকনকম্মং কৰোন্তেহি চ পুগ্গলৱসেনেৱ কাতব্বং, সঙ্ঘৱসেন ন কাতব্বং. জাতৰূপৰজতৱসেনাপি আমকধঞ্ঞৱসেন ৱা অপলোকনকম্মং ন ৱট্টতি. কপ্পিযভণ্ডৱসেন চীৱৰতণ্ডুলাদিৱসেনেৱ চ ৱট্টতি. তং পন এৱং কত্তব্বং – ‘‘ইদানি সুভিক্খং সুলভপিণ্ডং, ভিক্খূ চীৱৰেন কিলমন্তি, এত্তকং নাম তণ্ডুলভাগং ভিক্খূনং চীৱৰং কাতুং ৰুচ্চতী’’তি. ‘‘গিলানপচ্চযো সুলভো গিলানো ৱা নত্থি, এত্তকং নাম তণ্ডুলভাগং ভিক্খূনং চীৱৰং কাতুং ৰুচ্চতী’’তি.

এৱং চীৱৰপচ্চযং সল্লক্খেত্ৱা সেনাসনস্স কালে ঘোসিতে সন্নিপতিতে সঙ্ঘে সেনাসনগ্গাহকো সম্মন্নিতব্বো. সম্মন্নন্তেন চ দ্ৱে সম্মন্নিতব্বাতি ৱুত্তং. এৱঞ্হি নৱকো ৱুড্ঢতৰস্স, ৱুড্ঢো চ নৱকস্স গাহেস্সতি. মহন্তে পন মহাৱিহাৰসদিসে ৱিহাৰে তযো চত্তাৰো জনা সম্মন্নিতব্বা. কুৰুন্দিযং পন ‘‘অট্ঠপি সোড়সপি জনে সম্মন্নিতুং ৱট্টতী’’তি ৱুত্তং. তেসং সম্মুতি কম্মৱাচাযপি অপলোকনেনপি ৱট্টতিযেৱ.

তেহি সম্মতেহি ভিক্খূহি সেনাসনং সল্লক্খেতব্বং, চেতিযঘৰং বোধিঘৰং আসনঘৰং সম্মুঞ্জনিঅট্টো দাৰুঅট্টো ৱচ্চকুটি ইট্ঠকসালা ৱড্ঢকিসালা দ্ৱাৰকোট্ঠকো পানীযমাড়ো মগ্গো পোক্খৰণীতি এতানি হি অসেনাসনানি, ৱিহাৰো অড্ঢযোগো পাসাদো হম্মিযং গুহা মণ্ডপো ৰুক্খমূলং ৱেড়ুগুম্বোতি ইমানি সেনাসনানি, তানি গাহেতব্বানি. গাহেন্তেন চ ‘‘পঠমং ভিক্খূ গণেতুং, ভিক্খূ গণেত্ৱা সেয্যা গণেতু’’ন্তি এত্থ ৱুত্তনযেন গাহেতব্বানি. সচে সঙ্ঘিকো চ সদ্ধাদেয্যো চাতি দ্ৱে চীৱৰপচ্চযা হোন্তি, তেসু যং ভিক্খূ পঠমং গণ্হিতুং ইচ্ছন্তি, তং গাহেত্ৱা তস্স ঠিতিকতো পট্ঠায ইতৰো গাহেতব্বো.

সচে পন ভিক্খূনং অপ্পতায পৰিৱেণগ্গেন সেনাসনে গাহিযমানে একং পৰিৱেণং মহালাভং হোতি, দস ৱা দ্ৱাদস ৱা চীৱৰানি লভন্তি, তং ৱিজটেত্ৱা অঞ্ঞেসু অলাভকেসু আৱাসেসু পক্খিপিত্ৱা অঞ্ঞেসম্পি ভিক্খূনং গাহেতব্বন্তি মহাসুমত্থেৰো আহ. মহাপদুমত্থেৰো পনাহ – ‘‘ন এৱং কাতব্বং, মনুস্সা হি অত্তনো আৱাসজগ্গনত্থায পচ্চযং দেন্তি, তস্মা অঞ্ঞেহি ভিক্খূহি তত্থ পৱিসিতব্ব’’ন্তি. সচে পনেত্থ মহাথেৰো পটিক্কোসতি – ‘‘মাৱুসো, এৱং গাহেথ, ভগৱতো অনুসিট্ঠিং কৰোথ, ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা – ‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, পৰিৱেণগ্গেন গাহেতু’’’ন্তি তস্স পটিক্কোসনায অট্ঠত্ৱা ‘‘ভন্তে ভিক্খূ বহূ, পচ্চযো মন্দো, সঙ্গহং কাতুং ৱট্টতী’’তি তং সঞ্ঞাপেত্ৱা গাহেতব্বমেৱ.

গাহেন্তেন চ সম্মতেন ভিক্খুনা মহাথেৰস্স সন্তিকং গন্ত্ৱা এৱং ৱত্তব্বং – ‘‘ভন্তে, তুম্হাকং সেনাসনং পাপুণাতি, গণ্হথ পচ্চযং ধাৰেথা’’তি. ‘‘অসুককুলস্স পচ্চযো অসুকসেনাসনঞ্চ ময্হং পাপুণাতি, আৱুসো’’তি, ‘‘পাপুণাতি, ভন্তে, গণ্হথ ন’’ন্তি, ‘‘গণ্হামি, আৱুসো’’তি, গহিতং হোতি. সচে পন ‘‘গহিতং ৱো, ভন্তে’’তি ৱুত্তে ‘‘গহিতং মে’’তি ৱা ‘‘গণ্হিস্সথ, ভন্তে’’তি ৱুত্তে ‘‘গণ্হিস্সামী’’তি ৱা ৱদতি, ‘‘অগহিতং হোতী’’তি মহাসুমত্থেৰো আহ. মহাপদুমত্থেৰো পনাহ – ‘‘অতীতানাগতৱচনং ৱা হোতু, ৱত্তমানৱচনং ৱা, সতুপ্পাদমত্তআলযকৰণমত্তমেৱ চেত্থ পমাণং, তস্মা গহিতমেৱ হোতী’’তি.

যোপি পংসুকূলিকো ভিক্খু সেনাসনং গহেত্ৱা পচ্চযং ৱিস্সজ্জেতি, অযম্পি ন অঞ্ঞস্মিং আৱাসে পক্খিপিতব্বো. তস্মিংযেৱ পৰিৱেণে অগ্গিসালায ৱা দীঘসালায ৱা ৰুক্খমূলে ৱা অঞ্ঞস্স গাহেতুং ৱট্টতি. পংসুকূলিকো ‘‘ৱসামী’’তি সেনাসনং জগ্গিস্সতি, ইতৰো ‘‘পচ্চযং গণ্হামী’’তি, এৱং দ্ৱীহি কাৰণেহি সেনাসনং সুজগ্গিততৰং ভৱিস্সতি. মহাপচ্চৰিযং পন ৱুত্তং – ‘‘পংসুকূলিকে ৱাসত্থায সেনাসনং গণ্হন্তে সেনাসনগ্গাহাপকেন ৱত্তব্বং – ‘ভন্তে, ইধ পচ্চযো অত্থি, সো কিং কাতব্বো’তি. তেন ‘হেট্ঠা অঞ্ঞং গাহাপেহী’তি ৱত্তব্বো. সচে পন কিঞ্চি অৱত্ৱাৱ ৱসতি, ৱুত্থৱস্সস্স চ পাদমূলে ঠপেত্ৱা সাটকং দেন্তি, ৱট্টতি. অথ ৱস্সাৱাসিকং দেমাতি ৱদন্তি, তস্মিং সেনাসনে ৱস্সংৱুত্থভিক্খূনং পাপুণাতী’’তি. যেসং পন সেনাসনং নত্থি; কেৱলং পচ্চযমেৱ দেন্তি, তেসং পচ্চযং অৱস্সাৱাসিকে সেনাসনে গাহেতুং ৱট্টতি.

মনুস্সা থূপং কত্ৱা ৱস্সাৱাসিকং গাহাপেন্তি, থূপো নাম অসেনাসনং, তস্স সমীপে ৰুক্খে ৱা মণ্ডপে ৱা উপনিবন্ধিত্ৱা গাহাপেতব্বং. তেন ভিক্খুনা চেতিযং পটিজগ্গিতব্বং. বোধিৰুক্খবোধিঘৰআসনঘৰসম্মুঞ্জনিঅট্টদাৰুঅট্টৱচ্চকুটিদ্ৱাৰকোট্ঠকপানীযমাড়কদন্তকট্ঠমাড়কেসুপি এসেৱ নযো. ভোজনসালা পন সেনাসনমেৱ, তস্মা তং একস্স ৱা বহূনং ৱা পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা গাহেতুং ৱট্টতীতি সব্বমিদং ৱিত্থাৰেন মহাপচ্চৰিযং ৱুত্তং.

সেনাসনগ্গাহাপকেন পন পাটিপদঅৰুণতো পট্ঠায যাৱ পুন অৰুণং ন ভিজ্জতি তাৱ গাহেতব্বং, ইদঞ্হি সেনাসনগ্গাহস্স খেত্তং. সচে পাতোৱ গাহিতে সেনাসনে অঞ্ঞো ৱিতক্কচাৰিকো ভিক্খু আগন্ত্ৱা সেনাসনং যাচতি, ‘‘গহিতং, ভন্তে, সেনাসনং, ৱস্সূপগতো সঙ্ঘো, ৰমণীযো ৱিহাৰো, ৰুক্খমূলাদীসু যত্থ ইচ্ছথ তত্থ ৱসথা’’তি ৱত্তব্বো. ৱস্সূপগতেহি অন্তোৱস্সে নিবদ্ধৱত্তং ঠপেত্ৱা ৱস্সূপগতা ভিক্খূ ‘‘সম্মুঞ্জনিযো বন্ধথা’’তি ৱত্তব্বা. সুলভা চে দণ্ডকা চেৱ সলাকাযো চ হোন্তি, একেকেন ছ পঞ্চ মুট্ঠিসম্মুঞ্জনিযো, দ্ৱে তিস্সো যট্ঠিসম্মুঞ্জনিযো ৱা বন্ধিতব্বা. দুল্লভা চে হোন্তি, দ্ৱে তিস্সো মুট্ঠিসম্মুঞ্জনিযো একা যট্ঠিসম্মুঞ্জনী বন্ধিতব্বা. সামণেৰেহি পঞ্চ পঞ্চ উক্কা কোট্টেতব্বা. ৱসনট্ঠানে কসাৱপৰিভণ্ডং কাতব্বং.

ৱত্তং কৰোন্তেহি পন ‘‘ন উদ্দিসিতব্বং, ন উদ্দিসাপেতব্বং, ন সজ্ঝাযো কাতব্বো, ন পব্বাজেতব্বং, ন উপসম্পাদেতব্বং, ন নিস্সযো দাতব্বো, ন ধম্মসৱনং কাতব্বং, সব্বেৱ হি এতে পপঞ্চা. নিপ্পপঞ্চা হুত্ৱা সমণধম্মমেৱ কৰিস্সামা’’তি ৱা ‘‘সব্বে তেৰস ধুতঙ্গানি সমাদিযন্তু, সেয্যং অকপ্পেত্ৱা ঠানচঙ্কমেহি ৱীতিনামেন্তু, মূগব্বতং গণ্হন্তু, সত্তাহকৰণীযেন গতাপি ভাজনীযভণ্ডং লভন্তূ’’তি ৱা এৱৰূপং অধম্মিকৱত্তং ন কাতব্বং. এৱং পন কাতব্বং – পৰিযত্তিধম্মো নাম তিৱিধম্পি সদ্ধম্মং পতিট্ঠাপেতি; তস্মা সক্কচ্চং উদ্দিসথ, উদ্দিসাপেথ, সজ্ঝাযং কৰোথ, পধানঘৰে ৱসন্তানং সঙ্ঘট্টনং অকত্ৱা অন্তোৱিহাৰে নিসীদিত্ৱা উদ্দিসথ, উদ্দিসাপেথ, সজ্ঝাযং কৰোথ, ধম্মসৱনং সমিদ্ধং কৰোথ, পব্বাজেন্তা সোধেত্ৱা পব্বাজেথ, সোধেত্ৱা উপসম্পাদেথ, সোধেত্ৱা নিস্সযং দেথ, একোপি হি কুলপুত্তো পব্বজ্জং উপসম্পদঞ্চ লভিত্ৱা সকলসাসনং পতিট্ঠাপেতি, অত্তনো থামেন যত্তকানি সক্কোথ তত্তকানি ধুতঙ্গানি সমাদিযথ. অন্তোৱস্সং নামেতং সকলদিৱসং ৰত্তিযা চ পঠমপচ্ছিমযামেসু অপ্পমত্তেহি ভৱিতব্বং, ৱীৰিযং আৰভিতব্বং. পোৰাণকমহাথেৰাপি সব্বপলিবোধে ছিন্দিত্ৱা অন্তোৱস্সে একচাৰিকৱত্তং পূৰযিংসু, ভস্সে মত্তং জানিত্ৱা দসৱত্থুককথং দসঅসুভদসানুস্সতিঅট্ঠতিংসাৰম্মণকথঞ্চ কাতুং ৱট্টতি, আগন্তুকানং ৱত্তং কাতুং সত্তাহকৰণীযেন গতানং অপলোকেত্ৱা দাতুং ৱট্টতীতি এৱৰূপং ৱত্তং কাতব্বং.

