১. ভূতসুত্তৱণ্ণনা
৩১. কড়াৰখত্তিযৱগ্গস্স পঠমে অজিতপঞ্হেতি অজিতমাণৱেন পুচ্ছিতপঞ্হে. সঙ্খাতধম্মাসেতি সঙ্খাতধম্মা ৱুচ্চন্তি ঞাতধম্মা তুলিতধম্মা তীৰিতধম্মা. সেক্খাতি সত্ত সেক্খা. পুথূতি তেযেৱ সত্ত জনে সন্ধায পুথূতি ৱুত্তং. ইধাতি ইমস্মিং সাসনে. নিপকোতি নেপক্কং ৱুচ্চতি পঞ্ঞা, তায সমন্নাগতত্তা নিপকো, ত্ৱং পণ্ডিতো পব্ৰূহীতি যাচতি. ইৰিযন্তি ৱুত্তিং আচাৰং গোচৰং ৱিহাৰং পটিপত্তিং. মাৰিসাতি ভগৱন্তং আলপতি. সেক্খানঞ্চ সঙ্খাতধম্মানঞ্চ খীণাসৱানঞ্চ পটিপত্তিং মযা পুচ্ছিতো পণ্ডিত, মাৰিস, ময্হং কথেহীতি অযমেত্থ সঙ্খেপত্থো.
তুণ্হী অহোসীতি কস্মা যাৱ ততিযং পুট্ঠো তুণ্হী অহোসি? কিং পঞ্হে কঙ্খতি, উদাহু অজ্ঝাসযেতি? অজ্ঝাসযে কঙ্খতি, নো পঞ্হে. এৱং কিৰস্স অহোসি – ‘‘সত্থা মং সেক্খাসেক্খানং আগমনীযপটিপদং কথাপেতুকামো; সা চ খন্ধৱসেন ধাতুৱসেন আযতনৱসেন পচ্চযাকাৰৱসেনাতি বহূহি কাৰণেহি সক্কা কথেতুং. কথং কথেন্তো নু খো সত্থু অজ্ঝাসযং গহেত্ৱা কথেতুং সক্খিস্সামী’’তি? অথ সত্থা চিন্তেসি – ‘‘ঠপেত্ৱা মং অঞ্ঞো পত্তং আদায চৰন্তো সাৱকো নাম পঞ্ঞায সাৰিপুত্তসমো নত্থি. অযম্পি মযা পঞ্হং পুট্ঠো যাৱ ততিযং তুণ্হী এৱ. পঞ্হে নু খো কঙ্খতি, উদাহু অজ্ঝাসযে’’তি. অথ ‘‘অজ্ঝাসযে’’তি ঞত্ৱা পঞ্হকথনত্থায নযং দদমানো ভূতমিদন্তি, সাৰিপুত্ত, পস্সসীতি আহ.
তত্থ ভূতন্তি জাতং নিব্বত্তং, খন্ধপঞ্চকস্সেতং নামং. ইতি সত্থা ‘‘পঞ্চক্খন্ধৱসেন, সাৰিপুত্ত, ইমং পঞ্হং কথেহী’’তি থেৰস্স নযং দেতি. সহনযদানেন পন থেৰস্স তীৰে ঠিতপুৰিসস্স ৱিৱটো একঙ্গণো মহাসমুদ্দো ৱিয নযসতেন নযসহস্সেন পঞ্হব্যাকৰণং উপট্ঠাসি. অথ নং ব্যাকৰোন্তো ভূতমিদন্তি, ভন্তেতিআদিমাহ. তত্থ ভূতমিদন্তি ইদং নিব্বত্তং খন্ধপঞ্চকং. সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতীতি সহ ৱিপস্সনায মগ্গপঞ্ঞায সম্মা পস্সতি. পটিপন্নো হোতীতি সীলতো পট্ঠায যাৱ অৰহত্তমগ্গা নিব্বিদাদীনং অত্থায পটিপন্নো হোতি. তদাহাৰসম্ভৱন্তি ইদং কস্মা আৰভি? এতং খন্ধপঞ্চকং আহাৰং পটিচ্চ ঠিতং, তস্মা তং আহাৰসম্ভৱং নাম কত্ৱা দস্সেতুং ইদং আৰভি. ইতি ইমিনাপি পৰিযাযেন সেক্খপটিপদা কথিতা হোতি. তদাহাৰনিৰোধাতি তেসং আহাৰানং নিৰোধেন. ইদং কস্মা আৰভি? তঞ্হি খন্ধপঞ্চকং আহাৰনিৰোধা নিৰুজ্ঝতি, তস্মা তং আহাৰনিৰোধসম্ভৱং নাম কত্ৱা দস্সেতুং ইদং আৰভি. ইতি ইমিনাপি পৰিযাযেন সেক্খস্সেৱ পটিপদা কথিতা. নিব্বিদাতি আদীনি সব্বানি কাৰণৱচনানীতি ৱেদিতব্বানি. অনুপাদা ৱিমুত্তোতি চতূহি উপাদানেহি কঞ্চি ধম্মং অগহেত্ৱা ৱিমুত্তো. সাধু সাধূতি ইমিনা থেৰস্স ব্যাকৰণং সম্পহংসেত্ৱা সযম্পি তথেৱ ব্যাকৰোন্তো পুন ‘‘ভূতমিদ’’ন্তিআদিমাহাতি. পঠমং.