১. পঠমৱগ্গো
১. তিণকট্ঠসুত্তৱণ্ণনা
১২৪. অনমতগ্গসংযুত্তস্স পঠমে অনমতগ্গোতি অনু অমতগ্গো, ৱস্সসতং ৱস্সসহস্সং ঞাণেন অনুগন্ত্ৱাপি অমতগ্গো অৱিদিতগ্গো, নাস্স সক্কা ইতো ৱা এত্তো ৱা অগ্গং জানিতুং, অপৰিচ্ছিন্নপুব্বাপৰকোটিকোতি অত্থো. সংসাৰোতি খন্ধাদীনং অৱিচ্ছিন্নপ্পৱত্তা পটিপাটি. পুব্বা কোটি ন পঞ্ঞাযতীতি পুৰিমমৰিযাদা ন দিস্সতি. যদগ্গেন চস্স পুৰিমা কোটি ন পঞ্ঞাযতি, পচ্ছিমাপি তদগ্গেনেৱ ন পঞ্ঞাযতি, ৱেমজ্ঝেযেৱ পন সত্তা সংসৰন্তি. পৰিযাদানং গচ্ছেয্যাতি ইদং উপমায খুদ্দকত্তা ৱুত্তং. বাহিৰসমযস্মিঞ্হি অত্থো পৰিত্তো হোতি, উপমা মহতী. ‘‘হত্থী ৱিয অযং গোণো, গোণো ৱিয সূকৰো, সমুদ্দো ৱিয তড়াক’’ন্তি হি ৱুত্তে ন তেসং তাদিসং পমাণং হোতি. বুদ্ধসমযে পন উপমা পৰিত্তা, অত্থো মহা. পাড়িযঞ্হি একো জম্বুদীপো গহিতো, এৱৰূপানং পন জম্বুদীপানং সতেপি সহস্সেপি সতসহস্সেপি তিণাদীনি তেন উপক্কমেন পৰিযাদানং গচ্ছেয্যুং, ন ত্ৱেৱ পুৰিসস্স মাতু মাতৰোতি. দুক্খং পচ্চনুভূতন্তি তুম্হেহি দুক্খং অনুভূতং. তিব্বন্তি তস্সেৱ ৱেৱচনং. ব্যসনন্তি ঞাতিব্যসনাদিঅনেকৱিধং. কটসীতি সুসানং, পথৱীযেৱ ৱা. সা হি পুনপ্পুনং মৰন্তেহি সৰীৰনিক্খেপেন ৱড্ঢিতা. অলমেৱাতি যুত্তমেৱ. পঠমং.
২. পথৱীসুত্তৱণ্ণনা
১২৫. দুতিযে মহাপথৱিন্তি চক্কৱাড়পৰিযন্তং মহাপথৱিং. নিক্খিপেয্যাতি তং পথৱিং ভিন্দিত্ৱা ৱুত্তপ্পমাণং গুড়িকং কৰিত্ৱা একমন্তং ঠপেয্য. দুতিযং.
৩. অস্সুসুত্তৱণ্ণনা
১২৬. ততিযে কন্দন্তানন্তি সসদ্দং ৰুদমানানং. পস্সন্নন্তি সন্দিতং পৱত্তং. চতূসু মহাসমুদ্দেসূতি সিনেৰুৰস্মীহি পৰিচ্ছিন্নেসু চতূসু মহাসমুদ্দেসু. সিনেৰুস্স হি পাচীনপস্সং ৰজতমযং, দক্খিণপস্সং মণিমযং, পচ্ছিমপস্সং ফলিকমযং, উত্তৰপস্সং সুৱণ্ণমযং. পুব্বদক্খিণপস্সেহি নিক্খন্তা ৰজতমণিৰস্মিযো একতো হুত্ৱা মহাসমুদ্দপিট্ঠেন গন্ত্ৱা চক্কৱাড়পব্বতং আহচ্চ তিট্ঠন্তি, দক্খিণপচ্ছিমপস্সেহি নিক্খন্তা মণিফলিকৰস্মিযো, পচ্ছিমুত্তৰপস্সেহি নিক্খন্তা ফলিকসুৱণ্ণৰস্মিযো, উত্তৰপাচীনপস্সেহি নিক্খন্তা সুৱণ্ণৰজতৰস্মিযো একতো হুত্ৱা মহাসমুদ্দপিট্ঠেন গন্ত্ৱা চক্কৱাড়পব্বতং আহচ্চ তিট্ঠন্তি. তাসং ৰস্মীনং অন্তৰেসু চত্তাৰো মহাসমুদ্দা হোন্তি. তে সন্ধায ৱুত্তং ‘‘চতূসু মহাসমুদ্দেসূ’’তি. ঞাতিব্যসনন্তিআদীসু ব্যসনন্তি ৱিঅসনং, ৱিনাসোতি অত্থো. ঞাতীনং ব্যসনং ঞাতিব্যসনং, ভোগানং ব্যসনং ভোগব্যসনং. ৰোগো পন সযমেৱ আৰোগ্যং ৱিযসতি ৱিনাসেতীতি ব্যসনং, ৰোগোৱ ব্যসনং ৰোগব্যসনং. ততিযং.