অপিচ ভিক্খূ ওৱদিতব্বা – ‘‘ৱিগ্গাহিকপিসুণফৰুসৱচনানি মা ৱদথ, দিৱসে দিৱসে সীলানি আৱজ্জেন্তা চতুৰাৰক্খং অহাপেন্তা মনসিকাৰবহুলা ৱিহৰথা’’তি. দন্তকট্ঠখাদনৱত্তং আচিক্খিতব্বং, চেতিযং ৱা বোধিং ৱা ৱন্দন্তেন গন্ধমালং ৱা পূজেন্তেন পত্তং ৱা থৱিকায পক্খিপন্তেন ন কথেতব্বং, ভিক্খাচাৰৱত্তং আচিক্খিতব্বং – ‘‘অন্তোগামে মনুস্সেহি সদ্ধিং পচ্চযসঞ্ঞুত্তকথা ৱা ৱিসভাগকথা ৱা ন কথেতব্বা, ৰক্খিতিন্দ্ৰিযেহি ভৱিতব্বং, খন্ধকৱত্তঞ্চ সেখিযৱত্তঞ্চ পূৰেতব্ব’’ন্তি এৱৰূপা বহুকাপি নিয্যানিককথা আচিক্খিতব্বাতি.

পচ্ছিমৱস্সূপনাযিকদিৱসে পন সচে কালং ঘোসেত্ৱা সন্নিপতিতে সঙ্ঘে কোচি দসহত্থং ৱত্থং আহৰিত্ৱা ৱস্সাৱাসিকং দেতি, আগন্তুকো সচে ভিক্খু সঙ্ঘত্থেৰো হোতি, তস্স দাতব্বং. নৱকো চে হোতি, সম্মতেন ভিক্খুনা সঙ্ঘত্থেৰো ৱত্তব্বো – ‘‘সচে ভন্তে ইচ্ছথ, পঠমভাগং মুঞ্চিত্ৱা ইদং ৱত্থং গণ্হথা’’তি, অমুঞ্চন্তস্স ন দাতব্বং. সচে পন পুব্বে গাহিতং মুঞ্চিত্ৱা গণ্হাতি, দাতব্বং. এতেনেৱুপাযেন দুতিযত্থেৰতো পট্ঠায পৰিৱত্তেত্ৱা পত্তট্ঠানে আগন্তুকস্স দাতব্বং. সচে পঠমৱস্সূপগতা দ্ৱে তীণি চত্তাৰি পঞ্চ ৱা ৱত্থানি অলত্থুং, লদ্ধং লদ্ধং এতেনেৱুপাযেন ৱিস্সজ্জাপেত্ৱা যাৱ আগন্তুকস্স সমকং হোতি, তাৱ দাতব্বং. তেন পন সমকে লদ্ধে অৱসিট্ঠো অনুভাগো থেৰাসনে দাতব্বো. পচ্চুপ্পন্নে লাভে সতি ঠিতিকায গাহেতুং কতিকং কাতুং ৱট্টতি.

সচে দুব্ভিক্খং হোতি, দ্ৱীসুপি ৱস্সূপনাযিকাসু ৱস্সূপগতা ভিক্খূ ভিক্খায কিলমন্তা ‘‘আৱুসো, ইধ ৱসন্তা সব্বেৱ কিলমাম, সাধু ৱত দ্ৱেভাগা হোম, যেসং ঞাতিপৱাৰিতট্ঠানানি অত্থি, তে তত্থ ৱসিত্ৱা পৱাৰণায আগন্ত্ৱা অত্তনো পত্তং ৱস্সাৱাসিকং গণ্হন্তূ’’তি ৱদন্তি, তেসু যে তত্থ ৱসিত্ৱা পৱাৰণায আগচ্ছন্তি, তেসং অপলোকেত্ৱা ৱস্সাৱাসিকং দাতব্বং. সাদিযন্তাপি হি তে নেৱ ৱস্সাৱাসিকস্স সামিনো, খীযন্তাপি চ আৱাসিকা নেৱ অদাতুং লভন্তি. কুৰুন্দিযং পন ৱুত্তং – ‘‘কতিকৱত্তং কাতব্বং – ‘সব্বেসং নো ইধ যাগুভত্তং নপ্পহোতি, সভাগট্ঠানে ৱসিত্ৱা আগচ্ছথ, তুম্হাকং পত্তং ৱস্সাৱাসিকং লভিস্সথা’তি. তঞ্চে একো পটিবাহতি, সুপটিবাহিতং; নো চে পটিবাহতি, কতিকা সুকতা. পচ্ছা তেসং তত্থ ৱসিত্ৱা আগতানং অপলোকেত্ৱা দাতব্বং, অপলোকনকালে পটিবাহিতুং ন লব্ভতী’’তি. পুনপি ৱুত্তং – ‘‘সচে ৱস্সূপগতেসু একচ্চানং ৱস্সাৱাসিকে অপাপুণন্তে ভিক্খূ কতিকং কৰোন্তি – ‘ছিন্নৱস্সানং ৱস্সাৱাসিকঞ্চ ইদানি উপ্পজ্জনকৱস্সাৱাসিকঞ্চ ইমেসং দাতুং ৰুচ্চতী’তি এৱং কতিকায কতায গাহিতসদিসমেৱ হোতি, উপ্পন্নুপ্পন্নং তেসমেৱ দাতব্ব’’ন্তি.

তেমাসং পানীযং উপট্ঠাপেত্ৱা ৱিহাৰমগ্গচেতিযঙ্গণবোধিযঙ্গণানি জগ্গিত্ৱা বোধিৰুক্খে উদকং সিঞ্চিত্ৱা পক্কন্তোপি ৱিব্ভন্তোপি ৱস্সাৱাসিকং লভতিযেৱ. ভতিনিৱিট্ঠঞ্হি তেন কতং. সঙ্ঘিকং পন অপলোকনকম্মং কত্ৱা গাহিতং অন্তোৱস্সে ৱিব্ভন্তোপি লভতেৱ. পচ্চযৱসেন গাহিতং পন ন লভতীতি ৱদন্তি.

সচে ৱুত্থৱস্সো দিসংগমিকো ভিক্খু আৱাসিকস্স হত্থতো কিঞ্চিদেৱ কপ্পিযভণ্ডং গহেত্ৱা ‘‘অসুককুলে ময্হং ৱস্সাৱাসিকং পত্তং, তং গণ্হথা’’তি ৱত্ৱা গতট্ঠানে ৱিব্ভমতি, ৱস্সাৱাসিকং সঙ্ঘিকং হোতি. সচে পন মনুস্সে সম্মুখা সম্পটিচ্ছাপেত্ৱা গচ্ছতি, লভতি. ‘‘ইদং ৱস্সাৱাসিকং অম্হাকং সেনাসনে ৱুত্থভিক্খুনো দেমা’’তি ৱুত্তে, যস্স গাহিতং তস্সেৱ হোতি. সচে পন সেনাসনসামিকস্স পিযকম্যতায পুত্তধীতাদযো বহূনি ৱত্থানি আহৰিত্ৱা ‘‘অম্হাকং সেনাসনে দেমা’’তি দেন্তি, তত্থ ৱস্সূপগতস্স একমেৱ ৱত্থং দাতব্বং, সেসানি সঙ্ঘিকানি হোন্তি, ৱস্সাৱাসিকট্ঠিতিকায গাহেতব্বানি. ঠিতিকায অসতি থেৰাসনতো পট্ঠায গাহেতব্বানি. সেনাসনে ৱস্সূপগতং ভিক্খুং নিস্সায উপ্পন্নেন চিত্তপ্পসাদেন বহূনি ৱত্থানি আহৰিত্ৱা ‘‘সেনাসনস্স দেমা’’তি দিন্নেসুপি এসেৱ নযো. সচে পন পাদমূলে ঠপেত্ৱা ‘‘এতস্স ভিক্খুনো দেমা’’তি ৱদন্তি, তস্সেৱ হোন্তি.

একস্স গেহে দ্ৱে ৱস্সাৱাসিকানি – পঠমভাগো সামণেৰস্স গাহিতো হোতি, দুতিযো থেৰাসনে. সো একং দসহত্থং, একং অট্ঠহত্থং সাটকং পেসেতি ‘‘ৱস্সাৱাসিকং পত্তভিক্খূনং দেথা’’তি ৱিচিনিত্ৱা ৱৰভাগং সামণেৰস্স দত্ৱা অনুভাগো থেৰাসনে দাতব্বো. সচে পন উভোপি ঘৰং নেত্ৱা ভোজেত্ৱা সযমেৱ পাদমূলে ঠপেতি, যং যস্স দিন্নং, তদেৱ তস্স হোতি.

ইতো পৰং মহাপচ্চৰিযং আগতনযো হোতি – ‘‘একস্স ঘৰে দহৰসামণেৰস্স ৱস্সাৱাসিকং পাপুণাতি, সো চে পুচ্ছতি – ‘অম্হাকং ৱস্সাৱাসিকং কস্স পত্ত’ন্তি, ‘সামণেৰস্সা’তি অৱত্ৱা ‘দানকালে জানিস্সসী’তি ৱত্ৱা দানদিৱসে একং মহাথেৰং পেসেত্ৱা নীহৰাপেতব্বং. সচে যস্স ৱস্সাৱাসিকং পত্তং, সো ৱিব্ভমতি ৱা কালং ৱা কৰোতি, মনুস্সা চে পুচ্ছন্তি – ‘কস্স অম্হাকং ৱস্সাৱাসিকং পত্ত’ন্তি, তেসং যথাভূতং আচিক্খিতব্বং. সচে তে ৱদন্তি – ‘তুম্হাকং দেমা’তি, তস্স ভিক্খুনো পাপুণাতি. অথ সঙ্ঘস্স ৱা গণস্স ৱা দেন্তি, সঙ্ঘস্স ৱা গণস্স ৱা পাপুণাতি. সচে ৱস্সূপগতা সুদ্ধপংসুকূলিকাযেৱ হোন্তি, আনেত্ৱা দিন্নং ৱস্সাৱাসিকং সেনাসনপৰিক্খাৰং ৱা কত্ৱা ঠপেতব্বং, বিম্বোহনাদীনি ৱা কাতব্বানী’’তি. ইদং নেৱাসিকৱত্তং.

সেনাসনগ্গাহকথা নিট্ঠিতা.

উপনন্দৱত্থুকথা

৩১৯. উপনন্দৱত্থুস্মিং – তত্থ তযা মোঘপুৰিস গহিতং ইধ মুত্তং, ইধ তযা গহিতং তত্ৰ মুত্তন্তি এত্থ অযমত্থো – যং তযা তত্থ সেনাসনং গহিতং, তং তে গণ্হন্তেনেৱ ইধ মুত্তং হোতি. ‘‘ইধ দানাহং, আৱুসো, মুঞ্চামী’’তি ৱদন্তেন পন তং তত্ৰাপি মুত্তং. এৱং ত্ৱং উভযত্থ পৰিবাহিৰোতি.

অযং পনেত্থ ৱিনিচ্ছযো – গহণেন গহণং পটিপ্পস্সম্ভতি, গহণেন আলযো পটিপ্পস্সম্ভতি, আলযেন গহণং পটিপ্পস্সম্ভতি, আলযেন আলযো পটিপ্পস্সম্ভতি. কথং? ইধেকচ্চো ৱস্সূপনাযিকদিৱসে একস্মিং ৱিহাৰে সেনাসনং গহেত্ৱা সামন্তৱিহাৰং গন্ত্ৱা তত্ৰাপি গণ্হাতি, তস্স ইমিনা গহণেন পুৰিমং গহণং পটিপ্পস্সম্ভতি. অপৰো ‘‘ইধ ৱসিস্সামী’’তি আলযমত্তং কত্ৱা সামন্তৱিহাৰং গন্ত্ৱা তত্থ সেনাসনং গণ্হাতি, তস্স ইমিনা গহণেন পুৰিমো আলযো পটিপ্পস্সম্ভতি. একো ‘‘ইধ ৱসিস্সামী’’তি সেনাসনং ৱা গহেত্ৱা আলযং ৱা কত্ৱা সামন্তৱিহাৰং গন্ত্ৱা ‘‘ইধেৱ দানি ৱসিস্সামী’’তি আলযং কৰোতি, ইচ্চস্স আলযেন ৱা গহণং আলযেন ৱা আলযো পটিপ্পস্সম্ভতি, সব্বত্থ পচ্ছিমে গহণে ৱা আলযে ৱা তিট্ঠতি. যো পন ‘‘একস্মিং ৱিহাৰে সেনাসনং গহেত্ৱা অঞ্ঞস্মিং ৱিহাৰে ৱসিস্সামী’’তি গচ্ছতি, তস্স উপচাৰসীমাতিক্কমে সেনাসনগ্গাহো পটিপ্পস্সম্ভতি. যদি পন ‘‘তত্থ ফাসু ভৱিস্সতি, ৱসিস্সামি; নো চে, আগমিস্সামী’’তি গন্ত্ৱা অফাসুভাৱং ঞত্ৱা পচ্চাগচ্ছতি, ৱট্টতি.

