১০. সড়ৱগ্গো
১. অদন্তঅগুত্তৱণ্ণনা
৯৪. সড়ৱগ্গস্স পঠমে অদন্তাতি অদমিতা. অগুত্তাতি অগোপিতা. অৰক্খিতাতি ন ৰক্খিতা. অসংৱুতাতি অপিহিতা. দুক্খাধিৱাহা হোন্তীতি নেৰযিকাদিভেদং অধিকদুক্খং আৱহনকা হোন্তি. সুখাধিৱাহা হোন্তীতি ঝানমগ্গফলপভেদং অধিকসুখং আৱহনকা হোন্তি. অধিৱহাতিপি পাঠো, এসেৱত্থো.
সড়েৱাতি ছ এৱ. অসংৱুতো যত্থ দুক্খং নিগচ্ছতীতি যেসু আযতনেসু সংৱৰৱিৰহিতো দুক্খং পাপুণাতি. তেসঞ্চ যে সংৱৰণং অৱেদিসুন্তি যে তেসং আযতনানং সংৱৰং ৱিন্দিংসু পটিলভিংসু. ৱিহৰন্তানৱস্সুতাতি ৱিহৰন্তি অনৱস্সুতা অতিন্তা.
অসাদিতঞ্চ সাদুন্তি অস্সাদৱন্তঞ্চ মধুৰঞ্চ. ফস্সদ্ৱযং সুখদুক্খে উপেক্খেতি সুখফস্সঞ্চ দুক্খফস্সঞ্চাতি ইদং ফস্সদ্ৱযং উপেক্খে, উপেক্খামেৱেত্থ উপ্পাদেয্যাতি অত্থো. ফস্সদ্ৱযং সুখদুক্খং উপেক্খোতি ৱা পাঠো, ফস্সহেতুকং সুখদুক্খং উপেক্খো, সুখে অনুৰোধং দুক্খে চ ৱিৰোধং অনুপ্পাদেন্তো উপেক্খকো ভৱেয্যাতিপি অত্থো. অনানুৰুদ্ধো অৱিৰুদ্ধো কেনচীতি কেনচি সদ্ধিং নেৱ অনুৰুদ্ধো ন ৱিৰুদ্ধো ভৱেয্য.
পপঞ্চসঞ্ঞাতি কিলেসসঞ্ঞায পপঞ্চসঞ্ঞা নাম হুত্ৱা. ইতৰীতৰা নৰাতি লামকসত্তা পপঞ্চযন্তা উপযন্তীতি পপঞ্চযমানা ৱট্টং উপগচ্ছন্তি. সঞ্ঞিনোতি সসঞ্ঞা সত্তা. মনোমযং গেহসিতঞ্চ সব্বন্তি সব্বমেৱ পঞ্চকামগুণগেহনিস্সিতং মনোমযং ৱিতক্কং. পনুজ্জাতি পনুদিত্ৱা নীহৰিত্ৱা. নেক্খম্মসিতং ইৰীযতীতি দব্বজাতিকো ভিক্খু নেক্খম্মসিতং ইৰিযেন ইৰীযতি.
ছস্সু যদা সুভাৱিতোতি ছসু আৰম্মণেসু যদা সুট্ঠু ভাৱিতো. ফুট্ঠস্স চিত্তং ন ৱিকম্পতে ক্ৱচীতি সুখফস্সেন ৱা দুক্খফস্সেন ৱা ফুট্ঠস্স কিস্মিঞ্চি চিত্তং ন কম্পতি ন ৱেধতি. ভৱত্থ জাতিমৰণস্স পাৰগাতি জাতিমৰণানং পাৰং নিব্বানং গমকা হোথ.