৪. খীৰসুত্তৱণ্ণনা
১২৭. চতুত্থে মাতুথঞ্ঞন্তি একনামিকায মনুস্সমাতু খীৰং. ইমেসঞ্হি সত্তানং গণ্ডুপ্পাদকিপিল্লিকাদীসু ৱা মচ্ছকচ্ছপাদীসু ৱা পক্খিজাতেসু ৱা নিব্বত্তকালে মাতুখীৰমেৱ নত্থি, অজপসুমহিংসাদীসু নিব্বত্তকালে খীৰং অত্থি, তথা মনুস্সেসু. তত্থ অজাদিকালে চ মনুস্সেসু চাপি ‘‘দেৱী সুমনা তিস্সা’’তি এৱং নানানামিকানং কুচ্ছিযং নিব্বত্তকালে অগ্গহেত্ৱা তিস্সাতি একনামিকায এৱ মাতু কুচ্ছিযং নিব্বত্তকালে পীতং থঞ্ঞং চতূসু মহাসমুদ্দেসু উদকতো বহুতৰন্তি ৱেদিতব্বং. চতুত্থং.
৫. পব্বতসুত্তৱণ্ণনা
১২৮. পঞ্চমে সক্কা পন, ভন্তেতি সো কিৰ ভিক্খু চিন্তেসি – ‘‘সত্থা অনমতগ্গস্স সংসাৰস্স দীঘতমত্তা ‘ন সুকৰং ন সুকৰ’ন্তি কথেতিযেৱ, কথং নচ্ছিন্দতি, সক্কা নু খো উপমং কাৰাপেতু’’ন্তি. তস্মা এৱমাহ. কাসিকেনাতি তযো কপ্পাসংসূ একতো গহেত্ৱা কন্তিতসুত্তমযেন অতিসুখুমৱত্থেন. তেন পন পৰিমট্ঠে কিত্তকং খীযেয্যাতি. সাসপমত্তং. পঞ্চমং.
৬. সাসপসুত্তৱণ্ণনা
১২৯. ছট্ঠে আযসং নগৰন্তি আযসেন পাকাৰেন পৰিক্খিত্তং নগৰং, ন পন অন্তো আযসেহি একভূমিকাদিপাসাদেহি আকিণ্ণন্তি দট্ঠব্বং. ছট্ঠং.
৭. সাৱকসুত্তৱণ্ণনা
১৩০. সত্তমে অনুস্সৰেয্যুন্তি একেন কপ্পসতসহস্সে অনুস্সৰিতে অপৰো তস্স ঠিতট্ঠানতো অঞ্ঞং সতসহস্সং, অঞ্ঞোপি অঞ্ঞন্তি এৱং চত্তাৰোপি চত্তাৰিসতসহস্সানি অনুস্সৰেয্যুং. সত্তমং.
৮-৯. গঙ্গাসুত্তাদিৱণ্ণনা
১৩১-১৩২. অট্ঠমে যা এতস্মিং অন্তৰে ৱালিকাতি যা এতস্মিং আযামতো পঞ্চযোজনসতিকে অন্তৰে ৱালিকা. নৱমে ৱত্তব্বং নত্থি. অট্ঠমনৱমানি.
১০. পুগ্গলসুত্তৱণ্ণনা
১৩৩. দসমে অট্ঠিকঙ্কলোতিআদীনি তীণিপি ৰাসিৱেৱচনানেৱ. ইমেসং পন সত্তানং সঅট্ঠিকালতো অনট্ঠিকালোৱ বহুতৰো. গণ্ডুপ্পাদকাদিপাণভূতানঞ্হি এতেসং অট্ঠিমেৱ নত্থি, মচ্ছকচ্ছপাদিভূতানং পন অট্ঠিমেৱ বহুতৰং, তস্মা অনট্ঠিকালঞ্চ বহুঅট্ঠিকালঞ্চ অগ্গহেত্ৱা সমট্ঠিকালোৱ গহেতব্বো. উত্তৰো গিজ্ঝকূটস্সাতি গিজ্ঝকূটস্স উত্তৰপস্সে ঠিতো. মগধানং গিৰিব্বজেতি মগধৰট্ঠস্স গিৰিব্বজে, গিৰিপৰিক্খেপে ঠিতোতি অত্থো. সেসং সব্বত্থ উত্তানমেৱাতি. দসমং.
পঠমো ৱগ্গো.