৩২০. তিৱস্সন্তৰেনাতি এত্থ তিৱস্সন্তৰো নাম যো দ্ৱীহি ৱস্সেহি মহন্ততৰো ৱা দহৰতৰো ৱা হোতি. যো পন একেন ৱস্সেন মহন্ততৰো ৱা দহৰতৰো ৱা হোতি, যো ৱা সমানৱস্সো, তত্থ ৱত্তব্বমেৱ নত্থি. ইমে সব্বে একস্মিং মঞ্চে ৱা পীঠে ৱা দ্ৱে দ্ৱে হুত্ৱা নিসীদিতুং লভন্তি. যং তিণ্ণং পহোতি, তং সংহাৰিমং ৱা হোতু অসংহাৰিমং ৱা, তথাৰূপে অপি ফলকখণ্ডে অনুপসম্পন্নেনাপি সদ্ধিং নিসীদিতুং ৱট্টতি.

হত্থিনখকন্তি হত্থিকুম্ভে পতিট্ঠিতং; এৱং কতস্স কিৰেতং নামং. সব্বং পাসাদপৰিভোগন্তি সুৱণ্ণৰজতাদিৱিচিত্ৰানি কৱাটানি মঞ্চপীঠানি তালৱণ্টানি সুৱণ্ণৰজতমযপানীযঘটপানীযসৰাৱানি যংকিঞ্চি চিত্তকম্মকতং, সব্বং ৱট্টতি. ‘‘পাসাদস্স দাসিদাসং খেত্তৱত্থুং গোমহিংসং দেমা’’তি ৱদন্তি, পাটেক্কং গহণকিচ্চং নত্থি, পাসাদে পটিগ্গহিতে পটিগ্গহিতমেৱ হোতি. গোনকাদীনি সঙ্ঘিকৱিহাৰে ৱা পুগ্গলিকৱিহাৰে ৱা মঞ্চপীঠকেসু অত্থৰিত্ৱা পৰিভুঞ্জিতুং ন ৱট্টন্তি. ধম্মাসনে পন গিহিৱিকটনিহাৰেন লব্ভন্তি, তত্ৰাপি নিপজ্জিতুং ন ৱট্টতি.

উপনন্দৱত্থুকথা নিট্ঠিতা.

অৱিস্সজ্জিযৱত্থুকথা

৩২১. পঞ্চিমানীতি ৰাসিৱসেন পঞ্চ, সৰূপৱসেন পনেতানি বহূনি হোন্তি. তত্থ আৰামো নাম পুপ্ফাৰামো ৱা ফলাৰামো ৱা. আৰামৱত্থু নাম তেসংযেৱ আৰামানং অত্থায পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা ঠপিতোকাসো; তেসু ৱা আৰামেসু ৱিনট্ঠেসু তেসং পোৰাণকভূমিভাগো. ৱিহাৰো নাম যংকিঞ্চি পাসাদাদিসেনাসনং. ৱিহাৰৱত্থু নাম তস্স পতিট্ঠানোকাসো. মঞ্চো নাম – মসাৰকো, বুন্দিকাবদ্ধো, কুড়ীৰপাদকো আহচ্চপাদকোতি ইমেসং পুব্বে ৱুত্তানং চতুন্নং মঞ্চানং অঞ্ঞতৰো. পীঠং নাম মসাৰকাদীনংযেৱ চতুন্নং পীঠানং অঞ্ঞতৰং. ভিসি নাম উণ্ণভিসিআদীনং পঞ্চন্নং অঞ্ঞতৰা. বিম্বোহনং নাম ৱুত্তপ্পকাৰানং বিম্বোহনানং অঞ্ঞতৰং. লোহকুম্ভী নাম কাড়লোহেন ৱা তম্বলোহেন ৱা যেন কেনচি লোহেন কতা কুম্ভী. লোহভাণকাদীসুপি এসেৱ নযো. এত্থ পন ভাণকন্তি অৰঞ্জৰো ৱুচ্চতি. ৱাৰকোতি ঘটো. কটাহং কটাহমেৱ. ৱাসিআদীসু ৱল্লিআদীসু চ দুৱিঞ্ঞেয্যং নাম নত্থি. এৱং –

দ্ৱিসঙ্গহানি দ্ৱে হোন্তি, ততিযং চতুসঙ্গহং;

চতুত্থং নৱকোট্ঠাসং, পঞ্চমং অট্ঠভেদনং.

ইতি পঞ্চহি ৰাসীহি, পঞ্চনিম্মললোচনো;

পঞ্চৱীসৱিধং নাথো, গৰুভণ্ডং পকাসযি.

তত্ৰাযং ৱিনিচ্ছযকথা – ইদঞ্হি সব্বম্পি গৰুভণ্ডং ইধ অৱিস্সজ্জিযং, কীটাগিৰিৱত্থুস্মিং ‘‘অৱেভঙ্গিয’’ন্তি ৱুত্তং. পৰিৱাৰে পন –

‘‘অৱিস্সজ্জিযং অৱেভঙ্গিযং, পঞ্চ ৱুত্তা মহেসিনা;

ৱিস্সজ্জেন্তস্স পৰিভুঞ্জন্তস্স অনাপত্তি,

পঞ্হা মেসা কুসলেহি চিন্তিতা’’তি. (পৰি. ৪৭৯) –

আগতং. তস্মা মূলচ্ছেজ্জৱসেন অৱিস্সজ্জিযং অৱেভঙ্গিযঞ্চ পৰিৱত্তনৱসেন পন ৱিস্সজ্জেন্তস্স পৰিভুঞ্জন্তস্স চ অনাপত্তীতি এৱমেত্থ অধিপ্পাযো ৱেদিতব্বো.

তত্ৰাযং অনুপুব্বিকথা – ইদং তাৱ পঞ্চৱিধম্পি চীৱৰপিণ্ডপাতভেসজ্জত্থায উপনেতুং ন ৱট্টতি. থাৱৰেন চ থাৱৰং গৰুভণ্ডেন চ গৰুভণ্ডং পৰিৱত্তেতুং ৱট্টতি. থাৱৰে পন খেত্তং ৱত্থু তড়াকং মাতিকাতি এৱৰূপং ভিক্খুসঙ্ঘস্স ৱিচাৰেতুং ৱা সম্পটিচ্ছিতুং ৱা অধিৱাসেতুং ৱা ন ৱট্টতি, কপ্পিযকাৰকেহেৱ ৱিচাৰিততো কপ্পিযভণ্ডং ৱট্টতি. আৰামেন পন আৰামং আৰামৱত্থুং ৱিহাৰং ৱিহাৰৱত্থুন্তি ইমানি চত্তাৰি পৰিৱত্তেতুং ৱট্টতি.

তত্ৰাযং পৰিৱত্তননযো – সঙ্ঘস্স নাড়িকেৰাৰামো দূৰে হোতি, কপ্পিযকাৰকা ৱা বহুতৰং খাদন্তি. যম্পি ন খাদন্তি, ততো সকটৱেতনং দত্ৱা অপ্পমেৱ হৰন্তি. অঞ্ঞেসং পন তস্স আৰামস্স অৱিদূৰগামৱাসীনং মনুস্সানং ৱিহাৰস্স সমীপে আৰামো হোতি, তে সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৱা সকেন আৰামেন তং আৰামং যাচন্তি, সঙ্ঘেন ‘‘ৰুচ্চতি সঙ্ঘস্সা’’তি অপলোকেত্ৱা সম্পটিচ্ছিতব্বো. সচেপি ভিক্খূনং ৰুক্খসহস্সং হোতি, মনুস্সানং পঞ্চ সতানি, ‘‘তুম্হাকং আৰামো খুদ্দকো’’তি ন ৱত্তব্বং. কিঞ্চাপি হি অযং খুদ্দকো, অথ খো ইতৰতো বহুতৰং আযং দেতি. সচেপি সমকমেৱ দেতি; এৱম্পি ইচ্ছিতিচ্ছিতক্খণে পৰিভুঞ্জিতুং সক্কাতি গহেতব্বমেৱ. সচে পন মনুস্সানং বহুতৰা ৰুক্খা হোন্তি, ‘‘ননু তুম্হাকং বহুতৰা ৰুক্খা’’তি ৱত্তব্বং. সচে ‘‘অতিৰেকং অম্হাকং পুঞ্ঞং হোতু, সঙ্ঘস্স দেমা’’তি ৱদন্তি, জানাপেত্ৱা সম্পটিচ্ছিতুং ৱট্টতি. ভিক্খূনং ৰুক্খা ফলধাৰিনো, মনুস্সানং ৰুক্খা ন তাৱ ফলং গণ্হন্তি, কিঞ্চাপি ন গণ্হন্তি, ন চিৰেন গণ্হিস্সন্তীতি সম্পটিচ্ছিতব্বমেৱ. মনুস্সানং ৰুক্খা ফলধাৰিনো, ভিক্খূনং ন তাৱ ফলং গণ্হন্তি, ‘‘ননু তুম্হাকং ৰুক্খা ফলধাৰিনো’’তি ৱত্তব্বং. সচে ‘‘গণ্হথ, ভন্তে, অম্হাকং পুঞ্ঞং ভৱিস্সতী’’তি দেন্তি, জানাপেত্ৱা সম্পটিচ্ছিতুং ৱট্টতি; এৱং আৰামেন আৰামো পৰিৱত্তেতব্বো. এতেনেৱ নযেন আৰামৱত্থুপি ৱিহাৰোপি ৱিহাৰৱত্থুপি আৰামেন পৰিৱত্তেতব্বং. আৰামৱত্থুনা চ মহন্তেন ৱা খুদ্দকেন ৱা আৰামআৰামৱত্থু ৱিহাৰৱিহাৰৱত্থূনি.

কথং ৱিহাৰেন ৱিহাৰো পৰিৱত্তেতব্বো? সঙ্ঘস্স অন্তোগামে গেহং হোতি, মনুস্সানং ৱিহাৰমজ্ঝে পাসাদো, উভোপি অগ্ঘেন সমকা, সচে মনুস্সা তেন পাসাদেন তং গেহং যাচন্তি, সম্পটিচ্ছিতুং ৱট্টতি. ভিক্খূনং চে মহগ্ঘতৰং গেহং হোতি, ‘‘মহগ্ঘতৰং অম্হাকং গেহ’’ন্তি ৱুত্তে ‘‘কিঞ্চাপি মহগ্ঘতৰং, পব্বজিতানং অসাৰুপ্পং, ন সক্কা তত্থ পব্বজিতেহি ৱসিতুং, ইদং পন সাৰুপ্পং গণ্হথা’’তি ৱদন্তি; এৱম্পি সম্পটিচ্ছিতুং ৱট্টতি. সচে পন মনুস্সানং মহগ্ঘং হোতি, ‘‘ননু তুম্হাকং গেহং মহগ্ঘ’’ন্তি ৱত্তব্বং. ‘‘হোতু, ভন্তে, অম্হাকং পুঞ্ঞং ভৱিস্সতি, গণ্হথা’’তি ৱুত্তে পন সম্পটিচ্ছিতুং ৱট্টতি. এৱং ৱিহাৰেন ৱিহাৰো পৰিৱত্তেতব্বো. এতেনেৱ নযেন ৱিহাৰৱত্থুপি আৰামোপি আৰামৱত্থুপি ৱিহাৰেন পৰিৱত্তেতব্বং. ৱিহাৰৱত্থুনা চ মহগ্ঘেন ৱা অপ্পগ্ঘেন ৱা ৱিহাৰৱিহাৰৱত্থুআৰামআৰামৱত্থূনি. এৱং তাৱ থাৱৰেন থাৱৰপৰিৱত্তনং ৱেদিতব্বং.