২. মালুক্যপুত্তসুত্তৱণ্ণনা
৯৫. দুতিযে মালুক্যপুত্তোতি মালুক্যব্ৰাহ্মণিযা পুত্তো. এত্থাতি এতস্মিং তৱ ওৱাদাযাচনে. ইমিনা থেৰং অপসাদেতিপি উস্সাদেতিপি. কথং? অযং কিৰ দহৰকালে ৰূপাদীসু পমজ্জিত্ৱা পচ্ছা মহল্লককালে অৰঞ্ঞৱাসং পত্থেন্তো কম্মট্ঠানং যাচতি. অথ ভগৱা ‘‘এত্থ দহৰে কিং ৱক্খাম? মালুক্যপুত্তো ৱিয তুম্হেপি তৰুণকালে পমজ্জিত্ৱা মহল্লককালে অৰঞ্ঞং পৱিসিত্ৱা সমণধম্মং কৰেয্যাথা’’তি ইমিনা অধিপ্পাযেন ভণন্তো থেৰং অপসাদেতি নাম.
যস্মা পন থেৰো মহল্লককালেপি অৰঞ্ঞং পৱিসিত্ৱা সমণধম্মং কাতুকামো, তস্মা ভগৱা ‘‘এত্থ দহৰে কিং ৱক্খাম? অযং অম্হাকং মালুক্যপুত্তো মহল্লককালেপি অৰঞ্ঞং পৱিসিত্ৱা সমণধম্মং কত্তুকামো কম্মট্ঠানং যাচতি, তুম্হে নাম তৰুণকালেপি ৱীৰিযং ন কৰোথা’’তি ইমিনা অধিপ্পাযেন ভণন্তো থেৰং উস্সাদেতি নাম.
যত্ৰ হি নামাতি যো নাম. কিঞ্চাপাহন্তি কিঞ্চাপি ‘‘অহং মহল্লকো’’তি ঞাতং. যদি অহং মহল্লকো, মহল্লকো সমানোপি সক্খিস্সামি সমণধম্মং কাতুং, দেসেতু মে, ভন্তে, ভগৱাতি অধিপ্পাযেন মহল্লকভাৱং অনুগ্গণ্হন্তো ওৱাদঞ্চ পসংসন্তো এৱমাহ.
অদিট্ঠা অদিট্ঠপুব্বাতি ইমস্মিং অত্তভাৱে অদিট্ঠা অতীতেপি অদিট্ঠপুব্বা. ন চ পস্সসীতি এতৰহিপি ন পস্সসি. ন চ তে হোতি পস্সেয্যন্তি এৱং সমন্নাহাৰোপি তে যত্থ নত্থি, অপি নু তে তত্থ ছন্দাদযো উপ্পজ্জেয্যুন্তি পুচ্ছতি.
দিট্ঠে দিট্ঠমত্তন্তি ৰূপাযতনে চক্খুৱিঞ্ঞাণেন দিট্ঠে দিট্ঠমত্তং ভৱিস্সতি. চক্খুৱিঞ্ঞাণঞ্হি ৰূপে ৰূপমত্তমেৱ পস্সতি, ন নিচ্চাদিসভাৱং, ইতি সেসৱিঞ্ঞাণেহিপি মে এত্থ দিট্ঠমত্তমেৱ চিত্তং ভৱিস্সতীতি অত্থো. অথ ৱা দিট্ঠে দিট্ঠং নাম চক্খুৱিঞ্ঞাণং, ৰূপে ৰূপৱিজাননন্তি অত্থো. মত্তাতি পমাণং, দিট্ঠং মত্তা অস্সাতি দিট্ঠমত্তং, চিত্তং, চক্খুৱিঞ্ঞাণমত্তমেৱ মে চিত্তং ভৱিস্সতীতি অত্থো. ইদং ৱুত্তং হোতি – যথা আপাথগতৰূপে চক্খুৱিঞ্ঞাণং ন ৰজ্জতি ন দুস্সতি ন মুয্হতি, এৱং ৰাগাদিৱিৰহেন চক্খুৱিঞ্ঞাণমত্তমেৱ জৱনং ভৱিস্সতি, চক্খুৱিঞ্ঞাণপমাণেনেৱ জৱনং ঠপেস্সামীতি. অথ ৱা দিট্ঠং নাম চক্খুৱিঞ্ঞাণেন দিট্ঠৰূপং, দিট্ঠে দিট্ঠমত্তং নাম তত্থেৱ উপ্পন্নং সম্পটিচ্ছনসন্তীৰণৱোট্ঠব্বনসঙ্খাতং চিত্তত্তযং. যথা তং ন ৰজ্জতি, ন দুস্সতি, ন মুয্হতি, এৱং আপাথগতে ৰূপে তেনেৱ সম্পটিচ্ছনাদিপ্পমাণেন জৱনং উপ্পাদেস্সামি, নাহং তং পমাণং অতিক্কমিত্ৱা ৰজ্জনাদিৱসেন উপ্পজ্জিতুং দস্সামীতি অযমেত্থ অত্থো. এসেৱ নযো সুতমুতেসু.
