২. মুদুতৰৱগ্গো

১. পটিলাভসুত্তৱণ্ণনা

৪৮১. দুতিযৱগ্গস্স পঠমে সম্মপ্পধানে আৰব্ভাতি সম্মপ্পধানে পটিচ্চ, সম্মপ্পধানে ভাৱেন্তোতি অত্থো. সতিন্দ্ৰিযেপি এসেৱ নযো.

২. পঠমসংখিত্তসুত্তৱণ্ণনা

৪৮২. দুতিযে ততোতি ৱিপস্সনামগ্গফলৱসেন নিস্সক্কং ৱেদিতব্বং. সমত্তানি হি পৰিপুণ্ণানি পঞ্চিন্দ্ৰিযানি অৰহত্তমগ্গস্স ৱিপস্সনিন্দ্ৰিযানি নাম হোন্তি. ততো মুদুতৰেহীতি তেহি অৰহত্তমগ্গস্স ৱিপস্সনিন্দ্ৰিযেহি মুদুতৰানি অনাগামিমগ্গস্স ৱিপস্সনিন্দ্ৰিযানি নাম হোন্তি, ততো মুদুতৰানি সকদাগামিমগ্গস্স, ততো মুদুতৰানি সোতাপত্তিমগ্গস্স ৱিপস্সনিন্দ্ৰিযানি নাম হোন্তি, ততো মুদুতৰানি ধম্মানুসাৰিমগ্গস্স, ততো মুদুতৰানি সদ্ধানুসাৰিমগ্গস্স ৱিপস্সনিন্দ্ৰিযানি নাম হোন্তি.

তথা সমত্তানি পৰিপুণ্ণানি পঞ্চিন্দ্ৰিযানি অৰহত্তমগ্গিন্দ্ৰিযানি নাম হোন্তি, ততো মুদুতৰানি অনাগামিমগ্গিন্দ্ৰিযানি নাম হোন্তি, ততো মুদুতৰানি সকদাগামিমগ্গিন্দ্ৰিযানি নাম হোন্তি, ততো মুদুতৰানি সোতাপত্তিমগ্গিন্দ্ৰিযানি নাম হোন্তি, ততো মুদুতৰানি ধম্মানুসাৰিমগ্গিন্দ্ৰিযানি, ততো মুদুতৰানি সদ্ধানুসাৰিমগ্গিন্দ্ৰিযানি নাম হোন্তি.

সমত্তানি পৰিপুণ্ণানি পঞ্চিন্দ্ৰিযানি অৰহত্তফলিন্দ্ৰিযানি নাম হোন্তি, ততো মুদুতৰানি অনাগামিফলিন্দ্ৰিযানি, ততো মুদুতৰানি সকদাগামিফলিন্দ্ৰিযানি, ততো মুদুতৰানি সোতাপত্তিফলিন্দ্ৰিযানি নাম হোন্তি. ধম্মানুসাৰিসদ্ধানুসাৰিনো পন দ্ৱেপি সোতাপত্তিমগ্গট্ঠপুগ্গলা, মগ্গট্ঠপুগ্গলৱসেন নেসং নানত্তং জাতন্তি আগমনেনপি মগ্গেনপি. সদ্ধানুসাৰী পুগ্গলো হি উদ্দিসাপেন্তো পৰিপুচ্ছন্তো অনুপুব্বেন মগ্গং পাপুণাতি, ধম্মানুসাৰী একেন ৱা দ্ৱীহি ৱা সৱনেহি. এৱং তাৱ নেসং আগমনেন নানত্তং ৱেদিতব্বং.

ধম্মানুসাৰিস্স পন মগ্গো তিক্খো হোতি, সূৰং ঞাণং ৱহতি, অসঙ্খাৰেন অপ্পযোগেন কিলেসে ছিন্দতি কদলিক্খন্ধং ৱিয তিখিণা অসিধাৰা. সদ্ধানুসাৰিস্স ন তস্স ৱিয মগ্গো তিক্খো হোতি, ন সূৰং ঞাণং ৱহতি, সসঙ্খাৰেন সপ্পযোগেন কিলেসে ছিন্দতি কদলিক্খন্ধং ৱিয অতিখিণা অসিধাৰা. কিলেসক্খযে পন তেসং নানত্তং নত্থি. অৱসেসা চ কিলেসা খীযন্তি.

৩. দুতিযসংখিত্তসুত্তৱণ্ণনা

৪৮৩. ততিযে ততোতি ফলৱসেন নিস্সক্কং ৱেদিতব্বং. সমত্তানি হি পৰিপুণ্ণানি পঞ্চিন্দ্ৰিযানি অৰহত্তফলিন্দ্ৰিযানি নাম হোন্তি, অৰহত্তফলেন সমন্নাগতো পুগ্গলো অৰহা নাম হোতি. অৰহত্তফলতো মুদুতৰানি অনাগামিফলিন্দ্ৰিযানি নাম হোন্তি, ততো মুদুতৰানি সকদাগামিফলিন্দ্ৰিযানি, ততো মুদুতৰানি সোতাপত্তিফলিন্দ্ৰিযানি, সোতাপত্তিফলেন সমন্নাগতো পুগ্গলো সোতাপন্নো নাম হোতি. ইন্দ্ৰিযৱেমত্ততা ফলৱেমত্ততা হোতীতি ইন্দ্ৰিযনানত্তেন ফলনানত্তং, ফলনানত্তেন পুগ্গলনানত্তন্তি.

