১৮. সমুদ্দৱগ্গো

১. পঠমসমুদ্দসুত্তৱণ্ণনা

২২৮. সমুদ্দৱগ্গস্স পঠমে চক্খু, ভিক্খৱে, পুৰিসস্স সমুদ্দোতি যদি দুপ্পূৰণট্ঠেন যদি ৱা সমুদ্দনট্ঠেন সমুদ্দো, চক্খুমেৱ সমুদ্দো. তস্স হি পথৱিতো যাৱ অকনিট্ঠব্ৰহ্মলোকা নীলাদিআৰম্মণং সমোসৰন্তং পৰিপুণ্ণভাৱং কাতুং ন সক্কোতি, এৱং দুপ্পূৰণট্ঠেনপি সমুদ্দো. চক্খু চ তেসু তেসু নীলাদীসু আৰম্মণেসু সমুদ্দতি, অসংৱুতং হুত্ৱা ওসৰমানং কিলেসুপ্পত্তিযা কাৰণভাৱেন সদোসগমনেন গচ্ছতীতি সমুদ্দনট্ঠেনপি সমুদ্দো. তস্স ৰূপমযো ৱেগোতি সমুদ্দস্স অপ্পমাণো ঊমিমযো ৱেগো ৱিয তস্সাপি চক্খুসমুদ্দস্স সমোসৰন্তস্স নীলাদিভেদস্স আৰম্মণস্স ৱসেন অপ্পমেয্যো ৰূপমযো ৱেগো ৱেদিতব্বো. যো তং ৰূপমযং ৱেগং সহতীতি যো তং চক্খুসমুদ্দে সমোসটং ৰূপমযং ৱেগং, মনাপে ৰূপে ৰাগং, অমনাপে দোসং, অসমপেক্খিতে মোহন্তি এৱং ৰাগাদিকিলেসে অনুপ্পাদেন্তো উপেক্খকভাৱেন সহতি.

সঊমিন্তিআদীসু কিলেসঊমীহি সঊমিং. কিলেসাৱট্টেহি সাৱট্টং. কিলেসগাহেহি সগাহং. কিলেসৰক্খসেহি সৰক্খসং. কোধূপাযাসস্স চ ৱসেন সঊমিং. ৱুতঞ্হেতং ‘‘ঊমিভযন্তি খো, ভিক্খৱে, কোধূপাযাসস্সেতং অধিৱচন’’ন্তি (ইতিৱু. ১০৯; ম. নি. ২.১৬২; অ. নি. ৪.১২২). কামগুণৱসেন সাৱট্টং. ৱুতঞ্হেতং ‘‘আৱট্টগ্গাহোতি খো, ভিক্খৱে, পঞ্চন্নেতং কামগুণানং অধিৱচন’’ন্তি (সং. নি. ৪.২৪১). মাতুগামৱসেন সগাহং সৰক্খসং. ৱুত্তঞ্হেতং ‘‘গাহৰক্খসোতি খো, ভিক্খৱে, মাতুগামস্সেতং অধিৱচন’’ন্তি (ইতিৱু. ১০৯). সেসৱাৰেসুপি এসেৱ নযো. সভযং দুত্তৰং অচ্চতৰীতি ঊমিভযেন সভযং দুৰতিক্কমং অতিক্কমি. লোকন্তগূতি সঙ্খাৰলোকস্স অন্তং গতো. পাৰগতোতি ৱুচ্চতীতি নিব্বানং গতোতি কথীযতি.

২-৩. দুতিযসমুদ্দসুত্তাদিৱণ্ণনা

২২৯-২৩০. দুতিযে সমুদ্দোতি সমুদ্দনট্ঠেন সমুদ্দো, কিলেদনট্ঠেন তেমনট্ঠেনাতি ৱুত্তং হোতি. যেভুয্যেনাতি ঠপেত্ৱা অৰিযসাৱকে. সমুন্নাতি কিলিন্না তিন্তা নিমুগ্গা. তন্তাকুলকজাতাতিআদি হেট্ঠা ৱিত্থাৰিতমেৱ. মচ্চুজহোতি তযো মচ্চূ জহিত্ৱা ঠিতো. নিৰুপধীতি তীহি উপধীহি অনুপধি. অপুনব্ভৱাযাতি নিব্বানত্থায. অমোহযী মচ্চুৰাজন্তি যথা তস্স গতিং ন জানাতি, এৱং মচ্চুৰাজানং মোহেত্ৱা গতো. ততিযং ৱুত্তনযমেৱ.

৪-৬. খীৰৰুক্খোপমসুত্তাদিৱণ্ণনা

২৩১-২৩৩. চতুত্থে অপ্পহীনট্ঠেন অত্থি, তেনেৱাহ সো অপ্পহীনোতি. পৰিত্তাতি, পব্বতমত্তম্পি ৰূপং অনিট্ঠং অৰজনীযং পৰিত্তং নাম হোতি, এৱৰূপাপিস্স ৰূপা চিত্তং পৰিযাদিযন্তীতি দস্সেতি. কো পন ৱাদো অধিমত্তানন্তি ইট্ঠাৰম্মণং পনস্স ৰজনীযং ৱত্থু চিত্তং পৰিযাদিযতীতি এত্থ কা কথা? এত্থ চ নখপিট্ঠিপমাণম্পি মণিমুত্তাদি ৰজনীযং ৱত্থু অধিমত্তাৰম্মণমেৱাতি ৱেদিতব্বং. দহৰোতিআদীনি তীণিপি অঞ্ঞমঞ্ঞৱেৱচনানেৱ. আভিন্দেয্যাতি পহৰেয্য পদালেয্য ৱা. পঞ্চমে তদুভযন্তি তং উভযং. ছট্ঠং উত্তানমেৱ.