ৱিঞ্ঞাতে ৱিঞ্ঞাতমত্তন্তি এত্থ পন ৱিঞ্ঞাতং নাম মনোদ্ৱাৰাৱজ্জনেন ৱিঞ্ঞাতাৰম্মণং, তস্মিং ৱিঞ্ঞাতে ৱিঞ্ঞাতমত্তন্তি আৱজ্জনপমাণং. যথা আৱজ্জনেন ন ৰজ্জতি ন দুস্সতি ন মুয্হতি, এৱং ৰজ্জনাদিৱসেন উপ্পজ্জিতুং অদত্ৱা আৱজ্জনপমাণেনেৱ চিত্তং ঠপেস্সামীতি অযমেত্থ অত্থো.
যতোতি যদা. ততোতি তদা. ন তেনাতি তেন ৰাগেন ৱা ৰত্তো, দোসেন ৱা দুট্ঠো, মোহেন ৱা মূড়্হো ন ভৱিস্সতি. ততো ত্ৱং মালুক্যপুত্ত ন তত্থাতি যদা ত্ৱং তেন ৰাগেন ৱা দোসমোহেহি ৱা ৰত্তো ৱা দুট্ঠো ৱা মূড়্হো ৱা ন ভৱিস্সসি, তদা ত্ৱং ন তত্থ তস্মিং দিট্ঠে ৱা সুতমুতৱিঞ্ঞাতে ৱা পটিবদ্ধো অল্লীনো পতিট্ঠিতো নাম ভৱিস্সসি. নেৱিধাতিআদি ৱুত্তত্থমেৱ.
সতি মুট্ঠাতি সতি নট্ঠা. তঞ্চ অজ্ঝোসাতি তং আৰম্মণং গিলিত্ৱা. অভিজ্ঝা চ ৱিহেসা চাতি অভিজ্ঝায চ ৱিহিংসায চ. অথ ৱা ‘‘তস্স ৱড্ঢন্তী’’তি পদেনাপি সদ্ধিং যোজেতব্বং, অভিজ্ঝা চ ৱিহেসা চাতি ইমেপি দ্ৱে ধম্মা তস্স ৱড্ঢন্তীতি অত্থো.
চিত্তমস্সূপহঞ্ঞতীতি অভিজ্ঝাৱিহেসাহি অস্স চিত্তং উপহঞ্ঞতি. আচিনতোতি আচিনন্তস্স. আৰা নিব্বান ৱুচ্চতীতি এৱৰূপস্স পুগ্গলস্স নিব্বানং নাম দূৰে পৱুচ্চতি. ঘত্ৱাতি ঘাযিত্ৱা. ভোত্ৱাতি ভুত্ৱা সাযিত্ৱা লেহিত্ৱা. ফুস্সাতি ফুসিত্ৱা. পটিস্সতোতি পটিস্সতিসঙ্খাতায সতিযা যুত্তো. সেৱতো চাপি ৱেদনন্তি চতুমগ্গসম্পযুত্তং নিব্বত্তিতলোকুত্তৰৱেদনং সেৱন্তস্স. খীযতীতি খযং গচ্ছতি. কিং তং? দুক্খম্পি কিলেসজাতম্পি. অঞ্ঞতৰোতি অসীতিযা মহাসাৱকানং অব্ভন্তৰো একো. ইতি ইমস্মিং সুত্তে গাথাহিপি ৱট্টৱিৱট্টমেৱ কথিতং.