৪. ততিযসংখিত্তসুত্তৱণ্ণনা

৪৮৪. চতুত্থে পৰিপূৰং পৰিপূৰকাৰী আৰাধেতীতি পৰিপূৰং অৰহত্তমগ্গং কৰোন্তো অৰহত্তফলং আৰাধেতি. পদেসং পদেসকাৰীতি অৱসেসে তযো পদেসমগ্গে কৰোন্তো পদেসং ফলত্তযমত্তমেৱ আৰাধেতি. ইতি ইমেসু চতূসুপি সুত্তেসু মিস্সকানেৱ ইন্দ্ৰিযানি কথিতানি.

৫-৭. পঠমৱিত্থাৰসুত্তাদিৱণ্ণনা

৪৮৫-৪৮৭. পঞ্চমে ততো মুদুতৰেহীতি ৱিপস্সনাৱসেন নিস্সক্কং ৱেদিতব্বং. পৰিপুণ্ণানি হি পঞ্চিন্দ্ৰিযানি অৰহত্তমগ্গস্স ৱিপস্সনিন্দ্ৰিযানি হোন্তি, ততো মুদুতৰানি অন্তৰাপৰিনিব্বাযিস্স ৱিপস্সনিন্দ্ৰিযানি, ততো মুদুতৰানি উপহচ্চপৰিনিব্বাযিস্স, ততো মুদুতৰানি অসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযিস্স, ততো মুদুতৰানি সসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযিস্স, ততো মুদুতৰানি উদ্ধংসোতঅকনিট্ঠগামিস্স ৱিপস্সনিন্দ্ৰিযানি নাম হোন্তি.

ইমস্মিং পন ঠানে অৰহত্তমগ্গেযেৱ ঠত্ৱা পঞ্চ নিস্সক্কানি নীহৰিতব্বানি. অৰহত্তমগ্গস্স হি ৱিপস্সনিন্দ্ৰিযেহি মুদুতৰানি পঠমঅন্তৰাপৰিনিব্বাযিস্স ৱিপস্সনিন্দ্ৰিযানি, ততো মুদুতৰানি দুতিযঅন্তৰাপৰিনিব্বাযিস্স, ততো মুদুতৰানি ততিযঅন্তৰাপৰিনিব্বাযিস্স, ততো মুদুতৰানি উপহচ্চপৰিনিব্বাযিস্স, ততো মুদুতৰানি উদ্ধংসোতঅকনিট্ঠগামিস্স ৱিপস্সনিন্দ্ৰিযানি. অসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযিস্স সসঙ্খাৰপৰিনিব্বাযিনোপি এতেৱ পঞ্চ জনা.

ইদানি তীণি নিস্সক্কানি. সকদাগামিমগ্গস্স হি ইন্দ্ৰিযেহি মুদুতৰানি সোতাপত্তিমগ্গিন্দ্ৰিযানি, সোতাপত্তিমগ্গেযেৱ ইন্দ্ৰিযেহি মুদুতৰানি ধম্মানুসাৰিমগ্গিন্দ্ৰিযানি. তেহিপি মুদুতৰানি সদ্ধানুসাৰিমগ্গিন্দ্ৰিযানি. ছট্ঠসত্তমানি ৱুত্তনযানেৱ. ইমেসু পন তীসুপি সুত্তেসু পুব্বভাগৱিপস্সনিন্দ্ৰিযানেৱ কথিতানি.

৮. পটিপন্নসুত্তৱণ্ণনা

৪৮৮. অট্ঠমে ততো মুদুতৰেহীতি মগ্গফলৱসেন নিস্সক্কং ৱেদিতব্বং. তং পাড়িযং ৱুত্তমেৱ. বাহিৰোতি ইমেহি অট্ঠহি পুগ্গলেহি বহিভূতো. পুথুজ্জনপক্খে ঠিতোতি পুথুজ্জনকোট্ঠাসে ঠিতো. ইমস্মিং সুত্তে লোকুত্তৰানেৱ ইন্দ্ৰিযানি কথিতানি.

৯-১০. সম্পন্নসুত্তাদিৱণ্ণনা

৪৮৯-৪৯০. নৱমে ইন্দ্ৰিযসম্পন্নোতি পৰিপুণ্ণিন্দ্ৰিযো. দসমং উত্তানমেৱ. ইমস্মিং সুত্তদ্ৱযে মিস্সকানি ইন্দ্ৰিযানি কথিতানীতি.

মুদুতৰৱগ্গো দুতিযো.