গৰুভণ্ডেন গৰুভণ্ডপৰিৱত্তনে পন মঞ্চপীঠং মহন্তং ৱা হোতু খুদ্দকং ৱা, অন্তমসো চতুৰঙ্গুলপাদকং ৱা গামদাৰকেহি পংস্ৱাগাৰকেসু কীড়ন্তেহি কতম্পি সঙ্ঘস্স দিন্নকালতো পট্ঠায গৰুভণ্ডং হোতি. সচেপি ৰাজৰাজমহামত্তাদযো একপ্পহাৰেনেৱ মঞ্চসতং ৱা মঞ্চসহস্সং ৱা দেন্তি, সব্বে কপ্পিযমঞ্চা সম্পটিচ্ছিতব্বা, সম্পটিচ্ছিত্ৱা ৱুড্ঢপটিপাটিযা ‘‘সঙ্ঘিকপৰিভোগেন পৰিভুঞ্জথা’’তি দাতব্বা, পুগ্গলিকৱসেন ন দাতব্বা. অতিৰেকমঞ্চে ভণ্ডাগাৰাদীসু পঞ্ঞপেত্ৱা পত্তচীৱৰং নিক্খিপিতুম্পি ৱট্টতি. বহিসীমায ‘‘সঙ্ঘস্স দেমা’’তি দিন্নমঞ্চো সঙ্ঘত্থেৰস্স ৱসনট্ঠানে দাতব্বো. তত্থ চে বহূ মঞ্চা হোন্তি, মঞ্চেন কম্মং নত্থি; যস্স ৱসনট্ঠানে কম্মং অত্থি, তত্থ ‘‘সঙ্ঘিকপৰিভোগেন পৰিভুঞ্জথা’’তি দাতব্বো. মহগ্ঘেন সতগ্ঘনকেন ৱা সহস্সগ্ঘনকেন ৱা সতসহস্সগ্ঘনকেন ৱা মঞ্চেন অঞ্ঞং মঞ্চসতং লভতি, পৰিৱত্তেত্ৱা গহেতব্বং. ন কেৱলং মঞ্চেন মঞ্চোযেৱ, আৰামআৰামৱত্থুৱিহাৰৱিহাৰৱত্থুপীঠভিসিবিম্বোহনানিপি পৰিৱত্তেতুং ৱট্টন্তি. এস নযো পীঠভিসিবিম্বোহনেসুপি. এতেসু হি কপ্পিযাকপ্যিযং ৱুত্তনযমেৱ. তত্থ অকপ্পিযং ন পৰিভুঞ্জিতব্বং, কপ্পিযং সঙ্ঘিকপৰিভোগেন পৰিভুঞ্জিতব্বং. অকপ্পিযং ৱা মহগ্ঘং কপ্পিযং ৱা পৰিৱত্তেত্ৱা ৱুত্তৱত্থূনি গহেতব্বানি. অগৰুভণ্ডুপগং পন ভিসিবিম্বোহনং নাম নত্থি.

লোহকুম্ভী লোহভাণকং লোহকটাহন্তি ইমানি তীণি মহন্তানি ৱা হোন্তু খুদ্দকানি ৱা অন্তমসো পসতমত্তউদকগণ্হনকানিপি গৰুভণ্ডানিযেৱ. লোহৱাৰকো পন কাড়লোহতম্বলোহৱট্টলোহকংসলোহানং যেন কেনচি কতো সীহড়দীপে পাদগণ্হনকো ভাজেতব্বো. পাদো চ নাম মগধনাড়িযা পঞ্চনাড়িমত্তং গণ্হাতি, ততো অধিকগণ্হনকো গৰুভণ্ডং. ইমানি তাৱ পাড়িযং আগতানি লোহভাজনানি.

পাড়িযং পন অনাগতানিপি ভিঙ্গাৰপটিগ্গহউড়ুঙ্কদব্বিকটচ্ছুপাতিতট্টকসৰকসমুগ্গঅঙ্গাৰকপল্লধূমকটচ্ছুআদীনি খুদ্দকানি ৱা মহন্তানি ৱা সব্বানি গৰুভণ্ডানি. পত্তো, অযথালকং, তম্বলোহথালকন্তি ইমানি পন ভাজনীযানি. কংসলোহৱট্টলোহভাজনৱিকতি সঙ্ঘিকপৰিভোগেন ৱা গিহিৱিকটা ৱা ৱট্টতি, পুগ্গলিকপৰিভোগেন ন ৱট্টতি. কংসলোহাদিভাজনং সঙ্ঘস্স দিন্নম্পি হি পাৰিহাৰিযং ন ৱট্টতি. ‘‘গিহিৱিকটনিহাৰেনেৱ পৰিভুঞ্জিতব্ব’’ন্তি মহাপচ্চৰিযং ৱুত্তং.

ঠপেত্ৱা পন ভাজনৱিকতিং অঞ্ঞস্মিম্পি কপ্পিযলোহভণ্ডে – অঞ্জনী, অঞ্জনিসলাকা, কণ্ণমলহৰণী, সূচি, পণ্ণসূচি, খুদ্দকো, পিপ্ফলকো, খুদ্দকং, আৰকণ্টকং, কুঞ্চিকা, তাড়ং, কত্তৰযট্ঠি ৱেধকো, নত্থুদানং, ভিন্দিৱালো, লোহকূটো, লোহকুট্টি, লোহগুড়ো, লোহপিণ্ডি, লোহচক্কলিকং, অঞ্ঞম্পি ৱিপ্পকতলোহভণ্ডং ভাজনীযং. ধূমনেত্তফালদীপৰুক্খদীপকপল্লকওলম্বকদীপইত্থিপুৰিসতিৰচ্ছানগতৰূপকানি পন অঞ্ঞানি ৱা ভিত্তিচ্ছদনকৱাটাদীসু উপনেতব্বানি, অন্তমসো লোহখিলকং উপাদায সব্বানি লোহভণ্ডানি গৰুভণ্ডানিযেৱ হোন্তি, অত্তনা লদ্ধানিপি পৰিহৰিত্ৱা পুগ্গলিকপৰিভোগেন ন পৰিভুঞ্জিতব্বানি, সঙ্ঘিকপৰিভোগেন ৱা গিহিৱিকটানি ৱা ৱট্টন্তি. তিপুভণ্ডেপি এসেৱ নযো. খীৰপাসাণমযানি তট্টকসৰকাদীনি গৰুভণ্ডানিযেৱ.

ঘটকো পন তেলভাজনং ৱা পাদগণ্হনকতো অতিৰেকমেৱ গৰুভণ্ডং. সুৱণ্ণৰজতহাৰকূটজাতিফলিকভাজনানি গিহিৱিকটানিপি ন ৱট্টন্তি, পগেৱ সঙ্ঘিকপৰিভোগেন ৱা পুগ্গলিকপৰিভোগেন ৱা. সেনাসনপৰিভোগে পন আমাসম্পি অনামাসম্পি সব্বং ৱট্টতি.

ৱাসিআদীসু যায ৱাসিযা ঠপেত্ৱা দণ্ডকট্ঠচ্ছেদনং ৱা উচ্ছুতচ্ছনং ৱা অঞ্ঞং মহাকম্মং কাতুং ন সক্কা, অযং ভাজনীযা. ততো মহত্তৰী যেন কেনচি আকাৰেন কতা ৱাসি গৰুভণ্ডমেৱ. ফৰসু পন অন্তমসো ৱেজ্জানং সিৰাৱেধনফৰসুপি গৰুভণ্ডমেৱ. কুঠাৰিযং ফৰসুসদিসো এৱ ৱিনিচ্ছযো. যা পন আৱুধসঙ্খেপেন কতা, অযং অনামাসা. কুদালো অন্তমসো চতুৰঙ্গুলমত্তোপি গৰুভণ্ডমেৱ. নিখাদনং চতুৰস্সমুখং ৱা হোতু দোণিমুখং ৱা ৱঙ্কং ৱা উজুকং ৱা, অন্তমসো সম্মুঞ্জনিদণ্ডকৱেধনম্পি দণ্ডবদ্ধং চে, গৰুভণ্ডমেৱ. সম্মুঞ্জনিদণ্ডখণনকং পন অদণ্ডকং ফলমত্তমেৱ, যং সক্কা সিপাটিকায পক্খিপিত্ৱা পৰিহৰিতুং, তং ভাজনীযং. সিখৰম্পি নিখাদনেনেৱ সঙ্গহিতং. যেহি মনুস্সেহি ৱিহাৰে ৱাসিআদীনি দিন্নানি হোন্তি, তে চ ঘৰে দড্ঢে ৱা চোৰেহি ৱা ৱিলুত্তে ‘‘দেথ নো, ভন্তে, উপকৰণে, পুন পাকতিকে কৰিস্সামা’’তি ৱদন্তি, দাতব্বা. সচে আহৰন্তি, ন ৱাৰেতব্বা; অনাহৰন্তাপি ন চোদেতব্বা.

কম্মাৰতট্টকাৰচুন্দকাৰনড়কাৰমণিকাৰপত্তবন্ধকানং অধিকৰণিমুট্ঠিকসণ্ডাসতুলাদীনি সব্বানি লোহমযউপকৰণানি সঙ্ঘে দিন্নকালতো পট্ঠায গৰুভণ্ডানি. তিপুকোট্টকসুৱণ্ণকাৰচম্মকাৰউপকৰণেসুপি এসেৱ নযো. অযং পন ৱিসেসো – তিপুকোট্টকউপকৰণেসুপি তিপুচ্ছেদনসত্থকং, সুৱণ্ণকাৰউপকৰণেসু সুৱণ্ণচ্ছেদনসত্থকং, চম্মকাৰউপকৰণেসু কতপৰিকম্মচম্মছিদ্দনকং খুদ্দকসত্থকন্তি ইমানি ভাজনীযভণ্ডানি. নহাপিততুন্নকাৰউপকৰণেসুপি ঠপেত্ৱা মহাকত্তৰিং মহাসণ্ডাসং মহাপিপ্ফলকঞ্চ সব্বং ভাজনীযং. মহাকত্তৰিআদীনি গৰুভণ্ডানি.

ৱল্লিআদীসু ৱেত্তৱল্লিআদিকা যা কাচি অড্ঢবাহুপ্পমাণা ৱল্লি সঙ্ঘস্স দিন্না ৱা তত্থজাতকা ৱা ৰক্খিতগোপিতা গৰুভণ্ডং হোতি, সা সঙ্ঘকম্মে চ চেতিযকম্মে চ কতে সচে অতিৰেকা হোতি, পুগ্গলিককম্মেপি উপনেতুং ৱট্টতি; অৰক্খিতা পন গৰুভণ্ডমেৱ ন হোতি. সুত্তমকচিৱাকনাড়িকেৰহীৰচম্মমযা ৰজ্জুকা ৱা যোত্তানি ৱা ৱাকে চ নাড়িকেৰহীৰে চ ৱট্টেত্ৱা কতা একৱট্টা ৱা দ্ৱিৱট্টা ৱা সঙ্ঘস্স দিন্নকালতো পট্ঠায গৰুভণ্ডং. সুত্তং পন অৱট্টেত্ৱা দিন্নং মকচিৱাকনাড়িকেৰহীৰা চ ভাজনীযা. যেহি পনেতানি ৰজ্জুকযোত্তাদীনি দিন্নানি হোন্তি, তে অত্তনো কৰণীযেন হৰন্তা ন ৱাৰেতব্বা.

যো কোচি অন্তমসো অট্ঠঙ্গুলসূচিদণ্ডমত্তোপি ৱেড়ু সঙ্ঘস্স দিন্নো ৱা তত্থজাতকো ৱা ৰক্খিতগোপিতো গৰুভণ্ডং, সোপি সঙ্ঘকম্মে চ চেতিযকম্মে চ কতে অতিৰেকো পুগ্গলিককম্মে দাতুং ৱট্টতি. পাদগণ্হনকতেলনাড়ি পন কত্তৰযট্ঠি, উপাহনদণ্ডকো, ছত্তদণ্ডো, ছত্তসলাকাতি ইদমেত্থ ভাজনীযভণ্ডং. দড্ঢগেহমনুস্সা গণ্হিত্ৱা গচ্ছন্তা ন ৱাৰেতব্বা. ৰক্খিতগোপিতং ৱেড়ুং গণ্হন্তেন সমকং ৱা অতিৰেকং ৱা থাৱৰং অন্তমসো তংঅগ্ঘনকম্পি ফাতিকম্মং কত্ৱা গহেতব্বো. ফাতিকম্মং অকত্ৱা গণ্হন্তেন তত্থেৱ ৱড়ঞ্জেতব্বো, গমনকালে সঙ্ঘিকাৱাসে ঠপেত্ৱা গন্তব্বং. অসতিযা গহেত্ৱা গতেন পহিণিত্ৱা দাতব্বো. দেসন্তৰং গতেন সম্পত্তৱিহাৰে সঙ্ঘিকাৱাসে ঠপেতব্বো.

তিণন্তি মুঞ্জং পব্বজঞ্চ ঠপেত্ৱা অৱসেসং যংকিঞ্চি তিণং. যত্থ পন তিণং নত্থি, তত্থ পণ্ণেহি ছাদেন্তি; তস্মা পণ্ণম্পি তিণেনেৱ সঙ্গহিতং. ইতি মুঞ্জাদীসু যংকিঞ্চি মুট্ঠিপ্পমাণম্পি তিণং তালপণ্ণাদীসু চ একং পণ্ণম্পি সঙ্ঘস্স দিন্নং ৱা তত্থজাতকং ৱা বহাৰামে সঙ্ঘস্স তিণৱত্থুতো জাততিণং ৱা ৰক্খিতগোপিতং গৰুভণ্ডং হোতি, তম্পি সঙ্ঘকম্মে চ চেতিযকম্মে চ কতে অতিৰেকং পুগ্গলিককম্মে দাতুং ৱট্টতি. দড্ঢগেহমনুস্সা গহেত্ৱা গচ্ছন্তা ন ৱাৰেতব্বা. অট্ঠঙ্গুলপ্পমাণোপি ৰিত্তপোত্থকো গৰুভণ্ডমেৱ.

