২. মালুক্যপুত্তসুত্তৱণ্ণনা
৯৫. দুতিযে মালুক্যপুত্তোতি মালুক্যব্ৰাহ্মণিযা পুত্তো. এত্থাতি এতস্মিং তৱ ওৱাদাযাচনে. ইমিনা থেৰং অপসাদেতিপি উস্সাদেতিপি. কথং? অযং কিৰ দহৰকালে ৰূপাদীসু পমজ্জিত্ৱা পচ্ছা মহল্লককালে অৰঞ্ঞৱাসং পত্থেন্তো কম্মট্ঠানং যাচতি. অথ ভগৱা ‘‘এত্থ দহৰে কিং ৱক্খাম? মালুক্যপুত্তো ৱিয তুম্হেপি তৰুণকালে পমজ্জিত্ৱা মহল্লককালে অৰঞ্ঞং পৱিসিত্ৱা সমণধম্মং কৰেয্যাথা’’তি ইমিনা অধিপ্পাযেন ভণন্তো থেৰং অপসাদেতি নাম.
যস্মা পন থেৰো মহল্লককালেপি অৰঞ্ঞং পৱিসিত্ৱা সমণধম্মং কাতুকামো, তস্মা ভগৱা ‘‘এত্থ দহৰে কিং ৱক্খাম? অযং অম্হাকং মালুক্যপুত্তো মহল্লককালেপি অৰঞ্ঞং পৱিসিত্ৱা সমণধম্মং কত্তুকামো কম্মট্ঠানং যাচতি, তুম্হে নাম তৰুণকালেপি ৱীৰিযং ন কৰোথা’’তি ইমিনা অধিপ্পাযেন ভণন্তো থেৰং উস্সাদেতি নাম.
যত্ৰ হি নামাতি যো নাম. কিঞ্চাপাহন্তি কিঞ্চাপি ‘‘অহং মহল্লকো’’তি ঞাতং. যদি অহং মহল্লকো, মহল্লকো সমানোপি সক্খিস্সামি সমণধম্মং কাতুং, দেসেতু মে, ভন্তে, ভগৱাতি অধিপ্পাযেন মহল্লকভাৱং অনুগ্গণ্হন্তো ওৱাদঞ্চ পসংসন্তো এৱমাহ.
অদিট্ঠা অদিট্ঠপুব্বাতি ইমস্মিং অত্তভাৱে অদিট্ঠা অতীতেপি অদিট্ঠপুব্বা. ন চ পস্সসীতি এতৰহিপি ন পস্সসি. ন চ তে হোতি পস্সেয্যন্তি এৱং সমন্নাহাৰোপি তে যত্থ নত্থি, অপি নু তে তত্থ ছন্দাদযো উপ্পজ্জেয্যুন্তি পুচ্ছতি.
দিট্ঠে দিট্ঠমত্তন্তি ৰূপাযতনে চক্খুৱিঞ্ঞাণেন দিট্ঠে দিট্ঠমত্তং ভৱিস্সতি. চক্খুৱিঞ্ঞাণঞ্হি ৰূপে ৰূপমত্তমেৱ পস্সতি, ন নিচ্চাদিসভাৱং, ইতি সেসৱিঞ্ঞাণেহিপি মে এত্থ দিট্ঠমত্তমেৱ চিত্তং ভৱিস্সতীতি অত্থো. অথ ৱা দিট্ঠে দিট্ঠং নাম চক্খুৱিঞ্ঞাণং, ৰূপে ৰূপৱিজাননন্তি অত্থো. মত্তাতি পমাণং, দিট্ঠং মত্তা অস্সাতি দিট্ঠমত্তং, চিত্তং, চক্খুৱিঞ্ঞাণমত্তমেৱ মে চিত্তং ভৱিস্সতীতি অত্থো. ইদং ৱুত্তং হোতি – যথা আপাথগতৰূপে চক্খুৱিঞ্ঞাণং ন ৰজ্জতি ন দুস্সতি ন মুয্হতি, এৱং ৰাগাদিৱিৰহেন চক্খুৱিঞ্ঞাণমত্তমেৱ জৱনং ভৱিস্সতি, চক্খুৱিঞ্ঞাণপমাণেনেৱ জৱনং ঠপেস্সামীতি. অথ ৱা দিট্ঠং নাম চক্খুৱিঞ্ঞাণেন দিট্ঠৰূপং, দিট্ঠে দিট্ঠমত্তং নাম তত্থেৱ উপ্পন্নং সম্পটিচ্ছনসন্তীৰণৱোট্ঠব্বনসঙ্খাতং চিত্তত্তযং. যথা তং ন ৰজ্জতি, ন দুস্সতি, ন মুয্হতি, এৱং আপাথগতে ৰূপে তেনেৱ সম্পটিচ্ছনাদিপ্পমাণেন জৱনং উপ্পাদেস্সামি, নাহং তং পমাণং অতিক্কমিত্ৱা ৰজ্জনাদিৱসেন উপ্পজ্জিতুং দস্সামীতি অযমেত্থ অত্থো. এসেৱ নযো সুতমুতেসু.