৩. পৰিহানধম্মসুত্তৱণ্ণনা
৯৬. ততিযে পৰিহানধম্মন্তি পৰিহানসভাৱং. অভিভাযতনানীতি অভিভৱিতানি আযতনানি. সৰসঙ্কপ্পাতি এত্থ সৰন্তীতি সৰা, ধাৱন্তীতি অত্থো. সৰা চ তে সঙ্কপ্পা চ সৰসঙ্কপ্পা. সংযোজনিযাতি বন্ধনিযা বন্ধনস্স পচ্চযভূতা. তঞ্চে ভিক্খূতি তং এৱং উপ্পন্নং কিলেসজাতং, তং ৱা আৰম্মণং. অধিৱাসেতীতি চিত্তে আৰোপেত্ৱা ৱাসেতি. নপ্পজহতীতি ছন্দৰাগপ্পহানেন ন পজহতি. এৱং সব্বপদেহি যোজেতব্বং. অভিভাযতনঞ্হেতং ৱুত্তং ভগৱতাতি এতং বুদ্ধেন ভগৱতা অভিভৱিতং আযতনন্তি কথিতং. ইধ ধম্মং পুচ্ছিত্ৱা ৱিভজন্তেন পুগ্গলেন ধম্মো দস্সিতো.
৪. পমাদৱিহাৰীসুত্তৱণ্ণনা
৯৭. চতুত্থে অসংৱুতস্সাতি অপিহিতস্স ন পিদহিত্ৱা সঞ্ছাদিত্ৱা ঠপিতস্স. ব্যাসিঞ্চতীতি ৱিআসিঞ্চতি, কিলেসতিন্তং হুত্ৱা ৱত্ততি. পামোজ্জন্তি দুব্বলপীতি. পীতীতি বলৱপীতি. পস্সদ্ধীতি দৰথপস্সদ্ধি. ধম্মা ন পাতুভৱন্তীতি সমথৱিপস্সনাধম্মা ন উপ্পজ্জন্তি. ইমস্মিং সুত্তে পুগ্গলং পুচ্ছিত্ৱা ৱিভজন্তেন ধম্মেন পুগ্গলো দস্সিতো.
৫. সংৱৰসুত্তৱণ্ণনা
৯৮. পঞ্চমে কথঞ্চ, ভিক্খৱে, অসংৱৰোতি ইদং মগ্গকুসলস্স ৱামং মুঞ্চিত্ৱা দক্খিণং গণ্হেয্যাসীতি পঠমং পহাতব্বমগ্গক্খানং ৱিয উদ্দেসক্কমেন অৱত্ৱা দেসনাকুসলতায পঠমং পহাতব্বধম্মক্খানৱসেন ৱুত্তন্তি ৱেদিতব্বং. ইধ ধম্মং পুচ্ছিত্ৱা ধম্মোৱ ৱিভত্তো.
৬. সমাধিসুত্তৱণ্ণনা
৯৯. ছট্ঠে সমাধিন্তি চিত্তেকগ্গতং. ইদঞ্হি সুত্তং চিত্তেকগ্গতায পৰিহাযমানে দিস্ৱা, ‘‘ইমেসং চিত্তেকগ্গতং লভন্তানং কম্মট্ঠানং ফাতিং গমিস্সতী’’তি ঞত্ৱা কথিতং.