মত্তিকা পকতিমত্তিকা ৱা হোতু পঞ্চৱণ্ণা ৱা সুধা ৱা সজ্জুৰসকঙ্গুট্ঠসিলেসাদীসু ৱা যংকিঞ্চি, দুল্লভট্ঠানে আনেত্ৱা ৱা দিন্নং তত্থজাতকং ৱা ৰক্খিতগোপিতং তালফলপক্কমত্তং গৰুভণ্ডং হোতি. তম্পি সঙ্ঘকম্মে চ চেতিযকম্মে চ নিট্ঠিতে অতিৰেকং পুগ্গলিককম্মে দাতুং ৱট্টতি. হিঙ্গুহিঙ্গুলকহৰিতালমনোসিলঞ্জনানি পন ভাজনীযভণ্ডানি.

দাৰুভণ্ডে যো কোচি অট্ঠঙ্গুলসূচিদণ্ডমত্তোপি দাৰুভণ্ডকো দাৰুদুল্লভট্ঠানে সঙ্ঘস্স দিন্নো ৱা তত্থজাতকো ৱা ৰক্খিতগোপিতো, অযং গৰুভণ্ডং হোতীতি কুৰুন্দিযং ৱুত্তং. মহাঅট্ঠকথাযং পন সব্বম্পি দাৰুৱেড়ুচম্মপাসাণাদিৱিকতিং দাৰুভণ্ডেন সঙ্গণ্হিত্ৱা ‘‘তেন খো পন সমযেন সঙ্ঘস্স আসন্দিকো উপ্পন্নো হোতী’’তি ইতো পট্ঠায দাৰুভণ্ডৱিনিচ্ছযো ৱুত্তো.

তত্ৰাযং অত্থুদ্ধাৰো, আসন্দিকো, সত্তঙ্গো, ভদ্দপীঠং, পীঠিকা, এড়কপাদকপীঠং, আমলকৱট্টকপীঠং, ফলকং, কোচ্ছং, পলালপীঠকন্তি ইমেসু তাৱ যংকিঞ্চি খুদ্দকং ৱা হোতু মহন্তং ৱা, সঙ্ঘস্স দিন্নং গৰুভণ্ডং হোতি. পলালপীঠেন চেত্থ কদলিপত্তাদিপীঠানিপি সঙ্গহিতানি. ব্যগ্ঘচম্মওনদ্ধম্পি ৱাড়ৰূপপৰিক্খিত্তং, ৰতনপৰিসিব্বিতং, কোচ্ছকং গৰুভণ্ডমেৱ.

ৱঙ্কফলকং, দীঘফলকং, চীৱৰধোৱনফলকং, ঘট্টনফলকং, ঘট্টনমুগ্গৰো, দন্তকট্ঠচ্ছেদনগণ্ঠিকা, দণ্ডমুগ্গৰো, অম্বণং, ৰজনদোণি, উদকপটিচ্ছকো, দাৰুমযো ৱা দন্তমযো ৱা ৱেড়ুমযো ৱা সপাদকোপি অপাদকোপি সমুগ্গো, মঞ্জূসা, পাদগণ্হনকতো অতিৰেকপ্পমাণো কৰণ্ডো, উদকদোণি, উদককটাহং, উড়ুঙ্কো, কটচ্ছু, পানীযসৰাৱং, পানীযসঙ্খোতি এতেসুপি যংকিঞ্চি সঙ্ঘে দিন্নং গৰুভণ্ডং. সঙ্খথালকং পন ভাজনীযং, তথা দাৰুমযো উদকতুম্বো.

পাদকথলিকমণ্ডলং দাৰুমযং ৱা হোতু চোড়পণ্ণাদিমযং ৱা সব্বং গৰুভণ্ডং. আধাৰকো পত্তপিধানং, তালৱণ্টং, বীজনী, চঙ্কোটকং, পচ্ছি, যট্ঠিসম্মুঞ্জনী মুট্ঠিসম্মুঞ্জনীতি এতেসুপি যংকিঞ্চি খুদ্দকং ৱা মহন্তং ৱা দাৰুৱেড়ুপণ্ণচম্মাদীসু যেন কেনচি কতং গৰুভণ্ডমেৱ.

থম্ভতুলাসোপানফলকাদীসু দাৰুমযং ৱা পাসাণমযং ৱা যংকিঞ্চি গেহসম্ভাৰৰূপং, যো কোচি কটসাৰকো, যংকিঞ্চি ভূমত্থৰণং, যংকিঞ্চি অকপ্পিযচম্মং, সব্বং সঙ্ঘে দিন্নং গৰুভণ্ডং, ভূমত্থৰণং কাতুং ৱট্টতি. এড়কচম্মং পন পচ্চত্থৰণগতিকং হোতি, তম্পি গৰুভণ্ডমেৱ. কপ্পিযচম্মানি ভাজনীযানি. কুৰুন্দিযং পন ‘‘সব্বং মঞ্চপ্পমাণং চম্মং গৰুভণ্ড’’ন্তি ৱুত্তং.

উদুক্খলং, মুসলং, সুপ্পং, নিসদং, নিসদপোতো, পাসাণদোণি, পাসাণকটাহং, তুৰিৱেমভস্তাদি সব্বং পেসকাৰাদিভণ্ডং, সব্বং কসিভণ্ডং, সব্বং চক্কযুত্তকযানং গৰুভণ্ডমেৱ. মঞ্চপাদো, মঞ্চঅটনী, পীঠপাদো, পীঠঅটনী, ৱাসিফৰসুআদীনং দণ্ডাতি এতেসু যংকিঞ্চি ৱিপ্পকততচ্ছনকম্মং অনিট্ঠিতমেৱ ভাজনীযং, তচ্ছিতমট্ঠং পন গৰুভণ্ডং হোতি. অনুঞ্ঞাতৱাসিযা পন দণ্ডো ছত্তমুট্ঠিপণ্ণং কত্তৰযট্ঠি উপাহনা অৰণিসহিতং ধম্মকৰণো পাদগণ্হনকতো অনতিৰিত্তং আমলকতুম্বং আমলকঘটো লাবুকতুম্বং লাবুঘটো ৱিসাণকতুম্বন্তি সব্বমেতং ভাজনীযং, ততো মহন্ততৰং গৰুভণ্ডং.

হত্থিদন্তো ৱা যংকিঞ্চি ৱিসাণং ৱা অতচ্ছিতং যথাজাতমেৱ ভাজনীযং, তেহি কতমঞ্চপাদাদীসু পুৰিমসদিসোযেৱ ৱিনিচ্ছযো. তচ্ছিতনিট্ঠিতোপি হিঙ্গুকৰণ্ডকো অঞ্জনকৰণ্ডকো গণ্ঠিকা ৱিধো অঞ্জনী অঞ্জনিসলাকা উদকপুঞ্ছনীতি ইদং সব্বং ভাজনীযমেৱ.

মত্তিকাভণ্ডে সব্বং মনুস্সানং উপভোগপৰিভোগং ঘটপিঠৰাদিকুলালভাজনং পত্তকটাহং অঙ্গাৰকটাহং ধূমদানকং দীপৰুক্খকো দীপকপল্লিকা চযনিট্ঠকা ছদনিট্ঠকা থূপিকাতি সঙ্ঘস্স দিন্নকালতো পট্ঠায গৰুভণ্ডং, পাদগণ্হনকতো অনতিৰিত্তপ্পমাণো পন ঘটকো পত্তং থালকং কঞ্চনকো কুণ্ডিকাতি ইদমেত্থ ভাজনীযভণ্ডং. যথা চ মত্তিকাভণ্ডে; এৱং লোহভণ্ডেপি কুণ্ডিকা ভাজনীযকোট্ঠাসমেৱ ভজতীতি অযমেত্থ অনুপুব্বিকথা.

অৱিস্সজ্জিযৱত্থুকথা নিট্ঠিতা.

নৱকম্মদানকথা

৩২৩. ভণ্ডিকাট্ঠপনমত্তেনাতি দ্ৱাৰবাহানং উপৰি কপোতভণ্ডিকযোজনমত্তেন. পৰিভণ্ডকৰণমত্তেনাতি গোমযপৰিভণ্ডকসাৱপৰিভণ্ডকৰণমত্তেন. ধূমকালিকন্তি ইদং যাৱস্স চিতকধূমো ন পঞ্ঞাযতি, তাৱ অযং ৱিহাৰো এতস্সেৱাতি এৱং ধূমকালে অপলোকেত্ৱা কতপৰিযোসিতং ৱিহাৰং দেন্তি. ৱিপ্পকতন্তি এত্থ ৱিপ্পকতো নাম যাৱ গোপানসিযো ন আৰোহন্তি. গোপানসীসু পন আৰুড়্হাসু বহুকতো নাম হোতি, তস্মা ততো পট্ঠায ন দাতব্বো, কিঞ্চিদেৱ সমাদপেত্ৱা কাৰেস্সতি. খুদ্দকে ৱিহাৰে কম্মং ওলোকেত্ৱা ছপ্পঞ্চৱস্সিকন্তি কম্মং ওলোকেত্ৱা চতুহত্থৱিহাৰে চতুৱস্সিকং, পঞ্চহত্থে পঞ্চৱস্সিকং, ছহত্থে ছৱস্সিকং দাতব্বং. অড্ঢযোগো পন যস্মা সত্তট্ঠহত্থো হোতি, তস্মা এত্থ ‘‘সত্তট্ঠৱস্সিক’’ন্তি ৱুত্তং. সচে পন সো নৱহত্থো হোতি নৱৱস্সিকম্পি দাতব্বং. মহল্লকে পন দসহত্থে একাদসহত্থে ৱিহাৰে ৱা পাসাদে ৱা দসৱস্সিকং ৱা একাদসৱস্সিকং ৱা দাতব্বং. দ্ৱাদসহত্থে পন ততো অধিকে ৱা লোহপাসাদসদিসেপি দ্ৱাদসৱস্সিকমেৱ দাতব্বং, ন ততো উত্তৰি.

নৱকম্মিকো ভিক্খু অন্তোৱস্সে তং আৱাসং লভতি, উতুকালে পটিবাহিতুং ন লভতি. সচে সো আৱাসো জীৰতি, আৱাসসামিকস্স ৱা তস্স ৱংসে উপ্পন্নস্স ৱা কস্সচি কথেতব্বং – ‘‘আৱাসো তে নস্সতি, জগ্গথ এতং আৱাস’’ন্তি. সচে সো ন সক্কোতি, ভিক্খূহি ঞাতী ৱা উপট্ঠাকে ৱা সমাদপেত্ৱা জগ্গিতব্বো. সচে তেপি ন সক্কোন্তি, সঙ্ঘিকেন পচ্চযেন জগ্গিতব্বো. তস্মিম্পি অসতি একং আৱাসং ৱিস্সজ্জেত্ৱা অৱসেসা জগ্গিতব্বা. বহূ ৱিস্সজ্জেত্ৱা একং সণ্ঠাপেতুম্পি ৱট্টতিযেৱ.

দুব্ভিক্খে ভিক্খূসু পক্কন্তেসু সব্বে আৱাসা নস্সন্তি, তস্মা একং ৱা দ্ৱে ৱা তযো ৱা আৱাসে ৱিস্সজ্জেত্ৱা ততো যাগুভত্তচীৱৰাদীনি পৰিভুঞ্জন্তেহি সেসাৱাসা জগ্গিতব্বাযেৱ. কুৰুন্দিযং পন ৱুত্তং ‘‘সঙ্ঘিকে পচ্চযে অসতি একো ভিক্খু ‘তুয্হং একং মঞ্চট্ঠানং গহেত্ৱা জগ্গাহী’তি ৱত্তব্বো. সচে বহুতৰং ইচ্ছতি, তিভাগং ৱা উপড্ঢভাগং ৱা দত্ৱাপি জগ্গাপেতব্বং. অথ ‘থম্ভমত্তমেৱেত্থ অৱসিট্ঠং, বহুকম্মং কাতব্ব’ন্তি ন ইচ্ছতি, ‘তুয্হং পুগ্গলিকমেৱ কত্ৱা জগ্গ; এৱম্পি হি সঙ্ঘস্স ভণ্ডকট্ঠপনট্ঠানং নৱকানঞ্চ ৱসনট্ঠানং লভিস্সতী’তি জগ্গাপেতব্বো. এৱং জগ্গিতো পন তস্মিং জীৱন্তে পুগ্গলিকো হোতি, মতে সঙ্ঘিকোযেৱ. সচে সদ্ধিৱিহাৰিকানং দাতুকামো হোতি, কম্মং ওলোকেত্ৱা তিভাগং ৱা উপড্ঢং ৱা পুগ্গলিকং কত্ৱা জগ্গাপেতব্বো. এৱঞ্হি সদ্ধিৱিহাৰিকানং দাতুং লভতি. এৱং জগ্গনকে পন অসতি ‘একং আৱাসং ৱিস্সজ্জেত্ৱা’তিআদিনা নযেন জগ্গাপেতব্বো’’তি.

