৫-৬. আনন্দসুত্তাদিৱণ্ণনা

৩৭-৩৮. পঞ্চমে ঠিতস্স অঞ্ঞথত্তং পঞ্ঞাযতীতি ধৰমানস্স জীৱমানস্স জৰা পঞ্ঞাযতি. ঠিতীতি হি জীৱিতিন্দ্ৰিযসঙ্খাতায অনুপালনায নামং. অঞ্ঞথত্তন্তি জৰায. তেনাহু পোৰাণা –

‘‘উপ্পাদো জাতি অক্খাতো, ভঙ্গো ৱুত্তো ৱযোতি চ;

অঞ্ঞথত্তং জৰা ৱুত্তা, ঠিতী চ অনুপালনা’’তি.

এৱং একেকস্স খন্ধস্স উপ্পাদজৰাভঙ্গসঙ্খাতানি তীণি লক্খণানি হোন্তি যানি সন্ধায ৱুত্তং ‘‘তীণিমানি, ভিক্খৱে, সঙ্খতস্স সঙ্খতলক্খণানী’’তি (অ. নি. ৩.৪৭).

তত্থ সঙ্খতং নাম পচ্চযনিব্বত্তো যো কোচি সঙ্খাৰো. সঙ্খাৰো চ ন লক্খণং, লক্খণং ন সঙ্খাৰো, ন চ সঙ্খাৰেন ৱিনা লক্খণং পঞ্ঞাপেতুং সক্কা, নাপি লক্খণং ৱিনা সঙ্খাৰো, লক্খণেন পন সঙ্খাৰো পাকটো হোতি. যথা হি ন চ গাৱীযেৱ লক্খণং, লক্খণমেৱ ন গাৱী, নাপি গাৱিং মুঞ্চিত্ৱা লক্খণং পঞ্ঞাপেতুং সক্কা, নাপি লক্খণং মুঞ্চিত্ৱা গাৱিং, লক্খণেন পন গাৱী পাকটা হোতি, এৱংসম্পদমিদং ৱেদিতব্বং.

তত্থ সঙ্খাৰানং উপ্পাদক্খণে সঙ্খাৰোপি উপ্পাদলক্খণম্পি কালসঙ্খাতো তস্স খণোপি পঞ্ঞাযতি. ‘‘উপ্পাদোপী’’তি ৱুত্তে সঙ্খাৰোপি জৰালক্খণম্পি কালসঙ্খাতো তস্স খণোপি পঞ্ঞাযতি. ভঙ্গক্খণে সঙ্খাৰোপি তংলক্খণম্পি কালসঙ্খাতো তস্স খণোপি পঞ্ঞাযতি. অপৰে পন ৱদন্তি ‘‘অৰূপধম্মানং জৰাখণো নাম ন সক্কা পঞ্ঞাপেতুং, সম্মাসম্বুদ্ধো চ ‘ৱেদনায উপ্পাদো পঞ্ঞাযতি, ৱযো পঞ্ঞাযতি, ঠিতায অঞ্ঞথত্তং পঞ্ঞাযতী’তি ৱদন্তো অৰূপধম্মানম্পি তীণি লক্খণানি পঞ্ঞাপেতি, তানি অত্থিক্খণং উপাদায লব্ভন্তী’’তি ৱত্ৱা –

‘‘অত্থিতা সব্বধম্মানং, ঠিতি নাম পৱুচ্চতি;

তস্সেৱ ভেদো মৰণং, সব্বদা সব্বপাণিন’’ন্তি. –

ইমায আচৰিযগাথায তমত্থং সাধেন্তি. অথ ৱা সন্ততিৱসেন ঠানং ঠিতীতি ৱেদিতব্বন্তি চ ৱদন্তি. যস্মা পন সুত্তে অযং ৱিসেসো নত্থি, তস্মা আচৰিযমতিযা সুত্তং অপটিবাহেত্ৱা সুত্তমেৱ পমাণং কত্তব্বং. ছট্ঠং উত্তানমেৱ. পঞ্চমছট্ঠানি.