ৱিঞ্ঞাতে ৱিঞ্ঞাতমত্তন্তি এত্থ পন ৱিঞ্ঞাতং নাম মনোদ্ৱাৰাৱজ্জনেন ৱিঞ্ঞাতাৰম্মণং, তস্মিং ৱিঞ্ঞাতে ৱিঞ্ঞাতমত্তন্তি আৱজ্জনপমাণং. যথা আৱজ্জনেন ন ৰজ্জতি ন দুস্সতি ন মুয্হতি, এৱং ৰজ্জনাদিৱসেন উপ্পজ্জিতুং অদত্ৱা আৱজ্জনপমাণেনেৱ চিত্তং ঠপেস্সামীতি অযমেত্থ অত্থো.
যতোতি যদা. ততোতি তদা. ন তেনাতি তেন ৰাগেন ৱা ৰত্তো, দোসেন ৱা দুট্ঠো, মোহেন ৱা মূড়্হো ন ভৱিস্সতি. ততো ত্ৱং মালুক্যপুত্ত ন তত্থাতি যদা ত্ৱং তেন ৰাগেন ৱা দোসমোহেহি ৱা ৰত্তো ৱা দুট্ঠো ৱা মূড়্হো ৱা ন ভৱিস্সসি, তদা ত্ৱং ন তত্থ তস্মিং দিট্ঠে ৱা সুতমুতৱিঞ্ঞাতে ৱা পটিবদ্ধো অল্লীনো পতিট্ঠিতো নাম ভৱিস্সসি. নেৱিধাতিআদি ৱুত্তত্থমেৱ.
সতি মুট্ঠাতি সতি নট্ঠা. তঞ্চ অজ্ঝোসাতি তং আৰম্মণং গিলিত্ৱা. অভিজ্ঝা চ ৱিহেসা চাতি অভিজ্ঝায চ ৱিহিংসায চ. অথ ৱা ‘‘তস্স ৱড্ঢন্তী’’তি পদেনাপি সদ্ধিং যোজেতব্বং, অভিজ্ঝা চ ৱিহেসা চাতি ইমেপি দ্ৱে ধম্মা তস্স ৱড্ঢন্তীতি অত্থো.
চিত্তমস্সূপহঞ্ঞতীতি অভিজ্ঝাৱিহেসাহি অস্স চিত্তং উপহঞ্ঞতি. আচিনতোতি আচিনন্তস্স. আৰা নিব্বান ৱুচ্চতীতি এৱৰূপস্স পুগ্গলস্স নিব্বানং নাম দূৰে পৱুচ্চতি. ঘত্ৱাতি ঘাযিত্ৱা. ভোত্ৱাতি ভুত্ৱা সাযিত্ৱা লেহিত্ৱা. ফুস্সাতি ফুসিত্ৱা. পটিস্সতোতি পটিস্সতিসঙ্খাতায সতিযা যুত্তো. সেৱতো চাপি ৱেদনন্তি চতুমগ্গসম্পযুত্তং নিব্বত্তিতলোকুত্তৰৱেদনং সেৱন্তস্স. খীযতীতি খযং গচ্ছতি. কিং তং? দুক্খম্পি কিলেসজাতম্পি. অঞ্ঞতৰোতি অসীতিযা মহাসাৱকানং অব্ভন্তৰো একো. ইতি ইমস্মিং সুত্তে গাথাহিপি ৱট্টৱিৱট্টমেৱ কথিতং.