ইদম্পি চ অঞ্ঞং তত্থেৱ ৱুত্তং – দ্ৱে ভিক্খূ সঙ্ঘিকং ভূমিং গহেত্ৱা সোধেত্ৱা সঙ্ঘিকং সেনাসনং কৰোন্তি. যেন সা ভূমি পঠমং গহিতা, সো সামী. উভোপি পুগ্গলিকং কৰোন্তি, সোযেৱ সামী. সো সঙ্ঘিকং কৰোতি, ইতৰো পুগ্গলিকং কৰোতি, অঞ্ঞং চে বহুং সেনাসনট্ঠানং অত্থি, পুগ্গলিকং কৰোন্তোপি ন ৱাৰেতব্বো. অঞ্ঞস্মিং পন তাদিসে পটিৰূপে ঠানে অসতি তং পটিবাহিত্ৱা সঙ্ঘিকং কৰোন্তেনেৱ কাতব্বং. যং পন তস্স তত্থ ৱযকম্মং কতং, তং দাতব্বং. সচে পন কতাৱাসে ৱা আৱাসকৰণট্ঠানে ৱা ছাযূপগফলূপগৰুক্খা হোন্তি, অপলোকেত্ৱা হাৰেতব্বা. পুগ্গলিকা চে হোন্তি, সামিকা আপুচ্ছিতব্বা; নো চে দেন্তি, যাৱততিযং আপুচ্ছিত্ৱা ‘‘ৰুক্খঅগ্ঘনকমূলং দস্সামা’’তি হাৰেতব্বা.

যো পন সঙ্ঘিকৱল্লিমত্তম্পি অগ্গহেত্ৱা আহৰিমেন উপকৰণেন সঙ্ঘিকায ভূমিযা পুগ্গলিকৱিহাৰং কাৰেতি, উপড্ঢং সঙ্ঘিকং হোতি; উপড্ঢং পুগ্গলিকং. পাসাদো চে হোতি, হেট্ঠাপাসাদো সঙ্ঘিকো; উপৰি পুগ্গলিকো. সচে সো হেট্ঠাপাসাদং ইচ্ছতি, তস্স হোতি. অথ হেট্ঠা চ উপৰি চ ইচ্ছতি, উভযত্থ উপড্ঢং লভতি. দ্ৱে সেনাসনানি কাৰেতি – একং সঙ্ঘিকং, একং পুগ্গলিকং. সচে ৱিহাৰে উট্ঠিতেন দব্বসম্ভাৰেন কাৰেতি, ততিযভাগং লভতি. সচে অকতট্ঠানে চযং ৱা পমুখং ৱা কৰোতি, বহিকুট্টে উপড্ঢং সঙ্ঘস্স, উপড্ঢং তস্স. অথ মহন্তং ৱিসমং পূৰেত্ৱা অপদে পদং দস্সেত্ৱা কতং হোতি, অনিস্সৰো তত্থ সঙ্ঘো.

একং ৱৰসেয্যন্তি এত্থ নৱকম্মদানট্ঠানে ৱা ৱস্সগ্গেন পত্তট্ঠানে ৱা যং ইচ্ছতি, তং একং ৱৰসেয্যং অনুজানামীতি অত্থো.

পৰিযোসিতে পক্কমতি তস্সেৱেতন্তি পুন আগন্ত্ৱা ৱসন্তস্স অন্তোৱস্সং তস্সেৱ তং; অনাগচ্ছন্তস্স পন সদ্ধিৱিহাৰিকাদযো গহেতুং ন লভন্তি.

নৱকম্মদানকথা নিট্ঠিতা.

অঞ্ঞত্ৰপটিভোগপটিক্খেপাদিকথা

৩২৪. নাতিহৰন্তীতি অঞ্ঞত্ৰ হৰিত্ৱা ন পৰিভুঞ্জন্তি. গুত্তত্থাযাতি যং তত্থ মঞ্চপীঠাদি, তস্স গুত্তত্থায, তং অঞ্ঞত্ৰ হৰিতুং অনুজানামীতি অত্থো. তস্মা তং অঞ্ঞত্ৰ হৰিত্ৱা সঙ্ঘিকপৰিভোগেন পৰিভুঞ্জন্তস্স নট্ঠং সুনট্ঠং, জিণ্ণং সুজিণ্ণং. সচে অৰোগং তস্মিং ৱিহাৰে পটিসঙ্খতে পুন পাকতিকং কাতব্বং. পুগ্গলিকপৰিভোগেন পৰিভুঞ্জতো নট্ঠং ৱা জিণ্ণং ৱা গীৱা হোতি, তস্মিং পটিসঙ্খতে দাতব্বমেৱ. সচে ততো গোপানসিআদীনি গহেত্ৱা অঞ্ঞস্মিং সঙ্ঘিকাৱাসে যোজেন্তি, সুযোজিতানি. পুগ্গলিকাৱাসে যোজেন্তেহি পন মূলং ৱা দাতব্বং, পটিপাকতিকং ৱা কাতব্বং ছড্ডিতৱিহাৰতো মঞ্চপীঠাদীনি থেয্যচিত্তেন গণ্হন্তো উদ্ধাৰেযেৱ ভণ্ডগ্ঘেন কাৰেতব্বো. পুন আৱাসিককালে দস্সামীতি গহেত্ৱা সঙ্ঘিকপৰিভোগেন পৰিভুঞ্জন্তস্স নট্ঠং সুনট্ঠং, জিণ্ণং সুজিণ্ণং. অৰোগঞ্চে পাকতিকং কাতব্বং. পুগ্গলিকপৰিভোগেন পৰিভুঞ্জন্তস্স নট্ঠং গীৱা হোতি. ততো দ্ৱাৰৱাতপানাদীনি সঙ্ঘিকাৱাসে ৱা পুগ্গলিকাৱাসে ৱা যোজিতানি পটিদাতব্বানিযেৱ.

ফাতিকম্মত্থাযাতি ৱড্ঢিকম্মত্থায. ফাতিকম্মঞ্চেত্থ সমকং ৱা অতিৰেকং ৱা অগ্ঘনকং মঞ্চপীঠাদিসেনাসনমেৱ ৱট্টতি.

চক্কলিকন্তি কম্বলাদীহি ৱেঠেত্ৱা কতচক্কলিকং. অল্লেহি পাদেহীতি যেহি অক্কন্তট্ঠানে উদকং পঞ্ঞাযতি, এৱৰূপেহি পাদেহি পৰিভণ্ডকতভূমি ৱা সেনাসনং ৱা ন অক্কমিতব্বং. সচে পন উদকসিনেহমত্তমেৱ পঞ্ঞাযতি, ন উদকং, ৱট্টতি. পাদপুঞ্ছনিং পন অল্লপাদেহিপি অক্কমিতুং ৱট্টতিযেৱ. সউপাহনেন ধোতপাদেহি অক্কমিতব্বট্ঠানেযেৱ ন ৱট্টতি.

চোড়কেন পলিৱেঠেতুন্তি সুধাভূমিযং ৱা পৰিভণ্ডভূমিযং ৱা সচে তট্টিকা ৱা কটসাৰকো ৱা নত্থি, চোড়কেন পাদা ৱেঠেতব্বা, তস্মিং অসতি পণ্ণম্পি অত্থৰিতুং ৱট্টতি. কিঞ্চি অনত্থৰিত্ৱা ঠপেন্তস্স পন দুক্কটং. যদি পন তত্থ নেৱাসিকা অনত্থতাযপি ভূমিযা ঠপেন্তি, অধোতপাদেহিপি ৱড়ঞ্জেন্তি, তথেৱ ৱড়ঞ্জেতুং ৱট্টতি.

ন ভিক্খৱে পৰিকম্মকতা ভিত্তীতি সেতভিত্তি ৱা চিত্তকম্মকতা ৱা. ন কেৱলঞ্চ ভিত্তিমেৱ, দ্ৱাৰম্পি ৱাতপানম্পি অপস্সেনফলকম্পি পাসাণত্থম্ভম্পি ৰুক্খত্থম্ভম্পি চীৱৰেন ৱা কেনচি ৱা অপ্পটিচ্ছাদেত্ৱা অপস্সযিতুং ন লব্ভতিযেৱ.

ধোতপাদকাতি ধোতপাদকা হুত্ৱা ধোতেহি পাদেহি অক্কমিতব্বট্ঠানে নিপজ্জিতুং কুক্কুচ্চাযন্তি. ‘‘ধোতপাদকে’’তিপি পাঠো. ধোতেহি পাদেহি অক্কমিতব্বট্ঠানস্সেতং অধিৱচনং. পচ্চত্থৰিত্ৱাতি পৰিভণ্ডকতং ভূমিং ৱা ভূমত্থৰণসেনাসনং ৱা সঙ্ঘিকমঞ্চপীঠং ৱা অত্তনো সন্তকেন পচ্চত্থৰণেন পচ্চত্থৰিত্ৱাৱ নিপজ্জিতব্বং. সচে নিদ্দাযতোপি পচ্চত্থৰণে সঙ্কুটিতে কোচি সৰীৰাৱযৱো মঞ্চং ৱা পীঠং ৱা ফুসতি, আপত্তিযেৱ. লোমেসু পন লোমগণনায আপত্তিযেৱ. পৰিভোগসীসেন অপস্সযন্তস্সাপি এসেৱ নযো. হত্থতলপাদতলেহি পন ফুসিতুং ৱা অক্কমিতুং ৱা ৱট্টতি. মঞ্চপীঠং নীহৰন্তস্স কাযে পটিহঞ্ঞতি, অনাপত্তি.

অঞ্ঞত্ৰপৰিভোগপটিক্খেপাদিকথা নিট্ঠিতা.

সঙ্ঘভত্তাদিঅনুজাননকথা

৩২৫. ন সক্কোন্তি সঙ্ঘভত্তং কাতুন্তি সকলস্স সঙ্ঘস্স ভত্তং কাতুং ন সক্কোন্তি. উদ্দেসভত্তন্তিআদীসু ‘‘একং ৱা দ্ৱে ৱা…পে… দস ৱা ভিক্খূ সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৱা দেথা’’তি এৱং উদ্দেসেন লদ্ধভিক্খূনং ভত্তং কাতুং ইচ্ছন্তি. অপৰে তথেৱ ভিক্খূ পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা নিমন্তেত্ৱা তেসং ভত্তং কাতুং ইচ্ছন্তি. অপৰে সলাকাযো ছিন্দিত্ৱা, অপৰে পক্খিকং উপোসথিকং পাটিপদিকন্তি এৱং নিযামেত্ৱা, একস্স ৱা দ্ৱিন্নং ৱা…পে… দসন্নং ৱা ভিক্খূনং ভত্তং কাতুং ইচ্ছন্তি. ইতি এতানি ভত্তানি উদ্দেসভত্তং নিমন্তনন্তি ইমং ৱোহাৰং পত্তানি. যস্মা পন তে সচেপি দুব্ভিক্খে ন সক্কোন্তি, সুভিক্খে জাতে পন পুন সঙ্ঘভত্তং কাতুং সক্খিস্সন্তি, তস্মা ভগৱা তম্পি অন্তো কত্ৱা ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৱে, সঙ্ঘভত্তং উদ্দেসভত্ত’’ন্তিআদিমাহ.

তত্থ সঙ্ঘভত্তে ঠিতিকা নাম নত্থি, তস্মা ‘‘অম্হাকং অজ্জ দস দ্ৱাদস দিৱসা ভুঞ্জন্তানং ইদানি অঞ্ঞতো ভিক্খূ আনেথা’’তি ন এৱং তত্থ ৱত্তব্বং. ‘‘পুৰিমদিৱসেসু অম্হেহি ন লদ্ধং, ইদানি তং অম্হাকং গাহেথা’’তি এৱম্পি ৱত্তুং ন লব্ভতি. তঞ্হি আগতাগতানং পাপুণাতিযেৱ.

সঙ্ঘভত্তাদিঅনুজাননকথা নিট্ঠিতা.

উদ্দেসভত্তকথা

উদ্দেসভত্তাদীসু পন অযং নযো – ৰঞ্ঞা ৱা ৰাজমহামত্তেন ৱা সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৱা ‘‘এত্তকে ভিক্খূ আনেথা’’তি পহিতে কালং ঘোসেত্ৱা ঠিতিকা পুচ্ছিতব্বা. সচে অত্থি, ততো পট্ঠায গাহেতব্বং; নো চে, থেৰাসনতো পট্ঠায গাহেতব্বং. উদ্দেসকেন পিণ্ডপাতিকানম্পি ন অতিক্কামেতব্বং. তে পন ধুতঙ্গং ৰক্খন্তা সযমেৱ অতিক্কমিস্সন্তি; এৱং গাহিযমানে অলসজাতিকা মহাথেৰা পচ্ছা আগচ্ছন্তি, ‘‘ভন্তে, ৱীসতিৱস্সানং গাহিযতি, তুম্হাকং ঠিতিকা অতিক্কন্তা’’তি ন ৱত্তব্বা, ঠিতিকং ঠপেত্ৱা তেসং গাহেত্ৱা পচ্ছা ঠিতিকায গাহেতব্বং. ‘‘অসুকৱিহাৰে বহুং উদ্দেসভত্তং উপ্পন্ন’’ন্তি সুত্ৱা যোজনন্তৰিকৱিহাৰতোপি ভিক্খূ আগচ্ছন্তি, সম্পত্তসম্পত্তানং ঠিতট্ঠানতো পট্ঠায গাহেতব্বং. অসম্পত্তানম্পি উপচাৰসীমং পৱিট্ঠানং অন্তেৱাসিকাদীসু গণ্হন্তেসু গাহেতব্বমেৱ. বহিউপচাৰসীমায ঠিতানং গাহেথাতি ৱদন্তি, ন গাহেতব্বং. সচে পন উপচাৰসীমং ওক্কন্তেহি একাবদ্ধা হুত্ৱা অত্তনো ৱিহাৰদ্ৱাৰে ৱা অন্তোৱিহাৰেযেৱ ৱা হোন্তি, পৰিসাৱসেন ৱড্ঢিতা নাম সীমা হোতি, তস্মা গাহেতব্বং. সঙ্ঘনৱকস্স দিন্নেপি পচ্ছা আগতানং গাহেতব্বমেৱ. দুতিযভাগে পন থেৰাসনং আৰুড়্হে পুন আগতানং পঠমভাগো ন পাপুণাতি, দুতিযভাগতো ৱস্সগ্গেন গাহেতব্বং.