৭. পটিসল্লানসুত্তৱণ্ণনা
১০০. সত্তমে পটিসল্লানন্তি কাযৱিৱেকং. ইদঞ্হি সুত্তং কাযৱিৱেকেন পৰিহাযমানে দিস্ৱা, ‘‘ইমেসং কাযৱিৱেকং লভন্তানং কম্মট্ঠানং ফাতিং গমিস্সতী’’তি ঞত্ৱা কথিতং.
৮-৯. পঠমনতুম্হাকংসুত্তাদিৱণ্ণনা
১০১-১০২. অট্ঠমং উপমায পৰিৱাৰেত্ৱা কথিতে বুজ্ঝনকানং, নৱমং সুদ্ধিকৱসেনেৱ বুজ্ঝনকানং অজ্ঝাসযৱসেন ৱুত্তং. অত্থো পন উভযত্থাপি খন্ধিযৱগ্গে ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বো.
১০. উদকসুত্তৱণ্ণনা
১০৩. দসমে উদকো সুদন্তি এত্থ সুদন্তি নিপাতমত্তং. উদকোতি তস্স নামং. ইদং জাতু ৱেদগূতি এত্থ ইদন্তি নিপাতমত্তং. অথ ৱা ইদং মম ৱচনং সুণাথাতি দীপেন্তো এৱমাহ. জাতু ৱেদগূতি অহং একংসেনেৱ ৱেদগূ, ৱেদসঙ্খাতেন ঞাণেন নেয্যেসু গতো, ৱেদং ৱা গতো অধিগতো, পণ্ডিতোহমস্মীতি অত্থো. সব্বজীতি একংসেন সব্বৱট্টং জিনিত্ৱা অভিভৱিত্ৱা ঠিতোস্মীতি ৱদতি. অপলিখতং গণ্ডমূলন্তি অপলিখতং দুক্খমূলং. পলিখণিন্তি পলিখতং মযা, খনিত্ৱা ঠিতোস্মীতি দীপেতি.
মাতাপেত্তিকসম্ভৱস্সাতি মাতিতো চ পিতিতো চ নিব্বত্তেন মাতাপেত্তিকেন সুক্কসোণিতেন সম্ভূতস্স. ওদনকুম্মাসূপচযস্সাতি ওদনেন চেৱ কুম্মাসেন চ উপচিতস্স ৱড্ঢিতস্স. অনিচ্চুচ্ছাদনপৰিমদ্দনভেদনৱিদ্ধংসনধম্মস্সাতি এত্থ অযং কাযো হুত্ৱা অভাৱট্ঠেন অনিচ্চধম্মো, দুগ্গন্ধৱিঘাতত্থায তনুৱিলেপনেন উচ্ছাদনধম্মো, অঙ্গপচ্চঙ্গাবাধৱিনোদনত্থায খুদ্দকসম্বাহনেন পৰিমদ্দনধম্মো, দহৰকালে ৱা ঊৰূসু সযাপেত্ৱা গব্ভৱাসেন দুস্সণ্ঠিতানং তেসং তেসং অঙ্গানং সণ্ঠানসম্পাদনত্থং অঞ্ছনপীড়নাদীনং ৱসেন পৰিমদ্দনধম্মো, এৱং পৰিহৰিতোপি চ ভেদনৱিদ্ধংসনধম্মো ভিজ্জতি চেৱ ৱিকিৰতি চ, এৱং সভাৱোতি অত্থো.
তত্থ মাতাপেত্তিকসম্ভৱওদনকুম্মাসূপচযপৰিমদ্দনপদেহি ৱড্ঢি কথিতা, অনিচ্চভেদনৱিদ্ধংসনপদেহি পৰিহানি. পুৰিমেহি ৱা তীহি সমুদযো, পচ্ছিমেহি অত্থঙ্গমোতি. এৱং চাতুমহাভূতিকস্স কাযস্স ৱড্ঢিপৰিহানিনিব্বত্তিভেদা দস্সিতা. সেসং উত্তানত্থমেৱাতি.
সড়ৱগ্গো দসমো.
দুতিযো পণ্ণাসকো.