৩. যমকসুত্তৱণ্ণনা

৮৫. ততিযে দিট্ঠিগতন্তি সচে হিস্স এৱং ভৱেয্য ‘‘সঙ্খাৰা উপ্পজ্জন্তি চেৱ নিৰুজ্ঝন্তি চ, সঙ্খাৰপ্পৱত্তমেৱ অপ্পৱত্তং হোতী’’তি, দিট্ঠিগতং নাম ন ভৱেয্য, সাসনাৱচৰিকং ঞাণং ভৱেয্য. যস্মা পনস্স ‘‘সত্তো উচ্ছিজ্জতি ৱিনস্সতী’’তি অহোসি, তস্মা দিট্ঠিগতং নাম জাতং. থামসা পৰামাসাতি দিট্ঠিথামেন চেৱ দিট্ঠিপৰামাসেন চ.

যেনাযস্মা সাৰিপুত্তোতি যথা নাম পচ্চন্তে কুপিতে তং ৱূপসমেতুং অসক্কোন্তা ৰাজপুৰিসা সেনাপতিস্স ৱা ৰঞ্ঞো ৱা সন্তিকং গচ্ছন্তি, এৱং দিট্ঠিগতৱসেন তস্মিং থেৰে কুপিতে তং ৱূপসমেতুং অসক্কোন্তা তে ভিক্খূ যেন ধম্মৰাজস্স ধম্মসেনাপতি আযস্মা সাৰিপুত্তো, তেনুপসঙ্কমিংসু. এৱংব্যাখোতি তেসং ভিক্খূনং সন্তিকে ৱিয থেৰস্স সম্মুখা পগ্গয্হ ৱত্তুং অসক্কোন্তো ওলম্বন্তেন হদযেন ‘‘এৱংব্যাখো’’তি আহ. তং কিং মঞ্ঞসি, আৱুসোতি? ইদং থেৰো তস্স ৱচনং সুত্ৱা, ‘‘নাযং অত্তনো লদ্ধিযং দোসং পস্সতি, ধম্মদেসনায অস্স তং পাকটং কৰিস্সামী’’তি চিন্তেত্ৱা তিপৰিৱট্টং দেসনং দেসেতুং আৰভি.

তং কিং মঞ্ঞসি, আৱুসো যমক, ৰূপং তথাগতোতি ইদং কস্মা আৰদ্ধং? অনুযোগৱত্তং দাপনত্থং. তিপৰিৱট্টদেসনাৱসানস্মিঞ্হি থেৰো সোতাপন্নো জাতো. অথ নং অনুযোগৱত্তং দাপেতুং ‘‘তং কিং মঞ্ঞসী’’তিআদিমাহ? তথাগতোতি সত্তো. ৰূপং ৱেদনা সঞ্ঞা সঙ্খাৰা ৱিঞ্ঞাণন্তি ইমে পঞ্চক্খন্ধে সম্পিণ্ডেত্ৱা ‘‘তথাগতো’’তি সমনুপস্সসীতি পুচ্ছতি. এত্থ চ তে, আৱুসোতি ইদং থেৰস্স অনুযোগে ভুম্মং. ইদং ৱুত্তং হোতি – এত্থ চ তে এত্তকে ঠানে দিট্ঠেৱ ধম্মে সচ্চতো থিৰতো সত্তে অনুপলব্ভিযমানেতি. সচে তং, আৱুসোতি ইদমেতং অঞ্ঞং ব্যাকৰাপেতুকামো পুচ্ছতি. যং দুক্খং তং নিৰুদ্ধন্তি যং দুক্খং, তদেৱ নিৰুদ্ধং, অঞ্ঞো সত্তো নিৰুজ্ঝনকো নাম নত্থি, এৱং ব্যাকৰেয্যন্তি অত্থো.

এতস্সেৱ অত্থস্সাতি এতস্স পঠমমগ্গস্স. ভিয্যোসোমত্তায ঞাণাযাতি অতিৰেকপ্পমাণস্স ঞাণস্স অত্থায, সহৱিপস্সনকানং উপৰি চ তিণ্ণং মগ্গানং আৱিভাৱত্থাযাতি অত্থো. আৰক্খসম্পন্নোতি অন্তোআৰক্খেন চেৱ বহিআৰক্খেন চ সমন্নাগতো. অযোগক্খেমকামোতি চতূহি যোগেহি খেমভাৱং অনিচ্ছন্তো. পসয্হাতি পসয্হিত্ৱা অভিভৱিত্ৱা. অনুপখজ্জাতি অনুপৱিসিত্ৱা.