একস্মিং ৱিহাৰে একং ভত্তুদ্দেসট্ঠানং পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা গাৱুতপ্পমাণাযপি উপচাৰসীমায যত্থ কত্থচি আৰোচিতং উদ্দেসভত্তং, তস্মিংযেৱ ভত্তুদ্দেসট্ঠানে গাহেতব্বং. একো একস্স ভিক্খুনো পহিণাতি ‘‘স্ৱেপি সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৱা দস ভিক্খূ পহিণথা’’তি, তেন সো অত্থো ভত্তুদ্দেসকস্স আৰোচেতব্বো. সচে তং দিৱসং পমুস্সতি, দুতিযদিৱসে পাতোৱ আৰোচেতব্বো. অথ পমুস্সিত্ৱাৱ পিণ্ডায পৱিসন্তো সৰতি, যাৱ উপচাৰসীমং নাতিক্কমতি, তাৱ যা ভোজনসালায পকতিট্ঠিতিকা, তস্সাযেৱ ৱসেন গাহেতব্বং. সচেপি উপচাৰসীমং অতিক্কন্তা ভিক্খূ চ উপচাৰসীমট্ঠকেহি একাবদ্ধা হোন্তি, অঞ্ঞমঞ্ঞং দ্ৱাদসহত্থন্তৰং অৱিজহিত্ৱা গচ্ছন্তি, পকতিট্ঠিতিকায ৱসেন গাহেতব্বং. ভিক্খূনং পন তাদিসে একাবদ্ধে অসতি বহিউপচাৰসীমায যস্মিং ঠানে সৰতি, তত্থ নৱং ঠিতিকং কত্ৱা গাহেতব্বং. অন্তোগামে আসনসালায সৰন্তেন আসনসালায ঠিতিকায গাহেতব্বং. যত্থ কত্থচি সৰিত্ৱা গাহেতব্বমেৱ, অগাহেতুং ন ৱট্টতি. ন হি এতং দুতিযদিৱসে লব্ভতীতি.

সচে সকৱিহাৰতো অঞ্ঞং ৱিহাৰং গচ্ছন্তে ভিক্খূ দিস্ৱা কোচি উদ্দেসভত্তং উদ্দিসাপেতি, যাৱ অন্তোউপচাৰে ৱা উপচাৰসীমট্ঠকেহি সদ্ধিং ৱুত্তনযেন একাবদ্ধা ৱা হোন্তি, তাৱ সকৱিহাৰে ঠিতিকাৱসেনেৱ গাহেতব্বং. বহিউপচাৰে ঠিতানং দিন্নং পন ‘‘সঙ্ঘতো ভন্তে এত্তকে নাম ভিক্খূ উদ্দিসথা’’তি ৱুত্তে সম্পত্তানং গাহেতব্বং. তত্থ দ্ৱাদসহত্থন্তৰং অৱিজহিত্ৱা একাবদ্ধনযেন দূৰে ঠিতাপি সম্পত্তাযেৱাতি ৱেদিতব্বং. সচে যং ৱিহাৰং গচ্ছন্তি, তত্থ পৱিট্ঠানং আৰোচেন্তি, তস্স ৱিহাৰস্স ঠিতিকাৱসেন গাহেতব্বং. সচেপি গামদ্ৱাৰে ৱা ৱীথিযং ৱা চতুক্কে ৱা অন্তৰঘৰে ৱা ভিক্খূ দিস্ৱা কোচি সঙ্ঘুদ্দেসং আৰোচেতি, তস্মিং তস্মিং ঠানে অন্তোউপচাৰগতানং গাহেতব্বং.

ঘৰূপচাৰো চেত্থ ‘‘একং ঘৰং একূপচাৰং, একং ঘৰং নানূপচাৰং, নানাঘৰং একূপচাৰং, নানাঘৰং নানূপচাৰ’’ন্তি ইমেসং ৱসেন ৱেদিতব্বো. তত্থ যং এককুলস্স ঘৰং একৱড়ঞ্জং হোতি, তং সুপ্পপাতপৰিচ্ছেদস্স অন্তো একূপচাৰং নাম. তত্থুপ্পন্নো উদ্দেসলাভো তস্মিং উপচাৰে ভিক্খাচাৰৱত্তেনপি ঠিতানং সব্বেসং পাপুণাতি, এতং ‘‘একং ঘৰং একূপচাৰং’’ নাম.

যং পন একং ঘৰং দ্ৱিন্নং ভৰিযানং সুখৱিহাৰত্থায মজ্ঝে ভিত্তিং উট্ঠাপেত্ৱা নানাদ্ৱাৰৱড়ঞ্জং কতং, তত্থুপ্পন্নো উদ্দেসলাভো ভিত্তিঅন্তৰিকস্স ন পাপুণাতি, তস্মিং তস্মিং ঠানে নিসিন্নস্সেৱ পাপুণাতি, এতং ‘‘একং ঘৰং নানূপচাৰং’’ নাম.

যস্মিং পন ঘৰে বহূ ভিক্খূ নিমন্তেত্ৱা অন্তোগেহতো পট্ঠায একাবদ্ধে কত্ৱা পটিৱিস্সকঘৰানিপি পূৰেত্ৱা নিসীদাপেন্তি, তত্থুপ্পন্নো উদ্দেসলাভো সব্বেসং পাপুণাতি. যম্পি নানাকুলস্স নিৱেসনং মজ্ঝে ভিত্তিং অকত্ৱা একদ্ৱাৰেনেৱ ৱড়ঞ্জন্তি, তত্ৰাপি এসেৱ নযো. এতং ‘‘নানাঘৰং একূপচাৰং’’ নাম.

যো পন নানানিৱেসনেসু নিসিন্নানং ভিক্খূনং উদ্দেসলাভো উপ্পজ্জতি, কিঞ্চাপি ভিত্তিচ্ছিদ্দেন ভিক্খূ দিস্সন্তি, তস্মিং তস্মিং নিৱেসনে নিসিন্নানংযেৱ পাপুণাতি, এতং ‘‘নানাঘৰং নানূপচাৰং’’ নাম.

যো পন গামদ্ৱাৰৱীথিচতুক্কেসু অঞ্ঞতৰস্মিং ঠানে উদ্দেসভত্তং লভিত্ৱা অঞ্ঞস্মিং ভিক্খুস্মিং অসতি অত্তনোৱ পাপুণাপেত্ৱা দুতিযদিৱসেপি তস্মিংযেৱ ঠানে অঞ্ঞং লভতি, তেন যং অঞ্ঞং নৱকং ৱা ৱুড্ঢং ৱা ভিক্খুং পস্সতি, তস্স গাহেতব্বং. সচে কোচি নত্থি, অত্তনোৱ পাপেত্ৱা ভুঞ্জিতব্বং.

সচে আসনসালায নিসীদিত্ৱা কালং পটিমানেন্তেসু ভিক্খূসু কোচি আগন্ত্ৱা ‘‘সঙ্ঘুদ্দেসপত্তং দেথ, উদ্দেসপত্তং দেথ, সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৱা পত্তং দেথ, সঙ্ঘিকং পত্তং দেথা’’তি ৱা ৱদতি, উদ্দেসপত্তং ঠিতিকায গাহেত্ৱা দাতব্বং. ‘‘সঙ্ঘুদ্দেসভিক্খুং দেথ, সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৱা ভিক্খুং দেথ, সঙ্ঘিকং ভিক্খুং দেথা’’তি ৱুত্তেপি এসেৱ নযো.

উদ্দেসকো পনেত্থ পেসলো লজ্জী মেধাৱী ইচ্ছিতব্বো, তেন তিক্খত্তুং ঠিতিকং পুচ্ছিত্ৱা সচে কোচি ঠিতিকং জানন্তো নত্থি, থেৰাসনতো গাহেতব্বং. সচে পন ‘‘অহং জানামি, দসৱস্সেন লদ্ধ’’ন্তি কোচি ভণতি, ‘‘অত্থাৱুসো, দসৱস্সা ভিক্খূ’’তি পুচ্ছিতব্বং. সচে তস্স সুত্ৱা ‘‘দসৱস্সম্হ দসৱস্সম্হা’’তি বহূ আগচ্ছন্তি, ‘‘তুয্হং পাপুণাতি, তুয্হং পাপুণাতী’’তি অৱত্ৱা ‘‘সব্বে অপ্পসদ্দা হোথা’’তি ৱত্ৱা পটিপাটিযা ঠপেতব্বা. ঠপেত্ৱা ‘‘কতি ইচ্ছথা’’তি উপাসকো পুচ্ছিতব্বো. ‘‘এত্তকে নাম, ভন্তে, ভিক্খূ’’তি ৱুত্তে ‘‘তুয্হং পাপুণাতি, তুয্হং পাপুণাতী’’তি অৱত্ৱা সব্বনৱকস্স ৱস্সগ্গঞ্চ উতু চ দিৱসভাগো চ ছাযা চ পুচ্ছিতব্বা. সচে ছাযাযপি পুচ্ছিযমানায অঞ্ঞো ৱুড্ঢতৰো আগচ্ছতি, তস্স দাতব্বং. অথ ছাযং পুচ্ছিত্ৱা ‘‘তুয্হং পাপুণাতী’’তি ৱুত্তে ৱুড্ঢতৰো আগচ্ছতি, ন লভতি. কথাপপঞ্চেন হি নিসিন্নস্সাপি নিদ্দাযন্তস্সাপি গাহিতং সুগ্গাহিতং, অতিক্কন্তং সুঅতিক্কন্তং, ভাজনীযভণ্ডঞ্হি নামেতং সম্পত্তস্সেৱ পাপুণাতি, তত্থ সম্পত্তভাৱো উপচাৰেন পৰিচ্ছিন্দিতব্বো. আসনসালায চ অন্তোপৰিক্খেপো উপচাৰো, তস্মিং ঠিতস্স লাভো পাপুণাতীতি.

কোচি আসনসালতো অট্ঠ উদ্দেসপত্তে আহৰাপেত্ৱা সত্ত পত্তে পণীতভোজনানং একং উদকস্স পূৰেত্ৱা আসনসালাযং পহিণাতি, গহেত্ৱা আগতা কিঞ্চি অৱত্ৱা ভিক্খূনং হত্থেসু পতিট্ঠাপেত্ৱা পক্কমন্তি. যেন যং লদ্ধং, তস্সেৱ তং হোতি. যেন পন উদকং লদ্ধং, তস্স অতিক্কন্তম্পি ঠিতিকং ঠপেত্ৱা অঞ্ঞং উদ্দেসভত্তং গাহেতব্বং. তঞ্চ লূখং ৱা লভতু পণীতং ৱা তিচীৱৰপৰিৱাৰং ৱা, তস্সেৱেতং. ঈদিসো হিস্স পুঞ্ঞৱিসেসো. উদকং পন যস্মা আমিসং ন হোতি, তস্মা অঞ্ঞং উদ্দেসভত্তং লব্ভতি.

সচে পন তে গহেত্ৱা আগতা ‘‘ইদং কিৰ ভন্তে সব্বং ভাজেত্ৱা ভুঞ্জথা’’তি ৱত্ৱা গচ্ছন্তি, সব্বেহি ভাজেত্ৱা ভুঞ্জিত্ৱা উদকং পাতব্বং. সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৱা ‘‘অট্ঠ মহাথেৰে দেথ, মজ্ঝিমে দেথ, নৱকে দেথ, পৰিপুণ্ণৱস্সসামণেৰে দেথ, মজ্ঝিমভাণকাদযো দেথ, ময্হং ঞাতিভিক্খূ দেথা’’তি ৱদন্তস্স পন ‘‘উপাসক, ত্ৱং এৱং ৱদসি, ঠিতিকায পন তেসং ন পাপুণাতী’’তি ৱত্ৱা ঠিতিকাৱসেনেৱ দাতব্বা. দহৰসামণেৰেহি পন উদ্দেসভত্তেসু লদ্ধেসু সচে দাযকানং ঘৰে মঙ্গলং হোতি, ‘‘তুম্হাকং আচৰিযুপজ্ঝাযে পেসেথা’’তি ৱত্তব্বং.