৭. উদাযীসুত্তৱণ্ণনা

২৩৪. সত্তমে অনেকপৰিযাযেনাতি অনেকেহি কাৰণেহি. ইতিপাযন্তি ইতিপি অযং. ইমস্মিং সুত্তে অনিচ্চেন অনত্তলক্খণং কথিতং.

৮. আদিত্তপৰিযাযসুত্তৱণ্ণনা

২৩৫. অট্ঠমে অনুব্যঞ্জনসো নিমিত্তগ্গাহোতি ‘‘হত্থা সোভনা পাদা সোভনা’’তি এৱং অনুব্যঞ্জনৱসেন নিমিত্তগ্গাহো. নিমিত্তগ্গাহোতি হি সংসন্দেত্ৱা গহণং, অনুব্যঞ্জনগ্গাহোতি ৱিভত্তিগহণং. নিমিত্তগ্গাহো কুম্ভীলসদিসো সব্বমেৱ গণ্হাতি, অনুব্যঞ্জনগ্গাহো ৰত্তপাসদিসো ৱিভজিত্ৱা হত্থপাদাদীসু তং তং কোট্ঠাসং. ইমে পন দ্ৱে গাহা একজৱনৱাৰেপি লব্ভন্তি, নানাজৱনৱাৰে ৱত্তব্বমেৱ নত্থি.

নিমিত্তস্সাদগথিতন্তি নিমিত্তস্সাদেন গন্থিতং বদ্ধং. ৱিঞ্ঞাণন্তি কম্মৱিঞ্ঞাণং. তস্মিং চে সমযে কালং কৰেয্যাতি ন কোচি সংকিলিট্ঠেন চিত্তেন কালং কৰোন্তো নাম অত্থি. সব্বসত্তানঞ্হি ভৱঙ্গেনেৱ কালকিৰিযা হোতি. কিলেসভযং পন দস্সেন্তো এৱমাহ. সমযৱসেন ৱা এৱং ৱুত্তং. চক্খুদ্ৱাৰস্মিঞ্হি আপাথগতে আৰম্মণে ৰত্তচিত্তং ৱা দুট্ঠচিত্তং ৱা মূড়্হচিত্তং ৱা আৰম্মণৰসং অনুভৱিত্ৱা ভৱঙ্গং ওতৰতি, ভৱঙ্গে ঠত্ৱা কালকিৰিযং কৰোতি. তস্মিং সমযে কালং কৰোন্তস্স দ্ৱেৱ গতিযো পাটিকঙ্খা, ইমস্স সমযস্স ৱসেনেতং ৱুত্তং.

ইমং খ্ৱাহং, ভিক্খৱে, আদীনৱন্তি ইমং অনেকানি ৱস্সসতসহস্সানি নিৰযে অনুভৱিতব্বং দুক্খং সম্পস্সমানো এৱং ৱদামি তত্তায অযোসলাকায অক্খীনি অঞ্জাপেতুকামোতি. ইমিনা নযেন সব্বত্থ অত্থো ৱেদিতব্বো. অযোসঙ্কুনাতি অযসূলেন. সম্পলিমট্ঠন্তি দ্ৱেপি কণ্ণচ্ছিদ্দানি ৱিনিৱিজ্ঝিত্ৱা পথৱিযং আকোটনৱসেন সম্পলিমট্ঠং.

ততিযৱাৰে সম্পলিমট্ঠন্তি নখচ্ছেদনং পৱেসেত্ৱা উক্খিপিত্ৱা সহধুনট্ঠেন ছিন্দিত্ৱা পাতনৱসেন সম্পলিমট্ঠং. চতুত্থৱাৰে সম্পলিমট্ঠন্তি বন্ধনমূলং ছেত্ৱা পাতনৱসেন সম্পলিমট্ঠং. পঞ্চমৱাৰে সম্পলিমট্ঠন্তি তিখিণায সত্তিযা কাযপসাদং উপ্পাটেত্ৱা পতনৱসেন সম্পলিমট্ঠং. সত্তিযাতি এত্থ মহতী দণ্ডকৱাসি ৱেদিতব্বা. সোত্তন্তি নিপজ্জিত্ৱা নিদ্দোক্কমনং. যথাৰূপানং ৱিতক্কানং ৱসং গতো সঙ্ঘং ভিন্দেয্যাতি ইমিনা ৱিতক্কানং যাৱ সঙ্ঘভেদা পাপকম্মাৱহনতা দস্সিতা. সেসমেত্থ উত্তানমেৱ.

৯-১০. পঠমহত্থপাদোপমসুত্তাদিৱণ্ণনা

২৩৬-২৩৭. নৱমে হত্থেসু, ভিক্খৱে, সতীতি হত্থেসু ৱিজ্জমানেসু. দসমে ন হোতীতি ৱুচ্চমানে বুজ্ঝনকানং অজ্ঝাসযৱসেন ৱুত্তং. দ্ৱীসুপি চেতেসু ৱিপাকসুখদুক্খমেৱ দস্সেত্ৱা ৱট্টৱিৱট্টং কথিতন্তি.

সমুদ্দৱগ্গো নিট্ঠিতো.