পুব্বুট্ঠাযীতিআদীসু দূৰতোৱ আগচ্ছন্তং দিস্ৱা আসনতো পঠমতৰং ৱুট্ঠাতীতি পুব্বুট্ঠাযী. তস্স আসনং দত্ৱা তস্মিং নিসিন্নে পচ্ছা নিপততি নিসীদতীতি, পচ্ছানিপাতী. পাতোৱ ৱুট্ঠায ‘‘এত্তকা কসিতুং গচ্ছথ, এত্তকা ৱপিতু’’ন্তি ৱা সব্বপঠমং ৱুট্ঠাতীতি পুব্বুট্ঠাযী. সাযং সব্বেসু অত্তনো অত্তনো ৱসনট্ঠানং গতেসু গেহস্স সমন্ততো আৰক্খং সংৱিধায দ্ৱাৰানি থকেত্ৱা সব্বপচ্ছা নিপজ্জনতোপি পচ্ছানিপাতী. ‘‘কিং কৰোমি, অয্যপুত্ত? কিং কৰোমি অয্যপুত্তা’’তি? মুখং ওলোকেন্তো কিংকাৰং পটিসাৱেতীতি কিংকাৰপটিস্সাৱী. মনাপং চৰতীতি মনাপচাৰী. পিযং ৱদতীতি পিযৱাদী. মিত্ততোপি নং সদ্দহেয্যাতি মিত্তো মে অযন্তি সদ্দহেয্য. ৱিস্সাসং আপজ্জেয্যাতি একতো পানভোজনাদিং কৰোন্তো ৱিস্সাসিকো ভৱেয্য. সংৱিস্সত্থোতি সুট্ঠু ৱিস্সত্থো.

এৱমেৱ খোতি এত্থ ইদং ওপম্মসংসন্দনং – বালগহপতিপুত্তো ৱিয হি ৱট্টসন্নিস্সিতকালে অস্সুতৱা পুথুজ্জনো, ৱধকপচ্চামিত্তো ৱিয অবলদুব্বলা পঞ্চক্খন্ধা, ৱধকপচ্চামিত্তস্স ‘‘বালগহপতিপুত্তং উপট্ঠহিস্সামী’’তি উপগতকালো ৱিয পটিসন্ধিক্খণে উপগতা পঞ্চক্খন্ধা, তস্স হি ‘‘ন মে অযং সহাযো, ৱধকপচ্চত্থিকো অয’’ন্তি অজাননকালো ৱিয ৱট্টনিস্সিতপুথুজ্জনস্স পঞ্চক্খন্ধে ‘‘ন ইমে ময্হ’’ন্তি অগহেত্ৱা ‘‘মম ৰূপং, মম ৱেদনা, মম সঞ্ঞা, মম সঙ্খাৰা, মম ৱিঞ্ঞাণ’’ন্তি গহিতকালো, ৱধকপচ্চত্থিকস্স ‘‘মিত্তো মে অয’’ন্তি গহেত্ৱা সক্কাৰকৰণকালো ৱিয ‘‘মম ইমে’’তি গহেত্ৱা পঞ্চন্নং খন্ধানং ন্হাপনভোজনাদীহি সক্কাৰকৰণকালো, ‘‘অতিৱিস্সত্থো মে অয’’ন্তি ঞত্ৱা সক্কাৰং কৰোন্তস্সেৱ অসিনা সীসচ্ছিন্দনং ৱিয ৱিস্সত্থস্স বালপুথুজ্জনস্স তিখিণেহি ভিজ্জমানেহি খন্ধেহি জীৱিতপৰিযাদানং ৱেদিতব্বং.

উপেতীতি উপগচ্ছতি. উপাদিযতীতি গণ্হাতি. অধিট্ঠাতীতি অধিতিট্ঠতি. অত্তা মেতি অযং মে অত্তাতি. সুতৱা চ খো, আৱুসো, অৰিযসাৱকোতি যথা পন পণ্ডিতো গহপতিপুত্তো এৱং উপগতং পচ্চত্থিকং ‘‘পচ্চত্থিকো মে অয’’ন্তি ঞত্ৱা অপ্পমত্তো তানি তানি কম্মানি কাৰেত্ৱা অনত্থং পৰিহৰতি, অত্থং পাপুণাতি, এৱং সুতৱা অৰিযসাৱকোপি ‘‘ন ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতী’’তিআদিনা নযেন পঞ্চক্খন্ধে অহন্তি ৱা মমন্তি ৱা অগহেত্ৱা, ‘‘পচ্চত্থিকা মে এতে’’তি ঞত্ৱা ৰূপসত্তকঅৰূপসত্তকাদিৱসেন ৱিপস্সনায যোজেত্ৱাৱ ততোনিদানং দুক্খং পৰিৱজ্জেত্ৱা অগ্গফলং অৰহত্তং পাপুণাতি. সেসমেত্থ উত্তানমেৱ. ততিযং.