যস্মিং পন উদ্দেসভত্তে পঠমভাগো সামণেৰানং পাপুণাতি, অনুভাগো মহাথেৰানং, ন তত্থ সামণেৰা ‘‘মযং পঠমভাগং লভিম্হা’’তি পুৰতো গন্তুং লভন্তি, যথাপটিপাটিযা এৱ গন্তব্বং. ‘‘সঙ্ঘতো উদ্দিসিত্ৱা ‘তুম্হে এথা’তি ৱুত্তে ‘ময্হং অঞ্ঞদাপি জানিস্সসি, ঠিতিকা পন এৱং গচ্ছতী’’’তি ঠিতিকাৱসেনেৱ গাহেতব্বং. অথ ‘‘সঙ্ঘুদ্দেসপত্তং দেথা’’তি ৱত্ৱা অগাহিতেযেৱ পত্তে যস্স কস্সচি পত্তং গহেত্ৱা পূৰেত্ৱা আহৰতি, আহটম্পি ঠিতিকায এৱ গাহেতব্বং.

একো ‘‘সঙ্ঘুদ্দেসপত্তং আহৰা’’তি পেসিতো ‘‘ভন্তে, একং পত্তং দেথ, নিমন্তনভত্তং আহৰিস্সামী’’তি ৱদতি, সো চে উদ্দেসভত্তঘৰতো অযং আগতোতি ঞত্ৱা ভিক্খূহি ‘‘ননু ত্ৱং অসুকঘৰতো আগতো’’তি ৱুত্তো ‘‘আম, ভন্তে, ন নিমন্তনভত্তং, উদ্দেসভত্ত’’ন্তি ভণতি, ঠিতিকায গহেতব্বং. যো পন ‘‘একং পত্তং আহৰা’’তি ৱুত্তো ‘‘‘কি’ন্তি ৱত্ৱা আহৰামী’’তি ৱত্ৱা ‘‘যথা তে ৰুচ্চতী’’তি ৱুত্তো আগচ্ছতি, অযং ৱিস্সট্ঠদূতো নাম. উদ্দেসপত্তং ৱা পটিপাটিপত্তং ৱা পুগ্গলিকপত্তং ৱা যং ইচ্ছতি, তং তস্স দাতব্বং. একো বালো অব্যত্তো ‘‘উদ্দেসপত্তং আহৰা’’তি পেসিতো ৱত্তুং ন জানাতি, তুণ্হীভূতো তিট্ঠতি, সো ‘‘কস্স সন্তিকং আগতোসী’’তি ৱা ‘‘কস্স পত্তং হৰিস্সসী’’তি ৱা ন ৱত্তব্বো. এৱঞ্হি ৱুত্তো পুচ্ছাসভাগেন ‘‘তুম্হাকং সন্তিকং আগতোম্হী’’তি ‘‘তুম্হাকং পত্তং হৰিস্সামী’’তি ৱা ৱদেয্য, ততো তং ভিক্খুং অঞ্ঞে ভিক্খূ জিগুচ্ছন্তা ন ওলোকেয্যুং. ‘‘কুহিং গচ্ছসি, কিং কৰোন্তো আহিণ্ডসী’’তি পন ৱত্তব্বো. তস্স ‘‘উদ্দেসপত্তত্থায আগতোম্হী’’তি ৱদন্তস্স গাহেত্ৱা পত্তো দাতব্বো.

একা কূটট্ঠিতিকা নাম হোতি. ৰঞ্ঞো ৱা হি ৰাজমহামত্তস্স ৱা গেহে অতিপণীতানি অট্ঠ উদ্দেসভত্তানি নিচ্চং দিয্যন্তি, তানি একচাৰিকভত্তানি কত্ৱা ভিক্খূ ৱিসুং ঠিতিকায পৰিভুঞ্জন্তি. একচ্চে ভিক্খূ ‘‘স্ৱে দানি অম্হাকং পাপুণিস্সন্তী’’তি অত্তনো ঠিতিকং সল্লক্খেত্ৱা গতা, তেসু অনাগতেসুযেৱ অঞ্ঞে আগন্তুকা ভিক্খূ আগন্ত্ৱা আসনসালায নিসীদন্তি; তঙ্খণঞ্ঞেৱ ৰাজপুৰিসা আগন্ত্ৱা ‘‘পণীতভত্তপত্তে দেথা’’তি ৱদন্তি. আগন্তুকা ঠিতিকং অজানন্তা গাহেন্তি. তঙ্খণঞ্ঞেৱ চ ঠিতিকং জাননকভিক্খূ আগন্ত্ৱা ‘‘কিং গাহেথা’’তি ৱদন্তি. ‘‘ৰাজগেহে পণীতভত্ত’’ন্তি. ‘‘কতিৱস্সতো পট্ঠাযা’’তি? ‘‘এত্তকৱস্সতো নামা’’তি. ‘‘মা গাহেথা’’তি নিৱাৰেত্ৱা ঠিতিকায গাহেতব্বং. গাহিতে আগতেহিপি পত্তদানকালে আগতেহিপি দিন্নকালে আগতেহিপি ৰাজগেহতো পত্তে পূৰেত্ৱা আহটকালে আগতেহিপি ৰাজা ‘‘অজ্জ ভিক্খূযেৱ আগচ্ছন্তূ’’তি পেসেত্ৱা ভিক্খূনংযেৱ হত্থে পিণ্ডপাতং দেতি; এৱং দিন্নপিণ্ডপাতং গহেত্ৱা আগতকালে আগতেহিপি ঠিতিকং জাননকভিক্খূহি ‘‘মা ভুঞ্জিত্থা’’তি ৱাৰেত্ৱা ঠিতিকাযমেৱ গাহেতব্বং.

অথ নে ৰাজা ভোজেত্ৱা পত্তেপি নেসং পূৰেত্ৱা দেতি, যং আহটং তং ঠিতিকায গাহেতব্বং. সচে পন ‘‘মা তুচ্ছহত্থা গচ্ছন্তূ’’তি থোকমেৱ পত্তেসু পক্খিত্তং হোতি, তং ন গাহেতব্বং. অথ ভুঞ্জিত্ৱা তুচ্ছপত্তাৱ আগচ্ছন্তি, যং তেহি ভুত্তং, তং নেসং গীৱা হোতীতি মহাসুমত্থেৰো আহ. মহাপদুমত্থেৰো পনাহ – ‘‘গীৱাকিচ্চং এত্থ নত্থি, ঠিতিকং পন অজানন্তেহি যাৱ জাননকা আগচ্ছন্তি, তাৱ নিসীদিতব্বং সিযা; এৱং সন্তেপি ভুত্তং সুভুত্তং, ইদানি পত্তট্ঠানেন গাহেতব্ব’’ন্তি.

একো তিচীৱৰপৰিৱাৰো সতগ্ঘনকো পিণ্ডপাতো অৱস্সিকস্স ভিক্খুনো পত্তো, ৱিহাৰে চ ‘‘এৱৰূপো পিণ্ডপাতো অৱস্সিকস্স পত্তো’’তি লিখিত্ৱা ঠপেসুং. অথ সট্ঠিৱস্সচ্চযেন অঞ্ঞো তথাৰূপো পিণ্ডপাতো উপ্পন্নো, অযং কিং অৱস্সিকট্ঠিতিকায গাহেতব্বো, উদাহু সট্ঠিৱস্সিকট্ঠিতিকাযাতি. সট্ঠিৱস্সিকট্ঠিতিকাযাতি ৱুত্তং, অযঞ্হি ভিক্খু ঠিতিকং গহেত্ৱাযেৱ ৱড্ঢিতোতি.

একো উদ্দেসভত্তং ভুঞ্জিত্ৱা সামণেৰো জাতো, পুন তং ভত্তং সামণেৰট্ঠিতিকায পত্তং গণ্হিতুং লভতি. অযং কিৰ অন্তৰাভট্ঠকো নাম. যো পন পৰিপুণ্ণৱস্সো সামণেৰো ‘‘স্ৱে উদ্দেসভত্তং লভিস্সতী’’তি অজ্জেৱ উপসম্পজ্জতি, অতিক্কন্তা তস্স ঠিতিকা. একস্স ভিক্খুনো উদ্দেসভত্তং পত্তং, পত্তো চস্স ন তুচ্ছো হোতি, সো অঞ্ঞস্স সমীপে নিসিন্নস্স পত্তং দাপেতি, তঞ্চে থেয্যায হৰন্তি, গীৱা হোতি. সচে পন সো ভিক্খু ‘‘ময্হং পত্তং দম্মী’’তি সযমেৱ দেতি, অস্স গীৱা ন হোতি. অথাপি তেন ভত্তেন অনত্থিকো হুত্ৱা ‘‘অলং ময্হং, তৱেতং ভত্তং দম্মি, পত্তং পেসেত্ৱা আহৰাপেহী’’তি অঞ্ঞং ৱদতি, যং ততো আহৰীযতি সব্বং পত্তসামিকস্স হোতি. পত্তঞ্চে থেয্যায হৰন্তি, সুহটো; ভত্তস্স দিন্নত্তা গীৱা ন হোতি.

ৱিহাৰে দস ভিক্খূ হোন্তি, তেসু নৱ পিণ্ডপাতিকা, একো সাদিযনকো. ‘‘দস উদ্দেসপত্তে দেথা’’তি ৱুত্তে পিণ্ডপাতিকা গহেতুং ন ইচ্ছন্তি. ইতৰো ভিক্খু ‘‘সব্বানি ময্হং পাপুণন্তী’’তি গণ্হাতি, ঠিতিকা ন হোতি. একেকং চে পাপেত্ৱা গণ্হাতি, ঠিতিকা তিট্ঠতি. এৱং গাহেত্ৱা দসহিপি পত্তেহি আহৰাপেত্ৱা ‘‘ভন্তে, ময্হং সঙ্গহং কৰোথা’’তি নৱ পত্তে পিণ্ডপাতিকানং দেতি, ভিক্খুদত্তিযং নামেতং, গণ্হিতুং ৱট্টতি.

সচে সো উপাসকো ‘‘ভন্তে, ঘৰং আগন্তব্ব’’ন্তি ৱদতি, সো চ ভিক্খু তে ভিক্খূ ‘‘এথ, ভন্তে, ময্হং সহাযা হোথা’’তি তস্স ঘৰং গচ্ছতি. যং তত্থ লভতি, সব্বং তস্সেৱ হোতি. ইতৰে তেন দিন্নং লভন্তি. অথ নেসং ঘৰেযেৱ নিসীদাপেত্ৱা দক্খিণোদকং দত্ৱা যাগুখজ্জকাদীনি দেন্তি, ‘‘ভন্তে, যং মনুস্সা দেন্তি, তং গণ্হথা’’তি তস্স ভিক্খুনো ৱচনেনেৱ ইতৰেসং ৱট্টতি. ভুত্তাৱীনং পত্তে পূৰেত্ৱা গণ্হিত্ৱা গমনত্থায দেন্তি, সব্বং তস্সেৱ ভিক্খুনো হোতি, তেন দিন্নং ইতৰেসং ৱট্টতি.

যদি পন তে ৱিহাৰেযেৱ তেন ভিক্খুনা ‘‘ভন্তে, ময্হং ভিক্খং গণ্হথ, মনুস্সানঞ্চ ৱচনং কাতুং ৱট্টতী’’তি ৱুত্তা গচ্ছন্তি, যং তত্থ ভুঞ্জন্তি চেৱ নীহৰন্তি চ, সব্বং তং তস্সেৱ সন্তকং. অথাপি ‘‘ময্হং ভিক্খং গণ্হথা’’তি অৱুত্তা ‘‘মনুস্সানং ৱচনং কাতুং ৱট্টতী’’তি গচ্ছন্তি, তত্ৰ চে একস্স মধুৰেন সৰেন অনুমোদনং কৰোন্তস্স সুত্ৱা থেৰানঞ্চ উপসমে পসীদিত্ৱা বহুং সমণপৰিক্খাৰং দেন্তি, অযং থেৰেসু পসাদেন উপ্পন্নো ‘‘অকতভাগো’’ নাম, তস্মা সব্বেসং পাপুণাতি.

একো সঙ্ঘতো উদ্দিসাপেত্ৱা ঠিতিকায গাহিতং পত্তং হৰিত্ৱা পণীতস্স খাদনীযভোজনীযস্স পূৰেত্ৱা আহৰিত্ৱা ‘‘ইমং, ভন্তে, সব্বো সঙ্ঘো পৰিভুঞ্জতূ’’তি দেতি, সব্বেহি ভাজেত্ৱা পৰিভুঞ্জিতব্বং. পত্তসামিকস্স পন অতিক্কন্তম্পি ঠিতিকং ঠপেত্ৱা অঞ্ঞং উদ্দেসভত্তং দাতব্বং. অথ ‘‘পঠমংযেৱ সব্বং সঙ্ঘিকং পত্তং দেথা’’তি ৱদতি, একস্স লজ্জিভিক্খুনো সন্তকো পত্তো দাতব্বো. আহৰিত্ৱা চ ‘‘সব্বো সঙ্ঘো পৰিভুঞ্জতূ’’তি ৱুত্তে ভাজেত্ৱা পৰিভুঞ্জিতব্বং.